Laz Enstitüsü: “2019-2020 Eğitim Yıllarında Lazca Dersi Açılmadı”

2013-2020 Seçmeli Lazca Dersi raporunu yayımlayan Laz Enstitüsü, Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) Yaşayan Diller ve Lehçeler dersi kapsamında, 2013’ten itibaren okullarda seçmeli olarak sunulmaya başlayan Lazca derslerindeki öğrenci sayısının 2013-2014’te 65 olduğunu bir sonraki yıl ise öğrenci sayısının 214’e yükseldiğini belirtiyor. 

Seçmeli dersler konusundaki eksiklerin giderilmesi gerektiği belirtilen raporda 2017-2018 ve 2019-2020 eğitim yıllarında Lazca dersin açılmadığı ifade ediliyor. Rapora göre öğrenciler ve öğretmenlerin Lazca derslere bakışı olumlu iken veliler ve okul müdürlerinin tutumları ise değişken.

Seçmeli dersler kapsamında Zazaca’nın tercih edilmesi için çağrıda bulunan Zaza Dil ve Kültür Derneği (Zaza-Der) Başkan Yardımcısı Hıdır Eren anadilin seçmeli dersler listesinde yer almasını şöyle değerlendiriyor: “Cumhuriyetin kuruluş kodları göz önünde bulundurulunca elbette olumlu. Ancak, olması gereken bir anadil grubunun kendi anadilini okullarda öğreneceği bir dil mi olmalı yoksa okullarda eğitim dili mi olmalı?” 

Devletin, diğer kültürel grupların nüfusça yoğun oldukları bölgelerde anadillerinde eğitim taleplerini reddetmesinin anlaşılır olmadığını belirten Eren, Türkiye’nin yerine getirmekle yükümlü olduğu uluslararası sözleşmeler olduğunu ifade ediyor. Eren, “Kopenhag Siyasi Kriterleri (AB’ye tam üyelik hedefiyle hareket eden Türkiye, aday ülke statüsünün resmen ilan edildiği 1999 Helsinki Zirvesi’nde Kopenhag Kriterleri’ne uymayı taahhüt etmiştir) arasında yer alan azınlık hakları, devletlere azınlıkların dil haklarının tanınması konusunda belli ölçüde bir hareket alanı sağlar.” diyor.

“Toplumsal Baskı Artarsa Devlet Yüzleşmek Zorunda Kalacak”

Eren, azınlık hakları hukukunun anadilde eğitim hakkı konusunda devletlere sunduğu iki seçeneğin olduğunu “Birincisi azınlıklara ilköğretim okullarında anadillerinde “eğitim” yapma hakkı tanımak, bunun yanında resmi dil “öğrenimini” zorunlu kılmak, diğeri ise resmi dilde “eğitimi” zorunlu kılarken, azınlıklara anadillerini “öğrenme” hakkı tanımak. Devletin buradaki tercihi tahmin edeceğiniz üzere 2. madde doğrultusunda olmuş ve 2011 yılı sonunda ortaokullarda “Anadolu’da yaşayan diller ve lehçeler” başlığı altında seçmeli dersi koyarak, anadilini haftada 2 saat ile “öğrenme” hakkı tanımıştır.”  diye açıklıyor.

2020 yılı 21 Şubat Dünya Anadil Günü’nde İstanbul’da gösterilen dayanışmanın büyütülerek sürdürülebilmesi gerektiğini vurgulayan Eren, “Ötekileştirilmiş kültürel gruplar birlikte, dayanışarak toplumsal baskıyı ne kadar arttırabilirlerse; bir yandan Lozan’ı, diğer yandan Kopenhag’ı ne kadar zorlayabilirlerse devlet azınlık hakları (ötekileştirilmiş kültürlerin hakları) ile şimdiye kadar olmadığı bir biçimde yüzleşmek zorunda kalacaktır.” diyor.

“Bakanlığın Hazırladığı Ders Kitapları Tüm Zaza Coğrafyasına Hitap Etmiyor”

Eren, Bakanlığın Zazaca için hazırlattığı ders kitaplarında görsellerin geleneksel Zaza figürlerinden oluşmadığını belli bir siyasi yapının propagandasını yürütür nitelikte olduğunu ifade ediyor: “Sipariş yoluyla bir üniversiteye ihale edilmiş, Zaza toplumsal grubun dil dernekleri bu işe paydaş edilmemiştir. Söz konusu üniversite de (Öncesinde Artuklu, devamında Bingöl Ünv.) Zazaca’nın diğer lehçelerini hiç göz önünde bulundurmadan Bingöl ve çevresinde kullanılan diyalekti temel aldığından tüm Zaza coğrafyasına hitap edememektedir.”

Derneğin çalışmalarına da değinen Eren, “Bir önceki yıl ‘Farkındayım ve Mutluyum’ adıyla başlattığımız seçmeli ders kampanyası nedeniyle Dêsim, Çolig ve Diyarbekir’de ders seçimi hakkında bir fikir sahibiyiz. Pilot bölge olarak seçtiğimiz Dêsim’de önceki yıla oranla tercihler %135 oranında arttı. Bu yıl kampanya birçok dil grubu tarafından ortaklaşa yürütüldü.” diyor.

“Tek Kişi Bile Olsa Derslerde Anadil Seçilebilmeli”

Kazanılan bir hak varsa o hakka sahip çıkılması gerektiğini vurgulayan Eren’in tüm dil gruplarından velilere çağrısı şöyle: “Her nerede olurlarsa olsunlar, bir okulda tek kişi dahi olsalar seçmeli ders çizelgesinde kendi anadillerini mutlaka işaretlemeleri gerekir. Öncelikle aile içinde, arkadaş gruplarımızda, sokakta, devlet kurumlarında kendi dilimizi konuşalım, seçmeli derslerde dilimizi seçelim ve anadilli eğitim için kapıları zorlayalım.”

The post “Anadilli Eğitim İçin Kapıları Zorlayalım” appeared first on Sivil Sayfalar.

Bu yazdığım ikinci ders kitabı. Birincisi STK’larda düzenlenen Zazaca kurslara yönelik 2010’dan beri biriktirdiğim Zazaca ders notlarımdan oluşan ve 2015’te yayınlanan Dersê Zazaki adlı kitap. İkincisi ise bu kitap. Kitabın oluşturulmasında Zazaca’nın kuzey diyalekti esas alındı. Sebebi de benim o diyalektin mensubu olmam ve hakimiyetimdi. 

2016 Şubat ayında Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Modüler Programı’na “Anadolu’da yaşayan Diller” adı altında Zazaca da eklendi. Kitabı tamamen modüler programa konulan Zazaca A1 seviyesi içeriğine uygun olarak hazırladım (amaçlar, hedefler, konular, kazanımlar vb.). 

Kitap, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce henüz onaylanmış değil. Zaten ders kitapları Talim Terbiye’nin kurduğu komisyonca onaylanıyor. Yılda bir defa genellikle Temmuz ayı içerisinde bu komisyon toplanır. Bu kitap alanında tek olduğu için komisyona alternatifsiz katılmış oluyor. Hazırladığım kitap, kendi alanında bir ilk.

Hedef kitleniz kimler? Umduğunuz ilgiyle karşılandı mı?

Kitabın 14 yaş ve üzeri bir hedef kitlesi var. A1 seviyesinde olduğundan Zazaca’yı bilmeyip öğrenmek isteyenlere yönelik hazırlandı. Bildiğiniz gibi 14 yaş ve üzeri 10 kişi başvurduğunda Halk Eğitim Müdürlüklerinin talep doğrultusunda dil kursu açma zorunluluğu var. Ancak Zazaca söz konusu olduğunda elde bir ders materyali yok. İşte bu kitap, bu ihtiyaca yönelik. Alanında bir ilk. Bana gelen dönüşler oldukça olumlu, umut verici.  

UNESCO, 2009 yılında yayınladığı bir raporda Türkiye’de konuşulan 15 dilin yok olmaya yüz tuttuğu bilgisine yer verdi. Bunlardan biri de Zazaca. Türkiye’de çok sayıda Zaza yaşadığı biliniyor ama dilleri yok olmaya yüz tutmuş. Neden?

Bir dilin yok olmaya yüz tutması, bir başka deyişle “kırılgan” diller arasında yer almasının tabii ki nedenleri var. İlk elde şunları söyleyebilirim: 

*Merkezi hükümetin yerel dillere yönelik asimilasyoncu politikası, 

*Dilin yasaklanması, Dilin horlanması, küçümsenmesi, dahası böyle bir dilin olmadığı propagandasının her alanda yaygınlaştırılması ve belirli bir program çerçevesinde bu propagandanın sürdürülmesi, 

*Bu duruma bağlı olarak söz konusu dilin müdavimlerinin kendi dillerinin yasaklanması, kamusal alanlarda kullanılmaması, eğitim kurumlarında yer verilmeyişi gibi nedenlerle kendi dillerini konuşmaktan uzaklaşmaları, 

*Pazarda resmi dilin halim kılınmasıyla bu alanda da dillerin çekilmesi (ki ben sosyolojide okurken “İstanbul’da cumhuriyetin ilk yıllarında kimler en çok nelerden dolayı soruşturma geçirmişler” araştırmamızda  gördük ki daha çok seyyar satıcılar soruşturma geçirmiş. Nedeni, “vatandaş Türkçe konuş” yasasına muhalefet etmek. Bu insanlar meyve-sebze adlarını Türkçe olmayan dillerde mahalle aralarında bağırarak yasaya muhalefet etmişlerdi.) 

*Söz konusu dilin müdavimlerinin çocukları ve torunları tarafından  asimile (dede ve ninelerin) edilmeye başlamaları ve giderek söz konusu dilin mensuplarının ev içinde de kendi dillerini konuşamaz duruma gelmeleri… Dahası kendi dillerini konuşmaktan utanır olmaları…

Bu saydığım hususlar Zazaca açısından da geçerli ve ortaya çıkan sonuç, UNESCO raporuna konu olduğu üzere dilimizin yok olma tehlikesi altında olması…

Zazaca konuşan bölgeler (Dersim, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ) açısından kıyaslama yaptığınızda farklılıkla gözlemliyor musunuz?

Evet. Alevi Zazaların yaşadığı bölgeler ile Sünni Zazaların yaşadığı bölgeleri kıyasladığımızda sol kültürün yol açtığı bir farklılık görüyoruz. Açıkçası, sol kültürün Zazaca’nın yok oluşunda görmezden gelinemeyecek bir etkisi var. Çünkü sol, bugüne değin dil ve kültüre yönelik özgün çalışmaları “mikro milliyetçilik” olarak yaftaladı, bu bakış açısıyla ele aldı. Küçümsedi. Yargılayıcı tutumlar takındı. Bu arada sol jargonun da Türkçe olduğunu hatırlatayım. Solun bu yaklaşımı, genellikle sola açık duran Alevi Zazaların yaşadığı bölgelerde Zazacanın hızla konuşulamaz hale gelmesinde etken olmuştur. Bugün itibarıyla Bingöl ve Tunceli il milli eğitim müdürlükleri bünyesinde ortaokullarda Zazaca seçmeli ders alan öğrencilerin sayısı karşılaştırıldığında bu durum daha net bir şekilde karşımıza çıkıyor. Tunceli’de Zazaca seçmeli ders alan öğrencilerin sayısı 135, Bingöl’de ise bu sayı 2648…

The post İlk Zazaca Ders Kitabı appeared first on Sivil Sayfalar.

Etkinliğin açılış konuşmasında Zaza-DilDer Başkanı İbrahim Bukan, derneğin Zazacaya ilişkin çalışmalarını anlattı. 2013 yılında Zaza-DilDer’in kurulduğunu belirten Bukan, derneğin Zazaca masallar, hikayeler derlediğini  ve sözlü tarih çalışmaları yaptığını söyledi.

21 Şubat Dünya Anadil Günü’ne ilişkin konuşmasını sürdüren Bukan; “Birleşmiş Miletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Genel Kurulu, 1999 yıllında aldığı bir karar ile 21 Şubat günü “Dünya Ana Dil Günü” olarak kabul edilmiş ve 2000 yılından sonra dünya çapında kültürle çeşitliliği ve çok dilliliği desteklemek amacıyla “Dünya Anadil Günü” olarak kutlanmaya başlanmıştır.” dedi.

BM’nin Dünya dillerine ilişkin paylaştığı verilere göre dünyada 7-8 bin dilin konuşulduğu tahmin edildiğine dikkat çeken Bukan, Türkiye’de ise yaklaşık 38 dil konuşulduğunu belirtti.

Zazaca “kırılgan” diller listesinde

Bukan, Türkiye’de konuşan dillerden birinin de Zazaca olduğunu belirken “UNESCO tehlike altındaki dilleri; kırılgan, açıkça tehlike altında, ciddi tehlike  altında, son derece tehlike altında ve kaybolmuş olarak kategorize etmiştir. Zaza dili ise kırılgan yani çocuklar tarafından konuşulmayan ve ev ortamlarında fazla konuşulmayan anlamına gelen kırılgan kategorinde bulunmaktadır. Zazacanın “kırılgan” diller arasında yer almasının temel nedenlerinden biri olan Zazacanın eğitim dili olmayışıdır. Ülkemizde Zazaca dilini bilen ve bu dile mensup yaklaşık 8 -10 milyon insan var. Dilimizin “kırılgan” kategorisine girmesi bizler açısından üzücü bir durumdur. Bu dile mensup olan her bireyin geçmişten devir aldığı kültürel değerlerini, kendi aidiyetini yaşatması için buna karşı kendini sorumlu hissetmesi gerekir. “Dilden kopuş kökten kopuştur” kaygısıyla aileler çocuklarının köklerinden kopmaması için geçmişten devir aldıkları dil ve kültürel değerleri çocuklarına aktarmalılar.’’ Dedi

“TRT’den Zazaca kanal istiyoruz”

Zazacanın gelecek kuşaklara aktarılmasında eğitim ve televizyonun önemli bir görevi olacağını vurgulayan Bukan, konuşmasını; “TRT’nin sadece Zazaca yayın yapan bir kanal açması gerekiyor. Zazalar olarak devlete vergimizi veriyoruz. Zazaca bir televizyon kanalı bizim en tabii hakkımız. TRT Zazaca için Bakanlar ve milletvekilleriyle görüşmeler gerçekleştirdik. Bu talebimizi Meclis’te de gündeme getirdik. Ancak hala bu talebimize cevap verilmiş değil. Hükümetten bu konuda adım atmasını bekliyoruz. TRT Zazaca kanalı biran evvel açılmalıdır.” sözleriyle sürdürdü.

Konuşmanın ardından ortaokul öğrencileri tarafından hazırlanan Zazaca tiyatronun gösterimi yapıldı. Vatandaşlar tarafından beğenilen tiyatro gösterimin ardından öğrenciler Zazaca şiirler ve türküler seslendirdiler.

Etkinlik Bingöl yerel sanatçılarının seslendirdiği Zazaca türkülerle devam etti. Gecede düzenlen ödül töreninde Zaza diline katkı sunan kişi ve kuruluşlara ödülleri takdim edildi.

Ankara’da Zaza Dil ve Kültür Etkinliği Yapılacak

Zaza Dernekler Federasyonu, 21 Şubat Dünya Anadil Günü kapsamında 23 Şubat Cumartesi günü Ankara’da “Dil ve Kültür Etkinliği” düzenleyecek. Otel Meyra Palace’ta saat 14.00’te başlayacak etkinlikte sanatçılar Umut Altınçağ ve Yılmaz Çelik de yer alacak.

The post Bingöl’de 21 Şubat Dünya Anadil Günü, “Zaza Dil ve Kültür Etkinliği” İle Kutlandı appeared first on Sivil Sayfalar.

Zazaca Öğretmenlerinden Velilere Çağrı

Bingöl’deki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda görev yapan Zazaca öğretmenleri, 2019-2020 Eğitim ve Öğretim yılında seçmeli ders olarak Zazacanın seçilmesi için velilere çağrıda bulundu.

Seçmeli dersler için son günün 15 Şubat olduğuna dikkat çeken Zazaca öğretmenlerinin açıklamasında; “Zazalar diyarı Bingöl bu dile en çok sahip çıkan ildir. Ders kitapları da Bingöl İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Bingöl Üniversitesi işbirliğiyle oluşturulan komisyon tarafından yazıldı. Zazaca dersleri, Zaza Dili ve Edebiyatı Lisans mezunu ve Yüksek Lisans mezunu öğretmenler tarafından verilmektedir. Ders öğretmenleri kaybolma tehlikesi olan bu dile sahip çıkma adına velileri bu konuda duyarlı olmaya davet ediyoruz.” denildi.

Öğretmenlerin verdiği bilgiye göre 2018-19 eğitim ve öğretim yılında Bingöl Merkez, Solhan ve Genç ilçelerinde 5’inci, 6’ıncı, 7’inci ve 8’inci sınıflarda 3200 öğrenci Zazaca’yı seçti.

Zaza-Der: Zazaca’ya sahip çıkalım

İstanbul’da faaliyet gösteren Zaza Dil ve Kültür Derneği de, ortaokullarda seçmeli Zazaca derslerin seçilmesi için velilere ve öğrencilere çağrıda bulundu.

Zaza-Der’den yapılan yazılı açıklamada; “Seçmeli dersler konusunda ilkokul 4. Sınıflar dahil; 5,6,7 ve 8. Sınıf öğrencileri ile velilerinin Şubat ayının ilk haftasında okul öğretmenleri ve idareleri tarafından bilgilendirilmeleri ve ikinci haftada da tercihlerin alınması gerekmektedir. Ne yazık ki, bu bilgilendirme yerine, çoğunlukla öğrenciler öğretmenleri ve okul idarelerince yönlendirmekte olup, “Zazaca” seçmeli dersler kategorisindeki yerini bulamamaktadır. Yok olma tehdidi altında olan ve günden güne yitirmekte olduğumuz anadilimiz Zazaca’ya sahip çıkmalıyız. Bu vesileyle, veliler olarak bizler bilfiil okul idareleri ile görüşüp, çocuklarımızın seçmeli ders tercihlerinin en başına Zazacayı yazdırmalıyız. Anadil hakkı en temel haklar arasında olduğu gibi insan hakları ve demokrasi sorunudur da. Tüm velilerimizi bu anlamda duyarlı ve cesaretli olmaya çağırıyoruz. Seçmeli derslerden herhangi biri için, bir okul bünyesinde 10 kişi talepte bulunduğu takdirde, okul yönetimleri o ders programını başlatmak zorundadırlar. Yeter ki tercihlerimizin takipçisi olabilelim. Kaynak materyaller ve eğitimciler mevcuttur. Munzur Üniversitesi ve Bingöl Üniversitesi’nin Zazaca bölümü mezunları atama beklemektedir. Zazaca seçmeli derslerden oluşturacağımız sınıflar, bu gençlerimizin de aynı zamanda istihdamına vesile olacaktır.
 Tüm STÖ’leri ve velilerimizi duyarlı olmaya, anadilleri için bir şeyler yapmaya çağırıyoruz.” denildi.

Seçmeli Yerel Diller Dersinin Geçmişi
AB’nin Demokratikleşme Paketi çerçevesinde 2012 yılından itibaren Türkiye’de konuşulan yerel dillerle ilgili ortaokullarda seçmeli dil dersleri veriliyor. Şu an ortaokullarda Zazaca, Kürtçe, Arapça, Adigece, Lazca, Gürcüce gibi diller için seçmeli olarak okutuluyor. Seçmeli derslerin seçilmesi her yıl Şubat ayı içerisinde yapılıyor. 

Zazaca, başta Dersim, Bingöl, Diyarbakır olmak üzere Erzincan, Muş, Şanlıurfa, Adıyaman, Elazığ, İstanbul, Ankara, İzmir, Kayseri, Aksaray ve Sivas’ta geniş bir kesim tarafından konuşuluyor.

The post Zazaca Dersi İçin Duyarlılık Çağrısı: Zazaca’ya Sahip Çıkalım appeared first on Sivil Sayfalar.

Munzur Akademi Kültür Sanat Derneği’nin merkezinde gerçekleştirilen panel, pir Zeynel Batar’ın verdiği gülbeng ile çılalar yakılması ile başladı.  Hızır ayının önemine ilişkin açıklamalarda bulunan Pir Batar, “Hızır gençlere umut verendir, darda olana yetişendir. Hızır karada, havada 18 bin alemi gözleyen zattır. Hızır’ı gönlü temiz olan canlar görürler” dedi. Dersim ibadet takvimi hakkında teorik ve mitolojik bilgi birikimini katılımcılarla paylaşan Kemal Kahraman da Hızır’ın Dersim inanç takviminde önemli bir yeri olduğuna dikkat çekerek, “Dersim ibadet takviminde Hızır ayı bir ay sürer. Bölgelere ve ocaklara göre farklı tarihlerde 3 gün oruç tutulur. Orucun ardından Hızır kurbanı kesilir, Hızır lokması dağıtlır. Hızır, Dersim Alevi inancında yardımlaşmayı, sevgiyi sembolize eder. Bu ayda darda olanlara yardım edilir.” dedi.

Konuşmaların ardından Pir Zeynel Batar, katılımcıların getirdiği lokmalara gülbenk duası verdi. Lokmaların dağıtılmasından sonra Pir Batar deyişler okudu.

 Etkinlik Metin- Kemal Kahraman ve Maviş Güneşer’in dinletisi ile sona erdi.

“Hızır, Dersim Kültürünün Önemli Bir Parçası”

Dernek olarak Dersim kültürünü korumayı, yaşatmayı ve gelecek kuşaklara aktarmayı misyon edindiklerini belirten Munzur Akademi Yönetim Kurulu Başkanı akademisyen Dilek Kızıldağ Soileau, “Hızır’ın Dersim inanç kültürü ve ibadet takvimi içerisinde önemli bir yer tutuyor” dedi.

Dersim inancında kutsal olan Hızır geleneğinin doğru bir şekilde anlatılması, aktarılması ve yaşamasına katkı sunmak adına bu etkinliği düzenlediklerini belirten Soileau, “Hızır ayı içerisinde olduğumuz bu günlerde bu etkinliği yaptık. Dersim Alevi geleneğini iyi bir şekilde aktaran Pir Zeynel Batar ile Dersim kültürü ve müziğinin önemli temsilcileri olan Metin-Kemal Kahraman kardeşler ile Maviş Güneşer’i davet ettik.” dedi.

Soileau, Munzur Akademi’nin Dersim’in inançsal ve kültürel değerlerine ilişkin etkinlikler düzenlemeye devam edeceğini belirtti.

Pülümür’de Zazaca Hızır Cemi Yapıldı

Dersim’in Pülümür ilçesinde Hızır ayı nedeniyle Pülümür Cemevi’nde Hızır Cemi bağlandı. Zazaca yapılan Hızır Cemini pirler Kaya Dede ile Metin Demir yürüttü. Pirler, cemde Hızır ayının önemini anlattılar. Ceme katılan canların getirdiği lokmalar pirlerin verdiği gülbenk duasıyla dağıtıldı.

The post Dersim’de Hızır Ayı Başladı, Hızır Ceminde Hızır’ın Önemi Anlatıldı appeared first on Sivil Sayfalar.

“Amacımız biraz da değmek, dokunmak, birbirimizden haberdar olmak, bu baskı ortamında birbirimizden kopmamak. Bunu da müzik yoluyla sağlamaya, güçlendirmeye çalışıyoruz. Bugüne kadar birçok yöntemi denedi LGBTİ’ler ve kadınlar, direnmenin birçok türünü sergilediler. Müzik bunlardan biriymiş, bunu keşfettik biz de.”

 Mersin’deki 7 Renk LGBT Derneği’nin organize etmesiyle kurulan 7 Renk Korosu aynı zamanda Türkiye’nin ilk LGBT korosu. 11 dilde şarkılar seslendiren ve müziği dayanışmanın bir yöntemi olarak kullandıklarını belirten 7 Renk Derneği’nden Gizem Derin’le koronun öyküsünü konuştuk. Melis Kabasakal, Özlem Polad da 7 Renk Korosu’nun kendileri için anlamını paylaştılar.

-Koro fikri nasıl çıktı?

7 Renk Koro’nun kurulmasına geçen yıl ekim ayında başladı. OHAL sürecinin üzerimizde yeni yeni etkilerini göstermeye başladığı süreçlerdi. Açık alanlardan çok kapalı alanlara insanların geri çekildiği dönemlerdi. Bir arada olmaya ihtiyacımız vardı. İlk başlarda amacımız bir arada olmaktı. Haftanın en azından bir günü birlikte olup terapi olarak, birbirimize iyi gelip şarkı söyleyerek, müziği kullanarak rahatlamayı amaçlamıştık. Sonrasında fark ettik ki, birbirimize iyi gelmenin yanı sıra güzel de bir dert anlatma aracı müzik. O yüzden, nasıl yapabiliriz, nasıl edebiliriz üzerinde kafa yormaya sonradan başladık. Tırnak içinde kurumsallaşmaya başladı diyebiliriz. Sonrasında yalnızca LGBTİ korosu değil. Hem kadınların, hem LGBTİ’lerin, insan hakları savunucusu bir çok kadının da yer aldığı bir koro. Farklı örgütlerden, farklı hareketlerden arkadaşlarımız var, öyle de renkli. Sonrasında, bu kadar renkli ve çeşitliyken, haliyle dertler de fazla ve çeşitli, tek dilde olmaz dedik ve 11 dilde, söyleyebildiğimiz tüm dillerde, şarkılar söylemeye başladık. Zazaca, Kürtçe, Arapça, Gürcüce, Lazca, Farsça, Türkçe, Hintçe, Latince yani bir çok dilde, toplamda 11 dilde şarkı söylüyoruz. Bu 11 dilin biriside Lubunca, yani eşcinsel ve transların yıllardır Türkiye’de kullandıkları bir jargon.

-Repertuar seçiminde neye dikkat ediyorsunuz?

Genelde kadın temalı şarkılar söylüyoruz, dikkat ediyoruz ne söylediğimize yani. Şarkıların içinde nefret söylemi, cinsiyetçilik olmamasına özen gösteriyoruz. Uyarladığımız şarkılar da var. Mesela “Hayır”. Kendi gündemimize de “Keçe Kurdan” şarkısından uyarladığımız bir “hayır” şarkımız var. Burada da kadınların ve LGBTİ’lerin neden “hayır” dediğini anlatmaya çalıştık.

-Grubun üyeleri kimlerden oluşuyor?

Her yaştan, her etnik kimlikten, her cinsel ve cinsiyet yöneliminden insanlar var, kadınlar ve LGBTİ’ler oluşturuyor. Haftanın bir günü bir araya geliyoruz. Yan bir örgütlenme alanı koro bizim için. Önce bir arada olup kimin ne derdi, ne sorunu, ne sıkıntısı var, onları konuşuyoruz. Bu bağı da sıkı tutmaya çalışıyoruz. Yalnızca şarkı söylemek için bir araya gelmiyoruz. Bu süreçte aramızda tutuklananlar, gözaltına alınanlar, ailesiyle sorun yaşayanlar, özel hayatında sorunlar yaşayanlar oldu, bunları nasıl aşabiliriz diye düşünüp, birazcık dert ediniyoruz. Amacımız biraz da değmek, dokunmak, birbirimizden haberdar olmak, bu baskı ortamında birbirimizden kopmamak. Bunu da müzik yoluyla sağlamaya, güçlendirmeye çalışıyoruz. Bugüne kadar bir çok yöntemi denedi LGBTİ’leiler ve kadınlar. Direnmenin bir çok türünü sergilediler. Müzik de bunlardan biriymiş, bunu keşfettik biz de.

-Koro olarak hangi etkinliklere katıldınız şimdiye kadar?

Koroyu kurduktan sonra iki defa Ankara’ya gittik. Birinde Quir Fest açılışında sahne almıştık. Ardından Ankara’da Feminist Forum’da, Kadın Kadına öykü yarışmasında bir sahnemiz oldu. İstanbul’da da Koç ve Boğaziçi Üniversiteler’indeki festivallerinden, bazı öğrenci kulüplerinden konser davetleri aldık. Şu anda, onların organizasyonlarını bitirmelerini bekliyoruz. Cinsiyetçilik ve homofobi karşıtı tüm organizasyonları, olumlu yönde karşılıyoruz. Bu süreçte haver sitesi olan BBC Türkçe’de bir video haberimiz yayınlandı. Onunda dışında ana akım medyada bazı haber kuruluşlarından da haber teklifleri aldık fakat reddettiklerimiz de oldu. Çizgisini pek beğenmediğimiz ve bunu magazinsel bir boyutta ele alıp, bizi hedef olarak kullanacak diye düşündüğümüz bazı kanalları reddettik. Röportaj verdiğimiz kuruluşların çizgilerini önemsiyoruz. Çünkü durduğumuz yer politik bir yere tekabül ediyor. Bu yüzden bu görünürlüğü, doğru yerde ve doğru biçimde icra etmek istiyoruz.

-Hem medyada hem de sosyal medyada da yoğun ilgi gördü videolarınız ne gibi tepkiler alıyorsunuz?

Genelde ana akım veya ana akıma yakın yerlerde yapılan haberlerde, sosyalist çevre içinde de ana akım sayılabilecek mecralarda, röportaj ve haberlerin bizim çizgimiz dışında bir yerde haberleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına karşı bir duruşumuz var. Mesela Ötekilerin Postası gibi sosyal medya hesaplarında paylaşılıyor, biz de zaten bunu gönüllü olarak yapıyoruz. Yorumlarda genelde aynı deneyimleri yaşıyoruz; hakaret edenler, küfür edenler, buna karşı çıkanlar, nefretini dökenler oluyor. Ancak biz kendi içimizde bir karar aldık: Bireysel hesaplarımızdan, koro üyesi hiçbir arkadaşımız o yorumlara cevap vermeyecek. Çünkü o birebir, kişisel bir duruma dönüştüğü zaman bizim de canımızı sıkan bir noktaya gelebilir ama gerek yok. Ve şunu izliyoruz, gözlemliyoruz; o nefreti kusan insanların yorumlarının altına, yine bizim tanımadığımız bir başkası, başka bir dilde, ona yakın taraftan cevap veriyor. Yani bizim yerimize bizi savunuyor. Ama bu daha önemli tabi. Mesela ikiside sosyalist, yani karşısında durduğumuz bir görüşü yok ama birisinin düşüncesi LGBTİ konusunda katı iken, diğeri daha yumuşak ve anlayışlı. Anlayışlı kişi kendi bulunduğu yerden bir cevap yazabiliyor tabi. Bu çok çıktı karşımıza. Bu zemin bizim için gerçekten kıymetli. Yani olumlu da olumsuz da tepkiler alıyoruz. Görünürlük sorunu olan arkadaşlarımız var, belki bundan bahsetmemiz gerekiyor. Yani kameranın karşısında yirmi kişi duruyoruz ama kamera arkasında da bir on kişi mutlaka oluyor. Aramızda memur olanlar var, ailesine açık olmayan arkadaşlarımız var. Yani bu arkadaşlarımızın görünürlük sorunu var. Kamera önünde değiller ama tüm provalarımıza ve etkinliklerimize katılıyorlar.

Melis Kabasakal: Kolektif bir yapımız var

Melis: Koroda şeften bahsettik ama bir hiyerarşi oluşumu olarak görülüyor. Ancak kesinlikle öyle bir şey yok. Özellikle kolektif olmaya çalışıyoruz ki, çalışmalarımız sadece koro ile sınırlı kalmıyor. Mesela liseliler ile ders dayanışmasına giriyoruz, anlatabildiğimiz dersleri. Ailevi sıkıntıları olan arkadaşların ailelerini ziyaret ediyoruz. Bu kolektiften birkaç arkadaş o aileyi ziyarete gidiyoruz. Aldığımız kararlarda, yazılarla ilgilenenler, konserlerle ilgilenenler başlıklarıyla komisyonlarımız ilgileniyor. Yani mümkün olduğunca kolektif kararlar alıyoruz. Çoğu arkadaşımızdan güzel tepkiler alıyoruz. İşte dostluğu burada tanıyoruz, o samimiyeti burada görebiliyoruz diyen bir sürü insan çıktı. Yeni yeni tanıştığımız ama bizimle bir türlü iletişime geçemeyen bir sürü insan, bu şekilde bize geri dönüş yaptı. Gittiğimiz konserlere de, dayanışma için gitmeye çalışıyoruz. Böyle yardımcı olmaya çaba sarf ediyoruz yani.

Özlem Polad: Koro bir umut oldu

Öyle bir dönemdeyiz ki, bir şeylerden çekinir, bulunduğumuz ortamda insanlara güvenemez hale gelmiş durumdayız. İnançlarımızın zedelendiği, umutlarımızın kırılmaya çalışıldığı bir dönemden geçiyoruz. Ama bu koro bir umut oldu. Biz orada kolektif yaşamı görüyoruz, gerçekleştirebiliyoruz. Derdimizi müzikle anlatabiliyor olmak, bir şeyleri paylaşabiliyor olmak… Biz orada yaşamı ortaklaştırıyoruz yani. Hep beraber müzik yapmaya çalışıyoruz. Evet çok iyi değiliz, hepimizin sesleri çok iyi değil ama bizim derdimiz bu da değil. O şarkıları söyleyince, sesi kendisine göre kötü olan arkadaşlarla beraber tek bir ses oluyoruz. LGBTİ ve kadın korosu, kendi yaşamımı dahil ederek en özgür hissettiğim ortamdır. Kendimi en rahat hissettiğim de ortamdır yani. Mücadelenin bu şeklini de çok sevdim ben.

The post 7 Renk Korosu: Derdimizi müzikle anlatıyoruz appeared first on Sivil Sayfalar.