Hem dünyada hem de Türkiye’de  farklı etnik kimliklere, cinsel yönelimlere, dini inançlara sahip insanlara yönelik ırkçılık ve nefret söylemi toplumsal hayatın içerisinde ve internet ortamında giderek artıyor. Irkçılık ve nefret söylemi ile mücadelede en önemli faktörlerden biri de medya. Konuyla ilgili açıklamada bulunan Gazeteci Nevşin Mengü, gazetecinin demokrasi ve insan haklarından yana olması gerektiğine dikkat çekerek;

“Gazeteciler Temel Gazetecilik Etiğine Uygun Davranmalı”

Gazeteci Süleyman Karan nefret söylemi ve ırkçılıkla mücadelede öncelikle Türkiye medyasının durduğu noktaya dikkat çekerek; “Medyanın bu konuda yönlendirici işlevi önemli, ancak Türkiye’de ideolojiler üstü olarak hemen hemen tüm medya organlarında karşılaştığımız ortak nokta, ırkçılık konusuna yaklaşımda ve söylemde ithal ve yapıntı bir dil kullanılması. Bunun yanı sıra ırkçılık sorunuyla bağlantılı hemen her haberde, öznel bir tutum sergilenmesi. Söz gelimi iktidar yanlısı medya konu Afro-Amerikalılar oldu mu müthiş ırkçılık karşıtı bir söylem takınırken, Sudan’da geçmiş dönemdeki İhvancı diktatörün Darfur katliamlarını görmezden geliyor” dedi.

Muhafazakar medyada ırkçılık karşıtı haberlerin başka bir ırkçı perspektifle, batı düşmanlığıyla verildiğine dikkat çeken Karan, “Benzer bir eğilimi de Kürt siyasetine yakın medyada görebiliyoruz. Dikkat edilirse, Irak ve Suriye Türkmenlerine yönelik haberlerin alt metinleri topyekun bir sıfatlandırmayla yüklü oluyor. Söz gelimi TSK’nın destekçileri, IŞİD ya da El Kaide destekçileri benzeri, aslında bir halkı tümüyle bir niteleme altına sokan ırkçı bir yaklaşımla… Ana medyanın (eğer ki öyle bir şey varsa tabii) genel olarak milliyetçi bulamaçlı ve lümpen bir yaklaşım sergilediğini görüyoruz. Kürtler’i genel olarak terörist, Türkler’den geri ve vahşi bir halk olarak gösterme eğilimi satır aralarında hissediliyor. Sosyalist medya ise ulusalcı anlayış ya da Kürt siyaseti eksenli anlayış arasında bölünmüş durumda ulusalcılara yakın kesim, diğer Kürt siyasetine yakın kesimde ise biraz önce Kürt siyasetine yakın medyadaki eğilimin aynısı görülüyor. Türkiye medyasının hemen hemen tümü, ırkçılık karşıtı söylemini hastalıklı ve çelişik bir eksen üzerinden sürdürüyor diyebilirim” diye konuştu.

Medyanın  nefret söylemi ve ırkçılıkla mücadelede nasıl rol oynaması gerektiğine de değinen Süleyman Karan; “Medyanın rolü, öncelikle doğru haberi vermek olmalı. Yani biraz soğukkanlı bir habercilik anlayışıyla önce olguları paylaşmak ve kamuoyunu bilgilendirmek. Bu haberlerin dili ve söyleminde ise dikkatli davranmaları gerekir. Ancak bu şu anlama da gelmiyor, söz gelimi siyah ya da siyahi sözcüklerini kullanmak gizli ırkçılık değil. Bu ABD’de belki öyle bir sorun teşkil eder, bu ülkede bu bir sorun oluşturmaz, Afro-Amerikalı terimi daha uygundur ama bir zorunluluk değildir. Bu sebeple ortaya çıkan doğru sözcük hangisi tartışmalarının ben bir bağlam kaymasına sebep olduğunu, gazeteciliğin  temel işlevi olan olayları aktarmayı ikinci plana ittiğini düşünüyorum” dedi.

Söylemin bir noktada tercih ve ideolojik temelli olduğunu belirten Karan; “Söylem bir noktada tercihtir ve ideolojik temelleri vardır. Bianet gibi etnik takıntılı haber kaynakları için bu sözcüklere takılmak bir tercih olabilir, ama asıl mesele gazetecilerin mesleki kurallara uygun biçimde yapmasıdır. Bir taraftar gibi davranmak genel olarak böyle konularda öne çıkıyor ki, bu da mesleki kurallara aykırı olsa gerek. Bunu köşe yazarları yapmalı, gazeteciler değil. Bu arada olaylar verilirken, gazeteciliğin bir görevinin de haber aktarmak kadar arka planı ve tarihsel geçmişi vermek olduğunu da düşünüyorum. Bu konuda ise gazetecilerin bu bilgileri ya bilen birinden öğrenip yansıtması ya da iyi bir araştırma yaparak vermesi faydalı olur sanırım. Bu yapılamıyor. Çünkü bu meslekteki insan kaynakları bunu becerecek donanım ve meslek ahlakına maalesef sahip değil, hangi taraftan olursa olsun, böyle bir olumsuzluk var.” diye ifade etti.

Nefret söylemi ve ırkçılıkla mücadele kapsamında  gazetecilere düşen görevlere de değinen Karan konuşmasında şunları kaydetti: “Gazetecilerin illa ki böyle bir görev tanımı olması gerekmez. Ancak haberleri hazırlar ve servis ederken, bağlamı doğru kurmaları ve yalan haber servis etmemeleri, olguları eğip büküp ideolojik çarpıtmalara girmemeleri gerekir diye düşünüyorum. Söz gelimi ABD’deki olaylarda abartılı ve yanlış haberler vermek gibi… Bir örnek vereyim, George Floyd’un eşinin boşanma sebebinin ırkçılık karşıtı bir tavır olarak vermek gibi, oysa ki zaten kadın boşanmaya fırsat arıyormuş. Bu süreçte ise Floyd’un bir ırkçı olmaktan çok, polis şiddetinin simgesi olduğu da gözden kaçıyor, söz gelimi eşi Güneydoğu Asyalı… Bunlar görmezden gelinebiliyor, çünkü ülkemizde kopyala-yapıştır mantığıyla gidiliyor. Türkiye’deki gazetecilerin çeviri, apartma ve kopyala yaklaşımına baktığında durumumuz ortaya çıkar. Temel olarak şunu söyleyebilirim, gazetecilerin ideolojik tercihlerinden arınarak çıplak haberi doğru kaynaktan ve doğru biçimde vermesi gerekir. Farklı tarafların görüşlerini de yansıtabilmeleri. Yani temel gazetecilik etiğine ve düsturuna uygun davranmaları yeterli, ki bunu beceremiyorlar.”

“Toplum Ne Kadar Ayrımcı İse Medyanın Dili de O Kadar Ayrımcı Olur”

TGS Kadın ve LGBTİ Komisyon üyesi Gülfem Karataş, medyanın etik kurallarının olduğunu belirterek, “Bu etik kurallar çerçevesinde nefret içerikli haberler yapmak gazetecinin sorgulanmasına neden olur. Gazetecinin görevi zaten mağdur olanların sesini kamuoyuna duyurmak, haksızlıklara karşı hakkını alamayanın yanında olmaktır. Bununda insan odaklı, hak temelli yapılması gerekir” dedi.

Gazetecilerin toplumun geri kalanından bağımsız olmadığına dikkat çeken Karataş, “Toplumun değişmesi de eğitime bağlıdır. Bir bebek doğduğunda ırkçı doğmaz, ırkçılığı öğrenir. Ayrımcı dili, farklı olanı ötekileştirmeyi öğrenir. Bu nedenle toplum ne kadar ırkçı ve ayrımcı ise gazetecilerin ve medyanın dili de o kadar ayrımcı olur” diye konuştu.

TGS Kadın ve LGBTİ+ Komisyonu olarak medyadaki nefret söylemlerine, ayrımcı dile karşı mücadele etmeye devam edeceklerini ifade eden Karataş şunları söyledi: “Bu bir anda değişecek bir şey değil maalesef, o nedenle bıkmadan, yılmadan eğitimler yapmaya, hak mücadelesi vermeyi sürdüreceğiz.”

“Mücadele Sadece Medyaya İş Düşmüyor”

Hrant Dink Vakfı’ndan Merve Nebioğlu, öncelikle bu mücadelede sadece medyaya iş düşmediğini ve herkesin benimsemesi gereken adımların var olduğunu belirterek, “Irkçılık ve Nefret söylemiyle mücadele yapılacak en önemli ve etkili şey öncelikle, bunu tanımak, adını koymak ve anlamak; bu ayrıştırmayı ve nefreti mümkün ve yaygın kılan algıyı çözmek. Sonrasında ise, tüm farklılıklara yer veren, eşitlikçi ve hak odaklı çoğulcu bir dili mümkün kılacak ifade mekanizmalarının sağlanması gerekir” diye söyledi. 

Nebioğlu, “Ancak bu şekilde tarafgirlik, önyargılar, ayrımcılık, korkular ve düşmanlık yerine, çeşitliliğe ve farklılığa saygıyla yaklaşan diyaloğu hedefleyen bir dil yaygınlaştırılabilir” dedi. 

The post Irkçılık ve Nefret Söylemi İle Mücadelede Medyanın Rolü appeared first on Sivil Sayfalar.

30-31 Mayıs’ta Amerika Birleşik Devletleri, ilk aşamada barışçıl hareketle başlayan protestoların sonrasında isyan ve yağmalama olaylarının baş gösterdiği bir güvenlik sorununa dönüşmesine şahit oldu. 

Gösteriler giderek yayılırken askeri önlemler alan Trump hükümeti ise gelen eleştiriler karşısında geri adım atmak zorunda kaldı.

ABD’de Polis Şiddeti

Protestolar ABD’de ölümcül polis şiddeti son yıllarda giderek tırmanmaktayken patlak verdi. Bu yılın ilk altı ayında 88’i siyahi kökenli olmak üzere toplam 429 sivil vuruldu. 2018 yılında ise 996 sivil hayatını kaybetti. 2018 yılında ise bu rakam 1.004’e yükseldi. 

Nitekim ABD’de siyahi Amerikalılar arasında polis tarafından öldürülme oranı beyazlar ve Hispaniklere göre çok daha yüksekti; Statista’ya göre Haziran 2020 itibariyle her 1 milyon siyahi ABD’linin 30’unun polis tarafından öldürüldüğü kayda geçiliyor.

ABD Protestoları Dünyaya Yayıldı!

Silahsız bir siyahi olan Floyd, ırkçı bir polis memuru tarafından diziyle yere sabitlendiğinde  “Nefes Alamıyorum!” ifadesine rağmen 8 dakika 46 saniye boyunca nefessiz bırakılarak öldürüldü. Yaşanan olay sonrasında ABD’deki protestolar, askeri kuvvetlerin de konuşlandırılmak zorunda kalındığı 28 farklı eyalete sıçramıştı. 

Kuzey Amerika’da eylemciler “Adalet Yok! Barış Yok!”, “Nefes Alamıyorum!” ve “Siyahi Hayat Önemlidir!” sloganlarıyla pankartlar taşıdılar. Güney Amerika’da ise büyük kalabalıklar Brezilya’nın en büyük ikinci şehri Rio de Janeiro ve Arjantin’in başkenti Buenos Aires’ta sokaklara dökülmüştü.

Gösteriler Avrupa’yı da Sarstı: Irkçılığın Kökü Bizde!

Avrupa Birliği resmi makamları ABD’deki polis müdahalesi nedeniyle “şok ve dehşet içinde olduğunu” ifade eden bir bildiri yayımlarken; “gücün kötüye kullanmaması” gerektiğini kayda geçti. Berlin, Londra ve Amsterdam da dâhil olmak üzere birçok Avrupa şehrinde, koronavirüs yasaklarına rağmen, on binlerce kişi meydanlara indi ve ırkçılığa karşı bayrak salladı.

Gösteriler Avrupa medyasında da kıtadaki ırkçılıkla yüzleşilmesi gerektiği düşüncesini yeniden canlandırdı. Örneğin İsveç merkezli yayın organı Göteborgs-Posten “Sembolik tepkiler hiçbir sorunu çözmüyor. Burada asıl önemli mesele, ekonomik açıdan zayıf grupların sorunlarının çözümünü, beyaz ırktan olan insanların ırkçılık karşısında yeterince katı bir duruş sergileyip sergilemediğine bağlı olarak görmesi.” ifadesini kayda geçti.

Belçika’dan Le Soir gazetesi ise Amerika’daki büyük çalkantının adında 3 neden bulunmaktaydı: “Amerikan refahını mümkün kılan kölelik; Avrupalı kuvvetlerin güçlenmesini sağlayan sömürgecilik; daha iyi bir yaşam arzusu yaratan ve göç akınlarını hızlandıran Kuzey ile Güney arasındaki süregiden eşitsizlik.” Gazeteye göre; “isyan ve umut, nihayet dile getirilen öfke, ama bir yandan da tarihi daha iyi anlama isteği. Çünkü bellek yitimi ve bilgisizlik de ırkçılığı besleyen unsurlar.” arasında yer alıyordu.

Fransa da hafta sonunda gösterilerle yüz yüze geldi. Fakat, Fransız yayın organı Politis’e göre ceza almayan polis memurlarına bakıldığında Fransa’nın da sicili temiz değildi. 2016 yılında bir polis memurunun ağırlığı altında can veren Adama Traoré vakası henüz unutulmamıştı. Ardındansa Fransa’daki eylemlerde pazartesi günü 14 yaşındaki Gabriel’in yere itilerek tekmelenmesi sonucunda dişleri ve çenesi kırıldığı ve de büyük ihtimalle bir gözünü kaybettiği kayda kayda geçildi. Bu noktada Gazete yazarlarından Denis Sieffert’in “Burası Minneapolis değil, Paris’in Bondy banliyösü!” ifadesi kayda değerdi.

İngiltere’den the Guardian’a göre: George Floyd’u öldüren ırkçılık zaten İngiltere’de inşa edildi!

İsveç’te gösteriler 50 kişiyle sınırlı tutulmasına rağmen Stockholm’de çarşamba günü bir araya gelen binlerce gösterici polis tarafından dağıtıldı. Bu noktada koronavirüs nedeniyle “Nefes alamıyorum!” yazılı pankartları tepkiyle karşılayan İsveç kamuoyu yer almaktaydı. İsveçli yayın organı Upsala Nya Tidning’e göre ise adaletsizliğe karşı durmak önemliydi tabii ki ama bazı göstericilerin derdi Amerika’nın ırkçılık hikayesini İsveç’e uyarlamaktı. Gazete’ye göre “İsveç’in böyle bir ırkçılık hikayesi yok. Kalabalıklar içinde ‘Nefes alamıyorum’ yazılı bir pankart taşımak aslında Koronavirüsün özellikle tehdit ettiği yaşlıları ve hastaları bekleyen şeyin bizatihi kendisidir.”

İngiltere’den the Guardian gazetesi ise eylemlere İngiltere’nin ırkçılık geçmişle yüzleşerek cömert bir cevap verdi: Gazetenin yazarı Afua Hirsch’e göre George Floyd’u öldüren ırkçılık zaten İngiltere’de inşa edildi! “Karayipler’deki siyahların köleleştirilmesini sanayi haline getiren Büyük Britanya’nın kendisiydi. İki dünya savaşı yürütebilmek ve peşinden yeniden barışı sağlayabilmek için siyahların işgücüne ve kaynaklarına el koyarak Afrika kıtasının tamamında Apartheid sistemini yaratan da yine Büyük Britanya’ydı.”

Türkiye’nin yayın organlarından Duvar’a yazan Aydın Selcen’e göre ise ABD’deki protestolar Türkiye’nin kendi ırkçılığıyla yüzleşmesi için bir fırsat niteliğindeydi. 6-7 Eylül Pogromu sonrasında el değiştiren mülkiyet, Kürt sorununun neredeyse yüz yıldır barışçıl ve siyasal yoldan çözülememesi, yerinden yönetim, katılımcılık, hak ve özgürlükler ve daha neler neler görmüştü Türkiye.

Kendi ırkını öteki ırklardan üstün sayma ve siyasal tutumunu buna dayandırma eğilimi anlamına gelen Irkçılık, modern dünyanın ağır sınavlarından biri olmaya devam ediyor.

Kaynaklar

Al Jazeera

Euronews

Statista

The post ABD’de Irkçılık Karşıtı Protestolar ve Küresel Tepki appeared first on Sivil Sayfalar.

Programda, Minneapolis kentinin özellikleri ve olayların neden Minneapolis’te başladığı, Türkiye’den bakıldığında ABD’deki ırkçığın ve ırkçılığa dair dinamiklerin nasıl algılandığı, Antifa hareketi ve hareketin ABD’deki karşılığı, şehir protestolarının nasıl organize edildiği ve nasıl gerçekleştiği, yağma faaliyetinin Amerikan toplumunda karşılık bulduğu siyasal ve kültürel bağlam konuşulacak.

“Eylemlerin önümüzdeki süreçte hangi yönde gelişmesi bekleniyor?” ve “Eylemler bağlamında ABD Türkiye karşılastırmasının imkan ve sınırları nelerdir?” sorularının yanıtları aranacak.

Webinara kayıt olmak için tıklayınız.

The post #MADakademi Buluşmaları: This is America! Irkçılık, Mekân ve Protestolar appeared first on Sivil Sayfalar.