The post Siyasette Değişimin İtici Gücü: Kadın Temsili appeared first on Sivil Sayfalar.

Toplantıya, CHP, HDP, İyi Parti, Saadet Partisi, Deva Partisi, Gelecek Partisi, Yeşil Sol Parti ve TİP içerisinde farklı
pozisyonlarda siyaset yapan kadınlar katılım gösterdi.

”Türkiye Siyasetinde En Çok ‘Sıkıldık’larımız: Gericilik ve Muhafazakarlık”

Dindar kadınların Türkiye’deki ‘gericilik portresi’ olarak görülmesi hatta lanse edilmesi, siyasi muhalefetle karşılıklı bir iletişim kanalı oluşturmayı engelliyor. Tam da bundan duyduğu rahatsızlığı dile getiren bir katılımcı, Türkiye’de gericiden kastın başörtülü kadın olduğunu, bu dilin acil olarak güncellenmesi gerektiğini, çünkü gericiler diye bir savaştan bahsedenlere oy veremeyeceğini söyledi.

Kadınlar, hem hükümetin hem de ana muhalefetin güncel siyasi tartışmalarını dindar ve/veya başörtülü kadınlar üzerinden kurmalarından artık sıkıldıklarını, kendilerini siyasetin kullanışlı bir malzemesi olarak değil, gerçek ve eşit bir muhatabı olarak görmek istediklerini ifade etti.

Bunun yanında pek çok kadın başörtüsü meselesinin artık bir “mesele” olmadığının iddia edilmesine karşı çıktı. Kadınlar, başörtüsünün bir “mesele” olmamasının gerçeklik değil; yalnızca bir “temenni” olduğunu, hatta bizzat başörtülü kadınların temennisi olduğunu fakat henüz bu meselenin tamamıyla kapandığını söylemenin mümkün olmadığını düşünüyor.

Somut, Gerçekçi ve Uygulanabilir Politika Talebi

Kadınların şiddet, bakım yükü, çalışma hayatına katılamama, aile baskısı, sosyal ve kamusal hayattan dışlanma, gelecek kaygısı, güvensizlik ve güvencesizlik gibi dertleri var. Dolayısıyla bu dertlerin çözümüne yönelik somut, gerçekçi ve uygulanabilir politikaları duyma talebi dile getirildi.

“Makbul” Dindar Kadınlar veya Makbul Ol(a)mayanlar

Kadınların bir diğer altını çizdikleri husus, ‘makbul’ olmak ve olmamak olarak ayrıştırılmaları noktasıydı. Başörtülü olmak makbul kadın ve makbul vatandaş olmakla eşleştiği için bunun başörtülü kadınlar ile LGBTİ+’ları karşı karşıya getirebildiği belirtildi. Ancak katılımcıların bir kısmı dindar ve/veya başörtülü olmak ile LGBTİ+ kimliğinin birbirini mutlak bir şekilde dışlamadığını, inançlı ve dindar LGBTİ+ kadınların bu ikiliği aştığını dile getirdi. Kadınlar, inançları ve kimlikleri arasında bir tercih yapmak zorunda bırakıldıklarını ifade ederken, çeşitliliğin göz ardı edilmemesi gerektiğini ve LGBTİ+’ların menfaatleri ile dindar kadınların menfaatlerinin mutlak bir şekilde
çeliştiği düşüncesine dayanan kutuplaştırıcı siyasetin değişmesini arzu ettiklerini ilettiler.

Dindar Kadınlar Yeni Dönemden Ne Bekliyor?

Toplantıda kadınlar farklı siyasi parti ve ittifakların seçim bildirgelerinden derlenmiş 30 vaadi kimin vaat ettiğini bilmeden puanladılar. Bu oylamada kadınların favori vaatleri şunlar oldu:

• Millet İttifakı’nın ev kadınlarına emeklilik vaadi, her mahalleye kreş vaadi, 7/24 çalışacak Genç Destek Hattı ve Genç Kart vaatleri
• CHP’nin boşanma sonrası yoksulluğun hafifletilmesine yarayacak Yeni Başlangıçlar Fonu vaadi
• AK Parti’nin ev içindeki sorumlulukların orantısız bir şekilde kadınların omzunda olmasına karşı erkeklerin ev içindeki rollerini arttıracak teşvikler sunma vaadi ve gençlerin sosyal hayatını canlandırmaya yönelik ekonomik destek vaatleri
• Yeşil Sol Parti’nin din ve inanç özgürlüğünün yasal teminat altına alınmasına ilişkin vaatleri ve inançlara yönelik ayrımcılığa karşı Nefret Suçu Yasasının hayata geçeceği vaadi

Etkinlik raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

‘Bu içerik Friedrich-Ebert-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteği ile hazırlanmıştır ve derneğin görüş veya tutumunu yansıtmaz. Sayfadaki içerikten sadece Sivil Sayfalar sorumludur.’

The post Dindar Kadınlar Siyasetten Ne Bekliyor? appeared first on Sivil Sayfalar.

Kalkınma Atölyesi olarak biz son dönemde iki konuya yoğunlaştık. Bir tanesi depremden önce iş dünyası ve insan hakları konusunda bir program geliştirdik ve önümüzdeki yıllarda bu kapsamda neler yapacağımızı ortaya koyduk.
İkincisi tabii hepimizin malumu, deprem konusunda yoğunlaştık. Deprem konusunda da Sağlık ve Kalkınma ortak programı oluşturduk ve bu kapsamda deprem alanlarında sağlık ve kalkınmaya dair çeşitli program ve projeler
uygulama sürecine başladık.

Seçime yaklaşırken faaliyetlerinizde bir değişiklik oldu mu? Seçim süreci kurumunuzun faaliyetlerini nasıl etkiledi?

Kalkınma Atölyesi bir kooperatif, kooperatif olarak bizim böyle güncel, reel siyasetle ve bu konularla ilgili bir
ilişkimiz yok, bu sebeple seçim sürecine yaklaşırken faaliyetlerimizde herhangi bir değişiklik olmadı. Bizim faaliyetlerimizi etkileyen bu tür şeyler yerine dünyada ve Türkiye’de ortaya çıkan çeşitli değişimler, örneğin dünyada iş dünyası ve insan hakları bağlamında yeni kanunlar, yeni süreçler, yeni rehberler, yeni düzenlemeler…
Bir de Türkiye’de deprem gibi afet konuları etkiledi. Nitekim son beş altı yıldır afetler Kalkınma Atölyesi’nin faaliyetlerini etkiledi ve bu faaliyetlere yönelik şekillendik.

Seçim sürecine özgü, sivil toplumda ve/veya kendi çalışma alanınızda nasıl adımlar atılıyor, neler gözlemliyorsunuz?

Özellikle sağlık ve kalkınma konusunda neler yapılması gerektiğine dair araştırmalar, gözlemler, altyapı çalışmaları gibi süreçlere dahil oluyoruz. O yüzden bu konuda bizim dışımızdaki sivil toplumda neler yapılıyor, hangi adımlar atılıyor onu gözlemleyemedik. Kendi çalışma alanımızda biz herhangi bir adım atmıyoruz. Artık deprem sürecine özgü olarak gerçekleştiriyoruz bütün çalışmalarımızı.

Bu sürece bakıldığında, sivil toplumda ve/veya kendi çalışma alanınızda neler eksik kalıyor, neler gözlemliyorsunuz?

Altı Şubat’tan itibaren hemen hemen gündemimiz, programlarımız, çalışmalarımız, toplantılarımız, faaliyetlerimiz, hayatımızın önemli bir kısmı deprem süreciyle olduğu için seçim sürecinden uzak kaldık. Sadece kendi sohbetlerimizde bu süreci anlatıyoruz. Okuma imkanımız, izleme imkanımız da çok azaldı. Başkalarıyla konuşma imkanı bulduk, ziyaretler yaptık. O yüzden nelerin eksik kaldığını gözlemleme imkanımız bile zor.

Seçim sonrası süreçle ilgili kurumsal olarak atmayı düşündüğünüz bir adım var mı?

Benim bireysel olarak beklentim demokratik teamüllere, insana saygıya, insan haklarına uygun bir seçim sürecinin olması ve özellikle deprem bölgesinden başka bölgelere göç etmiş insanların oy kullanabilmesini adil olarak sağlamak. Bu oy kullanma sürecine erişimin sağlanmasına dönük altyapının güçlendirilmesi ve Türkiye’nin şaibesiz bir seçim yürütmesi en büyük beklentim.

Ortaya çıkacak olan tabloda kim seçimi kazanırsa kazansın Türkiye’nin demokratik, laik ve hukuk devleti olmasını sağlayacak, örgütlenme özgürlüğünü kolaylaştıracak süreçler ve Türkiye’nin kalkınmasına, adil olmasına, eşitlikçi olmasına ve gelir dağılımının daha akılcı, rasyonel olmasına dair çalışmalar yapılması, bu süreçte de
Türkiye’nin yenilenmesine ihtiyaç olduğunu ifade etmek isterim.

Seçim sonrası süreçle ilgili kurumsal olarak atmayı düşündüğünüz bir adım var mı?

Bizim atmamız, atmayı düşündüğümüz adımlar seçimle ilgili değil. Hangi iktidar gelirse gelsin biz seçim öncesi ve seçim sonrası aslında iş dünyası ve insan haklarına dair Türkiye’nin daha hızlı adım atması ve bu konuda ilerlemeler sağlamasını öngörüyoruz. Aynı zamanda depremle de ilgili olarak yeniden yapılanma sürecinin daha bilimsel, rasyonel, katılımcı ve yerel yönetimleri dikkate almaya dair bir çalışma yapması için, savunma çalışmaları yapmayı öngörüyoruz. Bunun için planlarımız var.

Seçim sonrası süreçte kendi çalışma alanınızla ilgili en ivedikle değiştirilmesi/dönüştürülmesi gereken hususun ne olduğunu düşünüyorsunuz? Yeni yönetimden ne talebiniz var?

Yeni yönetimden talebimiz, Türkiye’nin daha demokratikleşmesi yerelleşmesi ve merkezi gücün yerele devredilerek yerel çözümlerin üretilmesi, katılımcı planlamaların yapılması, sivil toplum kuruluşlarının daha aktif hale gelmesi ve kamusal alanında daha önemli bir rol üstlenmesi. Bunun yanı sıra tabii çocuk işçiliğiyle mücadele, iş dünyası ve insan haklarına dair dünyada küresel ölçekte ortaya çıkan değişimlerin Türkiye’ye yansımalarını ve buna yönelik olarak da önlemlerin alınmasını sağlamak. En ivedilikle değiştirilmesi, dönüştürülmesi gereken husus olarak bu iki konuyu görüyoruz.

‘Bu içerik Friedrich-Ebert-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteği ile hazırlanmıştır ve derneğin görüş veya tutumunu yansıtmaz. Sayfadaki içerikten sadece Sivil Sayfalar sorumludur.’

The post ‘Demokratik Teamüllere, İnsan Haklarına Uygun Bir Seçim Süreci Sağlanmalı’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Kürt Çalışmaları Merkezi (Kurdish Studies Center, KSC), Kürt toplumunun değişim ve dönüşümünü içeriden, bilimsel metodolojiyle ve veri temelli çalışmalarla izleyen bağımsız bir araştırma ve düşünce kuruluşu. 

Özellikle 2022 yılının son çeyreğinden bu yana Kürt toplumunun siyasete ilgisi, katılımı ve beklentileri gibi konuları çalışıyoruz.

Kürt kadınlara odaklanan bir araştırmamız tamamlandı, raporunu yakında kamuoyu ile paylaşacağız. Yine başka bir çalışma için de saha araştırmamız devam ediyor, seçimden önce Kürtlerin siyasete yaklaşımları ve beklentilerinin doğru anlaşılması için bu çalışmaları yürütüyoruz.

Kurumumuzdan bilgi ve görüşler soruluyor, bu da çalışmalarımızı doğrudan muhataplara ulaştırmak ve görünürlüklerini arttırmak için bir fırsat oluşturuyor.

Seçim sürecine yaklaşırken faaliyetlerinizde bir değişiklik oldu mu? Seçim süreci kurumunuzun faaliyetlerini nasıl etkiledi?

2023’te bir seçim olacağını bildiğimiz için seçim öncesi çalışmalarımızı seçim gündemiyle ilişkilendirerek planlamıştık. Bu anlamda önemli bir değişiklik olduğunu söyleyemeyiz. Ancak tempomuzda bir değişiklik oldu. Siyaset kurumu ve medyanın seçim sürecinde Kürtlere ilgisi malum. Kurumumuzdan bilgi ve görüşler soruluyor, bu da çalışmalarımızı doğrudan muhataplara ulaştırmak ve görünürlüklerini arttırmak için bir fırsat oluşturuyor.

Seçim sürecine özgü tasarladığınız bir faaliyet var mı? 

Seçimden önce biri kadınlarla ilgili olmak üzere iki araştırma raporunu kamuoyuna duyuracağız. Bu çalışmaları medya, siyaset ve sivil toplum temsilcilerinin olduğu toplantılarda ele alacak ve böylece sahadan alınan objektif bilginin ilgili yerlere doğrudan ulaşmasını sağlamaya çalışacağız.

Seçim sürecine özgü, sivil toplumda ve/veya kendi çalışma alanınızda nasıl adımlar atılıyor, neler gözlemliyorsunuz?

Kurumumuzun çalışma alanı daha spesifik bir alan, bu alanda yeterince çalışma olduğunu söylemek güç. Ancak sivil toplumun bir parçası olarak bu süreci elbette izliyoruz. Seçim sürecinde sivil toplumun gündemini daha çok sivil toplumun genel beklentileri, seçim güvenliği, seçim sürecinde yaşanabilecek eşitsizlikler gibi konular teşkil ediyor. Biz elbette kurum olarak bütün bu çalışmaların az ya da çok içinde yer alıyoruz. Seçim dolayısıyla ne tür eşitsizliklerin yaşandığını hatırlatmak için çıkardığımız Eşitsizlik Bülteni’nin bir sayısını Eşit Haklar İzleme Derneği ortaklığıyla bu konuya ayıracağız. 

Bu döneme dair sivil toplumda neler eksik kalıyor?

Genel seçim süreçleri daha makro ölçekli işliyor. Bu da yerelin ya da özel grupların taleplerinin yeterince duyulmaması, katılımlarının daha sınırlı kalması gibi bir sonuç doğuruyor. Seçim yasası parti genel başkanları ve genel merkezlerin aşırı güçlü olduğu bir kurguyu öngörüyor. Milletvekili adaylarının geçer not alacağı yer aday olduğu şehir değil, genel merkez oluyor. Bu da vekil profillerini etkiliyor. Milletvekili adaylarının yeterlilik ve liyakatlerinin yerel ölçekte yeterince gündem olması, bu konuda kamuoyu baskısı ve beklentisinin oluşması çok önemli olur. Hem sivil topluma hem siyasete nitelik kazandırır. Toplumun siyasete katılımını da güçlendirir. Ancak mevcut şartlar ve yasal çerçeve buna uygun bir zemin kurmaktan uzak görünüyor.

‘Amacımız, Rakip Değil Paydaş Göründüğümüz Bir Normal’

Seçim sürecinden bireysel ve kurumsal beklentiniz nedir? Bu süreçte siyasetten nasıl adımlar atmasını beklersiniz? Özellikle kendi çalışma alanınızda nasıl bir gelişme olsun isterdiniz?

Kurumsal olarak beklentimiz sivil toplumun çalışmalarını daha rahat sürdüreceği, bir düşman veya rakip değil paydaş görüleceği bir normale erişmek. Sivil toplum kamu erkinin kendisini ölçme fırsatı bulacağı bir aynadır. Ama bununla sınırlı değildir. Eksiğini gidermek istediğinde gerekli bilgiyi, tecrübeyi, katkıyı sivil toplumda bulabilir. O sebeple sivil toplum – kamu iş birliğinin güçlenmesi hem daha iyi ve şeffaf bir yönetim için elzem hem de toplumun nefes alma kanallarının canlı kalması için önemli. 

Kürtlerin Türkiye’deki serencamı pek iç açıcı değil, malum. Kürt çalışmaları alanı da Türkiye’de bu gelişmelerden etkileniyor. Kürt çalışmalarının hem akademide hem sivil toplumda özgür bir alana kavuşması, hatta teşvik edilmesi gerekiyor. 

Bireysel beklentilerimin kurumsal beklentilerle örtüştüğünü söyleyebilirim.

Seçim sonrasıyla ilgili kurumsal olarak atmayı düşündüğünüz bir adım var mı?

Seçim sonrası Kürt meselesinin daha rahat konuşulacağı ve çözüm taleplerinin yükseleceği bir ortam oluşması muhtemel. Bu sebeple kamuoyunun sesini, beklenti ve taleplerini aktörlere ulaştıracak çalışmalara ihtiyaç olabilir. Biz bu çerçeveye Kürtlerin ve Kürt olmayanların gözünden bakarak siyasete, bir fırsat penceresi arıyorsa onu göstermekle ilgili çalışmalar yürütmeyi hedefliyoruz. Bundan bağımsız olarak Kürt toplumunun seçimden umdukları ile bulduklarını karşılaştırmayı, sonucun Kürtlerde nasıl etki ve yankı uyandırdığını görmek istiyoruz. Diğer yandan planlanmış uzun vadeli çalışmalarımızı sürdüreceğiz.

Yerel mekanizmaların güçlendirilmesi ve sivil toplumun önemli bir aktör olması önemli.

Kendi çalışma alanınızla ilgili ivedikle değiştirilmesi/dönüştürülmesi gereken hususun ne olduğunu düşünüyorsunuz? Yeni yönetimden ne talebiniz nedir?

Karar mekanizmalarında sivil toplumun güçlü paydaş olduğu bir konuma kavuşması gerekiyor. Depremle birlikte aşırı merkeziyetçi bir yapının yerel dinamikleri nasıl felç ettiğini hem deneyimledik hem de deprem bölgesinde bu duruma şahitlik ettik. O sebeple yerel mekanizmaların güçlendirilmesi ve sivil toplumun önemli bir aktör olması önemli. Yine sivil toplum sektörünün özerk bir statüye kavuşması, kaynaklarının çeşitlenmesi ve kamu vesayetinin hafiflemesi gerekiyor. Bunun için de yeni bir reforma ihtiyaç var. Bunu hayata geçirmek zor değil, ivedilikle de yapılması gerekiyor.

Diğer taraftan kamu kaynaklarının dengeli dağıtılması, eşitsizliğin giderilmesi bakımından önemli. Biz “Eşitsizlik Bülteni” çalışmasında bölgesel eşitsizliğe mercek tutuyoruz. Sistematik bir eşitsizlik görünüyor. Bu durum ancak bütüncül bir yaklaşımla, eşitsizliğe maruz kalmış bölgeye özel politikalarla değişebilir. En azından siyaset kurumunun bu konuya derhal odaklanabileceğini düşünüyorum. 

‘Bu içerik Friedrich-Ebert-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteği ile hazırlanmıştır ve derneğin görüş veya tutumunu yansıtmaz. Sayfadaki içerikten sadece Sivil Sayfalar sorumludur.’

The post ‘Amacımız Rakip Değil Paydaş Görüleceğimiz Bir Normale Erişmek’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Seçim döneminde adayların günlük iç siyasi tartışmalarla propagandalarını yürütmeleri, rakiplerini düşmanlaştırmaları toplumun da düşmanlaşmasına, kutuplaşmaya neden oluyor. Kutuplaşma şiddeti de besliyor.

Basına da yansıyan; siyasi parti binalarına, seçim irtibat bürolarına saldırı haberleri, Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu’na Adıyaman ziyareti sırasındaki saldırı girişimi gibi olaylar demokratik seçimlere gölge düşürüyor.

Vatandaşı ayrıştıran siyaset yöntemi seçim güvenliği için de tehlike oluşturuyor.

İmza kampanyasına katılmak için buraya tıklayınız.

The post ‘Kutuplaştırıcı Siyaset ve Seçim Dönemi İstemiyoruz’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Rapor, ‘Maraş Depremine Yönelik Algı ve Tutumlar’, ‘Türkiye’nin Göç Politikası’, ‘Demokrasiye Yönelik Algı ve Tutumlar’ ve ‘Milliyetçilik ve Kürt Sorunu’ bölümlerinden oluşuyor.

Maraş Depremine Yönelik Algı ve Tutumlar

Bu bölüm ‘Büyük afetler söz konusu olduğunda siyasi tercihler tutumları nasıl etkiler? Siyasal tercihler ile felaketlere yönelik algılar ve sorunun çözümü konusundaki beklentiler arasındaki ilişki nedir?’ sorularıyla başlıyor. Evren Balta ve Hatem Ete burada, toplumun 6 Şubat’ta yaşanan Maraş depreminden etkilenme düzeyini, depremde yaşanan yıkımdan kimi sorumlu tuttuğunu, deprem üzerinden iktidar ve muhalefete yönelik tutumlarını anlamaya çalışıyor.

Değerlendirme

Seçmenlerin hem afet öncesindeki hem de afet sonrasındaki değerlendirme ve beklentilerini etkileyen en önemli faktör siyasi parti aidiyetleri. Araştırma bulguları deprem öncesinde edinilen siyasal kimliklerin katılımcıların depreme yönelik tutum davranış ve değerlerini şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Bu bulgu ve çıkarsama, deprem felaketinin seçmenlerin siyasi tercihleri üzerinde belirleyici bir etkide bulunma olasılığının oldukça düşük olduğunu göstermekte.

Türkiye’nin Göç Politikası

Seçimler yaklaşırken, göç politikası, Türkiye’nin en hararetli tartışma gündemlerinden biri haline geldi. Göçmen karşıtı duyguların yükselişiyle ekonomik kriz, göçmenleri hem bir günah keçisi hem de giderek daralan işgücü piyasasında vatandaşlık hakkına sahip olanlarla rakip bir grup haline getirdi. Mültecilerin Türkiye’deki varlıkları, refah devleti üzerinde gereksiz bir yük olarak görülmeye başlandı. Ayrıca, hükümet karşıtı duyguların yükselişe geçmesi, hükümetin mültecilere yönelik açık kapı politikasına karşı eleştirilerin artmasında da önemli bir etken oldu. Bu bölümde, toplumun göçmenlere ve göçmen politikalarına bakışı anlaşılmaya çalışılıyor.

Değerlendirme

Araştırma toplumdaki göçmen karşıtı tutumların oldukça yüksek olduğunu ama bu sorunun çözümü konusunda siyasi partilere güvenin de oldukça düşük olduğunu gösteriyor.

Demokrasiye Yönelik Algı ve Tutumlar

Bu bölümde yapılan tartışma tespitlerden yola çıkarak Türkiye toplumunda demokrasi algısını araştırma hedefi güdüyor.

Değerlendirme

Demokrasi söz konusu olduğunda da duygusal/siyasal kutuplaşmanın temel tutumlar konusunda etkili olduğu görülüyor. Türkiye’nin siyasi haritası temel demokratik değerler açısından da ikiye bölünmüş durumda. Demokrasiye birtakım kısıtlamalar getirilebileceği gibi temel demokratik tutum ve değerlerle çatışan kimi önermeler, iktidar partisine ve onun ittifak içinde olduğu partilere oy veren seçmenler arasında belirgin olarak daha fazla kabul görmekte.

İktidar partilerine oy veren gruplar arasında Türkiye’nin demokratik işleyişine olan inanç çok daha yüksek iken, muhalefet partilerine oy veren gruplar arasında bu oran son derece düşük. Pek çok ülkede, kendilerini siyasi yelpazenin sağına yerleştiren ve daha az eğitimli grupların demokratik olmayan yönetimleri destekleme olasılığı daha yüksek. Bu araştırmada da benzer sonuçlara ulaşıldı.

Milliyetçilik ve Kürt Sorunu

Bu bölümde, toplumun milliyetçilik ve Türklük algısı anlamaya çalışılmasının yanı sıra milliyetçilik anlayışının önemli bileşenlerinden, tezahürlerinden biri olan Kürt sorunu ile ilgili anlayış ve tutumlar üzerine çalışılıyor.

Değerlendirme

Araştırma, Türkiye’de kendisini milliyetçi olarak görenlerin oranının yüksek olduğunu gösteriyor. Kendinizi ne kadar milliyetçi olarak tanımlarsınız sorusuna 1-10 arası bir değer verilmesi istendiğinde (10 en yüksek olmak üzere) Türkiye ortalaması 7.85 çıktı. Parti aidiyeti üzerinden katılımcıların milliyetçilikle özdeşleşmelerine bakıldığında ise bütün partiler açısından milliyetçilik oranı yüksek çıkıyor. Burada iki istisna milliyetçilik oranı Türkiye ortalamasının altında çıkan CHP ve HDP seçmeni. Milliyetçilik oranı eğitim seviyesi ve yaşa göre de
değişim göstermekte. Eğitim seviyesi arttıkça milliyetçilik oranı yükselmekte, yaş yükseldikçe de yine milliyetçilik oranı yükselmekte.

Sonuç

• Araştırma, Türkiye’de hâlâ üç kutuplu bir siyasal düzen olduğunu gösteriyor. Bu kutuplardan ilki AK Parti ve MHP tarafından temsil edilen iktidar bloğu. Bu bloğun karşısında ise CHP ve İYİ Parti yer alıyor. Bu iki bloğun seçmenlerinin tutum ve davranışları zaman zaman ayrılsa da büyük oranda birbirine benziyor. Bu iki bloğun karşısında ise tutum davranış ve değerler konusunda bu iki bloktan önemli ölçüde ayrışan HDP seçmeni yer alıyor.
• Bu araştırmanın bir diğer önemli bulgusu katılımcıların büyük bir çoğunluğunun siyasetlerini ve çerçevelerini kendi siyasi partilerinin tutumuna göre şekillendirmekte olduğu.
• Seçmenin iktidar-muhalefet eksenindeki konumu da belirleyici. Türkiye’nin siyasi haritası temel demokratik değerler açısından ikiye bölünmüş durumda. Temel demokratik tutum ve değerlerle çatışan kimi önermeler iktidar bloğuna oy veren seçmenler arasında belirgin olarak daha fazla kabul görmekte. İktidar partilerine oy veren gruplar arasında Türkiye’nin demokratik işleyişine olan inanç çok daha yüksekken, muhalefet partilerine oy veren gruplar arasında bu oran son derece düşük.
• Son olarak eğitim, yaş ve etnik kimliğin de tutum ve değerler açısından önemli faktörler olduğunun altı çizilmeli. Kürt meselesi söz konusu olduğunda etnik kimlik; demokrasi söz konusu olduğunda etnik kimlik, yaş ve eğitim; göçmenlere yönelik tutum söz konusu olduğunda eğitim ve yaş; depreme yönelik tutum ve değerlendirme söz konusu olduğunda ise eğitim öne çıkan faktörler oluyor. Ancak bu değişkenlerin pek çok durumda siyasal parti kimliği ile de üst üste geldiği unutulmamalıdır.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

‘Bu içerik Friedrich-Ebert-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteği ile hazırlanmıştır ve derneğin görüş veya tutumunu yansıtmaz. Sayfadaki içerikten sadece Sivil Sayfalar sorumludur.’

The post Türkiye’de Toplum-Siyaset-Devlet İlişkisine Bakmak appeared first on Sivil Sayfalar.

Araştırma; masa başı çalışması, derinlemesine görüşmeler ve sivil topluma yönelik uygulanan çevrimiçi anket ile nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı bir metodolojiyle yürütüldü. Raporda yer alan bulgular ve tespitler yoğunlukla; sivil toplum temsilcileri, siyasetçiler (milletvekilleri, belediye başkanları, bakanlık temsilcileri), akademi ve medyadan kanaat önderleriyle yapılan derinlemesine görüşmelerin çıktılarını içeriyor. “Türkiye’de sivil toplum ve siyaset ilişkisi nasıl etkin olabilir?” sorusuna yanıt niteliğinde öneriler de içeren araştırmanın çıktıları, orta ve uzun vadede sivil toplumun karar ve kanaatlere olan etkisinin artmasına katkıda bulunmayı hedefliyor.

‘Siyaset ve Sivil Toplum Birbirini Yeterince Tanımıyor’

Araştırmanın en önemli çıktılarından biri; siyaset ve sivil toplumun birbirini yeterince tanımaması tespiti. Siyasi aktörler, sivil toplumu ve işlevini tanımlarken kendilerinin bugüne kadar ilişki kurduğu kurumlar veya görünür olan yapılar üzerinden bir değerlendirme yapıyor. Bununla birlikte, siyaset, sivil toplumu yalnızca talep eden taraf olarak görme eğiliminde. Bu da siyasilerin sivil topluma karşı mesafelenmesine sebep oluyor. Siyasiler genelde sivil toplumla kurdukları diyaloğu ya seçmenle kurdukları bir biçimde ele alıyor ya da belli başlı çatışma alanlarında bir araya gelerek kuruyorlar. Sivil toplum kuruluşları da siyasilerle iletişime geçtiğinde siyasete angaje görünmekten çekiniyor ve tüm partilerle eşit düzeyde diyalog kurmaya çalışıyor.

‘Siyaset de Sivil Alan Gibi Daraldı’

Araştırmada öne çıkan bir diğer önemli bulgu ise görüşme yapılan paydaşların siyasetin de sivil alan gibi daraldığını ifade etmesi. Bir başka deyişle, siyaset alanında da çalışma yapmanın giderek zorlaştığı belirtiliyor. Siyasi partiler de STK’lar gibi ifade ve örgütlenme özgürlüğü açısından sorunlar yaşıyorlar, birçok ilde alanlara çıkamıyor. Bu da siyasetin de toplumsal etkisinin düşmesine sebep oluyor. Kutuplaşmanın da aynı şekilde sadece sivil alanda değil siyaset alanında da yaşandığı görülüyor.

‘Sivil Toplumun Özerkliği Sağlanırsa Siyaset ve Karar Mekanizmalarıyla İlişkisi Daha Sağlıklı Kurulabilir’

Sivil toplumun kaynakları konusunda bağımsız olmasına duyulan ihtiyaç konusunda güçlü bir mutabakat var. STK’ların kamu idaresi tarafından adil ve bağımsız bir şekilde maddi olarak desteklenirse, sivil toplumun daha bağımsız ve tarafsız olabileceği görüşü hâkim. Bununla birlikte, siyasilerin de özerk ve bağımsız bir sivil toplum yapısıyla diyaloğa daha açık hale gelebileceği görülüyor.

Araştırmanın, sivil toplum ve siyaset arasında etkin bir diyalog nasıl mümkün olur sorusuna ürettiği çözüm önerileri arasında; siyasetin, sivil toplumun kararlara katılımı konusunda kanuni bir düzenleme yapmasına duyulan ihtiyaç öne çıkıyor. Bununla birlikte, sivil toplumun daha müzakereci bir dille siyasilerle iletişime geçmesi bekleniyor.

‘Sivil Toplum, Siyasetten Düşünce ve İfade Özgürlüğünün Sağlanmasını Talep Ediyor’

Sivil toplumun siyasetten neleri talep edebileceğine dair önerilere de yer veren araştırmada; düşünce ve ifade özgürlüğünün sağlanması, toplumsal adalet mekanizmalarının, hukuki adalet mekanizmasının işleyişinin demokratikleşmesi, sivil toplum çalışmalarının daha bağımsız bir şekilde denetlenmesinin sağlanması ve terörün finansmanının önlenmesi adı altında kabul edilen 7262 sayılı kanunun, kâr amacı gütmeyen kuruluşların faaliyetlerini engellemesinin önlenmesi gibi başlıklar öne çıkıyor.

Raporun tamamına buradaki linkten ulaşabilirsiniz.

The post YADA Vakfı’ndan ‘Sivil Toplum-Siyaset İlişkisi Araştırması’ <br> Sivil Toplum ve Siyaset Birbirini Yeterince Tanımıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Geçmişten bugüne siyaset alanını konuştuğumuz Nesrin Nas, geçmiş yıllardaki Milli Güvenlik Kurulu’ndan kaynaklı vesayetin bugün aşıldığını ancak günümüzde başka türlü bir vesayet hali olduğunu belirterek, “Milli Güvenlik Kurulu yok ama mevcut iktidarın güvenlik stratejisini belirleyen, çizen ve bunun da ne olduğunu güne göre, ana göre, iktidarın oylarına göre yöneten ve yönlendiren başka bir vesayet var.” Dedi.

Siyasetin uzlaşma alanı olduğunu kaydeden Nas, “Siyaset dediğiniz şey, toplumun içinde yaşadığı bütün sorunların, bunun ila içinde yaşadığı maddi olması gerekmiyor, yani onu, insanı oluşturan, insanı var eden inanç dünyasına ait, kültürüne ait, diline ait, geçmişine ait her bir şeyin en açık şekliyle tartışılabileceği ve bir şekilde buralarda birtakım tıkanmalar varsa ve insanlar kendilerini yani kamu kendini ifade etmekte zorlanıyor ve ileriye doğru kendini atmakta zorlanıyorsa bunun önündeki engellerin nasıl kaldırılacağı konusunda farklı düşünenlerle de bir araya gelip bir uzlaşmanın arandığı bir yer olarak tarif ediyorum siyaseti.” dedi. Güçlendirilmiş parlamenter sistemin yapısı gereği müzakere alanı sunduğunu altılı masanın bu yönüyle önemli bir ittifak kurduğunu belirten Nas, ancak bunun yeterli olmadığını toplumla daha açık bir şekilde ilişki kurulması gerektiğini kaydetti. Nas, “Genel olarak toplumun A’dan Z’ye birbirini besleyen, birbirini besleyerek büyüten, sorunlarını çözmek isteyen siyaset kurumunun; açık, hesap verebilir bir tutumla, toplumla, sivil toplumla, güven ilişkisi kurmayı başardığı takdirde bu sorunların önemli ölçüde aşılacağını düşünüyorum” diye konuştu.

Siyasi partilerin tutumuyla kendi seçmenlerini şekillendirme imkanını önemli bulduğunu da belirten Nas, “Toplumun sorunlarını hangi vadede çözecekleri  konusunda yeterince topluma bilgi verir, açık, yeterince şeffaf olur, o güven ilişkisini toplumla kurabilirlerse önemli ölçüde hem kendileri hem toplum kazanır” dedi.

The post ‘Açık Bir Tutumla Toplumla Güven İlişkisi Kuran Siyaset Başarılı Olur’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Yapısal, Kurumsal ve Kültürel Engeller

Kadınların siyasi katılımının önemine rağmen eşit ve nitelikli temsilden bahsetmek mümkün değildir. Bunun temel sebebi kadınların önünde bir dizi engelin var olmasıdır. Konuyla ilgili çalışmalara göre bu engeller üç grupta incelenmektedir: yapısal, kurumsal ve kültürel engeller. İlk grupta gelir durumu, eğitim seviyesi, medeni durum gibi sosyoekonomik statüye ilişkin değişkenlerin yarattığı engeller ifade edilmektedir. Dünya Ekonomik Forumu’nun yayımladığı “Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi 2021 Raporu”nda ekonomik katılım ve fırsatlar açısından kadın-erkek arasındaki farkın kapanmasının 267,6 yıl alacağı hesaplanmıştır. Kadınların bu dezavantajlı durumu onların siyasete girişini ve varlık göstermesini de zorlaştırmaktadır. İkinci grupta seçim sistemi, siyasi partilerin aday gösterme süreçleri gibi kurumların işleyişine ilişkin engeller ifade edilmektedir. Örneğin aday gösterilen yer ve sıranın kritik olduğu liste usulü nispi sistemlerde, kadınların çoğunlukla seçilme olasılıklarının az olduğu yer ve sırada aday gösterildiği tespit edilmiştir. Son grupta ise erkek egemen bakış açısının siyasetteki yansımaları ifade edilmektedir. Toplumun geneline hakim olan, cinsiyetlendirilmiş iş bölümünü dayatan ve kadının kamusal alandan dışlanmasına sebep olan erkek egemen bakış açısı siyasi alanı da şekillendirmektedir. Kamusal bir aktivite olarak siyaset, “erkek işi” olarak görülmektedir. Böylece, kadınların makam sahibi olduklarında dahi iktidar sahibi olamamaları sonucu doğmaktadır. Siyasetin bir “erkekler kulübü” olarak görülmesi aynı zamanda özellikle yerel siyasette baskın olan ahbap-çavuş ilişkilerinin de yeniden üretilmesine zemin hazırlamaktadır. Ayrıca, toplumsal cinsiyet rolleri gereği, kadının asli sorumluluğu bakım verme olarak görülmektedir. Cinsiyetlendirilmiş iş bölümü sebebiyle bakım emeğini üstlenen kadınların siyasete katılması daha maliyetli hale gelmektedir.

Dünyada ve Türkiye’de Kadının Siyasetteki Yeri

Kadınların siyasi alanda karşılaştıkları bu engeller temsilde niceliksel ve niteliksel eşitliği zorlaştırmaktadır. Niceliksel temsil sayılara odaklanmaktayken, niteliksel temsil kadınların cinsiyete dayalı bir sosyal grup olarak çıkarlarının temsiline işaret etmektedir. Kadın siyasetçi sayısının artması her zaman niteliksel temsili garanti etmese de bunun ön koşulu olduğu için önemli bir veridir. Bu yazıda temsilde eşitliğe niceliksel açıdan bakılacaktır.

Birleşmiş Milletler Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların Güçlendirilmesi Kurumu (UN Women), Dünya Ekonomik Forumu (WEF) ve Parlamentolar Arası Birlik (IPU) gibi uluslararası kuruluşların derlediği verilere göre, 2021 itibariyle küresel ölçekte kadın ve erkekler arasındaki niceliksel temsil eşitsizliği devam etmektedir. 

Dünya Ekonomik Forumu’nun Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi 2021 raporuna göre; 2020 yılında toplumsal cinsiyet eşitsizliği açısından küresel ölçekteki en önemli gerileme, kadınların siyasi yaşama katılımı alanında olmuştur. Rapora göre dünyada parlamenterlerin yalnızca %26’sı kadındır. Türkiye’de ise kadının siyasete katılımı açısından iyimser bir tablo görülmemektedir. Kadın milletvekili oranı 2018 seçimleri itibariyle %17’dir. Dünya Ekonomik Forumu Küresel Cinsiyet Endeksi’ne göre de 156 ülke içerisinde 133’üncü sırada yer alan Türkiye, 2020 yılındaki listeye kıyasla Endeks sıralamasında üç sıra gerilemiştir. 

Siyasi partilerin Merkez Yürütme Kurulu, Parti Meclisi veya Merkez Disiplin Kurulu gibi karar alma organlarında kadın oranı, “kritik azınlık” olarak ifade edilen %30-40 seviyelerine tam olarak ulaşmadığı görülmektedir. 

Yerel siyasetteki niceliksel ve niteliksel temsil de benzer bir tabloya işaret etmektedir. 

Verilerin işaret ettiği bu olumsuz tabloyu değiştirme amaçlı çoklu oy pusulası kullanımı, kadınlar için ücretsiz adaylık başvurusu, parti içi eğitimler vb. mevcuttur ancak en sık uygulanan politika cinsiyet kotasıdır. Yapılan araştırmalar, parlamento seviyesinde cinsiyet kotası uygulamalarının kadın temsilini %12’den %24 seviyesine yükselttiğini hesaplamıştır. Parlamentolar Arası Birlik (IPU) verilerine göre 2021 itibariyle 48 ülkenin 36’sında cinsiyet kotası uygulaması vardır. Tunus’ta Nisan 2017’de geçen bir yasa ile parti listelerinde eşit sayıda kadın ve erkek aday olması şart koşulmuştur. Bu yasa sonucunda Mayıs 2018’deki yerel seçimlerde seçilen adayların %47’sini kadınlar oluşturmuştur. 

Türkiye’de siyasi partilerin başvurduğu temel olumlu eylem politikası (affirmative action policy) cinsiyet kotası olmuştur. CHP, HDP ve İYİP tüzüklerinde cinsiyet kotası uygulaması vardır. 

Kadın Siyasetçilerin Deneyimleri ve Mücadele Önerileri

Araştırmanın saha çalışması kapsamında görüşülen kadın siyasetçilerin altını çizdiği temel konulardan biri yapısal engellerin varlığı olmuştur. Araştırma katılımcılarına göre, siyasete girebilmek “ekonomik kaynağa ulaşmış olmayı” gerektiren bir eylemdir ve kadınların ekonomik güçleri yoksa, “cebinde minibüse verecek parası yoksa ya da aracına dolduracak benzin parası yoksa” siyasete girmek bir ihtimal değildir. Bu sebeple, erkeklere nazaran siyasette yer alan kadınların eğitim seviyelerinin daha yüksek, yaşlarının ise daha ileri olduğu görülmektedir. Dahası, yapısal eşitsizlikler, kadınların bulundukları yere gelebilmek için daha fazla çaba sarf etmesine sebep olmaktadır. Kadınların “mükemmel aday” olması beklenirken, erkek adaylarda bu beklentiler daha az etkilidir. 

Sosyoekonomik statüye ilişkin iki unsur daha kadınların karşısına engel olarak çıkmaktadır. Bunlardan biri yaştır. Kadınların siyasete girişi çoğunlukla ileri yaşlarda, emeklilik dönemlerinde gerçekleşmektedir. Ancak daha genç yaşta siyasete giren kadınlar hem meslektaşları hem de toplum nezdinde deneyimsiz olarak görülmektedirler. Ayrıca kadınlar için evli olmak, bekar olmaya nazaran daha makbul görülmektedir. Erkek adaylar için önemli bir değişken olmayan yaş ve medeni durum, kadınlar için fazlasıyla belirleyici olabilmektedir. 

Yapısal engeller aşılsa dahi kurumsal engeller kadınların siyasete atılmasında olumsuz etkiye sahiptir. Bu kategoride çoğunlukla lider odaklı parti yapılanmaları ve parti içi demokrasi eksiklikleri işaret edilmiştir. Bir katılımcıya göre bir kadın adayın sosyoekonomik kaynaklara erişimi olsa dahi partide kendisini “koruyup kollayacak” erkek bir yöneticinin olmaması durumunda kariyerinde ilerlemesi mümkün olmamaktadır. Aday listelerinde, parti içi görev dağılımında ve diğer karar mercilerinde söz sahibi olan erkek yöneticiler, ilgili literatür tarafından “kapı bekçileri” (gate-keepers) olarak adlandırılmaktadır. Kadınların seçilebilir bölge ve sıralardan yazılması bu kapı bekçilerinin inisiyatifinde olduğundan, yapısal engeller aşılsa dahi siyasete giriş mümkün olmayabilmektedir. Yerel siyasette ise ahbap-çavuş ilişkilerinin de etkisiyle, kapı bekçilerinin oluşturdukları bariyerler yükselmektedir. Karar alma süreçlerinin de çoğu zaman mesai saatleri dışında “ya içerken ya da maç muhabbeti” gibi “erkek mecrası” olarak tanımlanan alanlarda gerçekleşiyor olması veya kısıtlı, erkek egemen ekiplerin kararları kendi içlerinde demokratik olmayan yöntemlerle alması, kadınların makam sahibi olsalar da inisiyatif alamamalarına yol açmaktadır. 

Erkek egemen toplum yapısının yarattığı beklentiler ve şekillendirdiği siyasi alanın kısıtları olarak anlaşılabilecek kültürel engeller kadınların karşısına siyasetin her aşamasında çıkmaktadır. Siyaset kamusal bir iştir ve ataerkil toplum yapısının yarattığı beklentilere göre erkek kamusal alana, kadın ise özel alana, yani eve aittir. Bu anlayış daha baştan siyaseti erkek işi olarak görmektedir. Bir katılımcının da ifade ettiği gibi kadınlar tüm hazırlıklarıyla yemeği yapsalar dahi “mutfaktan bu tabağı alıp içeriye sunan kişi” olamamaktadır. Siyasetin erkek işi olarak görülmesi mekanları dahi etkilemiştir. Bir katılımcı siyasi çalışma yürütürken kürsülerin etek giymiş katılımcıların fazla yüksek olduğunu fark ederken, başka bir katılımcı ilçelerdeki parti binalarında kadın tuvaleti olmayışını aktarmıştır.

Kamusal alan ve özel alan arasındaki ayrım kadınların temel sorumluluklarının hane içinde olduğunu varsaymakta, ev içi emek ve bakım yükümlülüklerinin yalnızca kadına ait olduğunu kabul etmektedir. Bu da kadınların siyasi alana girmek ve var olmak için ev içi emek yükünü de taşımak ve ekstra çalışmak zorunda kalmasına yol açmaktadır. Bir katılımcı, vekil olsa dahi ev içi emek yükünden kurtulamadığını, hane halkının kendisinden hizmet beklediğini ifade ederken bir başka katılımcı ise ancak programlı, disiplinli ve koordine çalışarak ev ve siyasi yaşam dengesini kurabildiğini aktarmıştır. Kadınlar için siyasette var olmanın zamansal ve emek maliyeti erkeklere göre oldukça yüksektir. 

Tüm bu iç içe geçmiş ve katmanlı engellerle mücadele etmek için kadınların temel aracı kişisel mücadele azimleri, ısrarcılıkları, pes etmemeleri olarak ifade edilmiştir. Nitekim bu engellere rağmen siyasi alanda var olmanın kendisi aslında gösterilen dirayetin de işaretidir. 

Söz konusu engellerin aşılabilmesi için bir taraftan etkili olumlu eylem politikalarının üretilmesi gerekirken, bir taraftan da hali hazırda var olan politikaların tam olarak uygulanması gerekmektedir. Örneğin cinsiyet kotası politikasının yalnızca aday listelerinde değil parti yönetim kademelerinde de uygulanması bir talep olarak ortaya çıkmaktadır. Kota her aşamada uygulanmadığında, partilerin “vitrinlik” kadın adaylar aracılığıyla temsilde eşitliği sağlama sorumluluğundan kaçındığı aktarılmıştır. 

Kota uygulamaları dışında katılımcıların özellikle siyasi partilerin işleyişine dair detaylı değişim önerileri olduğu göze çarpmaktadır. Aday listelerinin hazırlanma süreçlerinin değişmesi, kadınların aday listelerinde erkeklerden daha üst sıralarda yer alması, bunun için tüzüklerde değişiklik yapılması öneriler arasındadır. Bunların dışında, özellikle yerel siyasette “şeffaflaşma”nın kadınların siyasi alana girmedeki tereddütlerinin aşılması konusunda faydalı olacağı, toplantılarda kadınların sözünün kesilmemesi için kronometre uygulamalarının getirilmesi, partilerdeki erkeklere toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimleri verilmesi, kadın aday adayları için güçlendirici eğitimlerin sağlanması önerilmiştir.

Katılımcıların getirdiği öneriler, kadınların engelleri iyi analiz ettiğini ve bu engellerin aşılması için somut politikalar üretebileceğini göstermektedir. Ayrıca, bu bölümde dile getirilen önerilerin çoğunlukla kurumsal değişikliklere işaret ediyor oluşu, kadınların partilerinden değişiklik beklentileri olduğunu da gözler önünde sermektedir. Engellerle mücadele etme yöntemleri ve stratejilerine göre daha geniş bir perspektiften öneriler sunulmuş olması, kadınların siyasi alanda yaratabilecekleri değişime dair umut verici bir sonuçtur.

Sonuç

Bu araştırmada kadınların literatürde yapısal, kurumsal ve kültürel olarak ayrıştırılan engeller ile siyasi hayatlarının her aşamasında karşılaştıkları ortaya çıkmıştır. Söz konusu engellere rağmen siyasi alanda varlık gösterebilmek ancak kadınların ısrarcı tutumları ile mümkün olabilmektedir. Bu engellerin aşılması için kapsamlı bir toplumsal değişimi beklemeksizin, siyasi partiler düzleminde hayata geçirilebilecek bir dizi politika olduğu hem dünya örneklerinden hem de katılımcıların getirdiği önerilerden anlaşılmaktadır. Toplumun yarısını oluşturan bir grubun çıkarlarının eksik olarak temsil ediliyor olmasının demokratikleşmeye ket vurduğu düşünüldüğünde, kadınların önündeki engellerin ve bunların aşılması için yapılması gerekenlerin kamuoyu tarafından tartışılması acil bir ihtiyaçtır. 

Raporun linkine buradan ulaşabilirsiniz.

Görsel: New York Times

The post Türkiye’de Kadının Siyasete Katılımı: Engeller ve Mücadele Yöntemleri appeared first on Sivil Sayfalar.