Yaşlanma Alanında Ortaklıklar ve Ağlar temasıyla kurgulanan  fonun bu döneminde, STK’ların yaşlılık alanındaki çalışmalarının güçlenmesine ve STK’lar, kamu kurumları, yerel yönetimler gibi farklı paydaşlarla iş birliği modelleri geliştirmelerine katkı sağlanması hedefleniyor. Bu doğrultuda fona başvuracak kuruluşların en az bir eş başvuran ile ortak başvuru yapması gerekiyor. Eş başvuru sahibinin projenin tasarlanması, uygulanması ve raporlanması süreçlerinde ortak sorumluluk alması bekleniyor.

Öncelikli Proje Konuları:

Fonun 2024 döneminde aşağıdaki unsurlara sahip projeler önceliklendirilecektir:

• Eş Başvuran Katkısı: Ayni destek seviyesine sahip bir ortaklıktan ziyade eş başvuranın proje tasarımı, uygulaması ve raporlanması gibi tüm süreçlerde ortak sorumluluk alması beklenir.
• Kesişimsellik: Yaşlanma alanı ile farklı alanlardaki uzmanlık ve deneyimleri birleştiren proje fikirlerine öncelik verilecektir.

Yapılan başvuruların odağında, yaşlılık ve yaşlanma alanlarını desteklemeye yönelik aşağıda yer alan yaklaşımlardan en az bir tanesinin yer alması bekleniyor:

• Hizmetlere erişim çerçevesinde teknoloji, finans, vb. alanlarda üretilen ürün ve hizmetlerden eşit yurttaşlık temelinde yararlanılmasını sağlamaya yönelik savunuculuk, işbirliği ve uygulama projeleri,
• Yaşlıların günlük hayatta karşılaştığı izolasyon, ayrımcılık ve istihdam gibi temel konularda yaşanılan problemlerin çözümlerini teşvik eden, uygulayan ve model haline getirme potansiyeli bulunan çalışmalar,
• Yaşlılara ve yaşlılığa dair ayrımcı yaklaşımları değiştirmeyi hedefleyen çalışmalar ve kampanyalar,
• Yaşlılara yönelik oluşturulan dil temelli ayrımcılıkla mücadele eden projeler,
• Sivil toplum, özel sektör, kamu kurumları ve yerel yönetimlerin işbirliği kapsamında kurumların yaşlıların lehine ortak ve kalıcı çözümler üretmelerini destekleyen faaliyetler,
• Kamusal hayata katılımı geliştirme temelinde yaşlıları güçlendiren projeler,
• Yaşlılık alanıyla sivil toplumun toplumsal cinsiyet eşitliği, insan hakları, engellilik, gençlik gibi diğer alanlarının diyaloğunu ve iş birliğini sağlayarak sivil alan paydaşlarının arasındaki sinerjiyi geliştirme ve yaşlılık alanını genişletme perspektifiyle uygulanan diyalog ve işbirliği projeleri,
• Yaş dostu şehirler başta olmak üzere yaşlılarla yaşam alanlarının bağını güçlendirme odaklı çalışmalar,
• Daha iyi yaşlanma konusunu gündem haline getirecek, başta üst orta yaş grubu (ve onların kadınlar, engelliler gibi alt kırılımında yer alan gruplar) olmak üzere toplumun diğer kesimlerinin yaşlılığa hazırlanmasını ve yaşlanma perspektifini desteklemeye yönelik çalışmalar,
• Yaşlı yoksulluğu konusuna odaklanan çalışmalar,
• Türkiye’deki yaşlı haklarını geliştirici politikaların ve yasal altyapının oluşması ve gelişmesine yönelik yapılacak savunuculuk faaliyetleri.

Başvuru Kriterleri:

Aşağıdaki başvuru kriterlerine uyan ve tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar hibe programına başvurabilirler:

• Türkiye’de kurulmuş dernekler, vakıflar, kooperatifler ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar,
• En az bir senedir sahada aktif olarak çalışan kuruluşlar,
• Yaşlılık alanında çalışmalar yapan ya da toplumsal cinsiyet, sağlık, engellilik, eğitim gibi alanlarda biriktirmiş olduğu tecrübeyi çalıştığı hedef kitle nezdinde yaşlılarla genişletmeyi hedefleyen kuruluşlar,
• 2022 yılı gelirleri 4.000 TL – 4.000.000 TL arasında olan kuruluşlar (2023 yılı ve sonrasında kurulan kuruluşlar için bir bütçe kısıtı bulunmamaktadır.)
• İlgili alanda deneyim, kurumsal kapasite ve vizyona sahip kuruluşlar,
• Başvuran kuruluşların en az bir eş başvuran ile ortak başvuru yapması gerekmektedir.

Her Yaşta Fonu’nun 2024 dönemi kapsamında STK’lara dağıtılacak hibenin toplam tutarı 1.250.000 TL’dir. Başvuru yapan STK hibe programından en fazla 1.250.000 TL talep edebilir.

Fona başvurmak isteyen kuruluşların başvuru formunu eksiksiz şekilde doldurarak 13 Eylül 2024 Cuma günü saat 18:00’a kadar göndermeleri gerekiyor.

Her Yaşta Fonu hakkında detaylı bilgilere (başvuru koşulları, değerlendirme kriterleri ve fon takvimi) ve başvuru formuna buradan ulaşabilirsiniz.

The post Her Yaşta Fonu’nun 2024 Dönemi Başvuruları Açıldı appeared first on Sivil Sayfalar.

Gençler

Öykü Özen, Sosyal İklim Derneği Biyoçeşitlilik Elçisi

Oğuz Ergen, Generation17 Genç Lideri ve Sosyal İklim Derneği Başkan Yardımcısı

• Genç nüfusa yönelik olarak, umutsuzluğa kapılmamalarını, eğer birlikte bir şeyler yaparsak başarılı olabileceğimizi nasıl anlatırız?
• Gençler uluslararası iklim gündemini nasıl takip ediyor ve küresel amaçların savunuculuğu için neler yapılabilir?
• İklim aktivizmi gençlerin gündeminde yer alan ve değişim yaratmak istediği başlıca konular arasında yer alıyor. Gençlerin bu konuyu neden önemsiyor, nasıl etkileniyor ve nasıl bir değişim talep ediyor?

Çocuklar

İlkim Derin Ören, Sosyal İklim Derneği Çocuk Yürütme Kurulu Üyesi

Gaye Tuğrulöz, Sosyal İklim Derneği Yönetim Kurulu Başkanı

• İklim krizi çocuk haklarını nasıl etkiliyor?
• Çocuklar uluslararası iklim gündemini nasıl takip ediyor ve küresel amaçların savunuculuğu için neler yapılabilir?
• Çocukların iklim kriziyle mücadele için gönüllü olmaları neden önemli? Nasıl gönüllü olabilirler?
• Çocuklarda küçük yaşlardan itibaren farkındalık geliştirmeye yönelik çeşitli aktivitelerin yapılması, ergenlik çağlarına geldiklerinde umutsuzluğa kapılmamaları için yardımcı olabilir mi? Bu süreçte ailelerinin rolü ne olmalı?

Yaşlılar

Özgür Arun, Bilim İnsanı

Banu Karademir Arun, Akdeniz Üniversitesi, Öğretim Görevlisi

• Türkiye toplumu nasıl yaşlanıyor?
• ‘Türkiye genç bir toplumdur’ düşüncesi efsane mi gerçek mi?
• Yaşlanmak sorun değil, o zaman sorun ne?
• İklim değişikliği yaşlılar için neden bir sorun oluşturuyor?
• Yaşlı nüfus içerisinde iklim değişikliğinden en çok etkilenenler kimler? Neden?
• İklim krizi yaşlı kadın ve erkekleri nasıl etkiliyor?
• İklim krizinin yaşlı haklarını nasıl etkiliyor?
• Yaşlı kişiler ve iklim krizi arasındaki bağa işaret eden herhangi bir özgül politika, uygulama, pratik ya da strateji var mı?
• Yaşlılık sadece ‘hastalık- sağlık’ ikilemi arasında sıkışmış bir alan mı? Yaşlılık alanında ne gibi çalışmalara ihtiyaç var?

Katılım formu için tıklayınız!

The post Çocuklar, Gençler ve Yaşlılar için İklim Krizi ile Mücadele Rehberi appeared first on Sivil Sayfalar.

Antalya cityLAB koordinasyonuyla Senex Dernek tarafından verilecek Dijital Yetkinlik Eğitimleri, Muratpaşa Belediyesi Çifte Kuyular Yaşlı Evi’nde gerçekleştirilecek ve 7  hafta sürecek.

TÜİK verilerine göre yaşlı kadınların internet kullanımı ve yaşlı erkeklere göre dijital sermayeleri düşük. Dijital Yetkinlik Eğitimi düzenleyicileri bu veriler doğrultusunda hareket ederek eğitimlerin hedef kitlesini yaşlı kadınlar olarak belirledi.

Yaşlı kadınların arasından da eğitimlere özellikle tek başına yaşayan, yetim yaşlılar ve engelli olan yaşlıların katılımı hedefleniyor. Dijital Yetkinlik Eğitimlerini geliştiren Senex Dernek Başkanı Özgür Arun, yaşlı kadınların yaşadıkları eşitsizliklere yönelik kalıcı çalışmalar üretmeyi önemsediklerini ve bu eşitsizlikleri önlemeye yönelik Senex Derneğin önemli çalışmaları bulunduğunu vurguladı. Arun, Dijital Yetkinlik Eğitimleri’nin de bu çalışmalardan biri olduğunu söyledi.

Senex Dernek ve projenin ortağı olan Muratpaşa Belediyesi’nin networkü aracılığı ile yaşlı kadınlara erişeceklerini ve eğitime katılımlarını sağlayabileceklerini ifade eden Arun, eğitimler sayesinde yaşlı kadınların sadece internet kullanımını değil, yerel yönetimler tarafından sunulan hizmetleri dahi izleyebilmeyi, ihtiyaç ve beklentilerini yerel yönetimlere aktarabilmeyi öğreneceklerini ifade etti. Ayrıca eğitimlerin, Covid-19 salgını gibi kriz dönemlerinde yaşlı kadınların nitelikli bilgiye erişebilmelerini sağlayacağını belirtti.

The post Yaşlı Kadınlar Dijital Yetkinlik Eğitimleri Alıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Senex Forum açılışında, Akdeniz Üniversitesi öğretim üyesi ve Antalya cityLAB direktörü Doç.Dr. Özgür Arun açılış konuşmasında, yerel, ulusal ve uluslararası paydaşlarının bugün burada hep birlikte kentlerin geleceğini ve eşitsizliklerle mücadelede atacakları adımları tartıştıklarını;  sivil toplum, akademi ve yerel yönetimler derinleşmiş eşitsizliklere yanıt verirken nasıl işbirlikleri kurabileceklerinin yollarını aradıklarını kaydetti.

İnsan hakları temelinde yaşlanma konusuna ilişkin ortaya konan aktiviteler ve yenilikçi çalışmalar çok etkileyici.

İsveç Kalkınma Ajansı (SİDA) Türkiye programı yetkilisi Annika Johansson konuşmasında, Senex Derneğin çalışmaları ve Muratpaşa Belediyesi ile Akdeniz Üniversitesi arasında kurduğu işbirliğinin dünyada az rastlanan bir örnek oluşturduğunu belirtti ve “insan hakları temelinde yaşlanma konusuna ilişkin ortaya konan aktiviteler ve yenilikçi çalışmalar çok etkileyici” dedi.

Katılımların bir diğeri olan Senex Forum içinde İTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç.Dr. Göksenin İnalhan ise “yaş dostu çevreler başlığındaki çalışmalarımızla yaşlanan toplumun kentte yaşadığı mekana bağlı eşitsizliklere yenilikçi çözümler geliştiriyoruz. Hızla yaşlanan kentlerin kalkınması için hak temelli hizmetlerin planlanması ve sunulması gerekiyor” tespitlerini paylaştı.

Senex Forum’a katılan bir diğer isim Akdeniz Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç.Dr. Tahsin Yılmaz, Senex Dernek ile ortaklaşa sürdürdükleri çalışmalar sayesinde, yaşlanma sürecini ve yaşlıların yaşam koşullarını dikkate almalarını gerektiğini fark ettiklerini söyledi. Ve “Üniversitede müfredatımıza yaşlanma başlığında yeni dersler ekleyerek geleceğin mimarlarını yaşlanma alanında yetkinliği olan uzmanlar olarak yetiştiriyoruz.” dedi.

Çalışmalarda Kapsayıcılık ve Sürdürülebilirlik Öne Çıkıyor

Senex Forum içinde Türkiye’deki farklı üniversitelerde lisans ve lisansüstü eğitimlerine devam eden genç araştırmacılar yaşlanma çalışmaları alanındaki araştırmalarını da paylaştılar. Genç araştırmacıların yaşlanma alanına duydukları ilginin Senex: Lisansüstü Yaşlılık Çalışmaları Kongresiyle birlikte geliştiğini ve olgunlaştığını belirten genç araştırmacılar sunulan desteklerden memnun olduklarını dile getirdiler.

The post Senex Kapsayıcı Kentler Forumu: Yaşlanan Toplum ve Eşitsizliklere Yenilikçi Çözümler appeared first on Sivil Sayfalar.

Rapora buradan ulaşabilirsiniz.

The post Data Talks: Türkiye’de Yaşlılık Tahayyülleri appeared first on Sivil Sayfalar.

• Her Yaşta Fonu, Türkiye’de yaşlanma ve yaşlılıkla ilişkili konulardaki (sağlık, eğitim, istihdam, yaşam alanı vb. gibi) sivil toplum çalışmalarını desteklemek amacıyla kuruldu.
• Fon kapsamında bu alanda çalışan sivil toplum kuruluşlarının (STK) çalışmaları desteklenerek yaşlanma ve yaşlılıkla ilgili çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi ve uygulanmasına katkıda bulunulması hedefleniyor.
• Sivil Toplum için Destek Vakfı’nın koordinasyonunda; AvivaSA’nın mali desteği ve işbirliğiyle kuruldu.

Fon STK’ları Nasıl Destekliyor?

• Açık çağrılarla alınan başvurular sonucu belirlenen kuruluşlar destekleniyor.
• Programdan yararlanacak her STK’nın bugüne kadar biriktirdiği deneyim çerçevesinde uygulamak istediği çalışmaları, bir proje formatında en fazla 12 ay sürecek bir hibe programıyla desteklenecek.

Fonun Büyüklüğü Nedir?

• 2021’de faydalanıcı bir kuruma en fazla 120.000 TL tutarında hibe desteği sağlanacak.
• Fon kapsamında toplam 200.000 TL hibe dağıtılacak.
• Başvuruların en fazla 12 ay süreyle hazırlanmış şekilde yapılması beklenir.
• Ancak başvuran kuruluşların mevcut fikirlerini büyütmekle ilgili bir vizyonları ve bu vizyonu hayata geçirmek için ek kaynak ihtiyaçları da olursa başvuruda ayrıca belirtmeleri beklenir.

Fondan Kimler Yararlanabilir?

En az bir senedir sahada aktif olarak çalışan,

• Türkiye’de kurulmuş dernekler, vakıflar, kooperatifler, vakıf üniversitelerinin araştırma ve uygulama merkezleri ve diğer kar amacı gütmeyen,
• 2020 gelirleri 30.000 TL ile 2.000.000 TL arasında olan (Senelik geliri 30.000 TL’sının altında olan kuruluşların yaşlılık alanında yapmış olduğu çalışmalar bir referans olarak kabul edilebilir, bu yüzden gelirleri 30.000 TL’sının altında olabilir. Ayrıca kurumun kullandığı hibelerin kuralı gereği harcamaların hibe veren kuruluş tarafından yapıldığı ve başvurucu kurumun kasasına girmediği durumlarda da 30.000 TL’sının altında gelirler kabul edilebilir.),
• Geçmişinde yaşlılık alanında çalışmalar yapmış olan ya da toplumsal cinsiyet, sağlık, engellilik, eğitim, yoksulluk, vb. alanlarında biriktirmiş olduğu tecrübeyi çalıştığı hedef kitle nezdinde yaşlılarla genişletmeyi planlayan kadın, eğitim, engelli, vb. hakları alanlarında çalışan kuruluşlar.

Ek Not: Bir akademisyen topluluğu gibi tüzel yapıya sahip olmayan birlikteliklerin başvurularını, tüzel kişiliğe sahip bir ev sahibi kuruluş aracılığıyla yapmaları gerekir. Bu durumda da ev sahibi kuruluşun başvuru kriterlerini karşılıyor olması gerekir.

Başvuru

• Son başvuru tarihi: 21 Haziran, saat 18:00
• Fon başvurusunun detaylarına buradan, başvuru formuna ise bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

The post Her Yaşta Fonu Başvuruları Açıldı appeared first on Sivil Sayfalar.

Yaşlanma, 1950’lerden günümüze küresel düzeydeki en çarpıcı toplumsal değişimlerden birisi olmuştur. Özellikle refah toplumlarında olmak üzere dünya nüfusu hızla yaşlanmaya başlamıştır. Bu demografik dönüşümün ardındaki en önemli faktörler ölüm oranlarının azalması ve doğum oranlarının azalmasıdır. Peki dünya yaşlanırken Türkiye’de ne oldu?

Dünya yaşlanırken Türkiye elbette yerinde saymadı. Refah ülkelerine kıyasla kendini daha geç gösterse de Türkiye de yaşlanmaktadır. Öyle ki Türkiye dünyanın en hızlı yaşlanan ülkelerinden biridir. Kimi ülkelerin neredeyse bir asırda yaşadığı yaşlanma sürecini Türkiye’nin 15-20 yıl gibi çok kısa bir sürede yaşaması bekleniyor. Nitekim bu kısacık süreci tamamlamak üzereyiz. Aslında bugün Türkiye’de yaşayan insanlar olarak tarihi bir demografik dönüşüme tanıklık ediyoruz. Buna karşın toplumun her kademesinde ciddi bir kesim hâlâ Türkiye’nin genç bir ülke olduğunu ve yaşlanan Avrupa’ya bizim gençlerimizin bakacağı safsatasına inanıyor. Oysa gerçek senaryo bambaşka!

Türkiye İstatistik Kurumu’nun güncel verilerine göre 1935 yılında %3,9 olan yaşlı oranı 2020 yılı itibariyle %9,5’e ulaşmış durumda (TÜİK, 2021). Yapılan sınıflamaya göre yaşlı nüfus oranı %7-10 arasında olan toplumlar “yaşlı toplum”, %10’dan fazla olanlar ise “çok yaşlı toplum” kabul edilir. Yani sanılanın aksine Türkiye yaşlı bir toplumdur. 2025 yılında ise %11’lik yaşlı oranıyla çok yaşlı toplum kategorisine girmesi beklenmektedir. Sonraki süreçte de yaşlanmaya devam edeceğiz. Nüfus projeksiyonları 2040 yılında %16,3, 2060 yılında %22,6 ve 2080 yılında %25,6’lık bir yaşlı oranına sahip olacağımıza işaret ediyor (TÜİK, 2021). Yani yarım asır sonra sokaktaki her 4 kişiden birisi yaşlı olacak. Birleşmiş Milletler’in raporuna göre 2018 yılında tarihte ilk kez yaşlı nüfus 0-4 yaş nüfusundan daha fazla oldu. Hatta önümüzdeki 20-25 yıl içerisinde yaşlı nüfusu 0-14 yaş grubundakilerin sayısını da aşacak. Yaş yapısındaki bu değişim sosyal, politik ve ekonomik birtakım gerekçelerle hükümetler açısından riskli bir konu ve sorun olarak kabul edilmektedir. Tehdit olarak görülen ‘yaşlanma sorunu!’nu ortadan kaldırmak için ise doğumları teşvik etmek gibi öneriler ortaya koyulur. Öyle ya, gençlerin sayısı ne kadar çoksa yaşlılar o kadar az göze batar. Ne yazık ki yeni doğumlar mevcut yaşlıları görünmez kıl(a)mamaktadır, onlar hâlâ oradadır.

Demografik dönüşümlerle birlikte başta hükümetler olmak üzere toplumun geneli “yaşlanma bir sorun mudur?” sorusuna yanıt arar ve genellikle sığ fikirlerden hareketle yaşlanmanın sorun olduğu sonucuna varılır. Oysa yaygın kanının aksine toplumsal yaşlanma bir sorun değildir! Nitekim dünyanın en yaşlı ülkelerine bakıldığında bu ülkelerin refah seviyesi yüksek toplumlar olduğu dikkati çekmektedir. Esas sorun yaşlanan bireyleri görmezden gelmek, yok saymak ve bu kesime özgü sosyal, psikolojik, ekonomik, politik ve hak temelli yaşam ortamı yaratamamaktır. Özetle sorun, yaşlanma yönündeki demografik dönüşüm değil, toplumların yaşlanmaya uygun dönüşememesidir.

Türkiye’deki çarpıcı demografik dönüşüme rağmen yaşlılık ve yaşlanma; üzerinde pek konuşulmayan, düşünülmeyen, tartışılmayan, araştırılmayan konulardandır. Yaşlanma sosyopolitik alanda olduğu gibi sivil toplum ve akademik alan içerisinde de hak ettiği ilgiyi görmemektedir. Yapılan girişimler ve çalışmalar ise hem nitelik hem nicelik açısından sınırlı kalmaktadır. Arun’un 2018 yılındaki çalışmasına göre 2012-2017 yılları arasında Türkiye’de sosyal bilimler alanında yaşlılık ve yaşlanmayı konu alan 231 bilimsel çalışma bulunmaktadır. Çalışmaya göre 6 yıllık süreç içerisinde her geçen yıl çalışmaların niceliksel olarak nispeten arttığı görülse de içerik anlamında dar bir perspektife sıkışıp kaldığı dikkat çekmektedir. Yaşlılık ve yaşlanma alanında en çok çalışılan konuların başında toplumsal yaşlanma, demografi, bakım ve emeklilik çalışmaları gelmektedir. Yoksulluk, toplumsal cinsiyet, göç, yerinde yaşlanma, bilgi iletişim teknolojileri ve yaş ayrımcılığı gibi uluslararası yazında kendisine sıkça yer bulan tematik alanların ise Türkiye’de neredeyse hiç çalışılmadığı dikkat çekmektedir.

Yaşlanma başlı başına bir sorun olmamakla birlikte refah seviyesine ulaşamadan yaşlanmak gelecekte yaşanacak sorunların habercisi niteliğindedir. Bu denli hızlı yaşlanmamıza rağmen konunun Türkiye gündeminde henüz yeterli değeri görmemesi sorunların önümüzdeki yıllara ötelenmesi mahiyetini taşımaktadır. Dolayısıyla yaşlanma ve yaşlılık alanında radikal girişimler ve değişimlere ihtiyaç vardır. Bunları birkaç başlıkta ele alabiliriz: 

• Türkiye’de yaşlılık algısı negatif! Yaşama Dair Vakfı tarafından 2019 yılında 12 ilde Türkiye temsili 2400 katılımcı ile yapılan Türkiye’de Yaşlılık Tahayyülleri ve Pratikleri Araştırması’nın sonuçları tam olarak buna işaret ediyor. Yaşlılık korkulan, kaçınılması gereken ve olumsuzluklarla örülü bir dönem olarak görülmektedir. Bunun önemli nedenlerinden birisinin toplumda, medyada hatta çocuk kitaplarında bile sıklıkla yaşlılığın negatif temsillerine vurgu yapılması olduğu söylenebilir. Dolayısıyla yaşlılıkla ilgili önyargılar içselleştirilmektedir. Bu nedenle insanlar ancak kendisi yaşlandığında ve sümenaltı ettiği yaşlılığın olumsuz yönleriyle yüzleşmeye başladığında yaşlanmayı gündemine almaktadır. Yaşlanma ve yaşlılıkla ilgili negatif algıyı kırmak için gençliğin kutsanıp yaşlılığın yerildiği anlayıştan kaçınmak iyi bir başlangıç olabilir. Geç, hiçten iyidir!
• İkinci olarak yaşlanma ve yaşlılık konuları birinci maddenin de beslediği bir arka plandan hareketle sağlık ve bakım ekseninde kendini tekrarlayan bir konuma pozisyonlanmış durumdadır. Yaşlıların “hasta, engelli veya bakıma ihtiyacı olan kişiler” olduğu algısı yaşlılığın tıbbileştirilerek hastalık-sağlık ikilemi üzerinde tartışılmasına zemin hazırlamaktadır. Oysa her yaşlı hasta, engelli veya bakıma ihtiyaç duyan kişiler değildir. Yaşlıları homojenize eden, tek tipleştiren böylesi bir ön kabulü kırmak Türkiye’deki yaşlanma ve yaşlılık çalışmaları için en kritik adımlardan birisi olacaktır. Zira diğer yaş gruplarında olduğu gibi yaşlılar arasında da çeşitlilik ihtiva eden bir görünüm hakimdir. 
• Üçüncü olarak yaşlılık çalışmaları yanında yaşam döngüsü (life course) perspektifinden yola çıkan yaşlanma çalışmalarına ağırlık vermek gerekir. Türkiye’deki akademik çalışmaların önemli bir kesimi, yaşlılığın başlangıcı olarak kabul edilen yaş sınırının üzerindeki bireylerle yapılan çalışmalarla yaşlılığı ve yaşlıların özelliklerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Ancak böylesi bir yaklaşım mevcut durumu ortaya koysa da yanılgılı sonuçları da içerebilir. Örneğin 65+ bir grupla anket yapıldığında “yaşlıların eğitimsiz veya düşük eğitimli bireyler” olduğu sonucuna varılabilir. Oysa bu kişiler geride kalan 64 yılını okuma-yazma bilerek geçirip 65 yaşına girdiği gün birden bire eğitimsizleşmedi! Yaşam döngüsü perspektifinin hâkim olduğu yaşlanma çalışmalarında böylesi yanılgılı sonuçlar bertaraf edilerek, mevcut durumu doğuran arka plandaki yaşam koşulları daha gerçekçi bir biçimde ortaya koyulabilir. Yaşlanma ve yaşlılık konusunda geleceğini acilen tasarlamaya ve organize etmeye ihtiyaç duyan Türkiye’nin boylamsal çalışmalara ve bu yolla elde edilen bulguya dayalı verilere ihtiyacı vardır.
• Dördüncü olarak hükümetler, sivil toplum kuruluşları ve akademinin yaşlıların heterojen bir grubu temsil ettiği gerçeği üzerine kurgulanmış sosyopolitik girişimlerde bulunması gerekmektedir. Yaşlılığın sadece biyolojik/fizyolojik değişimlerden ibaret olmayan; sosyal, psikolojik, ekonomik ve hukuki birçok konuyu bünyesinde barındıran bir yaşam dönemi olduğu kabullenilmelidir. Bu bağlamda sorun odaklı belirli birkaç tematik alan dışında yaşlılığın pozitif temsillerine ve göz ardı edilen diğer alanlarına ağırlık verilmelidir. Örneğin önümüzdeki yıllarda Türkiye’de daha çok çalışılmaya muhtaç konu başlıklarını şöyle sıralayabiliriz: toplumsal cinsiyet, yoksulluk, göç, yaş ayrımcılığı, ihmal, bilgi iletişim teknolojileri, dijitalleşme, geronteknoloji, tasarım, çevre, cinsellik, LGBT…
• Beşinci olarak yaşlanma ve yaşlılığın olumsuz yönleriyle yüzleşme ihtimali en yüksek olan bireyler genellikle alt sınıflara mensup, yoksul ve dezavantajlı gruptaki kişilerdir. Bu, dezavantajlı bireylerin dezavantajlarının sürmesine, hatta katlanarak artmasına neden olmaktadır. İmtiyazlı gruplar için ise durum biraz daha kolay… Hal böyleyken hak ve eşitlik temelli sosyopolitik kararlar ortaya koymak yaşlanan Türkiye için kritik bir öneme sahiptir.
• Altıncı olarak Türkiye’nin acilen kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yaşlanma ve yaşlılık ajandası oluşturması gerekir. Ancak kalkınma planlarına bakıldığında yaşlanmaya yönelik bütüncül yaklaşımların izlerine rastlayamıyoruz. Konu yüzeysel birkaç maddeye sıkıştırılmış durumda. Yaşlı bireyleri, yaşlı Türkiye’yi ve daha da yaşlanacak olan Türkiye’yi reddetmeden sosyal, kültürel, ekonomik ve politik alanlardaki kapsayıcı ve sürdürülebilir mekanizmalar evvela bugünün yaşlıları için hızlı bir şekilde hayata geçirilmelidir. Fakat bunu yaparken geleceği de unutmamak gerekir. Örneğin TÜİK verilerine göre her dört çocuktan birisi yoksuldur. Bu durum, günümüzdeki çocukların eşitsiz yaşlanacağına ve bunu yaşlılık dönemine aktaracağına işaret etmektedir. Dolayısıyla bugünün yaşlılığı dışında geleceğin yaşlılığını da tasarlamak önemlidir.

Yaşlı Türkiye henüz yaşlılığa hazır değil! Türkiye’nin yaş yapısındaki değişim ve yaşlanma konusundaki karnesine baktığımızda sınıfta kaldığımız söylenebilir. Kırıkları düzeltmek içinse çok fazla vakit kalmadı. Bir an evvel hem bireysel hem toplumsal olarak gerçeğin farkına varıp yukarıdaki ana başlıklar etrafında adımlar atmalıyız.

The post “Kapsayıcı, Sürdürülebilir Yaşlanma ve Yaşlılık Ajandası Gerekli” appeared first on Sivil Sayfalar.

Geleneksel olarak Türkiye’de yaşlıların saygı gördüğü anlayışı hâkim. Bu nedenle, yaşlılara yönelik şiddet, ihmal, istismar ve yaş ayrımcılığının yaygın olmadığı düşünülüyor.

Bu çerçevede, Senex İzleme yaşlıların yaşadığı şiddetin, istismarın ve karşılaştıkları ayrımcı tutumların ne düzeyde olduğunu bulguya dayalı olarak tespit etmeyi amaçlıyor.

Senex İzleme Ocak 2021 Raporu’na göre, Türkiye’de yaşlılara yönelik şiddet ve ihmal içeren 133 vaka tespit edildi. Doğal olmayan nedenlerle gerçekleşen ölümler ile şüpheli ölümler tüm vakaların yarısını oluşturuyor. Türkiye genelinde 32 yaşlı doğal olmayan nedenlerle, 27 yaşlı şüpheli biçimde hayatını kaybetti. Cinayet vakalarının sayısı ise 7 olarak tespit edildi. Diğer bir deyişle, Ocak ayında Türkiye’de 66 yaşlı insanın şiddet ve ihlal sonucunda doğal olmayan nedenlerle hayatını kaybetti.

Raporda yer alan çarpıcı bulgulardan biri de yangınlarda yaşamını yitirenlerin tek başına yaşayan yaşlı kadınlar olması. Bu noktada raporda, yaşlılara yönelik şiddet ve ihlallerin geneli alınacak tedbirlerle önlenebilir, engellenebilir veya olumsuz etkileri azaltılabilir vakalardan oluştuğunun altı çiziliyor.

Türkiye genelinde en sık görülen şiddet ve ihlal türlerini aşağıda tabloda görebilirsiniz.

Senex İzleme, 2021 yılı boyunca her ayın ilk haftası yaşlılara yönelik şiddet ve ihlal vakalarını izleyerek kamuoyu ile paylaşmaya devam edecek.

Senex İzleme Ocak 2021 raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

The post “Türkiye’de Yaşlılara Karşı Gösterilen Şiddet ve İhlallerin Yaygınlığı Dikkat Çekici!” appeared first on Sivil Sayfalar.

Türkiye’de yaşlanan ve yaşlı LGBTİ+’lara dair yapılan ilk çalışma olduğu belirtilen raporda, eşit yurttaşlık ilkesi gereğince yaşlı LGBTİ+’ların yerinde ve sağlıkla yaşlanmasını sağlayabilecek tavsiyelere yer veriliyor.

17 Mayıs Derneği’nin raporda, yaşlıların hayatlarını haklarına uygun olarak sürdürmelerinde tek beden herkese uyar yaklaşımı yerine, kişilerin bireysel özelliklerine odaklanılması, yaşlıların gündelik yaşama katılımı ve sosyal ilişkilerini sürdürebilmesi konusunda etkileşimde oldukları yapısal çevrenin erişilebilirliğinin nasıl sağlanabileceğinin aktardığı belirtilerek, ” Tüm kullanıcıların ihtiyaçları, beklentilerini ve tahayyüllerini odağına alan, bağımsız ve eşitlikçi kullanıma yönelik planlama ve tasarımın yaşam pratiklerine etkilerini değerlendirmiştir. Arkadaş bağları, hayatla bağı koparmama, aktif etkinliklere katılmanın yaşlıyken önemli olduğundan yola çıkarak Türkiye’de ileride yapılabilecek çalışmalara ilham verebilmesi için, dünyadan pek çok LGBTİ+ dostu veya LGBTİ+’lara yönelik hizmet sağlayan yaşam merkezleri ve örgütlere dair örnekleri sağlamıştır. 17 Mayıs Derneği, proje kapsamında düzenlediği online etkinliklerde hukuk, HIV ve AIDS, insan hakları, kooperatifleşme, sosyal politikalar ve sosyal hizmet alanlarını değerlendirmeye almış ve bu alanlardaki sorunlara ve yapılabilecek girişimlere ışık tutmaya çalışmıştır.” deniliyor.

17 Mayıs Derneği ve Kaos GL ortaklığında hazırlanan “Yaşlı LGBTİ+’ların Hakları ve Sorunları ile Dünyadan Örnekler Çalışma ve Araştırma Raporu”nun Türkçe versiyonuna buradan, İngilizce versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.

The post Dünyadan Örneklerle Yaşlı LGBTİ+ Hakları ve Örnek Uygulamalar appeared first on Sivil Sayfalar.