Eğitimde İşlenecek Konular

• AİHS 3.md. (İşkence ve Kötü Muamele Yasağı)
• AİHS 5.md.(Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği)
• AİHS 6.md. (Adil Yargılanma)
• AİHS 10.md. (İfade Özgürlüğü)

Detaylar

• Eğitimler Av. Mehmet Nur Terzi’nin moderatörlüğünde yürütülecek.
• Eğitimler İnsan Hakları Gündemi Derneği’nin İzmir’de bulunan ofisinde pandemi kuralları çerçevesinde yüz yüze yapılacak.
• Eğitimler 4 hafta boyunca 20 saat olarak Cuma (18.00-20.00) ve Cumartesi (14.00-17.00) günlerinde yapılacak.
• İkinci grup eğitimleri 5 Kasım- 27 Kasım 2021 tarihleri arasında yapılacaktır.
• Katılım 25 kişi ile sınırlı ve ücretsizdir.
• Kontenjan sınırlaması nedeniyle eğitimlerine katılamayanlar sonraki gruplara katılabilirler.
• Eğitim oturumlarının ez az 18 saatine katılan katılımcılara sertifika takdim edilecektir.

Başvuru 

• Katılım ve başvuru formuna buradan ulaşabilirsiniz.
• Son başvuru tarihi 25 Ekim 2021
• Başvuruların değerlendirilmesinde cinsiyet dağılımı ve başvuru tarihi dikkate alınacak.
• Detaylı bilgi için: Stj. Av Abdulkadir Anğay – 0538 844 1989/abdulkadirangay@rightsagenda.org
• Stj. Av.Sevgi Nur Güney- 0552 939 7150/ guney.sevginur1@gmail.com

The post AYM ve AİHM Kararları Işığında AİHS’in Pratikte Uygulanması Eğitimleri appeared first on Sivil Sayfalar.

Komite, her bir toplantı periyodu bitiminde bir sonraki toplantının gündeminde tartışmayı düşündüğü kararları ilan ediyor. Bu şekilde bir kararın tarafları, kararın işaret ettiği hak ihlalleri üzerinde çalışan sivil toplum kuruluşları ve ilgili diğer kişi ve kurumlar gelişmelerden haberdar oluyor. İlgililer, isterlerse denetim sürecine aktif olarak dahil olabiliyor. 

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46/1. maddesi uyarınca Sözleşme’ye taraf ülkeler, AİHM kararlarına uymak ve kararların gereğini yerine getirmek yükümlülüğünde. Bu yükümlülük, ilgili kararlarda tespit edilen ve başvuruculara yönelen hak ihlallerine son vermeyi, ihlalleri ve etkilerini ortadan kaldırmayı gerektiriyor. Yine benzer ihlallerin oluşmaması için gerekli tedbirlerin alınması ve ihlaller nedeni ile oluşan zararların hakça tazmini de gerekiyor. Bakanlar Komitesi tarafından yürütülen denetim sürecinde bu adımların atılması için ilgili devlet tarafından alınması gereken ve bireysel ve genel olarak nitelendirilen önlemler belirleniyor. Devlet ile diyalog halinde kararların uygulanması için bir prosedür işletiliyor.

Türkiye’nin ‘Karnesi’ Bu Konuda da Kötü

Bakanlar Komitesi istatistiklerine göre 2020 sonu itibariyle Komite’nin denetim sürecini sürdürdüğü toplam 5233 karar bulunmakta. Bu kararların 1258’i ‘öncü dava’ olarak nitelendirilen, yani Komite önünde daha önce tartışılmamış, yapısal ve sistemli  hak ihlali sorunlarına işaret eden başvurulara ilişkin. Bu öncü davaların 330’unun uygulama denetimi Bakanlar Komitesi’nin ‘nitelikli denetim prosedürü’ altında yürütülüyor. Nitelikli denetim prosedürüne dahil edilen kararların uygulanma denetiminde Bakanlar Komitesi aktif bir rol üstleniyor, düzenli toplantı gündemine almak da dahil olmak üzere daha etkili olması beklenen bir denetim prosedürü işletiyor.

Komite istatistikleri, AİHM kararlarını yerine getirmede Türkiye’nin ‘karnesi’nin oldukça kötü olduğunu teyit ediyor. Buna göre Türkiye aleyhine verilen kararlardan 624’ü, 2020 sonu itibariyle Türkiye tarafından kısmen veya tamamen uygulanmamış. Bu kararlardan 149’u öncü davalara ilişkin. Bu hali ile Türkiye, denetim süreci hala süren karar sayısı bakımından Rusya’dan sonra (1789 denetimi süren karar ile -217’si öncü dava olmak üzere-) ikinci sırada.

Bu nedenle Komite’nin olağan insan hakları toplantıları Türkiye açısından hiç de kolay geçmiyor. Hemen her toplantı gündeminde Türkiye ile ilgili kararlar görmek mümkün. Ve bu kararlar genellikle Türkiye’deki en sorunlu, yapısal ve sistemli hak ihlali pratiklerini Komite gündemine taşıyor. Bu durum Komite gündemine 2020’de giren iki önemli karar ile Türkiye bakımından daha da ciddileşti: AİHM’in Mayıs 2020’de kesinleşen Osman Kavala/Türkiye ve Aralık 2020’de kesin olarak verilen Selahattin Demirtaş/Türkiye (2) kararları.

Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş’ın Politik Saiklerle Cezaevinde Tutulması Komite Gündeminde      

Her iki kararda da AİHM, başvurucular Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala’nın temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme, Türkiye’nin, Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş’ın tutuklanması ve tutukluluklarının sürdürülmesinde Sözleşme dışı, politik amaçlar güttüğünü tespit etti. Bu nedenle Sözleşme’nin 18. maddesinin -özgürlük ve güvenlik hakkını güvence altına alan 5. madde ile birlikte- ihlal edildiğine karar verdi. Bu bağlamda Mahkeme’ye göre Osman Kavala’nın tutukluluğu, onun bir sivil toplum aktivisti olarak esasen Sözleşme ile korunan hak savunuculuğu çalışmalarını durdurmak, onu susturmak amacı gütmekteydi. HDP’li Kürt siyasetçi Selahattin Demirtaş’ın tutukluluğu ise onun muhalif bir politikacı olarak çalışmalarını engellemek ve ülkedeki çoğulcu demokratik tartışma ortamını bastırmak amacı taşımaktaydı. Kararlar, Türkiye aleyhine şu ana kadar verilen ilk ve tek 18. madde ihlal kararları. AİHM, kararlar ile birlikte Türkiye tarafından her iki başvurucunun da ‘derhal serbest bırakılması’ gerektiğine hükmetti. Ancak aradan geçen zamana rağmen Türkiye, gerek Selahattin Demirtaş’ı, gerekse Osman Kavala’yı parmaklıklar arkasında tutmaya devam ediyor. Bunu yaparken de bağımsız ve tarafsızlığı özellikle bu nitelikteki politik davalar bakımından ciddi şekilde tartışmalı yargı makamları eli ile Komite’nin denetim sürecini manipüle etmeye dönük çeşitli taktiklere başvuruyor. 

Osman Kavala kararının kesinleşmesinin, Selahattin Demirtaş kararının kesin olarak verilmesinin hemen ardından Bakanlar Komitesi kararların uygulanmasının denetlenmesi sürecine başladı. Komite, her iki kararın da işaret ettiği ciddi ve yapısal insan hakları ve hukuk devleti sorunlarını ve başvurucuların devam eden ‘tutulma’ hallerini dikkate aldı ve kararları öncü dava olarak sınıflandırdı. Denetimini nitelikli izleme usulü ile başlatan Komite, kararları üç aylık insan hakları toplantılarında ele almaya karar verdi. Komite şu ana kadar Osman Kavala kararının yerine getirilme(me)sini 1-3 Eylül 2020 (pandemi koşulları nedeni ile Haziran 2020 toplantısı bu tarihte yapıldı), 29 Eylül – 1 Ekim 2020, 1-3 Aralık 2020, 9-11 Mart 2021 ve 7-9 Haziran 2021 tarihli toplantılarında görüştü. Selahattin Demirtaş kararı da gündeme 9-11 Mart 2021 tarihi itibariyle eklendi. Başvurucuların avukatları denetim sürecinin etkin bir parçası ve Komite’yi iç hukuktaki gelişmelere dair düzenli olarak bilgilendirmekte. 

Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi olarak her biri kendi alanlarında önemli çalışmaları ile bilinen STK’lar ile birlikte (Osman Kavala kararına dair İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Uluslararası Hukukçular Komisyonu ve Selahattin Demirtaş kararına dair aynı STK’lar ile Article 19 ve Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu) Komite’ye şu ana kadar toplam 6 bildirimde bulunduk. Zira her iki kararın da işaret ettiği Türkiye’deki hak ihlali paternleri son derece önemli ve kararların uygulanmış sayılması için gerekli bireysel ve genel önlemlerin alınması, Türkiye’deki güncel insan hakları ve hukuk devleti sorunlarının aşılmasında önemli bir katkı sağlama potansiyeline sahip. Yine Bakanlar Komitesi’nin uluslararası alanda ağırlığı olan bir aktör olarak bu sorunların çözülmesinde, kararların ortaya koyduğu hak ihlali paternlerinin son bulmasında üstleneceği rolün de sürece katkısı dikkate değer.

Komite, Osman Kavala kararına dair denetim sürecinde şu ana kadar 6 defa Türkiye’den başvurucuyu derhal serbest bırakmasını ‘karar’ formatında talep etti. Komite, bir defa da bu talebi içeren ve istisnai olarak atılan bir adım olan ‘ara karar’ oluşturma yoluna gitti. Bunun dışında Komite, Osman Kavala’nın serbest bırakılmasını sağlamak için başka adımlar da attı. Örneğin kararın uygulanmasının denetimi sürecini daha sık aralıklı haftalık toplantı gündemine aldı. Komite Başkanı’nın Türkiye Dışişleri Bakanına bu konuda doğrudan mektup yazmasına karar verdi. Konsey üyesi ülkeleri bu konuyu Türkiye ile ilişkilerinde gündeme taşımaya davet etti. Son olarak da Osman Kavala Eylül 2021 toplantısı itibariyle serbest bırakılmadığı takdirde Sözleşme 46/4 kapsamındaki ihlal prosedürünü işletmek de dahil olmak üzere elindeki bütün araçları kullanacağını açıkça ifade etti.

Selahattin Demirtaş kararının uygulanmasının denetimi, karar tarihleri nedeni ile Osman Kavala sürecinden daha sonra başladı. Bakanlar Komitesi, Mart 2021 tarihli toplantısında benzer şekilde Türkiye’den, Selahattin Demirtaş’ın AİHM kararı doğrultusunda derhal serbest bırakılmasını istedi. Komite, Türkiye’den ayrıca Selahattin Demirtaş aleyhine sürdürülen ve AİHM kararı kapsamında kalan bütün yargı süreçlerinin karara uygun şekilde sonuçlandırılmasını talep etti. Bu konudaki denetim süreci devam ederken, Türkiye, Komite’nin Haziran 2021 toplantısında Selahattin Demirtaş aleyhine Mart 2013’te İstanbul Newroz kutlamalarında yaptığı konuşmadan dolayı İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından ‘terör örgütü propagandası’ suçlamasından verilen cezanın Yargıtayca Nisan 2021’de (konuşmanın yapıldığı tarihten 8 yıl sonra) onanarak kesinleştiği bilgisini verdi. Komite, Türkiye’den bu konuda daha detaylı bilgi istedi ve kendi sekreteryasının  da bu gelişmeye dair bir değerlendirme yapmasına karar verdi. 

Bu yazı iki bölümden oluşmakta olup ikinci bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.

The post ‘Eylül 2021, Türkiye – Avrupa Konseyi İlişkilerinde Bir Kış Dönemi Başlangıcı Olabilir’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Komisyonda en başından beri “ben yaptım oldu” anlayışıyla hareket edildiğini; davet edilecek kişilerle ilgili görüşlerinin dinlenmediğini belirten Taşçıer, toplantılarda komisyonun mantığına uymayan bir şekilde soru sormalarına da izin verilmediğini açıkladı. Toplantılarda fikirlerinin ifade edilmesine izin verilmediğini belirtti: “Hatta Aile Bakanı Derya Yanık’ın sorularımızın tümüne cevap verme yönündeki isteğine karşın, Başkan sürekli araya girerek karşılıklı müzakereyi kesmeye ve toplantıyı bir an önce bitirmeye dönük çaba sergiledi. Özellikle İstanbul Sözleşmesi’yle ilgili sorularımızı geçiştirmeye, her defasında, konukların cevap vermemesi için telkinde bulunmaya çabaladı”

“Lanzorette Sözleşmesi’ni Tartışmaya Açan Kişiler Davet Edildi”

Komisyonun “İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararını meşrulaştırma planıyla yürütüldüğünü” ifade eden Taşçıer, kendileri açısından bardağı taşıran son hamlenin çocuk yaşta evliliği ve çok eşliliği savunan kişilerin davet edilmesi olduğunu söyledi. “Cumhur İttifakı’nın ajandası, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararını meşrulaştıracak bir zemin yaratmaktır. Hatta belki de kadınların var olan haklarından daha da geriye gidilmesine, çocuk istismarının suç olmaktan çıkarılmasına, 15 yaşında evliliğin önünün açılmasına, aile arabuluculuğu adı altında şiddet gören kadınları barışmaya zorlama yolları oluşturmaya, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Lanzorette Sözleşmesi’nden de çekilmeye giden bir süreci başlatmaya da zemin hazırlamaktır.”

Bu ajandanın içinde yer almak istemedikleri ve müzakere ortamı varmış gibi gösterilen tiyatronun figüranı olmak istemedikleri için çekildiklerini belirten Taşçıer, “Biz CHP olarak bu komisyonda daha fazla bulunmanın, kadın mücadelesine destek değil, zarar vereceğini düşünüyoruz. Her zaman olduğu gibi, Meclis’te, sokakta ve hayatın her alanında kadının eşitlik ve özgürlük mücadelesini vermeye devam edeceğiz. Örgütlü kadın hareketiyle birlikte verdiğimiz bu mücadele, biz kadınların yılmaz kararlılığıyla mutlaka ama mutlaka başarıya ulaşacaktır” dedi.

‘42 Milyon Kadının Yaşam Çığlıklarına İtibar Edilmedi’

Komisyon üyesi CHP Hatay Milletvekili Suzan Şahin de komisyonda İstanbul Sözleşmesi’ni hedef gösterenlere itibar edildiğini; ancak sözleşmeyi savunan kadınların taleplerine itibar edilmediğini söyledi. “42 milyon kadının yaşam çığlıklarına itibar edilmedi.”

Sahin, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararına ilişkin Danıştay’a yapılan iptal başvurusunun zaman kısıtına rağmen hala değerlendirilmediğini hatırlattı. “Sözleşmeden doğan 3 aylık süre Danıştay tarafından bilinmesine ve 1 Temmuz’a 7 gün kalmasına rağmen ‘yürütmeyi durdurma’ istemli iptal başvuruları da maalesef henüz sonuçlandırılmamıştır. Yürütmeyi durdurma kararı, telafisi imkansız sonuçlar doğurmaması için öncelikle ve ivedilikle alınması gereken bir karardır.”

CHP Samsun Milletvekili Neslihan Hancıoğlu, komisyonun kamu kurumlarını aklama komisyonu gibi çalıştığını kaydetti. “Sunum yapması için komisyona davet edilenler, komisyon üyelerine hakaret etme, had bildirmeye yeltenme cüretini dahi gösterebildi. Komisyona davet edilen, bizlerle samimi önerilerini paylaşanların görüşlerinin dikkate alınmamasını ise umut kırıcı bulduğumuzu belirtmek isteriz.”

İyi Partili Şenol Sunat da Çekildi

İyi Parti Ankara Milletvekili Şenol Sunat da aynı gerekçelerle komisyondan istifa etti. Sunat, istifa dilekçesinde, “İstanbul Sözleşmesi’nden çıkma kararının yürürlüğe gireceği 1 Temmuz 2021 tarihi ve Danıştay’a yapılan müracaatların halen bir karara bağlanmadığı göz önüne alındığında, bu komisyonun içinde yer almamın toplum ve özelliklede kadın vicdanında yeri olmadığını düşündüğümden, meclis araştırma komisyonundan ayrıldığımı bilgilerinize sunarım.” dedi.

The post Meclis Komisyonu’ndan Çekilen CHP’li Vekiller: ‘Figüran Olmayı Reddediyoruz’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Kavala’nın 18 Ekim 2017’den bu yana sürekli tutuklu kalmasından, yerel mahkemeler ve AİHM’nin kararlarının dikkate alınmamasından, yetersiz bulunan kanıtlara rağmen yeni kovuşturulmalar açılmasından derin üzüntü duyulduğu belirtilen açıklamada, bu uygulamaların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) 46/1. maddesi uyarınca Mahkemenin kararına uyma yükümlülüğünün ihlali ve kabul edilemez olduğu vurgulanıyor.

Komite, Osman Kavala’nın serbest bırakılmaması halinde AİHS 46/4. maddesi kapsamındaki ihlal prosedürleri de dahil olmak üzere, elindeki tüm araçlarla kararın uygulanması noktasında kararlı olduğunu da hatırlatıyor.

Eylem Planı Olumlu Ama Yetersiz

Türkiye İnsan Hakları Eylem Planı’nda yargı bağımsızlığını güçlendirmeyi amaçlayan hedefleri olumlu bulduğunu belirten Komite, yargının yürütme organının uygunsuz etkisinden korunmasına ilişkin olarak Mahkeme tarafından belirlenen temel sorunları ele almakta yetersiz kaldığını vurguluyor. Ve bu nedenle yetkilileri özellikle Hakimler ve Savcılar Konseyi’nin yapısal bağımsızlığına ilişkin olarak ilgili Avrupa Konseyi standartlarından ilham alarak somut önlemler almaya davet ediyor.

The post Avrupa Konseyi Türkiye’ye Yönelik İhlal Prosedürü Başlattı appeared first on Sivil Sayfalar.

• Avukatlık meslek faaliyeti içinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni kullanan, hak ihlali iddiasıyla müvekkilinin başvurusunu Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde takip etmek isteyen,
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’nde düzenlenen kimi hakları daha yakından tanıyarak iç hukukta da bu bilgisini kullanmak isteyen,
• Eğitim konularında deneyimlerini ve gözlemlerini diğer meslektaşlar ile paylaşarak farklı görüşleri ve bakış açılarını tanımak isteyen, avukatlar ve stajyer avukatlar için…

Eğitim Konuları

• AİHM ve AYM’ye bireysel başvuru usulü
• AİHS sistemi, dikkat edilmesi gerekenler
• İşkence Yasağı Ve Yaşam Hakkı
• Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı
• Adil Yargılanma Hakkı
• Ayrımcılık Yasağı
• Mülkiyet Hakkı

Bu başlıkları Av. Orhan Kemal Cengiz, Av. Mehmet Nur Terzi, Av. Benan Molu, Av. Tuğçe Duygu KÖKSAL, Av. Beydağ Tıraş Öneri ve Dr. Günal Kurşun’dan dinleyebilirsiniz.

Eğitim Tarihi 

• Eğitimler, bilgisayar üzerinden online Zoom uygulaması katılımlı gerçekleştirilecek.
• Seminerler 07-13 Mayıs 2021 tarihlerinde 7 gün boyunca, her gün 17.00-18.30 saatleri arasında sürecek.

Katılımcıların Belirlenmesi 

• Katılımcıların seçiminde bir denge gözetmeye çalışılacak. Mesleki deneyim, cinsiyet/cinsel yönelim/cinsiyet kimliği dağılımı, dengesine dikkat edeceğiz. Özellikle kadınlar, lgbti+, çocuklar, gibi duyarlı gruplarla çalışıyorsanız, bunu lütfen başvurunuzda belirtiniz.
• Bu konulardaki eğitim-çalışma isteyen deneyimli başvurulara öncelik verilmeyecektir. Amaç; deneyimsiz ve deneyimli meslektaşların dengeli dağılımını gözeterek bilgi ve deneyim paylaşımını teşvik etmek.
• Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölge Barolarına kayıtlı stajyer avukat ve avukatların yapacağı başvurulara öncelik tanınacaktır.

Başvuru

Başvuru formuna buradan ulaşabilirsiniz.

Eğitim hakkında detaylı bilgiye bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

The post Tahir Elçi Vakfı Çevrimiçi “AİHS” Seminerleri Düzenliyor appeared first on Sivil Sayfalar.

AİHM’nin kabul ettiği 44.500 dosya içinde %25 ile en çok adil yargılanma hakkının ihlaline ilişkin başvurular bulunmakta. Söz konusu rakam Mahkeme’ye gelen her dört başvurudan birinin üye ülkelerde adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini göstermekte. İkinci olarak ise %19 ile işkence yasağına ilişkin ihlaller yer almakta. Özgürlük ve güvenlik hakkına ilişkin ihlaller ise üçüncü sırada yer alıyor.

Türkiye için AİHM gündeminde işlem gören veya görmeyi bekleyen toplam başvuru sayısı ise 2018 yılına göre 557 dosya artarak 7.274 oldu. Son dört yıl içinde ise en çok başvuru 2017 yılında gerçekleşti. 15 Temmuz 2016’da gerçekleşen darbe girişiminin ardından Türkiye’den AİHM’e giden dosya sayısı 25.978 oldu.

2019 yılında Türkiye’den toplamda 113 dosya karara bağlandı. AİHM’e göre Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde en çok ihlal ettiği başlık ifade özgürlüğünü düzenleyen 10. madde oldu. 2019 yılında Mahkeme’nin karara bağladığı dosyaların 35’ini ifade özgürlüğünün ihlali oluşturuyor.

Bunun yanında 2019’daki Türkiye dosyalarının 16’sını özgürlük ve güvenlik hakkının, 14’ünü mülkiyet hakkının, 13’ünü ise adil yargılanma hakkının ihlali oluşturmakta.

Türkiye’nin AİHM’e üye olduğu tarih olan 1959 yılından bu yana toplamda 3.645 dosyası karara bağlandı. Tarih içinde 932 dosya ile en çok adil yargılanma hakkının ihlaline ilişkin davaların yer aldığı gözlemlenmekte. Türkiye’nin AİHM önünde bekleyen toplam dava sayısı ise 59 bin 800.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Hakkında

AİHM, merkezi Strazburg’da bulunan Avrupa Konseyi’nin en önemli organlarından biridir. Bu noktada Avrupa Konseyi’nin Avrupa Birliği ile karıştırılmamasını vurgulamakta fayda bulunmakta. Türkiye de Avrupa Konseyi’nin kurucu üyelerinden ve 47 üyesinden biri konumunda.

Günümüzde Avrupa Birliği’ni oluşturan temel metinler 1957 yılındaki kuruluşundan önce Avrupa Konseyi bünyesinde hazırlandı. Söz konusu metinlerin insan hakları zeminini AB’nin Kopenhag siyasi kriterlerinin olmazsa olmazı konumundaki Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) oluşturuyor. Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi metni çerçevesinde oluşturulan ve bağlayıcılığa sahip 1959 yılında kurulan bir yargı sistemi.

AİHM, özel ve tüzel kişilerin iç hukuk yoluyla adaleti sağlayamadığı düşünülen devletlere karşı bir üst adalet mekanizması niteliğindedir. Bu nedenle Mahkeme’ye başvuru için iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekmektedir. AİHM’e gelen başvuruların büyük bir çoğunluğu iç hukuk yollarının tüketilmemiş ve başvuru kriterlerinin yerine getirilmemiş olması nedeniyle elenir.

AİHS’ne taraf olan 47 devlet 835 milyon kişilik nüfusa sahip. Söz konusu nüfus iç hukuk yollarının tüketilmesi kaydıyla üye devletlerin insan hakları ihlallerine karşı AİHM’nin koruyucu şemsiyesi altındadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türkiye İlişkileri

Avrupa Konseyi’nin kuruluşunda birinci derecede rol oynayan Türkiye’nin AİHM sistemine katılımı ise 1987 yılında gerçekleşti. Fakat Türkiye sisteme dâhil olduğu günden bugüne en çok dosya sayısına sahip ülkelerden biri oldu. Mahkeme 3.645 kararda 3.225’inde Türkiye’nin en az bir Sözleşme maddesini ihlal ettiğine karar verdi. Türkiye’nin mahkumiyet birinciliğinden inmesinin tek nedeni ise 1998 yılında Rusya’nın AİHM sistemine dahil olması oldu.

Mahkemeye yargıçların seçimi ve kabulü özel ve katı esaslara dayanmaktadır. Üye ülkeler AİHM’ye yargıçlar listesi sunmakta ve söz konusu liste içinden Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin oyu ile bir yargıç seçilmektedir. Seçilen yargıçlar kendi ülkelerini temsil etmemekte veya çıkarlarını kollamamaktadır.

AİHM’nde Türkiye’yi yargıç Işıl Karakaş temsil ediyordu. Görev süresi dolan Karakaş, Türkiye’nin Konsey’e sunduğu yargıç listesinin reddedilmesi nedeniyle 1,5 yıl daha görevini sürdürmeye devam etmişti. 9 Nisan 2019 tarihinde yapılan AKPM Genel Kurulu’nda gerçekleşen seçimde 111 oy alan Saadet Yüksel’in AİHM hakimi olarak 9 yıl boyunca görev yapması kararlaştırıldı.

Kaynaklar

European Court of Human Rights | Annual Report 2019

Euronews

The post AİHM’deki Dosya Sayısında Türkiye İkinci Oldu! appeared first on Sivil Sayfalar.

Friedrich Naumann Vakfı desteği ile yürütülen dava izleme projesinde elde edildiği belirtilen verilere göre, ifade özgürlüğü temelli davaların yüzde 38’inde sanıklar uluslararası standartlara aykırı olarak tutuklu yargılanıyor. Bu çalışmada elde edilen bulgular, adli yargılanma hakkının sistematik olarak ihlal edildiğini ve tutuklu yargılanan sanıkların sıklıkla duruşma salonuna fiziken getirilmediğini işaret ediyor.

Çalışmanın bulgularını kamuoyu ile paylaşmak üzere 22 Ocak Salı günü düzenlenen basın toplantısına Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Çek Cumhuriyeti, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İsveç, İsviçre, Macaristan, Rusya Konsolosluklarından yetkililerin yanı sıra yerli ve yabancı gazeteciler de katıldı.

Basın toplantısının açılış konuşmasında MLSA Eş-Direktörü Barış Altıntaş, MLSA’nın 1 Haziran 2018 ve 31 Aralık 2018 tarihleri arasında 10 farklı ilde 71 ayrı davanın (90 oturumda görülen) 82 duruşmasının izlediği proje kapsamında 30 gözlemci ile çalışıldığını anlattı. İzlenen davalardaki sanıkların yazılı ve sözlü ifadeleri nedeniyle terör suçlarından yargılandığının altını çizdi.

Proje sayesinde Türkiye’de dava izleme konusunda yakın dönemde ilk kez sistematik bir veri ortaya konulduğunu savunan Altıntaş, “Darbe girişimi sonrası ifade özgürlüğüne yönelik baskılar sonucu bu alanda birçok kişiye ifadeleri nedeniyle dava açıldı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Türkiye’ye yönelik kararlarından sonra Türkiye’de mahkemelerin gerçekten ne kadar etkin olduğunu gözlemlemek hepimiz için daha büyük önem kazandı. Önümüzdeki yıl devam etmeyi umduğumuz projemizin ana hedefi de buydu,” dedi.

İzlenen duruşmaların hepsinin ifade özgürlüğü ile ilgili olduğunun altını çizen Altıntaş, bunların %76’sının İstanbul’da, %18’inin Kürt nüfusunun yoğun olduğu şehirlerde, %3’ünün İzmir’de, %3’ünün de Ankara’da gerçekleştiğini söyledi.

Rapora Göre Tutuklular Mahkemeye Getirilmiyor

Raporun bulgularını paylaşan MLSA Eş-Direktörü Veysel Ok, davaların %38’inde sanıkların tutuklu olarak yargılandığı belirtti. Tutuklu yargılanan sanıkların bulunduğu duruşmaların %34’ünde ise sanıklar mahkeme salonuna fiziken getirilmediğinin ve bu sanıkların SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) ile savunma vermek durumunda kaldıklarını, hatta bazen SEGBİS’de yaşanan teknik arızalar bahane gösterilerek savunma  yapamadıklarını savundu.

Uygulamanın doğrudanlık ilkesi ve savunma hakkına yönelik ihlal olduğunu söyleyerek bu durumun adil yargılanma hakkını ortadan kaldırdığını iddia eden Ok, “Yargılanan gazeteciler, avukatlar, akademisyenler ve hak savunucularına yönelik suçlamalar ağırlıkla terör suçları ve bu suçlamalara gerekçe olarak çoğunlukla söz, yazı ve sosyal medya paylaşımları gösterilmiştir. Bu durum Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 10. maddesine ve AİHM’in içtihatlarına açıkça aykırıdır,” dedi.

Rapora Göre Sanıklar Uzak Şehirlerdeki Hapishanelerde Tutuluyor

Raporun çarpıcı bulgularından biri de sanıklara yöneltilen suçlara dair öne sürülen delillerin niteliği ile ilgili.

İzlenen davalarda gazeteciler, avukatlar, akademisyenler ve siyasetçiler mesleki faaliyetleri nedeniyle yargılanıyordu. Bu davaların %77’sinde sanıkların yazdıkları haberler, köşe yazıları, yaptıkları röportajlar, çektikleri fotoğraflar ile haber kaynaklarıyla yaptıkları görüşmeler delil olarak sunulurken, %24’ünde ise sosyal medya paylaşımları delil olarak gösterildi.

Tutuklu sanıkların olduğu oturumların %40’ında sanıkların tutuklu bulunduğu hapishaneler ile davalarının görüldüğü mahkemeler farklı illerdeydi. Bu durum yetkililer tarafından sanıkların mahkeme salonuna fiziken getirilmemesinin bir nedeni olarak öne sürülüyor.

Adalet Gözlem Projesi, ifade özgürlüğüne dair suçlardan yargılanan sanıkların pek çoğuna terör suçlarının yöneltildiğini iddia ediyor.   Proje kapsamında izlenen 71 ayrı ifade özgürlüğü davasında sanıklara isnat edilen suçların %72’si terör suçlarından oluşuyordu. Bunlardan 35’i terör örgütü propagandası yapmak, 25’i terör örgütü üyeliği, 7’si örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek, 5’i suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve/veya yönetmek, 5’i ise örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemekti.

Sanıklara yöneltilen suçların %28’i ise şunlardan oluşuyordu: şerefe karşı suçlar (hakaret, iftira); anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar; Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama; Cumhurbaşkanına hakaret; halkı kin ve düşmanlığa tahrik etme veya aşağılama; devlet sırlarına karşı suçlar (devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklama, gizli kalması gereken bilgileri açıklama).

Raporun devamında yargılama sürecinde yaşanan insan hakları ihlalleri ile ilgili ek hukuki görüşler bildiriliyor.

The post MLSA Adalet Gözlem Projesi Raporunu Açıkladı appeared first on Sivil Sayfalar.

Öncelikle İnsan Hakları Gündemi Derneği’nin (İHGD) çalışmalarından biraz bahseder misiniz?

İnsan Hakları Gündemi Derneği, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet göstermek üzere, Türkiye’nin değişik bölgelerinden gelen insan hakları savunucularının katılımı ile 2003 yılında İzmir’de kuruldu. İnsan haklarının her türlü siyasi ideoloji ve dünya görüşünün üzerinde bir değer olduğunu kabul eden, hakların ilerletilmesinin ancak sorunların kaynağına ilişkin gerçek bir kavrayışın geliştirilmesi ve somut çözüm önerilerinin uygun taktik ve stratejiler kullanılarak hayata geçirilmesiyle mümkün olabileceğine inanmaktayız. Derneğimiz, her türlü şiddeti kategorik olarak reddeden hak ihlallerinin temel failinin devletler olduğunun bilincinde olmakla birlikte, silahlı muhalif gruplar tarafından gerçekleştirilen insan hakları ihlallerine de eşit derecede karşı durmaktadır. Failini ya da mağdurunu dikkate almaksızın tüm hak ihlallerini hedef alan, bağımsız ve tarafsız duruşuyla kamu vicdanını hak ihlallerine duyarlı kılacak, toplumun örnek alabileceği bir model oluşturmayı amaçlayan bir kuruluşuz.

“Orhan Kemal Cengiz’in bu ödülü almasının Türkiye’de insan hakları savunucularının yaşadığı baskıya tüm dünyanın dikkatini çekeceğini ve yalnızlığımızı azaltacağını düşünüyoruz”

OHAL süreci derneğinizin kurucu ve eski başkanlarını da etkiledi. Bu konuda ne gibi çalışmalar yürütüyorsunuz?

OHAL’de yaşanan en önemli mağduriyetlerin başında, insan hakları standartlarına aykırı olan gözaltı süresi, uzun ve haksız tutukluluklar, yargının bağımsız ve tarafsız hareket edememesi ve özellikle kamudan ihraçlar ve diğer ihlallere karşı etkin iç hukuk yollarının bulunmaması geliyor. Derneğimizin eski başkanı Günal Kurşun da ihraç edilen akademisyenler arasında ve Adana Ağır Ceza Mahkemesi’nde derneğimiz adına yaptığı basın açıklamaları nedeniyle yargılanıyor. Yine derneğimizin kurucu başkanı Orhan Kemal Cengiz gazetecilik yaptığı için Zaman Gazetesi iddianamesi ile üç kez ağırlaştırılmış müebbet cezası ile yargılanıyor. İnsan Hakları savunucuları ya ihraç ediliyor ya gözaltına alınıyor ya da tutuklanıyor. Biz bu konuda dünyanın ve Avrupa’nın dikkatini çekmek için Orhan Kemal Cengi’i üç kez ağırlaştırılmış müebbet riski altında olduğu için Avrupa Konseyi’nin Vaclav Havel ödülüne aday gösterdik.* Orhan Kemal Cengiz’in bu ödülü almasının Türkiye’de insan hakları savunucularının yaşadığı baskıya tüm dünyanın dikkatini çekeceğini ve yalnızlığımızı azaltacağını düşünüyoruz. İçeride de yalnızlığımızı azaltmak ve dayanışmak çok önemli bizim için. OHAL döneminde yaşanan hukuksuzluklara karşı avukatların daha donanımlı ve birlikte mücadele edebilmeleri için İzmir’de 100 avukatla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve diğer uluslararası sözleşmelerin iç hukukta uygulanması üzerine bir yıl sürecek bir eğitim projesi yapmayı böylece avukatların donanımını arttırmayı hedefliyoruz.

 Cezaevi izleme kurullarının kaldırılmasının hak ihlalleri üzerindeki etkisi ne olacak sizce?

Cezaevi İzleme Kurullarının kaldırılmasının kötü muamelenin yaygınlaşmasına sebep olur. Zaten OHAL sonrası avukatların tutuklularla görüşme koşulları kötüleşti. Özellikle örgüt suçlaması ile tutuklu olanların avukatla görüşmeleri gardiyan eşliğinde ve cezaevi idaresinin tutumuna bağlı olarak yarım saat bazı yerlerde 20 dakika. Gözaltı süresinin de uzun ve gözaltı denetiminin yetersiz olduğu düşünülünce cezaevi izleme kurullarının olmaması büyük eksiklik.

 * İHGD’nin dışında altı ayrı kurum ve kişi, Orhan Kemal Cengiz’i ödüle aday gösterenler arasında yer almıştır. Birleşmiş Milletler’in çalışmalarını insan hakları açısından izleyen en önemli sivil örgütlerden biri olan UN Watch, Uluslararası Af Örgütü Türkiye Başkanı Av.Taner Kılıç, European Stability Initiative’nin (ESI) başkanı Gerald Knaus, İnsan Hakları Derneği önceki genel başkanı Avukat Hüsnü Öndül, Özgürlük Araştırmaları Derneği Başkanı Doç.Dr. Bican Şahin ve İnsan Hakları Araştırmaları Derneği önceki başkan yardımcısı Ayşe Bilgen, Orhan Kemal Cengiz’i ödüle aday gösteren diğer kurum ve kişiler arasında yer almaktadır

The post İHGD, Orhan Kemal Cengiz’i Avrupa Konseyi Vaclev Havel İnsan Hakları Ödülüne Aday Gösterdi appeared first on Sivil Sayfalar.