“Handbook of Green Economics’’ sürdürülebilirlik ve büyüme konularına çok boyutlu, derin analizlerle yaklaşan ve aynı zamanda yeşil büyüme, düşük karbon ekonomisi, döngüsel ekonomi gibi kavramları büyüme- büyümeme, sürdürülebilirlik eksenlerinde tartışmaya açan; bu alanda çalışmalar yapan araştırmacıların ilgisini çekecek bir başucu kitabı.

Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Sevil Acar günümüzde yaşadığımız birçok ekonomik problemin artık çevre kalitesi ve doğal kaynak kullanımıyla ilişkili olduğunu belirterek ekonomik büyümenin doğal kaynaklar üzerinde yarattığı olumsuz etkilere dikkat çekti. Acar kitabı hazırlarken yola çıkış eksenlerini şöyle anlattı: ‘’Dünyada bir dönüşüme ihtiyaç olduğu belli ve farklı farklı kesimler buna düşük karbonlu büyüme, yeşil büyüme, yeşil ekonomi, sürdürülebilir kalkınma, sürdürülebilir büyüme gibi isimler veriyor. Biz kitabı hazırlarken, ‘’Daha ortaklaşmış bir tanım olarak önümüzde ne var?” diye baktık. Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) şöyle bir yeşil ekonomi tanımı var: “Refahı ve sosyal eşitliği artırırken aynı zamanda çevresel riskleri ve ekolojik kıtlıkları hesaba katan ve bunları da azaltan bir ekonomi olması’’. Bu tanım kapsamında UNEP’in özellikle bir büyüme karşıtlığı ya da taraftarlığı yok. Burada büyümeye vurgu yapmıyor ama arka plana baktığınızda yeşil büyümeden çokça bahsediyor. “Ekonomik refahı artırmanın yollarını ararken diğer iki kısıtı da göz önünde bulundurmalıyız” diyor. Biz bu tanımı kendimize baz kabul ettik. Bu kitabın özellikle bir büyüme karşıtlığı ya da savunuculuğu yok ama şu bir gerçek ki; mevcut sistemde büyüme sürdürülemez hale geldi ve beraberinde getirdiği çevresel sorunlar, işsizlik, eşitsizlik, toplumsal kutuplaşmalar, gelir adaletsizlikleri gibi sosyal sorunlar açısından da neredeyse son noktaya geldik’’.

Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Begüm Özkaynak ise, kitaba ilişkin değerlendirmesinde şu değerlendirmeyi yaptı:‘’Bugünkü yaşam tarzlarının gerektirdiği kaynak miktarının yerkürenin kendini yenileme kapasitesinin çok üzerinde seyrettiği, özellikle iklim kriziyle daha iyi anlaşıldı. Ama sadece iklim krizi değil, biyoçeşitlilik kayıpları ya da okyanusların hızlı asidifikasyonu da dünyamızın artık hastalandığını gösteriyor. Kitabımızda dünyanın tekrar insanoğlu açısından güvenli bir ekosisteme kavuşması için sosyo-ekonomik sistemin ne tür bir dönüşüm geçirmesi gerektiği tartışılıyor. Neden dönüşüm olması gerektiğini biliyoruz, ama dönüşüm nasıl olacak sorusu çok cevaplanabilmiş bir soru değil. Hali hazırda kullandığımız teknolojilerin ve yenilerinin bilmediğimiz yönleri; olası sağlık ve çevre etkileri var. Dolayısıyla bu geçişte sadece teknolojik bir dönüşümden medet ummak söz konusu değil, toplumun hassasiyetlerine ve toplumsal hareketlere kulak vermek gerekiyor. Bu bakımdan dönüşüm, aynı zamanda adil de olmalı. Bugün kaynakların %80’i dünyanın %20’si tarafından kullanılıyor, gelirlerin çoğu en zengin %1’e gidiyor. Zaten kaynaklara erişimde son derece adaletsiz bir dünya var. ‘’Bu dönüşüm toplumun genelini ve yoksul çoğunluğu nasıl etkileyecek?’’ sorusu bu bakımdan büyük önem taşıyor’’.

Yeşil ekonomi bağlamında Türkiye’yi değerlendiren uzmanlar ayrıca şu tespitlerde bulundu:

• Net uyarlanmış tasarruflar açısından Türkiye’de 2000’lerin başlarından itibaren inanılmaz bir enerji (ağırlıklı kömür) ve maden sektörlerinde yatırım atılımı söz konusu. Kömür ve maden yenilenemeyen kaynaklar. Bu nedenle söz konusu kaynakların fazla çıkarılması, Türkiye’nin net uyarlanmış tasarruflarını sıfıra yaklaştırıyor. 2001 ve 2008 krizlerini takip eden dönemde ise ekonomi yavaşladığı için kaynak kullanımı azalıyor ve dolayısıyla bu, net uyarlanmış tasarruflara olumlu olarak yansıyor. Ama bu tür tasarrufta iyiye gitmesi için Türkiye’nin kriz yaşamasını beklememek gerekir.
• Yenilenebilir enerji dönüşümü Türkiye’de başladı ve devam ediyor. Rüzgâr ve güneş gibi alanlarda yatırım ivmelenmesi görüyoruz ama politika arka planı kendi içinde çok tutarlı değil, zira aynı anda kömürlü santrallere yatırımlar ve teşvikler de devam ediyor. Enerji girdisinin daha sürdürülebilir yollardan tedarikini teşvik etme yönünde Türkiye’nin eksikleri var. En azından bu yolda vazgeçebileceği çeşitli fosil yakıt teşvikleri var.
• Türkiye enerji yoğun ancak verimsiz bir ülke ekonomisi profili çiziyor. Bir birim Gayrı Safi Milli Hasıla üretmek için saldığımız karbon emisyonu çok yüksek seviyelerde. Kişi başı oranlar hızla AB’deki kişi başı ortalamalara yaklaşıyor; yıllık 4 tondan (1990) 6 tona (2017) yükselmiş durumda. Türkiye hem kömür hem yenilenebilir olsun diyerek kısa dönemli çıkarlardan; yatırımlarından vazgeçmeyerek fırsatları kaçırıyor.

The post Yeşil Ekonominin El Kitabı Yayında appeared first on Sivil Sayfalar.

İklim Krizinde Hangi Araçlarla Mücadele Edildiğinin Önemi 

Doç. Dr. Sevil Acar İklim Değişikliği Politikasında Alternatif Kurgular ve Olası Sonuçları başlıklı konuşmasında, iktisadi açıdan çeşitli senaryolar çerçevesinde yaptıkları araştırma bulgularından hareketle, Türkiye ‘de yeşil bir düzene geçişin nasıl mümkün olabileceğini” anlattı. Acar, karbon vergisi ve emisyon ticareti sistemlerini iki temel politika aracı olarak kullanıp,  Türkiye’nin hem emisyon azaltımını hem de gelir ve istihdamın daha eşitlikçi ve daha sürdürülebilir kalkınmayı başarabileceğini savundu.

Sera gazının azaltılmasını sağlarken, bundan etkilenen sektörlere rağmen milli geliri artıracak araçların mevcut olduğunu söyleyen Acar, özellikle sanayideki dönüşüm için, istihdam vergisi ve karbonsuzlaşan endüstriyi nötürlemenin öneminden bahsetti. İklim kriziyle nasıl ve hangi araçlarla mücadele ettiğimize bağlı olarak, Türkiye’nin Yeşil Yeni Düzene geçişini sağlanmasında, hem tüketimi ve üretimi dönüştürecek şekilde, ekolojik ayak izi bırakan tüm faaliyetlerin gözden geçirilmesinin gereği en temel nokta olarak not edildi. 

Toplumdan Destek Görmeyen Politikaların Hayata Geçirilmesinin Güçlüğü 

Yeşil Ekonomik Düzene Geçişte Fiyatlandırma Politikaları Ve Toplum Desteği başlıklı sunumunda Doç. Dr. Ayşe Uyduranoğlu, toplumun destek vereceği fiyatlandırma politikaları ile yeşil düzene geçişin nasıl mümkün olabileceğini anlattı. Fiyatlandırma politikalarının amacı, davranış değişiklikleri yaratarak çevreye zarar vermeyen ya da az zarar veren tüketim kalıplarını teşvik etmek… Maliyette etkin olan ve yeşil düzene geçişte önemli bir politika aracı olarak görülen bu uygulamalar, vergi-harçlar ve emisyon ticaretinden oluşuyor.  Fiyatlandırma politikaları, kirliliğin azaltılmasını teşvik ederken, hem çevreyi koruyor hem de yeşil düzene geçişte finansman sağlıyor.

Uyduranoğlu’nun sunumunda öne çıkan tespit, sosyal anlamda toplumun hazır olmadığı bir politikanın karar alıcılar tarafından hayata geçirilemeyeceği, bu nedenle toplumun her kesimine toplumun belli bir bilinç seviyesine ulaşması için görev düştüğü idi. 

Karar alıcıların çevre konusunda toplumdan daha bilgili olduklarına dikkat çeken Uyduranoğlu,  buna çözüm olarak çevre problemlerinin her kanaldan sürekli anlatılması ve yayılması; konulacak yeni vergilerin nasıl kullanılacağının şeffaf şekilde açıklanması; toplumun tüketimin fırsat maliyetinden haberdar edilmesi önerileni sıraladı.  

Özetle, Yeşil Yeni Düzene geçiş sürecinde “Türkiye ne yapabilir?” sorusuna Uyduranoğlu,  karbon fiyatlandırması pilot olarak uygulanmalı ; gelir, çevre dostu projelere gitmeli ; vergi basamaklar halinde uygulanmalı ve vergi önce düşük olmalı, sonra artmalı ; iklim değişikliği konusunda herkes bilinçlendirilmeli yanıtını verdi. 

“Krizden Çıkış Ekolojik Bir Toplumun İnşasıyla Mümkün” 

Konferanstın son bölümünde. Doç Dr. Ahmet Atıl, artan enflasyon oranı, yaşadığımız iklim krizi ve diğer tüm sorunlara çözümün ekolojik bir toplum inşasıyla mümkün olabileceğini belirtti. Avrupa Birliği’nin yeni Komisyon Başkanı’nın Avrupa İçin Yeşil Yeni Düzen programının 2030 yılında karbon salımını yarı yarıya azaltarak, 2050 yılında sıfır karbona ulaşmayı hedeflediğini ve AB firmalarının ton başına 25 Euro karbon vergisi ödediğini hatırlatan Atıl, Yeşil Yeni Düzen’in ana akım siyasetin merkezi haline geldiğini savundu. 

Çin, Hindistan, Ekvator, Uganda, Nepal ve Brezilya gibi ülkelerin ekonomilerini dönüştürmek için harekete geçtiğine ve ilerlediğine dikkat çeken Atıl, “Türkiye onurlu bir ülke olarak iklim krizi ile mücadelede üzerine düşen payı gerçekleştirmeli” dedi. Atıl son olarak, toplumun her kesimine “Türkiye için Yeşil Yeni Düzen programının detaylarını hep birlikte çalışalım” çağrısı yaptı. 

Türkiye’nin Politikasızlık Çıkmazı 

Konferans sırasında, konferansın moderatörlüğünü yapan gazeteci-yazar Pelin Cengiz ile Türkiye’de Yeşil Yeni Düzene geçişinin olasılıklarını konuştuk. “İklim krizine uyum politikası, bir yol haritası belirleme noktasına gelebilmemiz için öncelikle gündemimize almamız gerekiyor. Oysa tartışma ve konuşma düzeyinde bile Türkiye’de Yeşil Yeni Düzen gündemde yok maalesef” diyen Cengiz,  bunun Türkiye’nin mevcut siyasi iklimiyle de çok alakalı olduğunu belirtti. 

Pelin Cengiz, Türkiye’nin dünyada değişmekte olan yeni düzene bir katkısı olmadığını, dünyanın gitmeye çalıştığı yerden ayrışan bir ülke olduğunu ifade ederken bunu politikasızlık çıkmazı olarak gördüğünü söyledi. İklim krizinin herkesi ilgilendiren herkesi ortak paydada kesen bir meseleye dönüşmesiyle, sorunun daha görünür hale gelmesi ve aciliyetinin öne çıkmasına değindi. Greta Tunberg gibi örnekleri görmeye başlamamızın ise harekete geçmeyen devletler karşısında inisiyatif alan bireylerin değiştirici ve dönüştürücü gücünü gösterdiği tespitini yaptı. 

The post Türkiye’de Yeşil Yeni Düzen’e Geçiş Mümkün Mü?  appeared first on Sivil Sayfalar.

Panelde Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Aysel Çelikel, Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Karapınar, Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sevil Acar ve Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Selma Cerit Mazlum konuşmacı.

Detaylı bilgi için tıklayın.

İklim Değişikliği ve Geleceğimiz Paneli
Tarih: 4 Kasım 2017 Cumartesi
Saat: 15.30 – 17.30
Mekan: Beşiktaş Belediyesi, Akatlar Kültür Merkezi

Kaynak: siviltoplum.la

The post ÇYDD’den “İklim Değişikliği ve Geleceğimiz” paneli appeared first on Sivil Sayfalar.