Muğla Milas’a bağlı İkizköy’de yer alan ve İkizköylüler’in yaşam alanı olan Akbelen Ormanı, iklim krizinin yıkıcı etkilerine karşı savunulması gereken; ancak orman yangınları ve insan faaliyetleri nedeniyle hızla azalan orman varlığımızın değerli bir parçası. Bu ormanın çevresindeki yaşam, tarım alanları, köyler, binlerce yıllık kadim kültürü ile birlikte, yöredeki kömür madenleri tarafından 40 yılı aşkın süredir ve Çevresel Etki Değerlendirme raporu dahi düzenlenmeden yok ediliyor. Şimdi, bu iki termik santrale kömür çıkarmak adına maden sınırlarının dayandığı Akbelen Ormanı yok edilmek; İkizköylüler ise yerinden edilmek isteniyor. Ormanlarını ve köylerini kaybetmek istemeyen İkizköylüler, iki yıldan fazla bir süredir madene karşı ormanlarının başında sürekli nöbet tutuyor ve hukuk mücadelesi yürütüyor.

2021 yılı Ağustos ayında, Akbelen Ormanı’nın maden sahasının genişletilmesine karşı dava açan İkizköylüler’in talebi ile yerel idari mahkeme, yürütmeyi durdurma kararı vermişti. Bölgede bu süreçte üç kez bilirkişi keşfi yapıldı. Üçüncü bilirkişi keşfi sonrasında heyet tarafından hazırlanan bilirkişi raporu sonucunda yerel idari mahkeme yürütmenin durdurulması kararını kaldırdı. İkizköylüler raporun gerçeğe aykırı olduğu iddiasıyla bilirkişi heyeti hakkında şikayette bulundu ve acilen yürütmenin durdurulması için yeniden başvuru yaptı.

İkizköylüler’in itirazları ve direnişleri sürerken Akbelen Ormanı’nda kesimin başlamasını üzüntüyle karşılıyoruz. Ülkemizde ve dünyada iklim krizi nedeniyle sayıları ve sıklığı giderek artan orman yangınları, seller ve sıcak hava dalgaları ormansızlaşma sonucu her geçen gün daha da derinleşiyor. Bu nedenle; iklim değişikliği ve doğa koruma konusunda çalışan sivil toplum kuruluşları olarak daha önce yaptığımız çağrıları yinelemek istiyoruz.

Erken ölümlere yol açan, iklim krizinin en temel nedenlerinden biri olan termik santrallerin devamlılığı için ormanların yok edilmesine izin verilmemeli. İklim kriziyle mücadele etmek, doğaya karşı değil doğayla birlikte çalışarak mümkün. Son 10 yılda neden olduğumuz karbondioksit (CO2) salımının yarısından fazlasını tutan ormanları, doğal alanları, iklimi ve tüm canlıların yaşamını tehdit eden kömür santralleri uğruna feda edemeyiz.

Akbelen Ormanı için Talepler:

• Pek çok hayvan ve bitki türüne ev sahipliği yapan, yaşlı ve doğal bir kızılçam ormanı olan 780 dönümlük Akbelen Ormanı’nın kesiminin hemen durdurulması;
• Akbelen Ormanı alanında maden işletme izni veren kararın iptal edilmesi;
• Akbelen Ormanı’nı da içine alan 86541 no’lu ruhsat alanı içindeki maden sahası genişletme projesinin; mevzuat gereği Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerin kapasite artırımı projesi, bölgedeki diğer kömür ocakları ve Yatağan Termik Santrali, diğer madencilik ve endüstriyel tarım gibi faaliyetler ile birlikte toplam (kümülatif) etkilerini ele alacak şekilde Bütünleşik Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi tutulması;
• Santral ve madenlerin ömürlerinin uzatılmasıyla ilgili planların halka sorulması talep ediliyor.

İmzacılar:

Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) 

Çevre Hukuku Ağı

Ege Orman Vakfı 

Ekosfer

Fosil Yakıtların Ötesi (Beyond Fossil Fuels) 

Greenpeace Akdeniz

İklim için 350 Derneği

İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği (İDPAD) 

Mekanda Adalet Derneği (MAD)

Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği (SEFiA)

TEMA Vakfı

Temiz Hava Hakkı Platformu

WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) 

Yeşil Düşünce Derneği

YUVA

Yuvam Dünya Derneği

The post Akbelen Ormanı’nın Korunması için Sivil Toplum Kuruluşlarından Ortak Çağrı! appeared first on Sivil Sayfalar.

İkizköy’de Akbelen ormanının kesilerek termik santral için altından kömür çıkarılmasına direnen köylüler durumun tarafsız bir gözle irdelenmesi için yargıya başvurmuşlardı. 7 Eylül’de yol kenarında keşif heyetini bekleyenler arasındaydım. Keşifçiler yöre halkını ve avukatlarını hiçe sayarak hızla alana doğru ilerleyince Neşe Işık’ın simşek gibi aramızdan ayrılıp keşif heyetine ulaşmak için koşmasındaki kararlılığı görecektiniz… Aylardır keşif heyetindeki bilim insanları ve hakimin yörenin flora ve faunası, arkeolojik değerleri ve köylünün geçim kaynakları vb gelecekteki olası etkilerine tarafsız gözle bakmasını bekleniyordu.  Ne yazık ki ilerleyen zamanlarda keşif başlangıcı kadar sürecin de sağlıksız ilerlediği duyumlarını aldık. Avukatlar ve yöreye uzun yıllar emek vermiş çevre mühendisi arkadaşımıza aşağılayıcı ve küçük düşürücü söylemler bir hakim ağzından sarf edilmiş durumdaydı. Oysa yaşam alanı savunucuları o hakimin ve ailesinin ve hatta torunlarının dahi geleceğini savunuyorlardı. 

Son 20 yıldır birçok ülkenin gerek küresel iklim değişimi nedeniyle gerekse hava kalitesinin canlı sağlığına etkileri nedeniyle termik santraller miladını doldurmuş olarak ilan edildi ve tarihin çöplüğüne karıştı. Rüzgar haritalarına göre Muğla yöresindeki termik santrallerin Mısır’da dahi partikül zehirlenmesine  yol açtığı tespit edilmiş durumda. 

İkizköy’deki direnişte köylü Neşe Işık arkadaşımızın yüzündeki ışık da bu sağduyunun bilgileriyle donanmış olmasından olmalı… O gerçeğe dayalı bilgiye susamışlığı onun hep dik durmasını sağlıyor olmalı. Çünkü hakikat insanı dik tutar! 

Bugünlerde Dünyanın Başka Yerlerinde Dik Duran Kadınlar

Yaklaşık 20 yıldır ABD işgalinde olan Afganistan’dan Ağustos ayında Joan Bieden yönetimiyle askeri gücün geri çekilme anonsu yapıldı. Atakta bekleyen Taliban nedeniyle Afganistan halkının ve özellikle kadınların yaşamı alt üst olmuştu. Can güvenlikleri, günlük yaşamları ve kısacası gelecekleri karartıldı. Bu elbette beklenen bir şeydi… Ancak belki çoğumuz hala dünya kamuoyundan ümitsizce bir mucize bekliyorduk… Ancak Taliban rejiminden kaçmaya çalışanlar kadar ülkede kalıp direnmeyi seçen  kadınların ayağa kalkıp dik durması uzun sürmedi. Kaotik bir durum olsa da sadece Pencir bölgesinde değil, başka bölgelerden de gelen haberler kadınların artık ortadoğuda patriyarkanın köklerini söküp atma kararlığının fısıltısını duyuruyordu. Daha önce Suriye’de ISIS gibi Taliban’ın da namus adı altında önce kadın vücudu ve ruh bütünlüğünü hedef aldığını biliyoruz.   

Ortadoğu coğrafyası dünyada patriyarkanın en güçlü olduğu bölgelerden biri. Dolayısıyla bu duruma en köklü yanıt veren Rojawa’da olduğu gibi yine kadın örgütlenmeleri olacağa benziyor. Kadın örgütleri bölgeden uzaklaşmak isteyenlere destek olunabilir ama aslolan orada kalıp bir özgürlük alanı yaratmaktır diyor. 

Ekolojk Harekette Dik Duran Kadınlarda Ne Eksik?

Kırsalda üretici kadınlar genelde biriktirmeye yönelik değil, geçimlik ekonomilerden yana oldukları tarımın ortaya çıkmasından bu yana neredeyse değişmemiştir. Çünkü biriktirmenin kaynağı doğayı fazla kullanmak ve tüketmeye giden yola hizmet ettiklerini bilirler. Dolayısıyla böylesi kadınlar doğaya yalnızca bir gıda sepeti olarak değil, aynı zamanda her bir meyvede ve çekirdekte o gıdanın yetiştiği dünyayı görürler.  Başka bir deyişle doğaya bir kaynak deposu olarak değil, bir ekosistem bütünlüğü orman ya da sulak alan bütünlüğü olarak bakarlar. 

Bu bağlamda HES’lere karşı mücadeleden madenlere karşı mücadeleye kadar kısmen kentte yaşayıp da hala kırsalla bağlantısı olan  doğa savunucularının çoğu kadındır. Ekmek teknelerinin tahrip olmakta olduğunu çabucak görürler ve eve sahip çıkma ihtiyacı duyarlar. Ancak bu durum o hareketleri kadın hareketi yapar mı? Bence büyük bir soru işareti var burada… Biraz daha açmaya çalışırsak; Daha önce köy merkezinde erkeklerin köy meydanı olan kamusal alanda vücudunu küçülterek ve utanarak oradan geçen kadın, yaşam savunuculuğuna soyununca kamusal alanda bilinçsiz de olsa beden diliyle erkek kadar genleşme ihtiyacı duyar. Güvenli duruşu hakikatin yanında olduğundandır. Medya önünde dahi erkeğe göre daha da dik durması bundandır. Çünkü kamusal alanda söz söylemeyi belki de ilk kez keşfetmiştir ve hatta yılların ezilmişliğine genleri meydan okumak ister. Bunu İkizköy’de Akbelen orman savunmasında gördüğümüz gibi Rize’de taş ocağına karşı çıkan İkizkdere kadınlarında da görmekteyiz. 

Ancak patriyarkanın diliyle ‘ata toprağını korumak’, ‘dede topraklarının savunmasın’dan söz ederken hem erkekleşerek militarist dille karşısında duran gücü sindirmeyi amaçlayan kadın aynı zamanda patriyarkal dili perçinlediğinin acaba farkında mıdır? O halde bu hareketler içinde kadına gerçek anlamda kalıcı özgürlük alanı nasıl yaratabilir? Bu noktada yaşam savunuculuğunda kültürün önemli bir parçası olan dilin ne kadar önemli olduğuna değinmek isterim. İlmek ilmek yeni bir direniş kültürü örülecekse kadına kalıcı özgürlük alanları kazandırmak önemli olmalı. Bu da ancak ekofeminist politikayla olur. Yoksa yöresindeki hareketler sönümlendiğinde kadınlar o zamanları yalnızca bir anı niteliğinde hafızaların bir köşesinde tanırlar.  

Sonuç olarak ekofeminist politika öz olarak yaşam savunuculuğuna dayanır. Tabiatı itibariyle tüketime, doğanın materyal olarak görülmesine kısacası kapitalizme karşıdır. Ekofeminizmin tarihine baktığımızda kadınlar yaşam alanlarına (özellikle ormansızlaştırma kapsamında) 18 YY’da İndus Vadisi’nde kralın tahakkümüne karşı çıkmaya ve sonra da 1970’lerde Hindistan’daki Chipco hareketine kadar uzanır. O halde bize düşen yaşam savunucusu kadınların feminist politikada nasıl yer alabilecekleri üzerine düşünmemizdir..

Bu yazıyı tüm yaşam savunucusu kadınlara adıyorum.

Görsel: Getty Images

The post Yaşam Savunuculuğundan Ekofeminizme… appeared first on Sivil Sayfalar.

22 Nisan’da başlayan direniş sonucunda Muğla 1. ve Muğla 3. İdare Mahkemeleri’ndeki davalarda karar çıktı. Her iki davada da mahkemeler yürütmenin durdurulmasına karar verdi. 

YK Enerji A.Ş, IC İÇTAŞ Enerji – LİMAK Enerji ortaklığı ile işletiliyor. Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. Yeniköy Termik Santrali’nin yanı başındaki Akbelen Ormanı kömür temin etmek için maden alanı yapılmak isteniyor. 720 dönümlük ormanlık alanın kesilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı’nca YK Enerji A.Ş’ye verildiği ortaya çıkmıştı. 

Bölgedeki ağaç kesimlerinin başlaması ardından İkizdere köylüleri ve yaşam savunucuları bölgede nöbet başlattı. Köylüler ve yaşam savunucuları defalarca kolluk güçlerince korudukları ormandan çıkarıldı. Ancak köylüler ve yaşam savunucuları geri adım atmadı. Köylülerin direnişine ünlüler de ortak oldu. Tarkan, Beraat Saat, Şahan Gökbahar gibi ünlü isimler sosyal medyadan yaptıkları paylaşımlarla köylülerin direnişine destek verdi. 

Köylülerin avukatları, Muğla Valiliği’nin vermiş olduğu “ÇED gerekli değildir” kararına karşı Muğla 3. İdare Mahkemesi’nde dava açtı. Valiliğin kararı, mahkeme tarafından iptal edildi. 

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), yapılması düşünülen tüm projelerde çevreye karşı olma ihtimali bulunan zararların hesap edilmesi, alınacak önlemlerin tespiti veya asgari düzeye indirilmesi çalışmalarının tamamına deniliyor. Bu değerlendirmeleri içeren rapor da ÇED raporu olarak adlandırılır.

Limak Şirketi, bölgede 100’ün üzerinde ağacı kesmiş, köylülerin tepkisi sonucu işçiler, ağaç kesimini durdurmuştu. Köylülerin avukatları, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Orman Genel Müdürlüğüne açtıkları dava ile YK Enerji’ye açık maden işletme izni veren kararın iptalini istedi ve Muğla 1. İdare Mahkemesinde dava açtı. Mahkeme burada ağaçların kesimini ve açık maden işletme izni ile ilgili yürütmeyi durdurma kararı verdi. 

Mahkemelerin verdiği bu iki “yürütmeyi durdurma kararı” ile atanacak bilirkişiler yeniden bölgede inceleme yaparak, rapor hazırlayacak. Hazırlanacak raporun sonucuna göre mahkemeler kararını verecek. Bu süreç boyunca bölgede ağaç kesimi durmuş olacak. 

Ancak, karara karşı Muğla Valiliği üst mahkemeye itirazda bulunurken, köylülerin avukatları da Valiliğin itirazına karşı itirazda bulundu. Önümüzdeki günlerde mahkemenin itirazları değerlendirmesi bekleniyor. 

İkizköy Çevre Komitesi’nden Çevre Mühendisi Deniz Gümüşel durumu, “Bu davalarda yürütmenin durdurulması demek, mahkeme bitinceye kadar orman kesimi ve maden şirketine devri yapılamaz” şeklinde yorumladı. 

Gümüşel, davalar tamamlanana kadar bölgede maden genişletmesinin yapılamayacağını ifade etti. Gümüşel, kararı ilgili makamlara gönderdiklerini belirterek, “Yürütmenin durdurulması kararını idari olarak da takip ediyoruz. İkinci olarak da bilirkişi raporları ve mahkemeler tamamlanana kadar buradaki nöbet alanımızı terk etmiyoruz. Çünkü biliyoruz ki Türkiye’de mahkemelerin verdiği kararlar gözardı edilerek, projeler devam edebiliyor, orman kesimleri yapılabiliyor” dedi. 

Her ne kadar mahkemeler “yürütmeyi durdurma” kararı vermiş olsa da köylülerin ve yaşam savunucuların bölgedeki nöbeti devam ediyor. Muğla Valiliği’nin “orman yangınlarının önlenmesi” şeklindeki 4 Ağustos 2021 tarihli kararı ile köylüler ve yaşam savunucuları 10 Ağustos’ta nöbet alanından çıkarıldı. Köylüler ve yaşam savunucuları o günden sora Akbelen Ormanı girişinde bulunan tarlada nöbetlerini sürdürüyor. Karara itiraz edeceklerini belirten Gümüşel, “Çadırlarımızı buraya taşımamız daha iyi oldu aslında. Milas-Ören yolu üzerinde seyahat eden yurttaşlar da bizi görüyor. Bizi destekleyenler oluyor. Yöre halkının daha ilgisini çekti” diye konuştu. 

Köylülerin başlıca dört talebi bulunuyor: Orman kesimlerinin durdurulması, Akbelen Ormanı alanında maden işletme izni veren Tarım ve Orman Bakanlığı kararının iptali, projenin Bütünleşik Çevresel Etki Değerlendirmesi’ne tabi tutulması ve santral ve madenlerin ömürlerinin uzatılması planlarının halka sorulması talep ediliyor. Gümüşel, kömür termik santrallerinin artık Türkiye’nin enerji denklemi içerisinde yer almasını istemediklerini söylüyor. Gümüşel, “Bunların başta en yaşlıları ve doğayı en kirletenleri olmak üzere kısa vadeli bir program çerçevesinde kapatılarak, Türkiye’de kömürden elektrik üretiminin durdurulması” diye ekliyor taleplerine. 

İkizköy halkının yaşam alanlarını korumaya yönelik bir mücadele ortaya koyduğunu vurgulayan Gümüşel, bölgede 40 yıla ulaşmış kömür madeni ve 35 yıla ulaşmış termik santral tarihi olduğunu belirtti. Her iki sektöründe hem çevresel ve ekolojik hem de toplumsal ve ekonomik çok büyük yıkımlar yarattığını belirten Gümüşel, “Çok büyük bir sağlık yıkımından söz ediyoruz. Bölgede erken ve düşük doğum ağırlığı ile doğan bebekler çok fazla karşımıza çıkıyor. Zihinsel engelle doğan çok çocuk oluyor. Kanser vakaları çok fazla, kanserin uğramadığı hane yok nerdeyse” bilgisini paylaşırken, Muğla’da bugüne kadar 12 yerleşim yerinin tamamen boşaltıldığını belirtti.

Gümüşel, Muğla’da bugüne kadar 5 bin hektarın üzerinde, yani  50 bin dönüm üzerine yapılan açık ocak maden işletmelerinin birçok yer altı suyu rezervinin, yüzey sularının, derelerin, çayların ortadan kalkmasına neden olduğunu belirtiyor. 

Muğla’nın Termik Santrallerle İmtihanı

Muğla’da, iki tanesi Milas biri Yatağan ilçesinde üç kömürlü termik santral var. Bu üç santral ve onlara kömür sağlayan 13 açık linyit ocağı bulunuyor. CAN Europe’un yayınladığı “Kömürün Gerçek Bedeli: Muğla” raporunda,  önümüzdeki 30 yıllık süreçte, ruhsat alanlarının tamamının işletmeye alınması durumunda Milas’ta 11.200 hektar, Yatağan’da 7.250 hektar, toplamda yaklaşık 30 bin futbol sahası büyüklüğünde orman alanı daha tahrip olacak. 

Rapora göre; her üç santralin tehlikeli atık sınıfındaki katı ve sıvı atıklarının biriktirildiği kül barajları toplam 300 hektarlık ormanlık alanı işgal ediyor. 

2014 yılında işletme hakları özel sektöre devredilen toplam 13 maden işletme ruhsatı çerçevesinde, Yatağan’da 21.000 hektar, Milas’ta 23.000 hektar alan linyit maden ocağı olarak tahsis edilmiş durumda ve işletme ruhsat alanlarının % 47,3’ü orman alanı. 

1982-2017 yılları arasında Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy termik santralleri, elektrik üretilmesi için kömür yakılması işlemi sonucu atmosfere toplamda 360 milyon ton karbondioksit saldı. Santraller 2018-2043 yılları arasında çalışmaya devam ederlerse 328 milyon ton karbondioksit daha salacaklar.

Santrallerden kaynaklanan hava kirliliği halihazırda yılda 280 erken ölüme yol açıyor. 1982 yılından, 2017 yılı sonuna kadar, üç santralin yarattığı hava kirliliğinin toplamda 45 bin insanın erken ölümüne neden olduğu tahmin ediliyor. 

Arkeologlar Derneği’nin yaptığı analize göre, linyit çıkarılmak üzere ruhsatlandırılan alanların içinde pek çok tescil edilmiş arkeolojik sit alanı bulunuyor. Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerinin kirletici etki alanında kalan toplamda 880 adet sit alanı var ve bunlardan 833’ü arkeolojik sit alanı. 

1 Ocak 2018’de yürürlüğe giren Kapasite Mekanizması Yönetmeliği dahilinde, Ocak-Aralık ayları arasında, bu üç santralin belli bir kapasitesinin işletmede kalabilmesi için sağlanan kapasite ödenekleri devlet bütçesine 187 milyon TL’ye mal oldu.

The post Akbelen’de Mücadeleye Devam: ‘Kömür Termik Santralleri İstemiyoruz’ appeared first on Sivil Sayfalar.

İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği tarafından yayınlanan bir rapor, kömürlü termik santrallerin zehir saçmaya devam ettiğini gösteriyor. Çevre yatırımlarını tamamlamadığı için 2020 yılı başında kapatılan kömürlü termik santraller, Haziran 2020’de tekrar faaliyete başladı. Özelleştirilen 13 kömürlü termik santralin çevre mevzuatına aykırılıkları hala devam ediyor. Geçici faaliyet belgeleri ile 1 ila 1,5 yıldır çevre ve insan sağlığına zarar veren bu santrallerin toksik atık sahaları ve bacalarından yaydıkları kirletici gazlar konusunda somut adımlar atılmadığı, üstelik zehir saçan bu santrallere geçici izinlerle 1 yıllık ek süre tanındığı belirtiliyor.

Kömürlü termik santrallerine çevre yatırımı muafiyeti verilmemesi için 2019 yılında başlatılan kampanya, yasa tasarındaki Madde50’nin veto edilmesiyle başarıya ulaşmıştı. Ancak santraller gerekli yatırımları tamamlamadan, havayı ve çevreyi kirletmeye devam ederek “geçici izin belgesiyle” tekrar çalışmaya başladı. #izinvermeyin demek için kampanya tekrar imzaya açıldı.

2020 yılının ilk altı ayında gerekli çevre yatırımı olmadığı için kapatılan kömürlü termik santraller,  “geçici faaliyet belgesiyle” ile tekrar çalışmaya başladı ama baca gazı arıtımı için hangi yatırımları yaptıkları ve emisyonlarının limitlere uygun olup olmadığı bilinmiyor.

Ayrıca, 2019 yılında kömürlü santrallere çevre mevzuatına uymaları için tanınan altı yıllık muafiyetin bitmesine beş gün kala yapılan ani bir yönetmelik değişikliğiyle kül depolama alanlarında gerekli yatırımlarını sağlamayan santrallerin çalışabilmesinin önü açılmıştı. 2020 yılında sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleri tarafından bu değişikliğe dava açılmıştı. Mahkemenin verdiği karara göre; kül depolama sahasının sızdırmaması için gerekli yatırımları yapılmadığı halde yönetmelik değişikliği kapsamında çevre izni alabilmiş santrallerin izinleri artık geçerli değil ve derhal faaliyetlerinin durdurulması gerekiyor.

İmzacılar Çevre ve Şehircilik Bakanı’na sesleniyor: ‘Çevre yatırımlarını tamamlamayan santrallerin havamızı ve suyumuzu kirletmeye devam etmesine #izinvermeyin!’ 

Devam eden #Temizhavahaktır kampanyasına buradan destek olabilirsiniz.

Kampanyayı destekleyen kurumlar:

TEMA Zonguldak Temsilciliği

Yaşanabilir Zonguldak Platformu

Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu Elbistan

Muğla Çevre Platformu

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği

Turgutlu Çevre Platformu / Manisa

Salihli Çevre Derneği / Manisa

Temiz Hava Hakkı Platformu

The post Temiz Hava İçin 107 Bin İmza Karar Vericilere Teslim Edildi appeared first on Sivil Sayfalar.

Kömürlü termik santrallerine çevre yatırımı muafiyeti verilmemesi için 2019 yılında başlatılan #izinvermeyin kampanyası, yasa tasarısındaki Madde 50’nin veto edilmesiyle başarıya ulaşmıştı. Ancak santraller gerekli yatırımları tamamlamadan, havayı ve çevreyi kirletmeye devam ederek “geçici izin belgesiyle” tekrar çalışmaya başladı.

“Daha Önce Başardık, Tekrar Başarabiliriz”

Temiz Hava Hakkı Platformu bunun üzerine, #izinvermeyin demek için kampanyayı tekrar imzaya açtı.

2020 yılının ilk altı ayında gerekli çevre yatırımı olmadığı için kapatılan kömürlü termik santraller, “geçici faaliyet belgesiyle” tekrar çalışmaya başladı ama baca gazı arıtımı için hangi yatırımları yaptıkları ve emisyonlarının limitlere uygun olup olmadığı bilinmiyor.

Ayrıca, 2019 yılında kömürlü santrallere çevre mevzuatına uymaları için tanınan altı yıllık muafiyetin bitmesine beş gün kala yapılan ani bir yönetmelik değişikliğiyle kül depolama alanlarında gerekli yatırımlarını sağlamayan santrallerin çalışabilmesinin önü açılmıştı. 2020 yılında sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleri tarafından bu değişikliğe dava açıldı. Mahkemenin verdiği karara göre; kül depolama sahasının sızdırmaması için gerekli yatırımları yapılmadığı halde yönetmelik değişikliği kapsamında çevre izni alabilmiş santrallerin izinleri artık geçerli değil ve derhal faaliyetlerinin durdurulması gerekiyor.

Temiz Hava Hakkı kampanyayla Çevre ve Şehircilik Bakanı’na sesleniyor:

Çevre yatırımlarını tamamlamayan santrallerin havamızı ve suyumuzu kirletmeye devam etmesine #izinvermeyin!

Destek olup imza vermek isterseniz kampanyaya buradan ulaşabilirsiniz.

Kampanyayı destekleyen kurumlar:

TEMA Zonguldak Temsilciliği

Yaşanabilir Zonguldak Platformu

Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu Elbistan

Muğla Çevre Platformu

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği

Turgutlu Çevre Platformu / Manisa

Salihli Çevre Derneği / Manisa

Temiz Hava Hakkı Platformu

The post Astıma Davetiye Çıkaran Termik Santrallere “Dur” Çağrısı! appeared first on Sivil Sayfalar.

Kapanması Gereken Termik Santraller Çalışmaya Devam Edecekti

Dava konusu Yönetmelik değişikliğinde bahsi geçen kömürlü termik santrallere, çevre mevzuatına uyum sağlamaları ve gerekli yatırımlarını tamamlamaları amacıyla 31.12.2019 tarihine kadar süre tanınmıştı. Madde gereği, verilen tarihte çevre yatırımlarını tamamlamamış olan termik santrallerin bu tarih itibarıyla faaliyetlerinin durdurulması gerekmekteydi. Bu kapsamda düzenli kül depolama alanlarına ilişkin çevresel eksiklikleri bulunan santrallerin faaliyetlerinin durdurulması gerekirken, yatırım için verilen son sürenin bitmesinden beş gün önce yapılan bir Yönetmelik değişikliğiyle santrallerin çalışmasının önü açılmıştı. 

“Kömürsüz Bir Gelecek Mümkün”

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, konuya ilişkin yaptığı açıklamada; “Kömürlü termik santraller, arazi kullanımı ve oluşturduğu kirlilik nedenleriyle ekosistem üzerinde büyük baskı yaratmakta ve iklim krizinin başlıca nedenlerinden biri olarak gösterilmektedir. Ülkemizin, termik santrallere yatırım yapmak yerine; enerji verimliliğini en üst seviyeye çıkararak, alternatif enerji kullanımı üzerine araştırma yaparak kömürlü termik santrallerden çıkışı adil bir dönüşüm ile sağlayacak gücü ve potansiyeli vardır” ifadelerini kullandı. 

The post Kül Depolama Sahalarını Mevzuata Uygun Hale Getirmeyen Termik Santraller Çalışamayacak appeared first on Sivil Sayfalar.

Daha önce mahkemenin verdiği iptal kararında; santralin yer seçiminin üst ölçek plana aykırı olması, bölgedeki biyolojik çeşitliliğe ilişkin çalışmalarla birlikte hava kirliliği ve su çalışmalarının yetersiz olması gerekçeleri dikkat çekiyordu. Bölgenin hava, su ve toprak kalitesini olumsuz etkileyecek, bölgedeki tarımsal üretim üzerinde risk oluşturacak projenin ÇED raporu hakkında verilen olumlu kararının kesin olarak iptali yöre halkını rahatlattı.

Yenice ilçesinin Çırpılar ve Kovancı köylerinde yapılması planlanan 200 MW kurulu güce sahip ve yılda 3,52 milyon ton kömür tüketeceği öngörülen santralin iptali için 2016 yılında başlayan çalışmalar neticeye ulaşmış oldu.

Tüm İtirazlara Rağmen Gündeme Gelmeye Devam Etmişti

Yöre halkının çabalarıyla daha önce yapımı üç kez durdurulan Çırpılar Kömürlü Termik Santrali, vatandaşların tüm itirazlarına rağmen gündeme gelmeye devam etmişti. TEMA Vakfı ve diğer Sivil Toplum Kuruluşları ile meslek örgütlerinin bilimsel gerekçelerine rağmen proje için 2018 yılında ÇED olumlu kararı verilmişti. Üst üste iki kez bilirkişi keşfinin gerçekleştirildiği davada iki bilirkişi raporu da projenin ekosistem üzerinde yaratacağı baskıyı dile getiriyor ve projeyi kamu yararına aykırı buluyordu.

The post Danıştay Onadı: <br> Çanakkale Çırpılar Köyü’ne Kömürlü Termik Santral Kurulamayacak appeared first on Sivil Sayfalar.

16 kurumun imzacısı olduğu dava ile ilgili, termik santrallerin iklim krizindeki başlıca etmenlerden olduğu vurgusu yapılırken diğer ülkelerin aksine Türkiye’de henüz bir adım atılmış olmamasının yanında yenilerinin açılması için lisans belgeleri verildiğinin altı çizildi.

Çanakkale’de ikisi Çan’da, üçü Biga-Karabiga’da toplam 5 tane termik santralin aktif olarak çalıştığı, 10 adet yeni termik santral içinse olumlu ÇED kararları olduğu öğreniliyor.

Danıştay’a açılan dava ile ilgili, küresel çapta iklim değişikliğine neden olan seragazlarının %30’undan kömürlü teknik santrallar sorumlu olduğu, Türkiye’de halen işletmede olan 30 adet kömürlü termik santralin üretim lisanslarının iptal edilerek bu santrallerin kapatılmasının, ayrıca henüz işletmeye alınmamış olan 7 termik santralin ise üretim lisanslarının iptalinin istendiği söylendi.

Cumhurbaşkanlığı tarafından taleplere bugüne kadar herhangi bir yanıt alınamadığı bilgisi verilirken, taleplerin zımnen reddedilmiş sayılmasından dolayı Cumhurbaşkanlığı’nın söz konusu santralleri kapatması talebi ile davanın Danıştay’da açıldığı belirtildi.

Cumhurbaşkanlığı’nın daha önce çevre izni bulunmayan 6 adet santralin kapatılması konusunda gösterdiği hassasiyeti bu kez tüm santraller için kullanmasını ve santralleri kapatmasını istediklerini ifade eden STK’lar, Anayasanın 104. Maddesine göre, Cumhurbaşkanı’nın “halk sağlığının ve halkın yaşam hakkının korunması” konusunda görev ve yetkisi olduğunu hatırlattı.

Davada imzacı olan kurumlar arasında; Adana Tabip Odası, Antakya Çevre Koruma Derneği, Çan Çevre Derneği, Çevre ve Tüketici Koruma  Derneği-Adana, EGEÇEP Derneği, Erzin Çevre ve Tarihi Varlıkları Koruma Derneği, Erzin Turunçgil Üreticileri Birliği, Erzin Yeşilkent Sulama Kooperatifi, Erzin Ziraat Odası, İskenderun Çevre Koruma Derneği, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, Mersin Çevre Dostları Derneği, Ordu Çevre Derneği, Tarsus Çevre Koruma Kültür ve Sanat Merkezi Derneği, Yeşil Artvin Derneği ve Ziraat Mühendisleri Odası bulunuyor.

The post STK’lar 37 Termik Santralın Kapatılması için Dava Açtı appeared first on Sivil Sayfalar.

Santrallere Tespit Davası Açıldı

Temiz Hava Hakkı Platformu Temsilcisi Greenpeace Akdeniz Program Direktörü Avukat Deniz Bayram “Kapatılan santrallerin bazı ünitelerinin, santrallerin çevre ve halk sağlığı için yapmaları gereken yatırımlar henüz tamamlanmamasına rağmen; 6 ay içinde bulunan geçici çözümlerle tekrar çalışmasına izin verildi. Yine her gün vatandaşlarımız Kahramanmaraş Afşin’de, Zonguldak Çatalağzı’da, Kütahya Seyitömer’de ve Manisa Soma’da özellikle akşam saatlerinde çıkan koyu dumanların fotoğraflarını paylaşmaya başladı. Gerekli yatırımların tamamlanıp tamamlanmadığını anlayabilmek için Zonguldak ve Kahramanmaraş’taki santraller için tespit davaları açtık” dedi.

Kahramanmaraş Elbistan – Afşin Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu Üyesi İbrahim Yalçın “Filtre yapıldığı söylenerek açılan Afşin A santralinin iki ünitesi her gün eskisi gibi kül saçmaya devam ediyor. Baca gazı için filtre takıldığı söyleniyor ama kül filtresi takılmamış. 6 aydır rahat bir nefes alıyorduk ama şimdi yine kapkara dumanı görüyoruz” dedi.

Makine Mühendisleri Odası Enerji Grubu Üyesi Orhan Aytaç, “Sahadan, yerel basından ve sektör dergilerinden aldığımız bilgilere göre geçici faaliyet belgesi verilen santral ünitelerine yalnızca “kuru soğurucu püskürtme” sistemi monte edilmiştir. Başka bir iyileştirme yapılmamıştır” dedi.

Toz Salımı Eskisinden de Fazla Olabilir

Aytaç, “Bu sistem, ülkemizdeki kömürün kükürt oranı ve yandıktan sonra oluşan kül miktarı çok fazla olduğu için verimli değildir. Üstelik Türkiye’deki santrallerde kullanılan elektrofiltreler bu sistemi çalıştırmaya elverişli olmadığı için hem kükürt salımı azalmayacak, hem de toz salımı eskisinden de fazla olacaktır. Söz konusu sistemin geçici olarak kurulduğu ve bu santrallarda bir yıl içinde daha verimli olan ‘kireç taşı ile yaş yıkama’ tekniğine uygun tesis kurulacağı belirtilmektedir ancak bu da gerçekçi değildir. Bu tip tesislerin yapımı yaklaşık üç yıl gerektirmektedir” dedi.

Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Buket Atlı, “Covid-19 pandemisi ile mücadele ettiğimiz ve her nefesin önem taşıdığı bu günlerde, çevre izni almak için baca gazı ve kül depolama ile ilgili gerekli yatırımları tamamlamadan tekrar çalışmaya başlayan kömürlü termik santraller havamızı kirletmeye devam ediyor. Halk sağlığını önceliklendirdiğini söyleyen karar vericilerin, bu yatırımlar tamamlanmadan santralleri açması kabul edilebilir değil. Bacadan çıkan emisyonlar maalesef kamuoyu ile paylaşılmıyor, limitlerin aşılıp aşılmadığını veya hangi yatırımların yapıldığını bilemiyoruz” dedi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan verilen geçici faaliyet belgesi ile çalışmaya başlayan santrallerle ilgili şeffaf bilgi paylaşılması ve limitleri karşılamayanların acilen kapatılması talebinde bulundu.

Platformun öncelikli olarak yanıt aradığı sorular şöyle:

• Bu bacalardan çıkan gazların emisyon değerleri nedir?
• Limitler aşılıyor mu?Çevre mevzuatına uyulması için hangi yatırımlar yapılmıştır?
• Yapılan yatırımlar çevre mevzuatındaki toz, azot oksit, kükürt dioksit limit değerlerini, kül depolama gerekliliklerinin karşılanması için uygun teknolojiler midir?

Makine Mühendisleri Odası Enerji Grubu değerlendirmesi:

“Kuru soğurucu püskürtme” sisteminin yatırım maliyeti az, montaj süresi kısa ancak işletme maliyeti daha çoktur. Bu sistem, dünyada, yaklaşık 150 MW’a kadar olan ünitelerde kükürt tutma amaçlı olarak kullanılmaktadır. Ancak kükürt tutma verimi genelde %50-80 arasındadır. Halbuki, ülkemizdeki kömürlerin içindeki kükürt oranı ve yandıktan sonra oluşan kül miktarı çok fazladır. Bu nedenle ülkemizde baca gazı kükürt arıtma sistemi olan tüm yerli kömürlü santrallerde bu sistem değil, asgari % 95 kükürt tutma verimi hedeflenerek “kireç taşı ile yaş yıkama” sistemi kullanılmaktadır. Zaten söz konusu sistemin geçici olarak kurulduğu ve bu santrallarde de 1 yıl içinde kireç taşı ile yaş yıkama tekniğine uygun kalıcı tesis kurulacağı belirtilmektedir. Bu da gerçekçi değildir. Bu tip tesislerin yapımı için yaklaşık 3 yıl gerekmektedir.

Örneğin, Soma B santraline kurulan sistem, ünite güç düzeyi ve kömürün özellikleri nedeniyle kükürt tutma açısından yeterli olabilir. Ancak yine kömürün özellikleri nedeniyle kül miktarı çoktur. Kül filtreleri önceden de zorlanmaktaydı. Şimdi “kuru soğurucu püskürtme” ile elektrofiltrelere daha çok katı parçacık (toz) girmektedir. Bu da filtrelerde tutulamayan ve havaya salınan toz miktarını artıracaktır. Filtreler yenilenmeden veya kapasiteleri artırılmadan kurulan geçici sistemden bir fayda beklenemez.

Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından 14 ünite için 142 milyon TL harcandığı söylenmiştir. Temin ve montaj süresinin ise 3-4 ay olduğu yaşanılanlar ile görülmüştür. 18 Mart Çan Santralinde iki ünite için yapılmakta olan kireç taşı ile yaş yıkama tekniğine haiz Baca Gazı Kükürt Arıtma Tesisi için harcandığı belirtilen yaklaşık 290 milyon TL normaldir. Yapım işleri 2018 yılının ilk aylarında başlamıştır. Ağustos 2020’de tamamlanması beklenmektedir. Bu rakamlar da söz konusu santrallerde kurulan “geçici” sistemin bir tesis değil, teknik olarak “basit” bir uygulama olduğunu göstermektedir.

Kahramanmaraş Elbistan – Afşin Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu Üyesi İbrahim Yalçın’ın dumanların çıktığı termik santralin önünden 12 Haziran’da yaptığı video çekimine buradan ulaşabilirsiniz.

Santrallerin bacalarından çıkan dumanın güncel görselleri için tıklayınız.

The post ”Santraller Yine Filtresiz mi Çalışıyor?” appeared first on Sivil Sayfalar.