Hierarchical Relationship Form and Mentality Must Change!

The first point agreed by all five participants is that the form and mentality of the hierarchical relationship between civil society and politics needs to change. Etyen Mahcupyan says that there should be a “transformation of the mindset that will understand the value of NGOs” and that a new form of relationship between politics and civil society should be produced through this transformation. According to Mahchupyan, the scientists should be involved in a new relation between the civil society and the politicians, and the role of Science in shaping the new form of relationship should not be denied.

Similarly, Gülseren Onanç sees it possible for the civil society to regain its self-confidence by taking the power of civil society from the rights it defends by changing the hierarchical relationship between the two actors and leaving their place to an egalitarian structure: There is a need for a political understanding that perceives the politicians as “servants” in an egalitarian structure to be established between the two actors.

Participants who agree on the need to change the relationship between the two actors, as Necla Zarakol stated, at the first stage, should only listen and empathize with each other, and efforts should be made for this: “No one should be in debt to anyone” in the relationship to be established between politicians and civil actors who listen to each other.

Civil Society Must Be Strengthened to Change the Relationship Between the Two Actors

According to Muammer Bilgiç, who stated that the relationship between civil society and politicians should be strengthened in order to change, “If you do not have power, you only make a request, but if you have the power, you will do what you want to do.” In other words, rather than waiting for a change in the understanding of politicians, civil society can create a mechanism of pressure on politicians by increasing its own power and effectiveness.

Civil Society Must Be Independent

Stating that the independence of NGOs in terms of both financial and contractual terms is very critical, Mahçupyan said that a regulation can be made that will enable NGOs that fulfill certain criteria to provide minimum financial support from the government for the maintenance of their assets and this will enrich the public area in Turkey.

Civil Society Should Be Able To Develop Policies

Gülseren Onanç stated that civil society should develop itself in a way to develop policies and, moreover, should become partners with politicians, and in order to put pressure on the governments, an intellectual infrastructure that can convince the masses should be established. She notes that it is necessary to increase public awareness and pressure on this issue. According to Onanç, the effective use of social media plays an important role in the ownership of a wide audience of civil society’s case.

Similarly, Fuat Keyman argued that the civil society should shift not only to its own business but also to policymaking related to the better governance of Turkey. While doing this, she states that there are no longer only civil society actors in the field of civil society, but a new locality area where there are also activists and cooperatives.

Civil Society Should Be Able To Contact All Segments and Place Trust

Unlike Onanç, Muammer Bilgiç thinks that civil society should contact all the social groups in order to find a place in the face of politicians as a powerful actor and tools such as social media cannot increase the power of NGOs without direct contact. “When the number of contacts increases, the effect of civil society will increase as well. People primarily prioritize the trustworthiness of people with whom they are in close contact, rather than their opinions, ”Bilgiç thinks that regardless of what idea or ideology, building trust is the most effective way to begin with.

Fuat Keyman also says that “A relation should be established with other actors by including new and different actors in the field of civil society,” and adds that in this way, civil society can increase its influence by ensuring cooperation and inclusiveness.

“Civil Society Must Be Inclusive, Reading the ‘New Local’ Conditions Well”

Fuat Keyman, who lists the most comprehensive proposals on how the relationship between the two actors can change, underlines that civil society must have the capacity to produce policies for better a governance of Turkey through the concept of “new locality”. Keyman points out that the concept of “new locality” should be considered simultaneously together with the globalization and the positive environment that is emerging for civil society should be evaluated.

According to Keyman, the main issues that stand out in the new relationship between the civil society and the political actors on the axis of new locality are:

1-The local governments, the opposition and the power must be serious and reliable on both co-operation and inclusive on the basis of rights and freedoms.

2- It is very important that civil society actors read the process well and engage with each other and increase cooperation.

3- Taking into account alliances in politics in Turkey, apart from these alliances, civil society and a policy based on “new locality” (taking into account very important issues such as unemployment, urban poverty, food) civil society must adapt to the new parameters of politics; they must enter into an appropriate mode of action.

”Keyman said that civil society should localize itself, and also be inclusive with global and other non-governmental organizations, ” and added that the conditions for this are slowly emerging.

He thinks that in the course of globalization, the concept of new locality will become more and more important and that the solution of Turkey’s problems will begin to be determined more on the basis of this course, not just political parties and leaders.

This concept of “new locality” should be emphasized and a positive environment for civil society is emerging in this period.

4- The civil society can increase its capacity through a network of interactions from local to global (local local governments, global actors, European Union, United Nations).

5- According to the relationship between New locality and globalism, it is very important that NGOs engage in an effort to increase their influence. It is very important to fight not only on identity and democracy, rights, but also on the realization of their basic needs in the local governments, which will be shaped by the understanding of “new locality” in Turkey.

Here the principle of equality is very important. They should position themselves in a triangle based on the rights, dignity and equality. They have to be as flexible as possible, so they don’t get bulky. In this way, by reading the new world well, the actors need to restructure themselves according to the new conditions.

6- A non-governmental organization should maintain a balance in the relationship between the capacity and the legitimacy while acting with the understanding of “new locality”, and not reduce legitimacy while increasing capacity.

Fuat Keyman believes that civil society should strengthen itself by reading the new conditions well on the axis of the concept of’ new local’, highlighting inclusiveness and collaborating with other actors.

The post “Civil society and Politics Should Do Policy Together by Establishing an Equal Level of Relationship” appeared first on Sivil Sayfalar.

Hiyerarşik İlişki Biçimi ve Zihniyeti Değişmeli!

Her beş katılımcının mutabık olduğu ilk husus sivil toplum ve siyaset arasındaki hiyerarşik ilişki biçimi ve zihniyetinin değişmesi gerektiği yönünde. Etyen Mahçupyan, “STK’ların değerini anlayacak bir zihniyet dönüşümü” olması gerektiğini ve bu dönüşüm sayesinde siyaset ve sivil toplum arasında yeni ilişki biçiminin üretilmesi gerektiğini söylüyor. Mahçupyan’a göre, sivil toplum ve siyasiler arasında yeni kurulacak olan ilişkide bilim insanları dahil olmalı ve yeni ilişki biçiminin şekillenmesinde bilimin rolü yadsınmamalı.

Gülseren Onanç da benzer şekilde iki aktör arasındaki hiyerarşik ilişkinin değişmesi ve yerini eşitlikçi bir yapıya bırakmasıyla sivil toplumun gücünü savunduğu haklardan alarak özgüveninin yerine gelmesini mümkün görüyor: İki aktör arasında kurulacak olan eşitlikçi yapıda siyasilerin kendilerini “hizmetkâr” olarak algılayan bir siyasi anlayışa ihtiyaç var.

İki aktör arasındaki ilişki biçiminin değişmesi gereğinde mutabık olan katılımcılar, bunun nasıl gerçekleşeceğine dair, ilk aşamada, Necla Zarakol’un belirttiği gibi, öncelikle sadece birbiri dinlenmeli ve empati yapılmalı, bunun için gayret gösterilmeli: “Birbirlerine kulak veren siyasiler ve sivil aktörler arasında kurulacak olan ilişkide ‘kimsenin kimseye borçlu kalmaması'” gerekiyor.

İki Aktör Arasındaki İlişkinin Değişmesi için Sivil Toplum Güçlenmeli

Sivil toplum ve siyasiler arasındaki ilişkinin değişmesi için sivil toplumun güçlenmesi gerektiğini belirten Muammer Bilgiç’e göre, “Bir şeye gücünüz yoksa sadece talepte bulunursunuz ama gücünüz varsa yapmak istediklerinizi gerçekleştirirsiniz.” Diğer bir deyişle, siyasilerin anlayışında değişim beklemekten ziyade sivil toplum kendi gücünü ve etkinliğini artırarak siyasiler üzerinde bir baskı mekanizması oluşturabilir.

Sivil Toplumun Bağımsız Olmalı

STK’ların hem maddi anlamda hem de söz sözleme anlamında bağımsızlığının çok kritik olduğunu söyleyen Mahçupyan, bunun sağlanması için belli kriterleri yerine getiren STK’ların devletten karşılıksız olarak varlıklarının idamesi için asgari seviyede maddi destek verilmesini mümkün kılacak bir kanuni düzenleme yapılabileceğini ve bunun Türkiye’deki kamusal alanı çok zenginleştireceğini belirtiyor.

Sivil Toplum Politika Geliştirebilmeli

Sivil toplumun politika geliştirebilecek şekilde kendini geliştirmesi, dahası siyasilerle birlikte ortaklaşması gerektiğini belirten Gülseren Onanç, iktidarların üzerine baskı kurabilmek için geniş kitleleri inandırabilecek bir düşünsel altyapının da oluşturulması gerektiğini; kamuoyunda da bu konuda farkındalığı ve baskıyı arttırmak gerektiğini kaydediyor. Onanç’a göre, sosyal medyayı etkili kullanmak geniş bir kitlenin sivil toplumun savunduğu davaya sahiplenmesinde önemli rol oynuyor.

Fuat Keyman da benzer şekilde, sivil toplumun sadece kendi işine değil aynı zamanda Türkiye’nin daha iyi yönetimiyle ilgili politika üretimine kayması gerektiğini; bunu yaparken sivil toplum alanında artık sadece sivil toplum aktörlerinin olmadığını, aktivistlerin, kooperatiflerin de olduğu bir yeni yerellik alanı olduğunu belirtiyor.

Sivil Toplum Tüm Kesimlerle Temas Kurabilmeli, Güven Telkin Etmeli

Onanç’tan farklı olarak Muammer Bilgiç, siyasiler karşısında sivil toplumun güçlü bir aktör olarak kendine yer bulabilmesi için tüm toplumsal kesimlerle temas kurması gerektiğini, sosyal medya gibi araçların doğrudan temas kurulmadan STK’ların gücünü artıramayacağını düşünüyor. “Temas sayısı arttığında yani insanın insana teması arttığında sivil toplumun etkisi daha da artacaktır. İnsanlar öncelikle yakın temasla oldukları insanlarla fikirlerinden ziyade onların güvenilirliğini önceliyorlar” diyen Bilgiç, hangi fikirden, hangi ideolojiden olursa olsun, öncelikle güven telkin etmenin en etkili yol olduğunu düşünüyor.

Fuat Keyman da “Diğer aktörlerle sivil toplum alanındaki yeni ve farklı aktörlerin de dahil edilerek ilişki kurulmalı” diyor ve sivil toplumun bu şekilde, iş birlikleri ve kapsayıcılığı sağlayarak kendi etkisini artırabileceğini ekliyor.

“Sivil Toplum ‘Yeni Yerel’ Koşulları İyi Okuyarak, Kapsayıcı Olmalı”

İki aktör arasında ilişki biçiminin nasıl değişebileceğine dair en kapsamlı önerileri sıralayan Fuat Keyman “yeni yerellik” kavramı üzerinden sivil toplumun hem kendi içinde hem de Türkiye’nin daha iyi yönetilmesiyle ilgili politika üretebilecek kapasiteye sahip olması gerektiğinin altını çiziyor. Keyman küreselleşme ile birlikte eş zamanlı olarak “yeni yerellik” kavramının dikkate alınması ve sivil toplum için ortaya çıkan olumlu ortamın değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Keyman’a göre sivil toplum ile siyasi aktörler arasında yeni yerellik ekseninde kurulacak yeni ilişkide öne çıkan temel hususlar şunlar:

1- Yerel yönetimlerin, muhalefetin ve iktidarın ciddi ve güvenilir; hem işbirliği hem de haklar ve özgürlükler temelinde kapsayıcı olması gerekiyor.

2- Sivil toplum aktörlerinin süreci iyi okuyarak birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve iş birliğini artırmaları çok önemli.

3- Türkiye’de siyasette ittifakları dikkate alarak, bu ittifakların dışında, sivil toplum ve “yeni yerellik” temelinde bir siyaseti (işsizlik, kent yoksulluğu, gıda gibi çok önemli konuları dikkate alarak) sivil toplumun siyasetin yeni parametrelerine adapte olması; buna uygun bir hareket tarzına girmeleri gerekiyor.

“Sivil toplumun kendisini yerelleştirmesi, aynı zamanda küresel ve diğer sivil toplum örgütleriyle yani kendisinin de kapsayıcı olması lazım” diyen Keyman, bunun koşullarının yavaş yavaş ortaya çıkmakta olduğunu söylüyor.

Küreselleşmenin aldığı seyir içinde yeni yerellik kavramının giderek daha önemli olacağını ve Türkiye siyasetini sadece siyasi partiler, liderler değil, Türkiye’nin sorunlarının çözümünün bu gidişat temelinde daha çok belirlenmeye başlanacağını düşünüyor.

Bu ‘yeni yerellik’ kavramının altını çizilmeli; bu süreçte sivil toplum için bir olumlu ortam ortaya çıkıyor.

4- Sivil toplum, yerelden küresele giden bir etkileşim ağıyla (yerel yerel yönetimler, küresel aktörler, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler) kapasitelerini artırabilirler.

5- Yeni yerellik ve küresellik arasındaki ilişkiye göre, STK’lar kendilerinin etkilerini nasıl artırabilecekleri konusunda bir çabaya girmeleri çok önemli. Türkiye’de “yeni yerellik” anlayışıyla şekillenecek olan yerel yönetimlerde, sadece kimlik ve demokrasi, haklar değil aynı zamanda temel ihtiyaçlarının gerçekleştirilmesiyle de ilgili mücadele etmek çok önemli.

Burada eşitlik ilkesi çok önemli, yani hak, haysiyet ve eşitlik temelinde bir üçgende kendilerini konumlandırmalılar. Mümkün olduğu kadar esnek olmalılar yani hantallaşmamalılar. Bu şekilde yeni dünyayı iyi okuyarak, aktörlerin kendilerini yeni koşullara göre yeniden yapılanmaları gerekiyor.

6- Bir sivil toplum örgütünün “yeni yerellik” anlayışıyla hareket ederken, kapasite ve meşruiyet arasındaki ilişkide dengeyi koruması, kapasiteyi artırırken meşruiyeti azaltmaması gerekiyor.

Fuat Keyman, ‘yeni yerel’ kavramı ekseninde yeni koşulları iyi okuyarak, kapsayıcılığı ön plana çıkararak ve diğer aktörlerle iş birlikleri içinde sivil toplumun kendini güçlendirmesi gerektiğini düşünüyor.

The post “Sivil Toplum ve Siyaset Eşit Seviyede İlişki Kurarak Birlikte Politika Üretmeli” appeared first on Sivil Sayfalar.

Hazırlık çalışmalarına 2017 Mayıs ayında başlanan “2013-2015 Çözüm Süreci’nde Sivil Toplum Kuruluşları” başlıklı rapor Cuma Çiçek tarafından hazırlandı.

Saha araştırmasını Reha Ruhavioğlu ile Veysi Altıntaş’ın yaptığı rapora Alev Erkilet, Bekir Ağırdır ve Etyen Mahçupyan danışman olarak katkıda bulundu.

Raporda, çözüm sürecinde sivil toplum kuruluşlarının barış inşasına dair çalışmalarının muhasebesi ile pozisyonlarının ve kapasitelerinin analizini bulabilirsiniz.

Aynı zamanda, yeni bir barış sürecinin gelişmesi için sivil toplum kuruluşlarına ve siyasi aktörlere dönük önerileriler de raporda yer alıyor.

Çalışma sırasında Ankara’da 11, İstanbul’da 10, Diyarbakır’da 13, Van’da 11 sivil toplum kuruluşu temsilcisiyle ve Diyarbakır’da 1, İstanbul’da 2 sivil toplum kuruluşu üzerine çalışan uzmanlarla olmak üzere, toplam 48 kişi ile görüşme yapıldı.

Barışın inşasıyla ilgili teorik bir çerçeve sunularak başlanan raporun ikinci bölümde müzakere süreçlerinin katmanları ele alınıyor. Devamında ise Türkiye’de sivil toplumun ve çatışma çözümünün genel bir değerlendirmesi ve geniş olarak 2013-2015 yıllarında çalışma yürüten sivil toplum kurumları analiz ediliyor.

Çözüm sürecinde sivil toplum kuruluşlarının etkinliklerinin muhasebesinin yapıldığı sonraki bölümde aynı zamanda çözüm sürecinde çalışma yürüten sivil toplum kuruluşlarının ortak yönleri tespit ediliyor.

Sonuç bölümünde ise Kürt meselesinde müzakere ve uzlaşının imkanları ile çözüm ve uzlaşı için sivil toplum kuruluşlarının rolüne yönelik öneriler yer alıyor.

Rapor, Türkçe, İngilizce ve Kürtçe dillerinde yayınlandı.

Raporun Türkçesine ulaşmak için tıklayın.

Kaynak: Bianet 

The post Barış Vakfı’ndan “Çözüm Sürecinde STK’ler” Raporu appeared first on Sivil Sayfalar.

“TÜRKİYE AİDİYETİ AZALIYOR”

PODEM’in  Türkiye’de Gençliğin Siyasallaşma Biçimleri: Kesimler Arası Bir Karşılaştırma raporunu Sivil Sayfalar’a değerlendiren gazeteci-yazar Etyen Mahçupyan, Türk milliyetçisi olarak tanımlayan gençlerin dışındakilerinin Türkiye aidiyetinin azaldığını belirtiyor.

– PODEM’in  Türkiye’de Gençliğin Siyasallaşma Biçimleri: Kesimler Arası Bir Karşılaştırma raporuyla başlamak istiyorum.  Türkiye’nin bitmez bir ötekilik meselesi var; bu raporun ışığında gençlerin ötekilik algısı üzerine neler söyleyebilirsiniz? Benim izlenimim Alevi gençlerin ötekiler konusunda geçmiş yıllara göre biraz daha toleranslı durumda olduğu…

Bunu Aleviler, Kürtler ya da İslamcılar değil de şöyle ayırabilme şansımız var. Her birinin içerisinde olayı daha ideolojik görenler var. Bir de olayı kendi bireysel maceralarının içinde yaşayanlar var. Daha ideolojik görenler için daha katı yargılar ve bu yargılardan giderek sorun ve çözüm tanımlamaları söz konusu. Ayrıca bunların hepsi ideolojik terimlerle yapılıyor. Böyle olunca ötekileştirme meselesi de kategorik hale geliyor. Yani bir büyük grup veya devlet vs. üzerinden birbirini ötekileştirme meselesi var. Dolayısıyla kimin ideolojisi daha kuvvetliyse orada daha çok ötekileştirme görülüyor.  Kürtlerde bu tür davranış Alevilere göre daha çok. İslamcı gençlerde de Alevilere göre daha çok. Alevilik köyden kente gelmenin getirdiği savrulma ve bireyselleşme sonrasında bir ‘meseleye’ dönüştüğü için çok fazla farklılaşarak, çoğullaşarak büyüyor şu anda. O zaman da bunların içinde çok ideolojik bakanlar olduğu gibi, geniş bir yelpaze de mevcut. Hiç bir şekilde ideolojik görmeyen, olayı kendi bireysel macerasının parçası gibi gören insanlar da var. Dolayısıyla böyle bakıldığında bir bütün olarak ele alındığında istatistiki olarak, Alevilerin daha yumuşak ve daha geniş bir çerçeveden baktığını söylemek mümkün.

– Peki birbirleriyle ilişkiler nasıl,  konu gençlik olunca gelecekte bizi nasıl bir toplumsallık bekliyor, mekân ve zaman üzerinden de düşünürsek ?

Birbirleriyle ilişki kurma hali de kendi içinde kapanma hali de görülüyor. İkisi bir arada gidiyor. Çok karamsar olmamakta fayda var. İçe kapanma, kendine benzeyenlerle beraber olma bir ihtiyaç. Ve büyük kentlerde daha da büyük bir ihtiyaç… Orada bir tehdit ortamında yaşadığını hissediyor insanlar. Gençler özellikle hissediyorlar. O zaman da o cangılın içerisinde kendilerine yakın insanlarla beraber, onlarla dayanışarak durmak, bunun kendine has mekânlarını üretmek, o mekânlarda buluşarak bir tür ritüelimsi şekilde kendi kimliğini yeniden yeniden yaşamak, bütün bunlar birer ihtiyaç. Ama öte yandan da aynı büyük mekân ve kentlilik süreci kozmopolit noktalar da üretmiş durumda. Söz konusu kozmopolit iç merkezlere gelindikçe kimliksizleşmek mümkün hale geliyor. Ve bu da çok önemli bir imkân.

– Herkes için geçerli mi bu imkân?

Hayır, bu imkân yüksek eğitimi olanlar, maddi durumları iyi olanlar, ailesi buna teşvik edici olanlar için daha fazla diyebiliriz. Burada sosyolojinin çok önemli hale geldiğini görüyoruz. Büyük kentlerden geriye doğru çekildiğimiz zaman yine iki grup birbiri ile çelişki yaratmayan bir uyum halindeler. Çünkü şöyle söyleyelim kendine ait hissettiği bir kentte yaşıyorsa kişi mesela, bu Kürtler için Diyarbakır, Hakkari olabilir, bütün şehir kendi ailesi gibi. Evden çıkmamış gibi yaşıyor o şehrin içerisinde. O zaman içe kapanma ihtiyacı duymuyor. Ama bu kez bireyselleşme şansı da bulamıyor. O yüzden içe kapanmayla bireyselleşme denen şey birbirine zıt ama aynı anda birbirine paralel giden iki süreç. Burada da şöyle bir tehlikeye dikkat çekmek gerekebilir.  Aynı kimlik içinde de bir parçalanmayı ifade ediyor. Bir başka tür ayrışmayı ifade ediyor.  Ama bu tür bir ayrışmanın illa olumsuz olacağını bilmemiz mümkün değil şu aşamada. Hem hangi etken ağır basacak bilmiyoruz hem de iki grup arasında farklı ve yeni etkileşim kanalları açılacak mı onu da bilmiyoruz.

“ADALET ARAYIŞI KİMLİKLERİ BAŞKA TOPLUMLARIN PARÇASI OLMAYA YÖNLENDİRİYOR”

– Bu araştırma özelinde değil genel olarak gençlerin aidiyet hissiyatıyla ilgili kırılma yaşandığı bir süreçteyiz.  Gitmek isteyen de kalmak isteyen de kendini dış dünya üzerinden temellendiriyor. Siz nasıl görüyorsunuz bu durumu?

Kendisini Türk milliyetçisi olarak tanımlayanların dışında Türkiye aidiyeti azalıyor. Daha geniş coğrafya ve daha geniş kimliksel temeller üzerinden bir adalet arayışı var şu anda. Bu da başka ülkelere başka toplumların parçası olmaya doğru gitmeye teşvik edici bir şey. Bu dönemde artacaktır, öyle görünüyor. Türkiye’nin kendi sorunlarını çözemediği ve kendi içinde kırılmalar yarattığı ölçüde bu gidişin artacağını düşünüyorum. Öte yandan biraz önce bahsettiğimiz imkân konusuna dönersek: bunu kim başarabilecek diye baktığımızda, ancak vasatın üstünde imkânlara sahip olanlar başarabilir. Dolayısıyla her kesimde her kimlikte vasatın üzerinde olan gençlerin daha küreselleştiği buna karşılık vasatın altında olanların bizde, Türkiye’de kaldığı bir sürece doğru gidiyor olacağız.  Bu da Türkiye için hayırlı bir haber değil.

– Gündemde anayasa değişikliği, başkanlık sistemi ve referandum var? Evetçiler ve hayırcılar olarak bölündü bu kez ülke? Siz hangi taraftasınız diye sorsam?

Evet iki görüş var. Ak Partili(ci) görüş referandumda evet çıkmasını, bir Türk tipi başkanlık rejimine geçilmesini istiyor. Cumhurbaşkanını çok yetkili kılan bir model bu. Bir de Ak Parti karşıtları var. Onlar da referandumun geçmemesini istiyorlar. Bir kısmı AK Parti istiyor diye, bir kısmı da bunun çok otoriter bir yönetim ortaya koyacağını düşünerek. Benim pozisyonum ikisi de değil. Ben bunun Ak Parti için kötü olacağını düşünüyorum. Yani ben bir AK Partili olarak bakarak bu taslağın doğru bir taslak olmadığını ve Ak Parti’nin kendi bindiği dalı keseceğini düşünüyorum.

“KURALLARINDA ANLAŞAMADIĞINIZ BİR OYUNU OYNAYAMAZSINIZ”

– Bu aynı zamanda ülke için de kötü demek değil mi?

Tabi Türkiye için de zarar vereceğini düşünüyorum. Çünkü ben zaten Ak Parti’yi Türkiye’ye yarar getirecekse anlamlı görüyorum. Değişikliğin niye zarar getireceğini düşünmemin sebebi basit.  Bu referandum bir anayasa taslağı oylatıyor. Ve bir anayasanın ancak yüzde 80’ler veya üstü oyla değişirse bir sonraki dönemde istikrarlı bir düzenleyici işlevi görme şansı var. Yüzde 50 ile bir anayasa değişikliği yaptığınız zaman zaten oyunun kurallarına itiraz eden bir diğer yüzde 50 üretiyor ve onlarla yaşamak zorunda kalıyorsunuz. Oyunun kurallarında anlaşamadığınız bir oyunu oynayamazsınız. Bu anlayışla bir ‘toplum’ da kuramazsınız. Halk giderek ayrışmaya devam eder. Bunun üstüne bir de yüzde 50 ile başkan seçeceksiniz. Yani oyunun kurallarında anlaşamadığınız gibi o başkanın kim olacağında da anlaşamamış durumdasınız. Sonra da o başkanın bu Türkiye’yi yönetmesini bekleyeceksiniz. Ben şimdiden söyleyeyim, kim olursa olun o kişi hiçbir şekilde Türkiye’yi yönetemez. Türkiye giderek yönetilemez hale gelir ve ekonomiden siyasete,  sosyal ilişkilerden kültüre tamamen kontrolden çıkar. Bu da çok daha cebri tedbirlerin alınmasını gerektirir. Bir süre sonra toplumsal kesimler arası konuşma şansı bile ortadan kalkar. Ak Parti’nin böyle bir duruma ihtiyacı yoktu. Dört yıl seçimsiz bir dönem vardı. Tamamen istikrar dönemiydi. Bu istikrar dönemini daha kuşatıcı bir değişim için kullanacağı yerde Ak Parti şu anda Türkiye’yi istikrarsızlaştırma noktasına getirmiş oldu.

– Bu istikrar darbe girişimiyle sabote edildi ama. Ve sistem değişikliğinin de bu gibi sabotajlara karşı yapıldığı söyleniyor. Yani sistem değişikliğinin istikrar getireceği söylemi var.

Tam tersine, darbe olmasaydı ve bu FETÖ’cü örgütlenme devlet içinde varlığını devam ettirseydi anormal bir istikrarsızlık olacaktı Türkiye’de. Nitekim bunun işaretini örneğin KCK davalarında gördük. Yani FETÖ’cülerin güçlü olduğu alanlarda hükümete rağmen hükümete karşı davranışlar sergilediklerini biliyoruz. Bunun devam etme ihtimali çok güçlüydü o koşullarda. Darbeye kalkışarak kendileri için büyük bir hata yaptılar. Ama bu Türkiye’nin istikrarına orta vadede katkı sağladı. Darbenin engellenmesiyle beraber AK Parti yanına tüm toplumu alarak, Türkiye’yi yeniden doğru anlamda istikrarlı bir çizgiye oturtma şansı yakaladı. O yüzden de bunu bir fırsat, bir lütuf olarak görmek mümkün. Ama siz o noktada bu anayasa değişikliğini getirdiğiniz zaman, Gülenci darbenin yaratmış olduğu lütfu elinizin tersiyle kenara itmiş oluyorsunuz. Çünkü ülkeyi yeniden kabaca ikiye bölüyorsunuz. Ve öyle bir şekilde ikiye bölmüş oluyorsunuz ki arada ortak bir uzlaşı çizgisi üretme şansı bırakmıyorsunuz. Bunun çok akıllıca olduğunu düşünmüyorum. Uzun vadede Ak Parti’nin Türkiye için anlamı ve öneminin yıpranmasına neden olacak bir adım olacağını düşünüyorum.

– Anayasa hep bir üst uzlaşma belgesi ve eşit yurttaşlık sağlamanın teminatı olarak görüldü. Ve o yüzden vesayetçi sistem ve yurttaşlar arasındaki eşitsizlikleri ortadan kaldırması isteğiyle yeni anayasa ihtiyacı vurgulandı. Şimdiki duruma bakarsak hem yapılma biçimi hem de içerik olarak toplumsal ihtiyaçlara uygun bir değişiklikten söz edebilir miyiz?

Gerçekçi olarak bakarsak bu gerçek anlamda bir anayasa değişikliği falan değil. Bu Türkiye’de yürütme erkini elinde tutan parti ve liderinin, kendi hayalindeki yürütme erkini oluşturmak üzere attığı bir değişiklik adımı. Bilindiği üzere de, bir başka partinin desteğinin alındığı noktada hayata geçirildi. Dolayısıyla başka hiçbir şeyi etkilemeden sadece yürütmenin yasama, yargı ve genelde bürokrasi karşısındaki gücünü, etkinliğini, baskısını, ağırlığını arttırmaya yönelik bir adımdan söz ediyoruz. O yüzden de bunu gerçek anlamda reformist bir bağlama oturtamayız. Buna ‘reform’ adını verme şansımız yok. Pratik bir ihtiyaca binaen yapılmış bir düzenleme… Değişikliğin sonucunda gelinecek noktada iktidar alanı daha çok daralacağı, daha az paylaşımcı olacağı için bu değişikliğin hak ve özgürlüklere olumlu anlamda etki etme şansı az ve eski sisteme göre bir ‘gerileme’ potansiyeli ima ediyor. Eski sistem kaotik unsurlara sahip olsa bile, ister istemez etkileşime, bir şekilde karşıtı fikirlerin yan yana gelmesine yol açıyordu. Onların çarpışmasıyla toplum için görünür bir algılar, duruşlar, tezler dünyası ortaya çıkıyordu. Tasarı referandumdan geçerse artık öyle bir şey olmayacak. Çok büyük ihtimalle mecliste çoğunluk partisini elinde tutan ve dolayısıyla yaptırmak istemediği hiçbir şeyi yaptırmayan bir parti olacak. O parti iktidarda hem yargı hem bürokrasi üzerinde yetkin bir biçimde denetim sağlarken, buna karşılık kendisi hiç bir şekilde denetlenemeyecek. Kendisince doğru olan neyse onu yapacak ama hesap vermeyecek.. Kimseye de danışmayacak. Böyle bir modelden hak ve özgürlük genişlemesi çıkma ihtimali pek yok.

– Anayasa değişikliğinin Türkiye’nin beka sorunu üzerinden temellendirilmesini nasıl yorumluyorsunuz?

Türkiye’nin beka sorunu gibi bir meselesi yok. Türkiye’yi hiç kimse bölemez, parçalayamaz. Zaten Türkiye’yi bölmek ve parçalamak istemek bile bir tür geri zekalılık. Büyük devletler olarak görülen ABD ve Rusya’nın, ya da diğer hiçbirinin işine gelmez böyle bir durum. Çünkü böyle güçlü bir ülkenin yaşayacağı krizle, o gücün ortadan kalkmasının yaratacağı kaosla başa çıkmaları mümkün değil. Türkiye’nin bir beka sorunu varmış gibi gösterilmesinin sebebi bir olağan üstü durum atmosferine ihtiyaç duyulması. Bu türden psikolojik ortamlarda olağan üstü çözümlerin zorlanması da daha kolay olabiliyor…

“SİYASET TOPLUM OLMAYI ENGELLEYEN BİÇİMDE İLERLİYOR”

– Bu da bizi medyaya getiriyor aslında. Hem reform olarak gösterilmesi hem de bunun  bir beka sorunundan kaynaklandığı gibi algılar medyanın dizaynı ve oradaki savaşlarla ilgili. Medya en temel görevi olan haber vermeyi, iletişimi bırakmış sizin deyiminizle ‘müptezel’ bir propaganda aracı olmuş durumda. Bir yandan da sürekli savaş halinde  Son haftalarda bu savaşlarda çok rahatsız edici bir şekilde hedef seçilen biri olarak nasıl değerlendiriyorsunuz?

Medya, bizzat o medyadan birinin bir zaman önce söylediği gibi, gazetecilerden değil ‘savaşçılardan’ oluşan bir alan. Bu alan büyük çapta ideolojik savaşçıların elinde… Medya toplumsal bilgi üretme, o bilgiyi yayma, kamusal alanda ve devletin iç mekanizmasında yapılmış ve yapılacak olanların bilgisini halka ulaştırma vs gibi çok önemli fonksiyonlara sahip. Ancak şu an medya bunları yapamıyor. Yapmıyor, yapmak istemiyor, yapmaktan çekiniyor… Böyle olduğu zaman demokrasinin çok önemli ayaklarından biri de zaten yok hale geliyor. Sizinle ilgili kararların alındığı bir kamusal alan var ama o alanda gerçekte ne olup bittiğine dair güvenilir bilgiye ulaşamıyorsunuz. Çünkü söz konusu alanı sürekli manipüle eden bir medya anlayışı söz konusu… Kime inanacağınızı bilmiyor, vatandaş olarak daha da yabancılaşıyorsunuz. Ancak kendi içinize kapanarak bir siyasi pozisyon alabiliyorsunuz. Kendi içinize kapanmak ise, çoğu zaman kimliklere kapanmak, yani iletişimsizlik demek… Bu da aslında toplum olmaktan çıkmak demek… Dolayısıyla o çok kullanılan ‘milli’ kelimesinin de altı tamamen boş Türkiye’de. Siz daha toplum olamamışsınız ki, nerede millet olacaksınız. Türkiye’de siyaset, toplum olmayı engelleyen bir biçimde ilerliyor. Medya da bunun en önemli ayaklarından biri.

– Bu sadece medyanın dizaynı edilmesiyle ilgili değil medya çalışanları da isteyerek bu savaşın tetikçisi durumunda…

Bir tarafta talep varsa arz ona göre şekillenir. Böyle bir medya isteniyorsa, ona uygun insanlar medyaya girer ve beklenen davranışları sergiledikleri ölçüde de yükselirler. Ne var ki bu davranış kalıpları sonuçta medyayı bir bütün olarak yozlaştırır. Maalesef bu noktaya Ak Parti içindeki bir değişim dinamiği sonucu geldik. Ak Parti’nin kendine yakın bir medya kurmasının anlaşılır bir nedeni vardı başlarda. Çünkü Ak Parti karşıtı olan medya son derece gayrı ahlaki bir tutum izliyordu. Bununla mücadele etmek için medyada etkin olmak önemsendi ve Ak Parti kendi medyasını kurdu. Ama siz kendi medyanızı kurarken kaliteye, seviyeye dikkat etmek durumundaydınız. Gazeteciliği doğru yaparak başarılı olabilirsiniz ancak. Ama öyle olmadı. Giderek tam tersi oldu ve işin savaş mantığı öne çıktı. O zaman da medyaya bir oportünist dalga girdi. Nabza göre şerbet vererek, pespayeleşerek, gazeteciliği bir tür manipülasyon ve kampanya faaliyetine çevirdi. Şimdi de sanki bu pespayeliğe itiraz Ak Parti’ye itirazmış gibi göstermeye çalışıyorlar.

– Bu durum sadece medya meselesi olarak gösterilebilir mi? Yani savaşın sebebinin siyaset eksenli olduğunu düşünürsek?

Ak Parti kendi niteliklerini kamusal alana taşıyacak yetenekten yoksun şu anda. Ak Parti’nin seviyesinin bu olmadığını 15 yıllık geçmişe doğru bakarak biliyoruz. Ne kadro, ne fikir, ne davranış ve ne de ahlak kalıpları olarak bu değil. Ama şu anda Ak Parti’yi bu dar kadro temsil ediyor ve partiyi her anlamda bir bütün olarak aşağıya doğru çekiyor. Burada sorumluluk Ak Parti’nin kendisinde. İnsanlar sizi suistimal ediyor diye suçlayamazsınız. Suistimale izin vermeyeceksiniz. Eğer veriyorsanız suistimali istiyorsunuz demektir. Maalesef Ak Parti bu seviyesizliğin bedelini yüklenmek zorunda kalacak. Eğer referandum geçmez ise bunun sebeplerinden biri bu durum olacak. Çünkü referandumda kimin ne yapacağı üç aşağı beş yukarı belli… Partilerin oy tabanlarını veri aldığınızda, tüm Ak Partililer oy verse bile ‘evet’ oranı kabaca yüzde 55 oluyor. AK Parti seçmeninde bu taslağı irdeleyen, bunun Ak Parti’ye ve Türkiye’ye zarar vereceğini anlayan ve bu taslağı sözünü ettiğimiz medyanın ne yöntemlerle savunduğunu gören insanların içinden diyelim bir yüzde 15 çıkar ve ‘hayır’ derse ne olacak? Ak Parti’nin 50 puanının 6’sı hayır dese zaten iş bitiyor ve hayır çıkıyor. Böyle bir riski almak bir yandan Ak Parti için kısa vadede bir sorun. Ama onun ötesinde, yukarıda söylediğim gibi, referandumun geçmesi Ak Parti’nin aleyhine bir süreç başlatacak… Benim öngörüm, bu referandum geçerse 2019’a kadar istikrarlı bir şekilde gidilmesi çok zor olur ve 2019’da seçimlerin kaybedilme ihtimali çok artar. Ak Parti kurmayları halen var mı ve bu kurmaylar ne düşünüyor bilmiyorum. Ama benim gördüğüm bu…

– Medyadaki ve haliyle siyasetteki bu duruma biraz da örtülü destekten gelmedik mi? Yani hedef olmayana kadar kimsenin itiraz etmeyişi ya da kendine yakın görmediğinin bu durumu yaşamasından rahatsız olunmaması en önemlisi eleştirel bakışın hiç istenmeyişi  vs…

İnsanlar çekindikleri için ses etmiyorlar. Belki menfaatlerini, işlerini kaybedeceklerini düşünüyorlar. Kendisini Ak Parti’ye yakın gören ve kamuoyunda öyle de görülen birçok kişinin medyada görünür kılınmamalarının ya da seslerinin duyulmak istenmemesinin sebebi başka bir korku. Şu an Ak Parti kendi içinden muhalif bir ses çıkmasından ürküyor. Çünkü o muhalif sesin daha doğru bir içerik taşıyacağından korkuyor. O zaman da eleştirel sesleri duymuyoruz. Pespayelik arttıkça bazı ‘ortada’ duran kişilerin de daha içe kapandığını, seslerini kıstığını görüyoruz. Sonuçta herkes bu seviyesiz medya ortamının etkisinde kalıyor. Buradan olumlu bir sonucun üremesi imkânsız. Olumluluğu sırf referandumun geçmesi olarak tanımlarsanız çok büyük bir hata yapmış olurusunuz. Çünkü bu ‘uğraş’ toplumu AK Parti’nin elinden alıyor şu an.  Toplumun muhtemelen yarısı mecburen Ak Parti’ye oy verecek, çünkü ötekilerin kazanmasını istemiyor. Ama partiye ve liderliğe olan gerçek gönül bağı giderek zayıflıyor.

The post Etyen Mahçupyan Sivil Sayfalar’a konuştu: “Siyaset toplum olmayı engelliyor” appeared first on Sivil Sayfalar.