Çalıştayın moderasyonunu üstlenen ve açılışında konuşan Gazeteci-Yazar Emine Uçak Erdoğan, doğa olaylarının afet olmasında sosyal bağlamın önemine ve kırılgan dezavantajlı grupların afet politikalarına dahil edilmesine önemine dikkat çekti. Türkiye’de sivil toplum ve kamuda afetlere mücadelede bir aşama kat edildiğini söyleyen Erdoğan, buna karşın risk yönetimi ve hazırlık safhalarında epey yol alması gerekliğine vurgu yaparak, sivil toplumun kırılgan grupların afet politikalarına dahil edilmesi noktasında önemli bir rolü olduğunu kaydetti. 

‘İklim, Çevre ve Afet Yönetimi STK’ları Birlikte Çalışmalı’

Çalıştayın başında sivil toplumun afet katılımı konusunda Hayata Destek Derneği’nden Sema Genel Karaosmanoğlu, yerel yönetimlerin iklim kriziyle mücadelesi konusunda ise Dr. Alp Baran Uncu tarafından sunum yapıldı.

1999 Marmara depreminin sivil alanın afet yönetimine katılmasında milat olduğunu belirten Karaosmanoğlu, iklim değişikliğinin sonucu olarak şiddeti artan ve çeşitlenen afetlerle mücadelede sivil toplumun farklı kasları geliştirmesinin gereğine işaret etti.

Sivil toplumun afet sonrası kriz yönetiminde başarılı olduğunu ancak iklim krizinin etkileriyle afetlere “risk yönetimi” gözlükleri ile bakmada ve afetlere hazırlıkta eksiklikleri olduğuna dikkat çeken Karaosmanoğlu, iklim krizinin afetlerde toplum temelli erken uyarı sistemlerini gerekli kıldığını, riski tanımlamak ve anlamak, ardından da riskin iletişimini yapmanın önemini vurguladı.  

“Afet yönetiminde STK’lar olarak iklim ve çevre konusunda çalışan STK’lar ile çok eklemlenmedik, iklim ve çevre çalışanlar ile afet yönetimi çalışan sivil aktörlerin birlikte çalışmaları çok önemli” diyen Karaosmanoğlu, ayrıca kamu, yerel yönetim, iş dünyası dahil tüm aktörlerin afet yönetimine dahil olmasının gereğini vurguladı. Afet Platformu altında faaliyetlerini sürdüren STK’lardan biri olarak  da konuşan Karaosmanoğlu, “sivil enerjinin doğru kanalize edilmesi” uyarısında bulundu.  

‘Yerel Yönetimlerin İklim Alanındaki Bilgi ve Uzmanlıkları Sınırlı’

Dr. Baran Alp Uncu ise sunumunda 350.org tarafından hazırlanan İklim İçin Kentler İzleme Değerlendirme Raporu üzerinden yerel yönetimlerin iklim krizi konusunda hayata geçirdiği sınırlı faaliyetlerden ve kentlerin iklim kriziyle mücadelede başarısının paradigma değişikliği gerektirdiğinden söz etti. 

Uncu, Türkiye’de İklim İçin Kentler araştırması kapsamında, “İklim İçin Varız” diyen 24 belediyenin çalışmalarını mercek altına alan  değerlendirme raporunda, pandeminin de etkisiyle, belediye kaynaklarının iklim kriziyle mücadele yerine salgına yönlendirildiğini, bu nedenle iklim için atılan adımların yetersiz kaldığını belirtti. 

24 belediye içinde İklim Eylem Planı hazırlayan ve örnek uygulamalar geliştiren Bursa, Kadıköy ve İzmir gibi bazı belediyeler olduğunu söyleyen Uncu, özellikle iklim adaleti çerçevesinin yerel yönetimlerde zayıf olduğunu kaydetti. 

Uncu, iklim krizi konusunda STK’ların bilgisinin az olması, yerel yönetimlerin krizle mücadelede bilgi ve uzmanlığının eksik olması ve sivil toplumun sürece yeterince dahil etmemesi, şeffaf mekanizmalarla bilginin paylaşılmaması gibi sorunlar nedeniyle, sivil toplumun yerelde söz üretebilme kapasitesinin zayıf olduğunu söyledi. 

Öneriler bölümünde “dönüştürücü uyum” ve “adil iyileşme” konusunda yerel yönetimler düzeyinde sivil toplumun da sürece katılarak nelerin hayata geçirilmesi gerektiğini aktaran Uncu, Buenos Aires’te yerel yönetimin iklim adaletini önceleyen ve katılımcı süreçlerle tüm yerel aktörleri sürece dahil eden iklim eylem planının hazırlanışını iyi uygulama örneği olarak paylaştı.

STK’ların Birlikte Savunuculuk Yapmasının Önemi…

İnsani Yardım Vakfı’ndan (İHH) Emre Yerli, Türkiye’de son 5 yılda deneyim elde ettiği afetleri üzerinden tespitlerde bulundu. “Krizlere müdahalede güzel yerdeyiz ama asıl olan afetler olmadan afetlere direnç geliştirmek” diyen Yerli, sahada kamu otoritesinin sarsılmadığını, hem bilgi hem kaynak paylaşımında kamunun yetersiz kaldığını; sivil toplumun afete müdahalesinde bilgi eksikliği olduğunu, bu nedenlerle afetlere müdahale sürecinin “kör ilerlediğini” söyledi. 

Sahada sivil toplumun ayakta kalmasının finansal olarak güçlüğünü ve kamunun sivil toplumun çalışmalarına katkı sunması gerektiğini belirten Yerli, özellikle sivil toplumun “kamuyla eşit seviyede olmadığı ve saygı görmediği” sürece afet yönetiminde yeterince başarılı olamayacağını vurguladı. Yerli, STK’ların kendi aralarında diyalogunun az olduğunu, orman yangınları sırasında İHH’nın, akredite kurum olmasına rağmen, ideolojik kutuplaşmalar nedeniyle tepki görmesi örneği üzerinden paylaştı. ‘Tek vücut olarak savunuculuk yapmalıyız. Herkes kendi yağında kavrulursa daha çok afet yaşarız” diyen Yerli, Türkiye genelinde afet ve acil durumlarda nitelikli iletişim ağının gereğini de vurguladı. 

Yerel yönetimlerin afetlerle mücadelesine dair rapor yayınlayan Yereliz Derneği’nden Anıl Kocaoğulları, konuşmasında kamunun sivil topluma afetlerde yaklaşımındaki sorunlara dikkat çekti.  Pandemide, Askıda Fatura gibi, STK’ların ürettiği yenilikçi uygulamaları hayata geçiren ve etki alanını büyüten yerel yönetimlerin, daha sonra bu STK’lar ile iletişimi sürdürmediğine ve sivil toplum-kamu işbirliğindeki zayıflığın örneği olarak paylaştı. Kocaoğlulları ayrıca, süregelen sivil toplum anlayışından farklı ve yeni yaklaşımların önemine ve sosyal girişimler ile yeni sivil toplum örgütlenmelerinin de afetlere dahil edilmesi gereğine dikkat çekti. 

Sürdürülebilirlik Adımları Derneği’nden Emrah Kurum, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları özelinde, kırılgan gruplara büyük afetlerde önceliklendirme yapma eğiliminin yeni mağduriyetleri beraberinde getirdiğini anlattı.  Kentlerin iklim kriziyle mücadelede uyum ihtiyacının öne çıktığını söyleyen Kurum, sivil toplumun sahiplenmesi gereken konularla ilişkilendirilmesi ve farkındalık yaratma çalışmalarının önemine dikkat çekti. Dernek olarak “Sorunlara Çözümler Buluşması” serisi ile sahadan çözümlere, farklı kurumların deneyimlerine yer vererek diğer kurumların iyi uygulamaları kendi içi süreçlerine dahil etmesi ve çözümler üretmesi için faaliyetlerini sürdürdüklerini aktardı. 

‘Kimin Adının Önde Olduğu Değil, Afetzedeye Hizmeti Götürmek Önemli’ 

Çalıştaya Manavgat’tan katılan Nef Vakfı’ndan Ercüment Arabacı, kamu-STK işbirliklerinin önemine dikkat çekerek, afet sahasında hangi kurumun adının öne çıktığının değil, afetzedeye ihtiyaç duyduğu hizmeti götürmenin asıl olduğunu hatırlattı. AFAD gibi ilgili kamu kurumları ve yetkilileri ile afet bölgelerinde başarılı bir iletişimleri olduğunu aktaran Arabacı, Afet Platformu’nda da el birliği ile sorunların hızlı şekilde çözülmesine gayret ettiklerini, STK’lar arasında rekabet olması durumunda ise başarılı sonuç alınmasının güçleştiğini belirtti. 

Deniz Yıldızı Derneği ve EŞİK Platformu adına çalıştaya katılan Gülnur Aksop, 1999 depreminden sonra kurulan Afete Karşı Sivil Koordinasyon Merkezi, Mahalle Afet Gönülleri, KADAV, Akut etkin sivil iş birliklerini hatırlattı. Depreme ilişkin içinde olduğu sivil örgüt deneyiminden, asıl meselenin kentlerde afet bilincinin yaratılması ve bunun mahalleden başlayan örgütlenmeyle şekillenmesi gerektiğinin altını çizdi.  

İnsan, çevre ve değer odaklı ekosistem yaratmak için toplumsal direnci artırmada hızlı adımlar atılması gerekiyor. 

Hazırlayacağımız için STK’ların katkılarını bekliyoruz. 

Kızılay İstanbul Şube Başkanı Kadem Eksi da diğer katılımcılar gibi Türkiye’nin afetlere müdahale noktasında “1. sırada” olmasına karşın risk yönetiminde ciddi sorunlar olduğunu söyledi. Aynı zamanda İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Deprem ve Doğal Afetler Komisyonu Başkanı olan Ekşi, İstanbul’un deprem gibi afetler karşısında dirençli kent olması için hazırlayacakları rapor için STK’ların katkılarını beklediklerini aktardı. “Yerel yönetimler büyük bir depreme hazırlığı kendi başına üstlenemez, sivil ayağın eksik olmaması gerekir.” diyen Ekşi, “kağıttan” planlar yerine insan, çevre ve değer odaklı ekosistem yaratmak için toplumsal direnci artırmada hızlı adımlar atılması gerektiğini altını çizdi. 

Ekşi ayrıca, mevzuat düzenlemesine ve tüm aktörlerle kaynakların bir arada harmanlandığı bir ekosisteme ihtiyaç olduğunu; afet dönemlerinde insan ve mali kaynak israfının önlenmesi; sivil inisiyatiflerle ile eşgüdümü olarak kriz yönetimi anlayışıyla değil risk yönetimi ile sorunların aşılacağını kaydetti. 

‘Sivil Toplum Olarak Kendi Krizimizi Yönetiyor muyuz?’

Kalkınma Atölyesi’nden Ertan Karabıyık ise konuşmasında, iklim krizi odağında sivil toplumun oluşturduğu örgütlerin varlığına rağmen STK’ların ve sivil toplumun afetlerde pozisyonlarının ne olmasının sorgulanmasının önemine dikkat çekti. Sivil toplumun Tunceli’deki orman yangınına yeterli oranda müdahil olmadığına dikkat çeken Karabıyık, afet konusunun politik boyutunu ve bilimsel boyutunun gözden kaçırıldığını belirterek, “biz sivil toplum olarak kendi krizimizi yönetiyor muyuz?” sorunu sordu.  

İklim Haber’den Bulut Bagatır iklim kriziyle mücadelede medyanın önemine dikkat çekti. “İnfial haberciliğinin yaygınlığına değinen Bagatır, kendilerinin iklim haberciği ekseninde iklim krizinin nedenlerini ve mücadele atılacak adımları topluma doğru anlatma çabasında olduklarını aktardı. Çözüm gazeteciliği anlayışı ile medyanın afet ve iklim kriziyle mücadelede çözüm yollarını sunmasının gereğine temas eden Bagatır, bilime kulak verilmesinin zorunluluğunu hatırlattı.  

Çalıştayın ikinci bölümünde katılımcılar sorunların çözümüne ve gelecek vizyonuna dair görüş ve deneyimlerini aktardı. 

Toplumsal Afet Platformu’ndan Rezzak Elazat, 2013’den bu yana, birçok afete katkı sunmaya gayret ettiklerini, hayvan kurtarma ve özel bireyler için de çalışmaları olduğunu, dileyen tüm kurumlara tecrübelerini paylaşabileceklerini söyledi. Hak savunuculuğu yapan kurumlar ile iklim aktivistlerinin birlikte çalışmasının gereğini aktaran Elazat, “Türkiye afetler ülkesi, daimî şekilde afetzedeyiz. Çözüm üretmek için hızlı yol almalıyız. Sahaya çıkmalıyız. Politik söylemeler için vakit kalmadı.” dedi.

Afetlerde Göz Ardı Edilenler: Çocuklar, Engelliler ve Hayvanlar 

Şehir Dedektifi’nden Gizem Kıygı afetlerde mağduriyetleri sıklıkla göz ardı edilen çocuklara değindi ve toplumda afetleri çocuklar yaşamıyormuş gibi bir algı olduğunu söyledi. Kamu çok merkeziyetçi bir yapıda olmasının afet yönetimine yansıdığını, bu nedenle izleme ve savunuculuk çalışmaları yapmak isteyen STK’ların kamudan temin etmesi gereken verilere ulaşamadığını; bununda insani yardım gibi konularda yok gösterici önerilerin hazırlanmasında sorun yarattığını belirtti. 

Yunuslara Özgürlük Platformu’dan Öykü Yağcı da iklim değişikliği ve afetlerle mücadelede hayvanların tüm türlerini kapsayarak tanımlayacak şekilde örgütlenmenin gerekliliğinden söz etti. Afetlerde hayvanların çoğu zaman göz ardı edildiğini ve “mal kaybı” olarak değerlendirildiğini hatırlatan Yağcı, hayvanların da “can” olduğu ve bu yaklaşımla afet politikalarının şekillendirilmesinin önemine dikkat çekti.  Afet sürecinde dezavantajlı gruplar arasında olan mültecileri hatırlatan Mülteciler ve Sığınmacılarla Yardımlaşma Dayanışma ve Destekleme Derneği’nden Berna Yüksek, sadece dış göçün değil, iç göçte iklimin etkilerinin değerlendirmenin önemine dikkat çekti.  Afet dönemlerinde mağduriyetleri göz ardı edilen bir diğer grup olan engellilerin sorunlarına dikkat çeken Engelli Kadın Derneği’nden Bahar Yavuz ise afet öncesi, afet sırası ve sonrasındaki planlama ve politikaların şekillenmesinde sürece engellilerin dahil edilmediğini aktardı. Afet politikalarının belirlenmesi, afet sırasında engellilerin güvenli alanlara taşınması, afet sonrası yeni sakatlıkların ortaya çıkması durumlarının dikkate alınarak engelliler ve tüm kırılgan grupların dikkate alınması gerektiğini belirtti. 

Afetlerde hakları ihlal edilen hayvanları hatırlatan bir diğer katılımcı olan Vegan Derneği’nden Ebru Arıman, türcü bakışlar ile hareket etmenin yarattığı sorunları son afetlerde hep birlikte deneyimlediğimizi aktardı. Kendilerinin de orman yangını gibi bir durumda nasıl hareket edeceklerini bilemediklerini gördüklerini ve eksikliklerini gidermeye çalıştıklarını aktaran Arıman, “insan merkezli çalışan STK’lar da dahil tüm sivil aktörlerin insan ve hayvan demeden tüm canlıları eşit gören bir afet planı yapmamız gerekiyor. Hayvanlar için de afet müdahalesi eğitimi alınması gerekir.” dedi. 

Kapak Görseli :Sema Genel Karaosmanoğlu

The post ‘Sivil Toplum Etkin Afet Yönetimi İçin Koordinasyon ve İşbirliği Fırsatlarını Değerlendirmeli’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Pilot olarak başlatılan çalışmanın Türkiye acil eylem planı içerisinde çocuklar konusunda standart uygulamanın sağlanabileceği bir yapı oluşturulması hedefi olduğunu vurgulayan İzmir Eğitim Kooperatifi kurucu ortaklarından Murat Kurt, “Bayraklı Belediyesi ile ortak çalışarak Bayraklı ilçe sınırları içerisinde yaşayan mümkün olduğu kadar çok çocuğa ulaşmak hedeflenmektedir. Geniş bir kontrol grubu oluşturmak projenin nihai hedeflerinden olan bilimsel yayının güçlenmesi için daha fazla veri toplanmasını sağlayacaktır. Bu geniş örneklem grubuna ön test yapılacak ve içerisinden koordinasyon ekibi kriterlere uygun 144 çocuk belirlenerek proje kapsamındaki eğitimlere dahil edilecektir. Eğitim döneminin sonunda eğitime dahil olan 144 çocuğa son test yapılacağı gibi geniş örneklem grubuna da son test uygulaması yapılacak ve böylece karşılaştırmalı analiz için veri sağlanmış olacaktır.” dedi.

“Pandemide Görüşmeler Online Ortama Taşındı”

Pandemi nedeniyle görüşmelerin online ortama taşındığını belirten Kurt, “Bu tür çalışmaların dijital ortamda sürdürülmesine dair İZEK’in çok boyutlu bir tecrübesi var. Hem eğitimlerin dijital ortamlarda nasıl daha faydalı hale getirilebileceğine dair çalışmalar üretmesi hem de bunu 1,5 yıldır uyguluyor olmasının rahatlığını bu projede kullanma şansına sahibiz. Eğitmenlere verdiğimiz “Eğitimde Dijital Uyum” çalışması, velilere ve öğrencilere verdiğimiz Çevrimiçi Eğitimden Sağlanan Faydanın Artırılması programları hem bilişimci ve psikolog ortaklarımız tarafından kurgulandı ve birçok kurumda uygulandı. Çevrimiçi alana geçince terapötik görüşmelerin gerçekleştirilmesi ve ölçümlenmesini uluslararası kabul gören yeni yöntemlerle revize ettik. Böylece daha hızlı ve daha net sonuçlar almayı hedefliyoruz. Yüz yüze taraftan uzak kalmanın sağladığı fiziki enerji ve bütçe avantajını örneklem kitlesini genişletmekte kullandık. 144 çocuğa yapılacak eğitimin haricinde bir o kadar da eğitime katılmayacak çocuklar için çalışma yürütmeye başladık. Kullanılacak ölçekler belirlendi ve katılımcı belirleme anket çalışmaları başlatıldı. Uygulanacak eğitim programları Ege Üniversitesi akademisyenleri iş birliği ile oluşturuldu. Böylece çalışmanın hazırlık dönemini oldukça verimli bir şekilde yürütüyor durumdayız.” Dedi.

“Prosedür Çocuklar İçin de Netleşsin”

17 Ağustos depremini Gölcük’te yaşadığını, afetlerde yaşamın durduğunu tek önceliğin hayatta ve güvende olmak olduğunu vurgulayan Kurt, “Tecrübeyle sabit ki bu tür dönemlerde çocukların asıl ihtiyacı hak ettiği önemi bulamıyor. Olayın ardındaki sıcak zamanlarda çocukları eğlemek, oyalamak ve onlara yaşadıkları felaketi unutturmak üzere çalışmalar yapılıyor. Herkesin iyi niyetle ve gayretkeş bir biçimde gerçekleştirdiği bu çalışmaları daha sistemli ve sürdürülebilir kılmayı hedefliyoruz. İstiyoruz ki afet yönetmeliğine çocukların iyi oluşları için bir başlık açılsın ve bizim başlattığımız bu hamle yetkili ve ilgili herkesçe geliştirilmeye devam etsin. Böylece felaket olan yerde uygulanacak prosedür çocuklar için de netleşmiş olsun. Kızılay nasıl yardım malzemelerini alıp bölgeye derhal gidiyor ve bir tereddüte mahal vermeden yapması gerekeni bir sistem dahilinde yapıyorsa, eğitimciler de anında bölgeye ulaşıp çocuklar konusunda yapılması gerekenlere derhal başlayabilsinler. 

Psikolog ve akademisyen emekleriyle oluşturulan programımızla çocukların olayı unutarak değil, tanımlayıp kabul ederek yaşamaları üzerinde eğitimin ihmal edildiğini görüyor ve bunu da temel ihtiyaçlardan biri olarak belirliyoruz.” dedi.

Bilimsel Yayın ve El Kitabı

Oyun Yeniden Başlasın Projesi’nin ardından önemli iki çıktı olacağını da belirten Kurt, “Bunlardan biri; projemiz kapsamındaki eğitimin ve sürecin analiz edildiği bilimsel makalenin yayınlanmasıdır. Bir diğeri ise; proje sürecinde edindiğimiz deneyim, bilgi birikimini ve 16 haftalık eğitici drama eğitim içeriklerinin, ihtiyaç dahilinde yetkinliği olan her eğitimcinin ulaşabileceği ve kısa bir eğitici eğitimi alarak uygulayabileceği bir el kitabı olacaktır. Türkiye acil eylem planı içerisinde çocuklar konusunda standart uygulamanın sağlanabileceği bir çalışma bulunması esas amacımızdır.  Böylelikle, afet durumlarında çocuk merkezli eylem planlarının yaygınlaşmasına öncülük etmekte olup, aynı anda birçok yerde uygulanabilir ve çoklanabilir bir eğitim programı elde edilmesi planlanmaktadır.” diye konuştu.

The post “Afet Yönetiminde Çocuklar İçin Bir Başlık Açılmalı” appeared first on Sivil Sayfalar.

Çalışmanın, Adana’nın Karataş, Seyhan, Yumurtalık ve Yüreğir ilçelerinde mevsimlik tarımsal üretimde çalışan ve Ova’daki çadır yerleşimlerinde yaşayan gezici tarım işçilerinin 24 Aralık 2019 tarihinde gece yarısı başlayan ve aralıklı olarak iki hafta devam eden sağanak yağış ve sonrasında oluşan sel ve su taşkınından nasıl ve ne derece etkilendiğini, bu süreçte mağduriyet oluşturan sorunların neler olduğunu ortaya koymak ve bu bağlamda belirlenen ihtiyaçlara yönelik öneriler geliştirmek amacıyla hazırlandığı belirtiliyor.

Su taşkınının mevsimlik gezici tarım işçileri ve çocuklarının fiziksel koşulları ve psikolojileri üzerindeki olumsuz etkileri ve bu etkilerin azaltılmasına yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla yapılan vaka analizi çalışması kapsamında, 4-11 Ağustos 2020 tarihleri arasında saha çalışması gerçekleştirilirken, mevsimlik gezici tarım işçileriyle ve ilgili kurumlarla derinlemesine görüşmeler, sivil toplum kuruluşlarıyla da odak grup görüşmeleri yapıldı.

Mevsimlik işçilerin Adana’da 2019 yılının Aralık ayında yaşanan sel ve selin yarattığı su taşkınından nasıl ve ne derece etkilendiğinin dört bölümde ele alındığı belirtilen raporda,  “Birinci bölümde su taşkınının nasıl oluştuğu ve mevsimlik gezici tarım işçileri üzerindeki etkileri incelenmiştir. İkinci bölümde su taşkınına neden olan altyapı durumu ve kurumsal işleyişe dair sorunlar ile su taşkını sonrası mevsimlik gezici tarım işçilerinin deneyimlediği sorunlar ve bu sorunlarla başa çıkma yöntemleri, saha çalışması bulguları üzerinden ele alınmaktadır. Vaka Analizi’nin değerlendirmesi olan üçüncü bölüm dört temel kategoride ele alınmaktadır. (görünürlük, dayanıklılık, kırılganlık, sürdürülebilirlik) Bu kategoriler belirlenirken mevsimlik gezici tarım işçilerinin su taşkını esnasında ve sonrasında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunların ne derece çözüme ulaştığı dikkate alınmıştır.” deniliyor.

Afetlerin Mevsimlik Tarım İşçilerine Etkileri…

Adana’da gerçekleşen su taşkınının mevsimlik gezici tarım işçilerine etkilerini bir vaka olarak inceleyerek Türkiye’nin pek çok yerinde çeşitli doğal afetlerle karşı karşıya kalan mevsimlik gezici tarım işçilerinin afetler karşısındaki kırılganlığını görünür kılmak amacıyla derlendiği vurgulanan raporda, “Vaka Analizi’nin hazırlıklarına devam edilen süreçte, mevsimlik gezici tarım işçilerini etkileyen iki doğa olayı daha meydana gelmesi de bu konuda yapılacak çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bunlardan birincisi 2020 Ağustos’ta Ordu-Fatsa’da gerçekleşen Elekçi Deresi taşkını ve 12-13 Eylül 2020’de Ankara-Polatlı’da gerçekleşen toz fırtınasıdır. Aynı yıl içinde yaşanan iki olay, afet ve acil durumlarda mevsimlik gezici tarım işçilerini kapsayacak müdahale ve iyileştirme çalışmalarının geliştirilmesinin aciliyetini ve bu kapsamdaki çalışmaların gerekliliğinin ne derece önem arz ettiğini ortaya koymaktadır.” İfadelerine yer veriliyor.

Afet yönetiminde mevsimlik tarım işçilerinin kapsanması ve sorunların çözümü için öneriler risk ve zarar azaltma, hazırlık, iyileştirme ve müdahale olmak üzere dört başlık altında sıralandığı raporda şu önerilere dikkat çekiliyor:  “Yaşam ve çalışma koşulları açısından kırılgan bir topluluk olan mevsimlik gezici tarım işçileri ve çocuklarının doğal afetler karşısında artan kırılganlıklarının iyileştirilmesi için planlı ve sürdürülebilir bir afet programının hazırlanmasının yanında, politika değişiklikleri ve bu konudaki farkındalığı artıracak savunu çalışmalarının yapılması bir gerekliliktir. Bunun için mevsimlik gezici tarım işçilerinin doğal afetler nedeniyle yaşadıkları sorunlar tespit edilmeli ve bu sorunlar, mevcut durum üzerinden analiz edilerek savunu çalışmalarına temel oluşturulmalıdır. Aynı zamanda mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının doğal afet karşısında mevcut koşullarını iyileştirecek hizmet sunumu ve yardımların insan haklarını temel alan bir yaklaşımla gerçekleştirilebilmesi için farkındalığın artırılması ve bu grubun özel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik programların oluşturulması gerekmektedir.”

Vaka analizinin tamamına ulaşmak için tıklayınız.

The post “Yağmur, Çamur ve Çıplak Ayaklar”: <br>Afetler Mevsimlik İşçilerin Kırılganlığını Arttırıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

“Afetlere müdahale etme noktasında iyi durumdayız ama bir ülkenin sadece afetlere müdahalesi etmesi değil onları önleme ve hazırlık noktasında da etkili olması gerekiyor” diyen Yerli, olası İstanbul depremi için özel bir komisyonun çalışmasının önemine değindi. Güçlü devletin, güçlü STK, güçlü özel sektör ve güçlü bireylerle mümkün olduğunu vurgulayan Yerli, afetler başta olmak üzere sivil toplumun tüm süreçlere dahil edilmesi gerektiğini dile getirdi. Depreme hazırlık noktasında verilen afet eğitimlerinin güncellenmesi gerektiğini de kaydeden Yerli, Meclis’te dönemsel olarak kurulan komisyonlar yerine kalıcı bir afet komisyonu ihtiyacı olduğunu ifade etti.

The post “Mecliste Sürekli Bir Afet Komisyonu Kurulmalı” appeared first on Sivil Sayfalar.

Mikdat Kadıoğlu: Afet Yönetimi Konusunda Kafa Karışıklığı Var

Toplumsal Afet Derneği’nin hazırladığı Biyolojik Afet Yönetimi adlı online eğitimde konuşan Kızılay Genel Başkan Danışmanı Prof. Mikdat Kadıoğlu, afet yönetiminin nasıl yapılması gerektiği ve Türkiye’nin afet yönetimindeki temel sıkıntıları hakkında bilgilerini paylaştı.

Kadıoğlu’na göre Türkiye’de afet yönetim planına dair kafa karışıklıkları mevcut. Türkiye’nin bir afet yönetim planı olduğunu ancak Koronavirüsle mücadelede mevcut olan plan yerine yeni bir plan yapılmasına anlam veremediğini söylüyor: “Afet müdahale planımız var. Koronavirüs için bunları niye yürürlüğe koymuyoruz diye düşünüyorum. Türkiye’de afet yönetimi konusunda kafa karışıklığı var. Afet yönetim planı sanki sadece depremde kullanılacakmış gibi yanlış bir algı oturmuş durumda. Türkiye Afet Müdahale Planı’nda bir çok çalışma grubu var, bunların devrede olması gerekiyor. Planda yer alan Bağış Yönetimi Grubu kullanılmıyor da Vefa Destek Grubu kurulmuş ve o kullanılıyor. Bir acayiplik var. Ulaşım, defin hizmetleri gibi gruplar devrede değil, bunun yerine ‘pandemi planı var ve onu uyguluyoruz’ deniliyor ama o da işin hastane kısmıyla ilgili, diğer lojistik kısımlar yok.”

Kadıoğlu, her afette yeni bir sistem kurulmasını afet yönetiminin ne olduğunu hala anlamamış olmamıza bağlayarak,  “Her afette yeni bir sistem kuruyoruz, mevcuttan haberimiz yok. Afet Müdahale Planı bu salgında uygulansaydı beklenen büyük deprem için de iyi bir tatbikat olurdu, Büyük bir fırsatı kaçırdık. Afet yönetiminde dört ana başlık vardır: Zarar Azaltma, Hazırlık, Müdahale ve İyileştirme. En önemli şey zarar –  risk azaltmadır. Riski sıfırlamak mümkün değil ama azaltacak hazırlıklar yapılmalı. Biz afet yönetimini daha çok müdahale diye anlıyoruz. Bizim afet yönetiminde en çok sevdiğimiz konular müdahale ve iyileştirme. Her ne kadar 5902 afad kanununa zarar azaltma, hazırlık planlama gibi laflar konulduysa da tüm zihniyet müdahale ve yaraları sarma üzerine. Yönetmeliklerle kaldırılmış olsa da kriz masaları, kriz komiteleri halen var.”  dedi.

“Salgın, Afet Olarak Sayılmıyor”

Kadıoğlu’nun verdiği bilgiye göre Afet yönetiminin evreleri; Tüm Tehlikeler, Tüm Afet Yönetimi Evreleri, Tüm Kaynaklar, Tüm Bireyler/Birimler’den oluşuyor. Kadıoğlu, Koronavirüsle mücadele kapsamında bu evrelerin uygulanmadığı kanısında. Bunun da nedeni salgının Türkiye’de afet olarak tanımlananlar arasında gelmiyor: “1959 yılında çıkarılan 7269/1 sayılı kanunda afet olarak tanımlanan durumlar sayılıyor. Bunlar; deprem, yangın, su baskını, yer kayması, kaya düşmesi, çığ ve benzeri afetler. Bunlar arasında salgın hastalık yok. ‘Ve benzerleri’ denmiş ama o benzerlerin ne olduğu hiçbir zaman tanımlanmamış. Türkiye’de fiziksel mekana binaya zarar vermeyen durumu afet olarak sayılmıyor. Tüm afet istatistikleri de bu beş tanesinin üzerinedir.”

Afet Yönetiminde ‘Normale Dönüş’ Diye Bir Kavram Yok

Miktad Kadıoğlu, Koronavirüs salgınıyla ilgili sık sık normale nasıl ve ne zaman dönüleceği sorusunu duyduğunu söylüyor ancak afet yönetiminde normale dönüş diye bir şey olmadığını vurguluyor: “Hep şu soruluyor; Nasıl normale döneceğiz? Afet yönetiminde normale dönüş diye bir kavram yok. Örnek olarak deprem oldu ve insanlar öldü, evler yıkıldı diyelim. Sonra normale dönüş nasıl olabilir? Normal dediğimiz zamanlardaki manzara çürük binalardı, bilinçsiz yapılaşmaydı. Normale neden dönülsün? Koronavirüs için de aynı durum geçerli. Virüs bu denli hızla yayıldığına göre demek ki bizim normalimizde problem vardı. Şu ana kadarki hijyen, sosyal mesafe, sarılma, tokalaşma gibi alışkanlıklarımız demek ki bu kadar mikroorganizma taşıyan bir canlının yapmaması gereken davranışlarmış. O zaman normale dönmek de doğru değil.”

Kadıoğlu, Türkiye’nin afet yönetimi anlayışı olarak dünyayı 1970’lerden takip ettiğini söylüyor: “Dünyadaki afet yönetiminin tarihsel gelişimine baktığımızda bizim 70’lerde olduğumuzu görüyoruz. Dünya, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 1950’de sivil savunma planlarıyla başladı afet yönetimine. Biz ise şu anda dünyanın 1070’lerde uyguladığı Ulusal Müdahale Planı’na geldik. Dünyada ise şu an afet yönetimi çerçeve kanunlarıyla yürütülüyor.”

“İklim Değişikliği Sorunu ile Salgınlar Birlikte Değerlendirilmeli”

Salgınların iklim sorunuyla da yakından ilgili olduğunu söyleyen Kadıoğlu, Türkiye’de olaylara bütünleşik bakılmadığından dem vuruyor: “Hep söylüyoruz, küresel iklim değişikliği olduğu zaman bazı hastalıklarda, özellikle de hayvanlardan insanlara geçen hastalıklarda artış olur. Maalesef sözlerimiz dinlenmedi. Türkiye’de olaylara bütünleşik bakmıyoruz. IPCC’nin SREX 2012 raporu var. Bu raporda ‘İklim Değişikliklerine Uyum ve Afet Risk Yönetimi çalışmalarını birlikte yapın’ deniyor. Bunun adına İklim Değişikliği Risk Yönetimi denmiş. Türkiye’de iklim değişikliğine yönelik çalışan kurum ve kuruluşlar var, afet ve risk yönetimi için çalışanlar da var ama bu grupların birbirlerinden haberi yok.”

Toplumsal Afet Derneği: Afet Sonrası Koordinasyon Çok Önemli

Toplumsal Afet Derneği, kuruluş amaçlarını “Ülkemizde afetlerde yaşanan eksiklikler ve organizasyon sorunları üzerine kurulmuş bir derneğiz” sözleriyle açıklıyor. Dernek, özellikle afetler sonrası yaşanan koordinasyon sorunları üzerine odaklanıyor. 

Derneğin Genel Koordinatörü Rezzak Elazat; “Afet öncesi yapılacak hazırlıklar konusunda bilinçlendirme çalışmaları (temel afet eğitimi, ilk yardım eğitimi, yangın eğitimi vb.) ve alınabilecek önlemler konusunda teknik ve lojistik çalışmalar faaliyetlerimizin bir bölümünü oluşturuyor. Bunun yanı sıra afet sonrası koordinasyon çalışmalarında kurtarma ekiplerinin sistemli ve verimli çalışmasını sağlamak, yardım çalışmalarının sonuç odaklı ve hızlı ulaşması için gerekli alt yapıyı oluşturmaya yönelik çalışmalar yapmaktayız” diyor. 

“AFAD, STK’lara Desteğini Arttırmalı”

Dernek afet zamanlarında platform yapılarında olan diğer sivil toplum ekiplerinden destek alıyor. Derneğin kendi ekipleri ise daha çok sağlık alanında çalışan acil tip doktorları, paramediklerden oluşuyor.

Elazat’a göre afetler konusunda devletin gönüllülük projesinde eksiklikler ve sorunlar var: “Devletimiz AFAD Gönüllüsü Projesiyle dernekmiş gibi çalışma yapmak istiyor, bu durumun derneklerin zararına olacağını düşünüyorum. Bunun yerine AFAD tarafından STK’ların desteklenmesi, hazırda bulunan afet STK’larını bölgesel ve mahalli çalışmalar üzerinden görevlendirerek koordine edilmelidir. Böylelikle AFAD gerçek manada afet koordinasyonu yapar hale gelebilir.”

İHH Arama Kurtarma Birimi: Her Afetin Karakteri Farklıdır

İHH Arama Kurtarma Koordinatörü Emre Yerli, İHH Arama kurtarmanın faaliyet alanlarının tamamının afet yönetim süreci olarak tanımlanabileceğini söylüyor. Yerli çalışma felsefelerini; “Afet öncesi sırası ve sonrasında vakfımızın tüm insan ve lojistik kapasitesini tecrübesiyle milletimizin yaralarını sarmaya adayan bir anlayış faaliyetlerimizin temelini oluşturmaktadır” diyerek açıklıyor. 

İHH Arama Kurtarma’nın 39 ilin 34 ilçesinde teşkilatlanma ve ekip kurulum çalışmaları ve ağır seviyede sınıflandırabilecek ekipmanlarla müdahale kapasitesi tamamlanmış durumda. 18 ilde ise kurulum aşaması devam ediyor. 

“Esas Olan Teyit Edilmiş Temiz Bilgiyle İlerlemektir”

Felakete müdahale anını ilk adımdan itibaren anlatmasını istediğimiz Yerli, izledikleri prosedürü şu şekilde aktarıyor: “Her olayda esas olan teyit edilmiş temiz bilgiye göre bir eylem planı hazırlamak ve kaynaklar israf edilmeden bir çalışma yürütmektir. TAMP (Türkiye Afet Müdahale Planı) kapsamında AFAD’ın duyurduğu etki seviyesine göre eylem planları hazırlanır ve STK’lara tanımlanmış hizmet gruplarında görevli çalışma birimleri afet bölgesine giderek çalışmalarını yürütmektedirler. Her çalışma grubunun afet bölgesinde yapacağı çalışmalar bellidir.
Afet bölgesine giden tüm ekip afet yönetim komisyonunun görevlendirdiği afet veya acil durum yöneticisinin koordinasyonuna tabi olarak çalışmalarını yürütür. Bu süreçlerde vakfımızın “Afet Yönetim Sistemi” de aktif olarak devrededir ve tüm süreçleri takip eder ve yönetir.”

Emre Yerli’ye göre afetlerden en az hasarla çıkmak için yapılan olumlu şeyler var: “TAMP’ta gelişen bir süreç var. AFAD’ın kurulmasıyla birlikte kamu kurumları ve STK yakınlaşması ve etkisi sahada daha da görünür hale geldi. Eldeki imkânların bir koordinasyonla maksimum faydayı üretecek şekilde yapılandırılması afetlerin ağır etkisinin hafiflemesine ve yaraların daha güzel sarılmasına olanak sağlıyor. Her zaman eksiklikler olacaktır. Bu hayatın bir parçası. Her afetin farklı bir karakteri vardır. Bir afette sorun olmayan bir yaklaşım başka bir afette soruna dönüşebilir. Asıl olan iyi niyetli ve çözüm odaklı yaklaşılmasıdır.

AKUT: Bilgi Kirliliği ve Panikten Uzak Durulmalı

Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği tarafından uluslararası standartlar ile sınıflandırılmış bir dernek olduklarını ifade eden AKUT afet durumlarında operasyon planlarını nasıl yaptıklarını şöyle ifade ediyor: “Her afet hem kendine özel hem de türünün özelliklerini taşır. Planlama yapılırken operasyonun türüne göre şekillendirilir aynı zamanda özelinde alınan aksiyona göre de şekil değiştirebilme özelliğine sahiptir. Bu süreçleri bir operasyon için ekipler bazında, daha büyük operasyonlar-afetler için ise birden fazla ekibin katıldığı, Acil Durum Yönetiminin devreye girdiği operasyonlar olarak düşünebilirsiniz. Temelde süreç benzer bir şekilde işler; Operasyon çağrısı gelir, çağrı değerlendirilir -operasyon kararı alınır- gönüllülere bilgi verilir- gönüllülerin ve lojistik merkezin hazırlanma, toplanma ve operasyona çıkma süresi içerisinde bölge ve olay hakkında detaylı bilgi alınır. Ekibe saha, hava durumu, varsa yıkım vb konularda bilgilendirme yapılır.  Afet durumunda Acil Durum Yönetimimiz devreye girer. AFAD ve kolluk kuvvetlerinden gerekli bilgi akışı sağlanır.”

“Felaket Olmadan Alınacak Önlemler Çok Önemli”

“Felaketlerden en az hasarla çıkmak için devletin yetkili kurumlarının ve STK’ların atması gereken adımlar neler olmalı?” sorumuza felaket öncesinde alınması gereken önlemlerle başlıyor ve felaket anında bilgi kirliliği ve panikten uzak durulmasıyla devam ediyor: “İlk olarak bir felaket olmadan alınacak önlemler geliyor. Bu noktada toplumu bilinç düzeyini yükseltmek gerekiyor. Bunun için tüm yaş kademelerinde bir afet öncesi alınacak bireysel önlemlerin ne olduğu, güvenlik önlemleri vb. konularda bilinçlendirme seminerleri düzenlenmesi oldukça farkındalık düzeyini yükseltir. Felaket anında atılacak en önemli adım sakin kalabilmek ve doğru planlamayı yapabilmek. Panik her zaman daha fazla hataya sebebiyet vereceği için toplumun o anki paniğini gereksiz yere tetikleyecek haber ve paylaşımlardan kaçınılmalı. Doğru ve temiz bilgi halk ile paylaşılmalıdır. Kirli bilgi diye adlandırabileceğimiz bazı bilgiler daha fazla paniğe yol açmakta yapılacak müdahaleyi geciktirmekte doğru yere kanalize olmayı engellemektedir.”

The post Salgınla Mücadelede En Önemli Koz: Afet Yönetimi  appeared first on Sivil Sayfalar.