Bu proje ile Diyarbakır’da ve çevre illerde yaşayan çocuk ve gençlerin, sivil toplum aktörleri ve paydaşlarla bir araya gelerek iklim krizi, çoklu krizler ve kesişimsel meseleler üzerine derinlemesine çalışarak değişime öncülük etmelerine vesile olmak hedefleniyor.

3 Mayıs Cumartesi Buluşma Programı

3 Mayıs Cumartesi

10.00-17.00

Wejegeh Amed Edebiyat Evi

Kimler başvurabilir?

● Diyarbakır ve/veya çevre illerde yaşayıp, çoklu krizlere karşı harekete geçmek ve değişime öncülük etmek isteyenler.

● Etkinlik kapsamında ulaşım ve konaklama karşılanmamaktadır.

● 14-30 yaş aralığında olan bireylerin başvuruları kabul edilecektir.

● Kontenjan Sayısı: 50

İletişim: iklimonculeri@gmail.com

Başvuru formu: https://forms.gle/7D86BbZXFb5KxygX6

The post İklim Öncüleri Değişimin İklimi Projesi appeared first on Sivil Sayfalar.

Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı kapsamında desteklenen ve Erkek Medya, Erkek Siyaset, Erkek İş Dünyası ve İlişkide Erkek bölümlerinden oluşan videolar, 32 kişi ile yapılan röportajlardan oluşuyor. Her röportaj, “erkeklik” ve “toplumsal cinsiyet” kavramlarını deneyim ve içgörülerini paylaşıyor.

NewsLab Turkey desteğiyle 2023’te yayınlanan Türkiye’de Erkeklik’ler serisinin devamı olan ve Sivil Düşün tarafından desteklenen 4 videoda “neden erkekler her alanda olduğu gibi medya, siyaset, iş dünyası ve ilişkilerde de egemen?” ve “neden bu erkekler için sorun olsun?” sorusuna yalın ve kapsayıcı bir dille yanıt aranıyor.

Toplumsal cinsiyet eşitliği kavramının çoğunlukla kadın ve LGBTİ+’ların gündeminden olmasından hareket eden videolar, konuya duyarlı sınırlı sayıdaki erkeklerin sözüne yer veriyor: erkeklik ve cinsiyet eşitsizliğine dair medya, iş dünyası, siyaset ve ilişkilerdeki yansımalarını irdeliyor.

4 videodan oluşan seriye aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz:

Erkek Medya

Erkek Siyaset

Erkek İş Dünyası

İlişkide Erkek

The post Erkeklerle Erkek Egemen Dünyayı Konuşma Serisinde Yeni Videolar appeared first on Sivil Sayfalar.

Sivil Düşün Neleri Destekleyecek?

The post Sivil Düşün Destek Kalemleri Güncelleniyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Role-play (rol yapma oyunu) tekniğinin uygulandığı atölye herkesi; fantastik bir evrende, Dünya’dan milyonlarca ışık yılı uzakta, katılımcıların birer çatışma öznesi olduğu Lagina gezegenine davet ediyor. Empati yeteneği geliştirmeyi hedefleyen program, bir arada barışçıl bir şekilde yaşamak üzerine farklı bakış açılarının ortaya konduğu demokratik bir eğitim ortamı sunmayı vaat ediyor.

Atölyeye katılım formu için buraya tıklayabilirsiniz.

Kolaylaştırıcılar: Rana Öztopaloğlu, Mehmet Süner
Tarih ve Saat: 17 Haziran 2023 • 10:30 -16:00
Atölye Mekanı: Mülkiye Kültür Merkezi
Oktay Etiman Salonu,
Konur Sokak No. 1 Kızılay/Ankara
(Yüksel Caddesi girişi)

The post Bir Arada Yaşam için Barış Atölyeleri appeared first on Sivil Sayfalar.

Anket çalışmasının analizi sonucunda ortaya çıkacak “Ne Eğitimde Ne İstihdamda Yer Alan Gençlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Çerçevesinde İnsan Onuruna Yaraşır Yaşam Hakkına Erişimi Raporu” STÖ temsilcileri ve gençlik aktivistleri tarafından değerlendirilmek üzere çevrimiçi ortamda paylaşılacak.

Katılım Koşulları

• 22-30 yaşları arasında
• Üniversite mezunu
• Ne eğitimde ne de istihdamda yer almayan
• Türkiye’nin 7 farklı coğrafi bölgesindeki şehirlerden birinde ikamet eden

bir genç iseniz, bu araştırmaya katılarak NEET gençlerin sorunlarının görünür olmasına katkıda bulunabilirsiniz.

Katılım

• Anket linkine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
• Anket çalışması verdiğiniz cevaplara bağlı olarak yaklaşık 10-20 dakika sürecek, kapalı ve açık uçlu sorular anonim olarak sorulacak.
• Anket çalışmasına katılım gönüllülük esasına dayanmaktadır. Vereceğiniz cevaplar Sivil Toplum Araştırmaları Derneği araştırmacıları ile anonim olarak paylaşılacak.
• Araştırmanın sonuçlarına Sivil Toplum Araştırmaları Derneği’nin internet sitesinden ve sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz.

The post NEET Gençler Anketi Katılımcılarını Arıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Bu bulgulardan hareketle, bir grup araştırmacı ve sivil toplum gönüllüsü AB Sivil Düşün desteğiyle Eşitsizlik Bülteni hazırlamaya karar verdi. Bülten, bu eşitsizlikleri daha yakından görmek ve göstermek, böylece gerek kamuoyu nezdinde gerekse karar alıcılar nezdinde bir farkındalık oluşturmak amacıyla yola çıkıyor.

Bülten’de 2022 yılı boyunca 12 farklı kategoride hem ulusal hem de uluslararası kabul görmüş ölçüm metotlarını kullanarak, birçok farklı kurumdan alınan güncel veriler ışığında Türkiye’deki bölgesel eşitsizliği incelenecek.

Eşitsizlik Bölgesi

The post ‘Eşitsizlik Bülteni’ Türkiye’de Bölgesel Eşitsizliği İnceleyecek! appeared first on Sivil Sayfalar.

Sivil toplum demokratik bir toplumda hayati bir role sahip çünkü sivil toplum, yasama, yürütme, yargı erki ile medyadan sonra aslında “Beşinci Güç” olarak tanımlanıyor ve aynı zamanda kamu sektörü ve özel sektörün yanında da sivil toplum “üçüncü sektör” olarak tarif ediliyor. Ancak Türkiye’de sivil toplum Beşinci Güç olacak ya da üçüncü sektör olacak seviyede güçlü değil.

Gelişmiş demokrasilerle kıyaslandığında Türkiye’de sivil toplum düşük bir etkiye ve yaygınlığa sahip. Sivil toplumun yeterince gelişmemiş ve kapasitesinin sınırlı olması, Türkiye’nin siyasi, sosyal ve ekonomik yapısı ile doğrudan bağlantılı. Bu alanlardaki tüm sorunlar kaçınılmaz olarak sivil topluma da yansıyor. Dolayısıyla, Türkiye’de sivil topluma elverişli demokratik ortamın varlığı koşulu ile sivil toplum etkin olabilir.

Henüz gelişmiş ülkelerin seviyesinde güçlü bir sivil topluma sahip değiliz. 2000’lerin başından itibaren ivme kazanan Avrupa Birliği üyelik sürecinde, mevzuatta yapılan değişiklikler ve demokratik katılıma olanak sunan siyasi ortam sayesinde Türkiye’de sivil toplum da hızla gelişmeye başlamıştı. Ancak son yıllarda artan kutuplaşma, demokratik sivil alanda daralmaya neden oldu. OHAL süreci ve pandemi kısıtları da sivil toplum üzerinde olumsuz etki yarattı. STK’ların sınırlı kapasitesini rakamlara üzerinden değerlendirdiğimizde, tablo pek iç açıcı değil.

Sivil toplum deyince aklımıza ilk gelen yapılar dernek, vakıf, sendika, oda ve kooperatifler. Resmi verilere göre, 84 milyon nüfuslu Türkiye’de dernek üye sayısı 12 milyon civarında. Nüfusa oranladığımızda Türkiye’de ortalama 687 kişiye 1 dernek düşüyor. Bu oran gelişmiş ülkelere kıyasla oldukça düşük. Gelişmiş ülkelerde her 10 kişiden ortalama 4 kişi bir STK üyesi iken Türkiye’de her 10 kişiden sadece 1’i bir STK üyesi. Bu sayılar, Türkiye’de sivil toplum düşük bir etkiye ve yaygınlığa sahip olduğunu teyit ediyor.

Neden ‘Sivil Toplum Ne İşe Yarar?’ Çalışması?

Türkiye’de kamuoyu sivil toplumu ve sivil toplum kuruluşlarını (STK) ne kadar tanıyor? Faaliyetlerinden haberdar mı? STK’lara ne kadar güveniyor? Demokratik bir sisteme STK’ların üstlendiği hayati rolün ne ölçüde farkında? Bir sivil toplum çalışanı, gönüllüsü ve sivil toplum haberciliği yapan bir aktivist olarak, tüm bu sorularla birlikte, STK’ların hayata geçirdikleri faaliyetlerin kamuoyunda ne kadar bilindiğini; nasıl bir karşılık bulduğu ve yarattıkları etkiyi sorguladım. Ve şahsen, sivil toplumun kamuoyunda yarattığı algıya, küçük de olsa, pozitif bir katkıyı nasıl sağlayabileceğimi düşündüm. Ortaya, “Sivil Toplum Ne İşe Yarar” adlı bu çalışma çıktı.

AB Sivil Düşün desteğiyle hazırlanan bu çalışmada, 8 farklı hak alanında çalışan sivil toplum kuruluşu temsilcileriyle görüştüm, faaliyetlerini inceledim. Bu STK’lar Afet Platformu, Ankara Kent Konseyi, Başka Bir Okul Mümkün Derneği, Hak İnisiyatifi Derneği, HAYTAP (Hayvan Hakları Federasyonu) Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı, Kodluyoruz Derneği ve Yeşil Düşünce Derneği.

Bu çalışma, sivil toplum kuruluşlarının tüm çeşitliliği ve renkliliğiyle hayatımızın ne kadar içinde olduğuna; yürüttükleri faaliyetlerin geniş kapsamına ve bunların sonucunda yarattıkları sosyal etkiye dair fikir verebilmeyi amaçlıyor.

Özetle, çalışma “STK’lar neler yapıyor?” ve “yaptıkları ne işe yarıyor?” sorusuna yanıt vermek için bir girizgah…

Sivil Toplum Kuruluşları Hangi Alanlarda Faaliyet Yürütür?

Sivil toplum kuruluşları çok çeşitli alanlarda faaliyet yürütürler. Gençlik, çevre, kadın hakları, insan hakları, engelli hakları, tüketici hakları, çocuk hakları, eğitim, hayvan hakları, istihdam, teknoloji, kent politikaları, hemşehrilik gibi pek çok farklı konu alanında faaliyet gösterirler.

Türkiye’de sivil toplum kuruluşlarının sayısı:
• 12O bin civarında dernek,
• 6 bine yakın vakıf,
• 600 civarında sendika,
• 3 bin oda ve
• 53 bin kooperatif

Sivil Toplum Kuruluşları Neye Yarar?

• Sivil toplum kuruluşlarının asıl amacı topluma çeşitli şekillerde fayda sağlamaktır.
• Sivil toplum kuruluşları, toplumda çok çeşitli konulardaki sorunları tespit ederler ve çözüm önerileri geliştirerek bu doğrultuda faaliyet yürütürler.
• Bazı sivil toplum kuruluşları istihdama katkı sağlar; bazıları ücretsiz yazılım eğitimleri verir.
• Bazı sivil toplum kuruluşları kadınları haklarını korumak, şiddete maruz kalmaları durumunda mağduriyetlerini gidermek ve onları ekonomik olarak güçlendirmek için çalışır.
• Bazı sivil toplum kuruluşları, çevre sorunları konusunda bilgi ve farkındalığımız artırır; ilkim kriziyle mücadelede neler yapmamız gerektiğini gösterir.
• Bazı sivil toplum kuruluşları, haklarımızı (örneğin tüketici hakları, işçi hakları, insan hakları, eğitim hakları, kadın hakları) bilmemize katkı sunarlar.
• Bazı sivil toplum kuruluşları, haklarımız ihlal edildiğinde, nasıl mağduriyetimizi gidereceğimiz gösterir ve ücretsiz olarak bize hukuki destek verir.

Sivil Toplum Kuruluşları Pek Çok Alanda Faaliyet Yürütüyor; İşe Yarıyor!

En başında bu çalışmanın hareket noktasını oluşturan “Türkiye’de sivil toplum kuruluşları ne işe yarar?” sorusuna bulduğum yanıt şu oldu:

Sivil toplum kuruluşları, çok farklı alanlarda faaliyet yürütürler; topluma sağladıkları fayda kamuoyunda az bilinir fakat hayatımıza dokunan ÖNEMLİ işler yaparlar. Örnekleri çok! AB Sivil Düşün destekli bu çalışmada yer alan sivil toplum kuruluşları ve faaliyetlerinin bir özeti;

Afet Platformu: Türkiye meydana gelen tüm afetlerde (deprem, sel, orman yangını) 26 Sivil Toplum kuruluşu afet sahasında aktif olarak birlikte görev alıyor.

Ankara Kent Konseyi: Türkiye’nin en aktif Kent Konseyi: 1250 sivil toplum kuruluşundan oluşuyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi ile ortak çalışarak politika üretiyor.

Başka Bir Okul Mümkün Derneği: Mevcut eğitim sistemine alternatif BBOM Modeli yarattı. Türkiye’de 7 farklı kentte 7 kooperatif ve 5 okul Modeli uyguluyor.

Hak İnisiyatifi Derneği: “Kim olursa olsun zalime karşı; kim olursa olsun mazlumdan yana” anlayışıyla, İslami kesime yakın olmasına karşın hem dindar hem seküler kesimin haklarını korumaya çalışıyor.

HAYTAP: Sadece evcil hayvanlar için değil tüm hayvan türleri (at, inek, eşek ) için mücadele ediyor. Türkiye’de “Kapınızın Önüne Bir Kap Yemek-Su” gibi birçok farkındalık çalışmasını başlattı. Emekli Hayvanlar Çiftliğini kurdu.

Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı: Türkiye’de kadın kooperatifi hareketini başlattı. Dar gelirli, yoksul ve dışlanmış kadınlarla iş modeli geliştiriyor; ürettikleri ürünlerin satılmasını sağlıyor.

Kodluyoruz Derneği: Türkiye’nin birçok kentinde ve çevrimiçi ortamda hem yetişkinlere hem çocuklara ücretsiz kodlama ve yazılım eğitimi veriyor; katılımcılara iş de buluyor.

Yeşil Düşünce Derneği: İklim değişikliğiyle mücadelede aktif savunuculuk ve kampanyacılık yapıyor, farkındalığı artırıyor. Belediye başkanlarının yeşil politikaları benimsemesine katkı sağlıyor.

Sivil Toplum Kuruluşlarının Çalışmalarını Neden Takip Etmeliyim?

Bu kadar çok ve çeşitli alanda faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarından, hangilerinin çalışmalarının bizim için fayda sağlayacağını ve-veya başkalarının hayatında olumlu bir etki yaratacağını düşünüyorsak, o kuruluşları takip edebiliriz.

Örneğin sağlık alanında yaşadığınız bir sorun (COVID-19 virüsü) nedeniyle, o alanda çalışan bir sivil toplum kuruluşunun (örneğin Halk Sağlığı Uzmanları Derneği) çalışmalarını takip ederek, bilgilenebilir ve çevrenizdekilere de bu bilgiyi aktarabilirsiniz.

Sivil Toplum Kuruluşlarını Neden Desteklemeliyim?

Sivil toplum kuruluşları devlet yardımı almadan, kendi üyeleri ve gönüllülerin desteği ile faaliyetlerini yürüttükleri ve kâr amacı gütmeden topluma çok çeşitli alanlarda fayda sağlayan kuruluşlar oldukları için; bizim onlara sağlayacağımız destek, aynı zamanda bu sivil toplum kuruluşlarının topluma sundukları katkıyı da artırır.

Bu nedenle, bizim için hassasiyet arz eden konu ve konularda (işçi hakları, hayvan hakları, kadın hakları, çocuk hakları v.b.) o alanlarda çalışan sivil toplum kuruluşlarını desteklemek hem bireysel olarak kendimiz için hem de toplum için fayda sağlayacaktır.

Faaliyetlerini Beğendiğim STK’ları Nasıl Destekleyebilirim?

• Çalışmalarını beğendiğimiz, faaliyetlerinin toplumsal fayda sağladığını düşündüğümüz sivil toplum kuruluşlarını sosyal medyada takip edebilir; paylaşımlarını çevremizde yaygınlaştırabilir ve bu faaliyetlerin daha geniş kesimler tarafından bilinmesini sağlayabiliriz.
• Ayrıca, sivil toplum kuruluşlarına ayni ya da maddi olarak destek verebilir; bağış yapabiliriz.
• Ek olarak, sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerine aktif olarak, gönüllü ve-veya üye olarak da katkı sunabiliriz.

* “Sivil Toplum Ne İşe Yarar?” adlı Sivil Düşün destekli çalışma kapsamında hazırladığım e-book’a buradan; videolara ise bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Çalışmanın tasarımı, video kurgu ve montajı Sevde Tunç’a; iletişim danışmanlığı Şevket Uyanık’a ait.

The post Sivil Toplum Ne İşe Yarar? appeared first on Sivil Sayfalar.

Eğitim Başlıkları

Başvurusuna olumlu dönüş alanların 15 Aralık itibarıyla Sivil Düşün Eğitim Portalı üzerinden katılabileceği eğitimler;

• Hak odaklı bakmak ve çalışmak | Eğitmen: Murat Çekiç
• Geçmişten geleceğe sivil toplumun evrimi | Eğitmen: Ali Alper Akyüz
• Herkes için iletişim | Eğitmen: Pınar İlkiz
• A’dan Z’ye değişim için hareket | Eğitmenler: Semih Boyacı, Berivan Eliş, Duygu Vatan

Katılım kontenjanının sınırlı olduğu eğitimlere başvurular aşağıdaki kriterlere göre değerlendirilecek:

• Başvuruların iletilme sırası
• Eğitimlere katılmak için belirtilen gerekçe
• Eğitimlerin, başvurucuların hak odaklı çalışmalarına nasıl katkı sunacağı

Türkiye’nin farklı bölgelerinden katılımı teşvik etmek ve cinsiyet dengesini sağlamanın gözetileceği değerlendirme sürecinde, Sivil Düşün desteklerine başvurmuş olanların katılımda öncelik sahibi olacak.

Birden fazla eğitime başvurulması durumunda, sınırlı kontenjan dolayısıyla, Sivil Düşün başvurucuyu tek bir eğitime yönlendirebilecek.

Diğer Detaylar

• İlk dört eğitime, Sivil Düşün Eğitim Portalındaki dijital amfi üzeriden erişilebilecek.
• Bu amfideki eğitimlerin video kayıtları, her hafta belli tarihlerde ve düzenli olarak yayınlanacak.
• Katılımcılar, bir oturum yayınlandıktan sonraki 24 saat içinde, eğitmene mesaj göndererek soru sorabilecek ve yine en geç bir gün içinde sorularına cevap alabilecekler.
• Dijital amfideki eğitimler, belirli bir alanı, hem disiplin ve motivasyonlarını koruyarak hem de eğitmenle iletişime geçerek, kısa sürede (bir/bir buçuk ay) keşfetmek isteyenler için uygun.

Başvuru

• Eğitimlere katılabilmek için Sivil Düşün Bilgi Sistemine  kayıt olmak ve ardından Sivil Düşün Eğitim Portalı üzerinden, ilgi duyulan eğitime başvuruda bulunmak gerekiyor.
• Buradan Eğitim Portalına ulaşabilir ve eğitimlere başvurabilirsiniz.
• Sivil Düşün Bilgi Sisteminde halihazırda kaydı olanlar, mevcut kullanıcı adı ve şifreleriyle, egitim.sivildusun.net adresine tıklayarak, doğrudan Eğitim Portalına giriş yapabilecekler.
• Katılım başvurularının iletilmesi için son tarih 6 Aralık.

The post Sivil Düşün Eğitimleri Başlıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

‘Fon Alan STK’larda Araçsallaşma ve Fon Bağımlılığı Riski Var’

STK’ların, yabancı kuruluşlardan fon alması, sivil toplumun sivilliğine ve bağımsızlığına zarar verir mi? Genel olarak fon kullanmak sivil toplumun ‘sivilliğine’ halel getirir mi? 

Bu alanda çizilmiş olan temel standartlarla uyumlu olduğu sürece tabi ki hayır. Ama bu pek çok boyutuyla ele alınması gereken bir konu. Fon veren kurum kim, hangi şartlarla kime vermekte. Türkiye’de sivil toplum oluşumunun görece yeniliği bu alanda da tartışmayı biraz geç gündeme getirdi sanırım. Benim AB destekli projeler ile olan geçmişim üzerinden bu konuya daha kolay bir cevabım var genelde: AB değerlerine uygunluk kriterleriyle uyumluluk. Kurumlar şeffafsa, evrensel insan hakları normlarının dışına çıkmıyorlarsa buna sağlam- sağlıklı bir ilişkidir diyebilirim. Aksi için ise tabi yine pek çok örnek sıralanabilir.

Sivil toplumun ulusal ya da ulusaşırı, çeşitli kuruluşlardan fon temin etmesinin sivil topluma olumlu ve olumsuz etkileri neler olabilir?

Sivil Toplum özünde ne şirket gibi kâr amacı ile kurulmuş ve iş yürüten bir yapı ne de vergilerle işleyen bir mekanizma. Amaçladığı değişim ve hedefler doğrultusunda kaynak geliştirmesi doğal ve bunu ulusal ya da ulusaşırı kanallardan yine yukarıda sözünü ettiğim değerler çerçevesinde yapıyorsa bu gayet sağlıklı bir ilişkidir. Gerekli değişime kaynak doğru bir aracıyla aktarılmış olur.

Sivil toplumun fon almasının olumsuz denebilecek risk boyutu iki yönlüdür. Birisi araçsallaşma; fon veren kuruluşun bu fon karşılığında yararlanıcıyı baskılaması, amaçlarına alet etmesi ve işin çerçevesi dışında da kendine bağlaması. İkincisi ise finansal sürdürülebilirlik kaygısı üzerinden fon bağımlılığı. Temel kuruluş amacından koparak, var oluş kaygısıyla doğru bildiğinden çok, fonların yönlendirmesi ile hareket etmek.

AB, fon kullandırırken belirli bir dış değerlendirme, filtreleme sistemi ve buna karşılık gelen standartlaşmış başvuru formları kullanır.

Proje yazım ve değerlendirme süreçleri nasıl işliyor? Fonlar karşılıksız mı veriliyor?

Burada süreçlerine hâkim olmadığım kurumlar adına çok net şeyler söylemem mümkün değil.  Ancak genel olarak şunu söylemek lazım; insan hakları ve demokrasi temelinde çalıştığını iddia eden, bu değerler bütününe saygı duyarak ve bu değerler çerçevesinde bir ekosistemde varlığını sürdüren kurumların, bunların aksi yönünde hareket etmesi zordur. Bu da fonların değerlendirme sürecinde mümkün olabildiğince tarafsız kontrol mekanizmalarının işletilmesini öngörür. 

Yine daha çok uzmanı olduğum alandan örnek vermek gerekirse; AB, fon kullandırırken, özellikle belirli bir dış değerlendirme ve filtreleme sistemi ve tabi ki buna karşılık gelen standartlaşmış başvuru formları kullanır. Burada bahsettiğim mekanizma, milyarlarca avroluk bir hibe dağıtım mekanizmasına referans veriyor, bunu akılda tutmak lazım. 

Tabi bu seviyede bir kaynak aktarımı ister istemez, bazı konularda teknik bilgi birikimi iyi olan ve proje yazımında uzman kurumların öne geçmesini de sağlıyor. Senelerdir Türkiye’de pek çok kapasite geliştirme programı vermiş biri olarak, nedense bu alanda çok ciddi bir ilerleme de sağlanmadığını söyleyebilirim. 

AB fonlarında gündemin değişme hızı ve insanların bireysel aktivizmle daha fazla manevra alanı bulmasından dolayı, artan talebe karşılık gelen hızlı ve esnek küçük destek mekanizmalarının güçleniyor.

Bunun yanı sıra, bence çok önemli gelişmelerden bir diğeri; gündemin değişme hızı ve insanların bireysel aktivizmle daha fazla manevra alanı bulması gibi nedenlerden dolayı, artan talebe karşılık gelen hızlı ve esnek, küçük destek mekanizmalarının güçlenmesi. Türkiye Sivil Düşün programı ile bu alanda Avrupa içerisinde de örnek bir oluşumun başlangıcını yapan ilk ülkelerden biri oldu. 

Bahsettiğim bu yapı, karmaşık başvuru süreçlerinden ve belirli uygulama zorluklarından başvurucuları kurtarıp, olabildiğince sadeleştirmeyi hedefliyor.  Sayısı da giderek çoğalmakta; Etkiniz, STGM’nin programları derken aynı dönemde sayısı 10’a yaklaşan benzer programla AB’nin giderek bu alana yoğunlaştığını söyleyebiliriz. 

Hem kamu kurumları hem STK’lar, dış kaynakların kullanımında hesap verebilirlik, yerinde kullanım, şeffaflık gibi konulara azami özeni göstermelidir.

Türkiye’de kamu kurumlarının AB ve diğer uluslararası kuruluşlardan büyük miktarda fon almasına karşın, sivil toplumun benzer fon kaynaklarından yararlanması neden yasadışı ya da meşru değilmiş gibi gösteriliyor? 

Bu tamamen siyasal iklimle alakalı bir konu ve aslında çok yeni bir konu da değil. Her zaman kullanışlı olan bir “dış mihraklar” korkusuyla perçinlenen ve bu alanda bilgi eksikliği ile ilgili de olan bir mevzudur.  Benzerini Macaristan ve Rusya gibi ülkelerde de zaman zaman görüyoruz. 

Bu konunun özü şu: hem kamu kurumları hem STK’lar, dış kaynakların kullanımı gibi alanlarda temel prensipler doğrultusunda örneğin hesap verebilirlik, yerinde kullanım, şeffaflık gibi konulara azami özeni göstermelidir. 

AB özeline bakacak olursak, aslında Türkiye’de AB kaynakların çok daha büyük kısmı kamuya gitmekte ve buradan STK’lara ayrılan fonlar toplam paket içerisinde önemli gibi gözükse de sadece küçük bir kısmı oluşturmaktadır. 

‘Fon Kullanımında Yetersiz Kalan Mevzuat Kökten Değişmeli’

Türkiye’de mevzuat, STK’ları kullandığı fonların şeffaflığı ve hesap verebilirliği için yeterli mi? 

Ne yazık ki yeterli değil. Bu hem AB destekli hem de yerelde pek çok kurumun kendi imkânlarıyla üzerine düştüğü, çalışmalar yaptığı bir alan. TÜSEV’in bu alanda kıymetli çalışmaları var; herkese takip etmelerini öneririm. Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü de bir süredir konu üzerine çalışmalar yapıyor. İyi örneklerin toparlanması, derinlemesine çalışmalar, anketler önemli çalışmalar ancak tabi ki bunlar ciddi bir değişiklik yaratmadı. Bu konunun kökten bir kurumsal yapılanma ile çözülebileceğine inanıyorum. 

Yardım Toplama Kanunu kesinlikle değiştirilmeli ve vergilendirme ile ilgili alanda kamu yararı statüsü gibi işlerle ilgili daha kapsayıcı bir sürece gidilmeli. Bu durumda aslında sivil toplumun kaynaklarının da çeşitlenmesi daha rahat olacaktır. 

Biz Yardım Toplama Kanunu’nda iyileştirme beklerken, Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Önlenmesine İlişkin Kanun burada büyük bir sürpriz oldu. Türkiye’de bu kanun dahil mevzuatın terörün finansmanının önlenmesi ilgili asgari koşulları belirlemesi gerekir. Sivil toplumun da bu konuda hesap verebilir olmak konusunda ne kadar gönüllü olduğu sorusunu da bir kenara koymak lazım. Yurtdışında şeffaflık ve hesap verebilirliği teşvik eden çok önemli inisiyatifler var. Türkiye’de Açık Açık Platformu bununla ilgili güzel bir örnek oldu, bu örneklerin çoğalması lazım. 

‘STK ve Kamu Temsilcilerinden Oluşan Bağımsız Bir Yapı Oluşturulmalı!’

Yurt dışından ve yurt içinden çeşitli fonlardan yararlanan STK’ların, aynı zamanda bağımsızlıklarını ve şeffaflıklarını koruması için ne yapılmalı? STK’lar nasıl bir yok izlemeli? Bu konuda Türkiye’de iyi uygulama örnekleri var mı?

Şeffaflık ve hesap verebilirlik bu konuda anahtar. Fon alan ve fon veren kuruluşlar zaten mümkün olduğu ölçüde bunu sağlamaya çalışıyorlar. Türkiye’de bu prensipleri üyelik şartı olarak ön koşan Açık Açık buna iyi bir örnek. Şeffaf ve hesap verilebilir şekilde fon kaynaklarını paylaşan kurumların bilgileri de kötüye kullanılıyor bazen. Mesele Medyascope örneği çok tartışıldı. Yayın çizgisi, içerideki ekibi gayet net bilinen bir bağımsız medya kuruluşu, şeffaf bir şekilde yayınladığı bağışçı listesinden eleştirilmeye çalışıldı. Yani kurum zaten bunu yayınlamış sitesinde, bağımsız medyayı Rusya’dan bir kurumun destekleyeceği düşünülemez herhâlde…

Bence en temel meselelerden birisi, kamunun denetim mekanizmasından ziyade STK ve kamu temsilcilerinden oluşan bağımsız bir yapının daha katılımcı temelde genel çizgileri oluşturup hesap verebilirlikle ilgili faaliyet göstermesi. Yani bu konuda da bir iyi uygulama örneği vermek gerekirse İngiltere bence gayet iyi bir model olabilir.

‘Sivil Toplum Bağışları Doğru Yönlendirmeli’

Türkiye’de STK’lar filantropi- hayırseverlik yoluyla hem ulusal hem uluslararası düzeyde ne kadar kaynak bulabiliyor? Türkiye’de hangi kuruluşlar filantropi yapıyor?

Türkiye’de güçlü bir filantropi refleksi var ama kurumsallaşması ciddi bir mesele. Burada seküler ve seküler olmayan ayrımını yoğun görüyoruz. Seküler olmayan STK’lar, özellikle Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi’ne adaylığı döneminden beri küresel anlamda da giderek güçleniyorlar. Zira siyasi idare de bu alanda olası işbirliklerinin nasıl kullanılabileceğine kafa yordu, önemini fark etti. 

Filantropi ve bağışçılık daha çok beraber ele alınması gereken bir konu tabi. Burada bağışların bir STK’da toplandıktan sonra nasıl kullanıldığı ile ilgili yine hep konuştuğumuz değerler etrafında hesap verebilir olması önem kazanıyor. 

Bu konuda çok güncel bir örnek paylaşmak isterim. Yangınlar sırasında yükselen yardımlaşma isteği aslında ilk etapta yoğun ihtiyaç olmayan hatta bu konu özelinde hiç ihtiyaç olmayan bir alanda yoğunlaştı. Alanında en çok bilenen kuruluşlarımızdan biri hem kurumsal hem bireysel bağışçılardan yoğun bir fidan bağışı aldı. Ancak kurumun başkanı bir röportajında, aslında fidan ekiminin gereksiz olduğunu, toplumsal baskı ile yapıldığını anlattı. Sivil toplumun rolü burada aslında hem bilgilendirme hem yönlendirme de olmalı. Asıl soru şu: “Bu kadar önemli bir kaynağı doğru yönlendiriyor muyuz?”

AB dış yardımlarının temelini oluşturan hak odaklı yaklaşımı genişletmek önemli.

Bizim Sivil Düşün’de çok vurguladığımız bir kavram var: “hak odaklı yaklaşım”. Hak odaklı yaklaşım, yapılan her türlü filantropi işinin bir hak odağında güçlendirme bileşeninin olması. AB dış yardımının da esası artık bu temele oturuyor ama bu alanı genişletmek önemli. Öğrencilere burs veriyoruz ama ya veremediklerimiz. Yanan yerlere fidan dikiyoruz peki ya önümüzdeki dönemde kaybetme ihtimalimiz olanlar?

Eklemek istediğiniz başka bir husus var mı?

Tüm bu tartışmalarda benim gördüğüm en temel mesele, bilgi eksikliğinin nasıl manipülasyona neden olduğu idi. Fon konusu da dahil olmak üzere, her konuda doğru bilgi, hesap verebilirlik, doğru yönlendirme temel esaslardan biri olmalı. 

Dosyanın diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz. 

The post ‘Mevzuat Değişmeli; STK ve Kamu Temsilcilerinden Bağımsız Bir Yapı Oluşturulmalı’ appeared first on Sivil Sayfalar.