Çamaşır yıkamanın 9 “yeşil” yolu

Çamaşır yıkamak her ne kadar günlük yapılan bir ev işi olarak gözükse de, yaşadığımız gezegene olan etkileri tahmin edebileceğimizden de fazla. P&G raporlarına ve Marks & Spencer’a göre kıyafetlerin yaşam döngüsünü etkileyen faktörlerin yüzde 75 ila 80 arasını yıkanma ve kurulama oluşturuyor. Çünkü çamaşır yıkamak için gerekli olan suyu ısıtmak ve kurulama işlemleri için oldukça […]

Çamaşır yıkamak her ne kadar günlük yapılan bir ev işi olarak gözükse de, yaşadığımız gezegene olan etkileri tahmin edebileceğimizden de fazla.

P&G raporlarına ve Marks & Spencer’a göre kıyafetlerin yaşam döngüsünü etkileyen faktörlerin yüzde 75 ila 80 arasını yıkanma ve kurulama oluşturuyor. Çünkü çamaşır yıkamak için gerekli olan suyu ısıtmak ve kurulama işlemleri için oldukça fazla enerji gerekiyor. Çamaşır yıkama alışkanlıklarınızı değiştirerek harcanan enerji ve suyu ve dolayısıyla çevreye bırakılan ayak izlerini azaltabilirsiniz.

1. Kıyafetlerinizi bir seferden fazla giyin

Bu yöntem tabi ki bütün çamaşırlar için geçerli değil fakat çamaşır yıkamanın zararlı etkilerini azaltmak için akla gelen ilk yöntem. Kıyafetlerinizi çamaşır sepetine atmadan önce birkaç kez daha kullanmanız çamaşır yıkama alışkanlıklarınızı “yeşillendirmek” için atılabilecek ilk adım. Birlemiş Milletler Çevre Programı’na göre kot pantolonlarınızı yıkamadan önce en az üç sefer giymeniz, yıkarken soğuk su kullanmanız ve ütüleme/kurutma makinesine atma işlemlerini pas geçmeniz 5 kat daha az enerji harcamanızı sağlıyor. Levi’s Jeans bile bu çoğunluk partisine katılmış durumda. Levi’s da pantolonlarının her gün ya da her hafta yıkaman yerine iki haftada bir yıkanmasını tavsiye ediyor.

2. Çevre dostu deterjanlar kullanın

Geleneksel deterjanlar size, kıyafetlerinize ve yıkanan çamaşırlardan çıkan atık suyun son durağı olan sucul ekosisteme zararlı olan birçok malzeme içerebilir. Geleneksel çamaşır deterjanlarında bulunan fosfatlar ekosistemi ve denizdeki yaşamı negatif yönde etkileyen alg çoğalmalarına sebep olabiliyor. Daha çevre dostu deterjanlar kullanmak için satın alırken biyolojik olarak kolayca parçalanabilen ve fosfatsız, petrol bazlı yerine bitkisel bazlı malzemelerden yapılmış olması ibarelerini aramanız yeterli. Bu malzemeler aynı zamanda derinize de daha hassas davranır. Bu arada yumuşatıcının yerini, çamaşır makineniz durulama aşamasındayken ekleyeceğiniz bir bardak beyaz sirke kolaylıkla alabilir. Sirke kullanılan sabunun pH dengesini dengeler, kıyafetlerinizi yumuşatır ve kimyasal madde kalıntılarını önler.

3. Konsantre deterjanları tercih edin

Konsantre deterjanların paketleri daha küçük olur ve paketlerinin küçük olması sebebiyle daha az yer kapladıkları ve taşınırken daha az yakıt kullanıldığı için dünya üzerinde daha az karbon ayak iyi bırakırlar. Ayrıca verdiğiniz paranın karşılığını daha iyi verirler. Makinenize uygun olan konsantre deterjanları kullandığınızdan emin olun. Yatay eksenli çamaşır makineleri başka bir formüle ihtiyaç duyar ve makinenin içinde çok fazla köpük oluşursa makinenize zarar verebilir.

4. Kendi çamaşır deterjanınızı yapın

Kendi kendinize yaptığınız deterjan muhtemelen en çevreci yöntem. İhtiyacınız olan her şey yakın bir markette bulabileceğiniz malzemeler ve bu malzemeleri bir araya getirmeniz için de kimya mühendisi olmanıza gerek yok. Daha da iyisi, deterjanınız içinde hangi maddelerin olup olmayacağını bilebileceksiniz ve biraz pratikten sonra karışımınızı tazeleyici ve güzel kokması için bitki özlü yağlar eklemeye başlayabilirsiniz.

5. Enerji tasarrufu için makinenizi tam doldurun

Eğer geçen yüzyıldan kalma üstten doldurulan bir çamaşır makineniz varsa bu makineler yeni olanlara nazaran iki kat daha fazla su tüketirler. Önden doldurulan makineler (aynı zamanda yatay eksenli makine de denir) enerji tasarrufu ibaresini taşıyorsa bu makineler bir sefer için 75 ila 90 litre su harcar (eski tip üstten doldurulanların bir sefer çalışması için yaklaşık 150 litre su harcanır). Fakat makinenizi yenilemenin yanında makinenizin verimini arttırmak için başka yollar da deneyebilirsiniz. Öncelikle, çamaşırlarınızı soğuk suda yıkayabilirsiniz. Makineniz harcadığı enerjinin yüzde 90’ını suyu ısıtmak için kullanır. Soğuk su için özelleştirilmiş deterjanlar sayesinde beyazlarınız sıcak ya da ılık suya ihtiyaç duymadan beyaz kalabilir. Bir sonraki yöntem, makinenizi tam kapasite doldurduğunuz zaman yıkamaya özen gösterebilirsiniz. Böylelikle makineniz tam verim ile çalışmış olacaktır. Eğer makinenizi tam kapasite dolduramıyorsanız, makinenizi yarım yük seçeneğini (eğer varsa) kullanarak çalıştırabilirsiniz.

6. Çamaşırları kuruması için asın

Eğer kurutma makineniz var ise bunu kullanmamanız enerji tasarrufu açısından oldukça büyük bir fark yaratacaktır. Çamaşırlarınızı asarak bedava güneş enerjisinden yararlanabilirsiniz. Ayrıca çamaşırlarınızı asarak kurutmak kıyafetlerinizin ömrünü de uzatır.

7. Kurutma makinenizi tam kapasite doldurun

Çamaşırları asarak kurutmak tabi ki “ya hep ya hiç” bir seçenek değil. Eğer kurutma makinenizi kullanmak istiyorsanız, makinenizin filtresini düzenli olarak temizlemeniz makinenin verimliliğini arttıracak ve kurutma süresini azaltacaktır. Eğer makinenizin bir nem sensörü varsa mutlaka kullanın. Bu sensörü kullanmak kurutma süresini otomatik olarak düşürecektir. Eğer çamaşırlarınızın ayarladığınız süreden önce kuruduğunu hissederseniz makineyi kapatabilirsiniz. Bunu yapmak kıyafetlerinizin aşınmasını önlediği gibi enerji tasarrufu yapmanızı da sağlayacaktır. Eğer yeni bir kurutma makinesi alacaksınız nem sensörü özelliği olan bir makine aramanız iyi olacaktır. Ayrıca yeni bir makine bakarken enerji tasarrufu ibaresi olanları da değerlendirmek isteyebilirsiniz.

Ayrıca kurutma makinesinde kullanılan yumuşatıcı mendillerden de vazgeçmek isteyebilirsiniz. Bu mendiller toluen ve stiren gibi kanserojen kimyasallar ve nörotoksinler içerir. Bu maddeler aynı zamanda organik ipliklere zarar verir ve kıyafetlerinizin ömrünü kısaltır. Bu mendiller yerine makinenizin içine daha sağlıklı ve hoş bir koku için kurutulmuş organik lavanta kesesi atabilirsiniz.

8. Eğer mecbur değilseniz kıyafetlerinizi ütülemeyin

Ütü yapmak oldukça meşakkatli bir iş olmasının yanında çok fazla enerji harcayan ve kıyafetlerinizin kalitesini düşüren bir işlemdir. Bu yüzden ütü yapmak gibi sıkıcı bir işin önüne engel koymamızda bir sakınca yok diye düşünüyoruz. Kıyafetlerinizin korkunç görünmesini istemiyorsanız, yıkama işlemi tamamlanır tamamlanmaz kıyafetlerinizi asabilirsiniz. Islak kıyafetlerdeki su, kıyafetlerinizi astığınız zaman yer çekimine karşı koyamayacak ve kırışıklıkları da kendileri ile birlikte aşağı çekerek açacaktır. Keten gibi kırışmaya eğilimli çamaşırlar için çamaşır makinenizi son sıkma devrinde kapatabilirsiniz. Bu işlem kıyafetlerinizde kalan su miktarını arttıracak ve kurutmak için astığınızda yer çekimi daha fazla işe yarayacaktır. Çamaşırlarınız kuruduğu zaman kıvrımlarını istediğiniz yere gelecek şekilde katlayın ve kıyafet dolabınızdaki diğer kıyafetlerinizin altına koyun. Diğer kıyafetlerin altına koymanız yeni yıkanan çamaşırlarınızın preslenmesini sağlayacaktır.

9. Kuru temizlemeden vazgeçin

Geleneksel kuru temizlemenin çevreci olmayan bir işlem olduğu karar verilmiş bir durum, birçok kuru temizlemeci perkloretilen denilen bir kimyasal kullanır. Bu madde bazı araştırmalar sonucu sağlığa zararlı olarak tespit edilmiş bir maddedir. Bu maddeye maruz kalmanın mesane, yemek borusu ve servikal kanser risklerini arttırdığı, göz, burun, boğaz ve deri rahatsızlıklarına sebep olduğu ve doğurganlığı düşürdüğü tespit edilmiştir. Neyse ki kuru temizlemeye alternatif yollar var. Başlangıç olarak kuru temizlemeyi hayatınızdan çıkarmak istiyorsanız, kuru temizleme gerektiren kıyafetler almayarak başlayabilirsiniz. Ayrıca kaşmir ve yün gibi malzemelerden üretilen kıyafetler kolaylıkla ve güvenli bir şekilde elde yıkanabilir.

Profesyonel bir dokunuş gerektiren kıyafetler için de endişelenmeyin. Bu kıyafetleri kullanımınızı azaltmak güzel bir hedef olabilir. Ayrıca, daha çevreci kuru temizleme malzemeleri de artık üretilmeye başlandı. Bazı kuru temizlemeciler perkloretilen yerine sıvı karbon dioksit kullanıyor. Siz de çevrenizde bu tip çevreci maddeleri kullanan kuru temizlemeciler arayabilirsiniz.

 

Kaynak: Treehugger