“Gazetecilik, Dezenformasyonun Aşısı”

180 ülkeyi kapsayan 2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi, “Gazetecilik, Dezenformasyonun Aşısı” başlıklı bir bildiriyle duyuruldu. Endeks, gazeteciliğin dünyanın yüzde 73’ünde yani 130 ülkesinde kısmi veya ağır kısıtlamalar altında yapıldığını gösteriyor. Dahası, basın özgürlüğü konusunda durumu iyi olan ülke sayısı en düşük seviyeye gerileyerek 12’ye düştü. Pandemi, baskıcı devletlerin habercilikte özgürlüğü kısıtlamasına bahane oldu ve gazeteciler mesleklerini icra etmekte zorlandı.

RSF Endeksine göre; 73 ülkede bağımsız gazetecilik tamamen ya da büyük oranda engellendi. 59 ülkede ise ciddi engellemeler ile karşı karşıya kaldı.

180 ülkenin yaklaşık dörtte üçünde basın özgürlüğü “kayda değer bir şekilde” kısıtlandı.

Endeksin ilk üç sıralarda Norveç, Finlandiya, İsveç, Danimarka ve Kosta Rika yer alırken, en sonlarda ise 177’nci sırayla Çin, Türkmenistan, Kozey Kore ve Eritre bulunuyor.

2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre küresel sistemin başat güçlerinden ABD 44. sırada Çin ise 177. sırada yer aldı.

Avrupa Birliği ülkeleri için “Değerlerini içeride savunmada zorlanıyor” ifadesi kullanılıyor. Buna göre, orta Avrupa ve Balkan ülkeleri açısından tablo farklılık gösteriyor. AB’de Gazetecilere yönelik şiddet olayları bir önceki yıla göre iki kattan fazla arttı ve keyfi gözaltılar konusunda dikkat çekici bir gerileme yaşandı. AB’de karnesi kötü olan üyeler, Polonya, Yunanistan, Malta, Macaristan ve Bulgaristan.

Almanya, pandemi sürecinde aşı karşıtı veya komplocu grupların gösterilerini takip eden gazetecilerin saldırıya uğraması nedeniyle endekste iki basamak geriledi ve 13. sıraya düştü. Fransa 34, İtalya 41, Polonya 64, Yunanistan ise 70.sırada yer aldı.

Endekste, “Avrupa, habercilere yönelik şiddette artış yaşanmasına karşın basın özgürlüğüyle en uyumlu kıta olarak kaldı. Öte yandan AB’nin koruma mekanizmaları, Macaristan’da medyaya el konulmasını ve bazı Orta Avrupa ülkelerinin özgürlük karşıtı müdahalelerini engellemede geciktiği” tespiti yapıldı.

Türkiye’de Gazetecilik

RSF Endeksi’nin ilk kez yayımlandığı 2002 yılında 99’uncu sırada yer alan Türkiye, AB üyelik müzakerelerinde sağladığı ilerleme ile ters orantılı olarak, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 2002 yılından bu yana geriliyor.

Geçen yıl 154. olan Türkiye, Cumhurbaşkanlık seçimlerinden sonra vahim gelişmelere sahne olan Belarus’ın yerini alarak bir sıra yükseldi. Diğer bir deyişle, bu değişiklik Belarus’u 27 yıldır yöneten Cumhurbaşkanı Lukaşenko aleyhine geçen yıl yapılan gösterilerde 33 binden fazla kişinin gözaltına alınması sayesinde oldu. Türkiye, 2016’da 151, 2017’de 155, 2018 ve 2019’da 157, 2020’de de 154. sırada bulunuyordu.

Son 2 yılda Türkiye’nin 157’den 154’üncü sıraya yükselmesi, Türkiye’nin önünde yer alan ülkelerde basın özgürlüğü şartlarının daha da ağırlaşması ve Türkiye’de tutuklu gazetecilerin tahliye edilmesi ile adli kontrole ağırlık verilmesiyle izah ediliyor.

RSF Endeksi’nde Türkiye’de basın özgürlüğüne ilişkin sorun alanları, yargı bağımsızlığı, habercilere yönelik keyfi tutuklamalar, online haberciliğe yönelik ağır müdahaleler, eleştirel haberciliği hedef alan idari yaptırımlar ve gazetecilere karşı cezasız kalan şiddet olarak sıralanıyor.

2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nin detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.

The post 2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye Sondan 27’inci Sırada! appeared first on Sivil Sayfalar.

Örgüte göre olağanüstü hal (OHAL) nedeniyle çok sayıda basın kuruluşu kapatılırken çok seslilik yalnızca az satan ve hedef alınan birkaç basın kuruluşuna indirgendi.

Türkiye’nin dünyadaki en büyük gazeteci hapishanesi olduğunu belirten RSF, gazetecilerin yargılanmadan önce bir yıl hapiste tutulduğunu, uzun cezaların bir norm haline geldiğini, bazı durumlarda gazetecilerin af ihtimali de bulunmadan müebbette mahkum edildiğini yazdı.

RSF, kapatılan medya kurumlarının karara etkili bir şekilde itiraz etme şansı bulunmadığını ve hukukun üstünlüğü ilkesinin artık “anılarda yaşadığını” vurguladı.

Türkiye’de artık anayasa mahkemesi kararlarının otomatik olarak uygulanmadığını belirten örgüt, internet siteleri ve sosyal medyanın da daha önce eşi benzeri görülmemiş bir şekilde sansürlendiğini duyurdu.

‘Türkiye’ye özgü değil’

Dünyanın durumuna dair “Siyasetçilerin medyaya düşmanlığı artık yalnızca, bariz ‘medyafobi’ nedeniyle gazetecilerin sürekli olarak terörizmle suçlandığı ve itaat etmeyenlerin keyfi cezalandırmaya maruz kaldığı Türkiye ve Mısır gibi otoriter ülkelere özgü olmaktan çıktı” diyen RSF, demokratik yollardan seçilen bazı liderlerin medyayı demokrasinin temel bir parçası olarak görmediğini açıkladı.

Örgüte göre dünyadaki hiçbir bölge 2013’teki durumundan daha iyi değil.

2018 dünya sıralamasında ilk sırada yine Norveç yer alırken Kuzey Kore son sırada kaldı.

Ülkelerin yüzde 9’u en iyi dilimde yer alırken, yüzde 17’si iyi, yüzde 35’i problematik, yüzde 27’si kötü, yüzde 12’si de çok kötü diliminde yer aldı.

Türkiye sıralamada “kötü” sınıfındaki ülkeler arasında sondan ikinci sırada. Türkiye’nin bir sıra gerisinde Kazakistan, iki sıra gerisinde ise “çok kötü” diliminde yer alan Burundi bulunuyor.

Türkiye’nin hemen üzerinde yer alan beş ülke ise şöyle: Ruanda, Belarus, Demokratik Kongo, Brunei, eSwatini.

Kaynak: BBC Türkçe

The post Sınır Tanımayan Gazeteciler: Türkiye Basın Özgürlüğünde 180 Ülkede 157’nciliğe Geriledi appeared first on Sivil Sayfalar.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) Türkiye Temsilcisi ve bianet’in Medya Gözlem Raporları’nı hazırlayan Erol Önderoğlu, Roosevelt Vakfı’nın 2018 İfade Özgürlüğü Ödülü’ne değer görüldü.

Hollanda merkezli vakfın bugün açıkladığı ödül, Önderoğlu’na Mayıs ayındaki törenle takdim edilecek.

Önderoğlu, ödülle ilgili bianet’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Ödüle değer gördükleri için Roosevelt Vakfı’na müteşekkirim! Ödülün, Türkiye’de, çoğulcu topluma ve basın özgürlüğüne özlem duyanların mücadelesinin, maruz kaldıklarının daha iyi görülmesine hizmet etmesini dilerim.

“Gazeteci haklarının umarsızca inkar edildiği, toplumun çoğulcu zengin değerlerinin tüketilmeye çalışıldığı ve hak arama kanallarının kapatıldığı günlerdeyiz. Bu ödül, özgür ve etik gazeteciliğe dört elle sarılanların, dayanışmayı ayakta tutanlarındır.

“Çalışmalarımı en iyi şekilde görünür kılan RSF ve bianet ekibine, araştırmalarıma destek veren hukukçu, vekil, hak savunucusu, gazeteci arkadaşlarıma içtenlikle teşekkür ederim.”

TIKLAYIN – BİA Medya Gözlem 2017: Habercinin & Medyanın Bir Yılı

Erol Önderoğlu hakkında

1969, Erzincan’da doğumlu. İstanbul Üniversitesi Fransız Filolojisi Bölümü’nü bitirdi.

1996’dan beri uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü Türkiye muhabiri ve temsilcisi olarak çalışıyor.

2000’den bu yana IPS İletişim Vakfı’nın projesi olan bianet sitesinde, Hukuki Destek Masası koordinatörü, ifade özgürlüğü editörü ve yayın yönetmeni olarak çalıştı. Halen bianet’te Medya Gözlem Raporları’nı hazırlıyor.

IPS İletişim Vakfı/bianet adına Uluslararası İfade Özgürlüğü Ağı IFEX’de Konsey üyesi.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti 2014 Basın Özgürlüğü Ödülünü Tuğrul Eryılmaz ile paylaştı. Ödülü, basın ve ifade özgürlüğü ile ilgili hak ihlallerini takibi, raporlanması, duyurulması için Türkiye’de ve uluslararası alanda yaptığı çalışmalar nedeniyle aldı.

Özgür Gündem gazetesinin “Nöbetçi Eş Genel Yayın Yönetmenliği” kampanyasına katıldıkları gerekçesiyle hakkında soruşturma açıldı, 20 Haziran 2016’da tutuklandı, 10 gün sonra tahliye edildi. Medya Takip Merkezi’nin araştırmasına göre 20-26 Haziran arasında “en çok konuşulan gazeteci” oldu.

Ödül hakkında

Roosevelt Vakfı’nın “Dört Özgürlük Ödülleri” (The Four Freedoms Awards) her yıl dört ayrı özgürlük alanında başarı gösteren kişilere veya kurumlara 1982’den bu yana her yıl veriliyor.

Ödülün adı, ABD’nin 32. Başkanı Franklin D. Roosevelt’in 6 Ocak 1941’deki konuşmasında “demokrasinin özü” olarak tanımladığı şu değerlere dayanıyor: İfade özgürlüğü, inanç özgürlüğü, özgürlük talebi, cesaret. Ödüller de bu başlıklar altında veriliyor.

Kaynak: Bianet

The post Erol Önderoğlu’na Roosevelt Vakfı İfade Özgürlüğü Ödülü appeared first on Sivil Sayfalar.