Bu kadının adı yok değil, adı çok. 2017’de erkekler tarafından öldürülen 409 kadından, cinsel şiddete uğrayan 332 kadından biri mesela. 10 kadından 4’ü eşi ya da erkek arkadaşından fiziksel şiddet görüyor, o 4’ten biri bu kadın. Yani önünde onca “engel” olan, bu engelleri aşmak bir kenara dursun, hafifletmek/azaltmak için dahi tam destek alamayan bir kadın.

Ayıltalım: Kadınların önünde engeller var. Hem de çok.

Her gün onlarca kadın kocasının, sevgilisinin, abisinin, babasının, kardeşinin, patronunun, çalışma arkadaşının, bakkalın, manavın, komşunun, hısım akrabanın, sokaktaki herhangi birinin cinsel, fiziksel, psikolojik, ekonomik şiddetine uğrarken; her gün onlarca kadın okumak, okumaya devam etmek için, sokağa çıkmak, hava almak gezmek için, çalışmak para kazanmak için türlü müzakerelere giriyor, kimini kazanıyor kimini ağır kaybediyorken; ekranları “aslında engel yok, tek engel sizsiniz” edebiyatıyla boyamak, en hafif tabiriyle tüm bu kadınların verdiği mücadeleye haksızlıktır. Yalandır üstelik. İnkardır. Gerçeği görmezden gelmek, üstünü örtmek, suç ortaklığı yapmaktır. Sorumluluktan kaçmak, sorumluları görmezden gelmektir.

Çünkü kadının önünde engeller var. Türlü türlü hem de. Bu engellerin de özneleri, sorumluları var. Bu hikayeyi tek bir ağızdan tüyleri diken diken eden müziklerle bize anlatan şirketlerin de sorumlulukları var.

Kadınlık bir tür insanüstülük müdür?

Kadının mücadelesini, başarısını küçümsemek, önemsizleştirmek değil amacım, asla. Kadınlar birbirine yaslanarak, birbirinden güç alarak duruyor ayakta. O kadar kıymetli ki o alın teri. Bu anlatıyı dinlediğimiz özneyle benim derdim. Kendi sorumluluğu yokmuş ya da yerine getirmiş gibi bu güç anlatısına sığınan, reklamlarla benden alkış bekleyen şirketlere lafım. Derdim; kadını bu türden bir mücadeleye mahkum eden engellerin yok sayılması. Sanki kadın içindeki gücü keşfedemediği, kullanamadığı için başarısız, mutsuz oluyormuş, hatta ölüyormuş gibi, kimsenin bunda bir payı, bağı, sorumluluğu yokmuş gibi. “Bizde kadına şiddet yoktur” diyor bir reklam mesela. Şiddete maruz kalan bir kadın bunu izlediğinde ne hissediyor diye merak ediyor mu bu reklam üreticileri, şirketler, devletler? Bir başkası diyor ki “karar verdim, yaptım, oldu”. Şipşak yani. Hemencecik başarılırmış gibi. Her hayat böyleymiş gibi. Yani sanki engeller dursun, kadınlar öyle güçlü öyle süper kahramandır ki her şeyin üstesinden gelmeyi bilirler gibi.

Kariyer de yapmış, çocuk da yapmış, yemek de yapmış, temizlik de yapmış, toplantıya da girmiş, mühendis de olmuş, annesine de bakmış. Süper kadınlar! Her işe yetişen, her engeli aşan insanüstü varlıklar. Kadınların önündeki engeller zayıflasa, zayıflatılsa, ortadan kalksa ve insan onuruna yakışır şekilde yaşayabilmek için “insanüstü” mücadele etmek zorunda kalmasa? Bu daha normal, eşit ve adil değil mi?

Ve 9 Mart gelir, kadın ekranda ütü yapmakta, çocuğa mama yedirmektedir

Mücadeleyi, gücü, ilhamı falan şirketlerden öğrenecek değiliz. Şirketlerin bizi “bilinçlendirme” rolüne soyunmadan önce yerine getirmesi gereken sorumlulukları var. Şu engeller meselesine dair yani.

Ben bir kadın olarak tek engelin kendim olduğunu kabul etmiyorum. İçimdeki gücü falan da keşfetmek istemiyorum. Önümdeki engellerin ortadan kaldırılması için sorumluların hareket etmesini istiyorum. 8 Mart’ta güçlü, başarılı bir kadın olarak beni alkışlarken, 9 Mart’taki ürün reklamında bana ütü, temizlik yaptırmasın, çocukla ilgili her konuda “haydi anneler” demesin istiyorum mesela. Mühendis olmuş, başarmış, okumuş kadınları ekranlara taşırken, karar almada, yönetimde 0 kadınla şirket yönetsin istemiyorum mesela.

Yani gidecek çok yol, yapılacak çok iş var. Şirketlerin de 8 Mart’taki reklam atağından alkış beklemeden önce kendi sorumluluklarını yerine getirmesi gerekiyor. Sonra dilerlerse 8 Mart’ı ekranda değil birlikte meydanlarda kutlarız.

Kaynaklar:

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, 2017 Veri Raporu

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın  Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması, 2015

The post Tek Engel Kendimizmişmiş, Pardon? appeared first on Sivil Sayfalar.

8 Mart reklamlarında öne çıkan motif, şirketlerin önemli bir kısmının reklamlarıyla cinsiyet eşitliği için sürdürdükleri faaliyetleri aktarmış olması. Sadece 8 Mart’ta bir reklam yapmış olmak için değil; geçmişten gelen bir takım projelerin kadınların hayatlarına yaptığı katkıları anlatıyor bize bu şirketler. Hatta bazı reklamlarda cinsiyet eşitliğinin şirket politikası olarak uygulamaya konduğunu duyuyoruz. Ayrıca, bu seneki 8 Mart reklamlarında dikkatimi çeken bir diğer unsur da reklam anlatılarında temsil edilen kadınların çeşitliliği. Çeşitli sosyo-ekonomik sınıflardan, yaşlardan ve kimliklerden kadınların reklamlar aracılığıyla görünürlük kazandığını gözlemliyorum. Buradaki çeşitlilik, genel reklam diline kıyasla başarılı ancak daha da geliştirilebilir. Genel olarak reklamlarda kullanılan dilin, yılın geri kalanında yayınlanan reklamlara göre oldukça olumlu olduğunu ve cinsiyetçiliğe karşı önemli meydan okumalar sergilediğini söyleyebilirim.

Berrin Sönmez

Reklam filmlerinin teker teker analize girişmeyi hak etmeyecek kadar sıradan ve birbirine benzer bulduğumu söyleyerek başlayabilirim.

Özel sektörün kadın farkındalığı işine girmesi iyi bir şey. Ancak iyi birşey yapmak isterken ayrımcılığı ve kadına rol biçip yönlendirme üstenciliğini görmek üzücü.

Her şeyden önce yaratılan başarı illüzyonuyla insanı, ancak başkalarıyla yarıştığı ve üste çıktığı takdirde değerli kılan, değerini galebe etmekle ölçen eril zihniyetin pekiştirildiğini düşünüyorum. Genel olarak insanlık için vahim hatalardan başarı illüzyonu. Kadınları bu şekilde yönlendirmek ayrımcılıkla mücadele değil. Tersine futbolcu kızlar örneğinde olduğu gibi kadınların birbiriyle yarıştırılmasıyla değerli ve önemli kılınması, kadın bakış açısından, kadın ikincilleştirmenin bir başka versiyonu. Feminist perspektiften bakabilen filme rastlamadım yazık ki. Sadece Boyner filmi kadın çocuk vurgusu yaptığı için ters düşmüyor ama o da bence sıradan bir yaklaşım ve herhangi bir politik mesaj içermediğinden pek kıymeti yok.

Başarı illüzyonunun yanı sıra filmlerde genellikle gerçek insanların değil dayatılmış estekik ölçülerle manken görünümündeki genç güzel kadınların kullanılması bir başka çarpıklık. Mükemmelin ölçütü güzellik ve başarı olarak sunulup, kadınlara ancak böyle mükemmel olunduğunda değerli sayılacakları mesajı veriliyor.

Böyle bir mesajın toplumdaki karşılığı yazık ki eşitlik kavramının yerleşmesi olamaz. Filli Boya reklam filminde gerçek insanların kullanılması güzel. Üstelik sadece kadınların değil erkeklerin de konuya dahil edilmesi yerinde. Ancak şiddeti uzay boşluğunda bilinmez bir yerlerden gelmiş gibi sunan gerçek dışılık da can yakıcı riyakarlığın filmi gibi, bana göre.

Özel sektör keşke 8 Mart’a daha uygun filmler yaparak kadın çalışanlar için iş yerini ve hayatı kolalaştırmak için neler yaptıklarına, yapacaklarına ilişkin tanıtımlara girişse. Mesela iş sözleşmelerinde evlilik ve çocuk sahibi olmayı kısıtlayan hükümleri kaldırdıklarını söyleseler keşke. Doğum sonrası işe geri dönüşlerin imkansız kılınması engellense ve bunun tanıtımını yapsa.

Filmlerde hayatın gerçeklerine ve temel kadın sorunlarına hiç değinilmeden 8 Mart’ın çicek böcek günlerine dönüştürülmesi de rahatsız edici. Ama tabi ekonomik özgürlük ve kendi hayatına dair karar verilmesi vurguları önemli, kıymetli. Sadece bir tanesinde istediği şeyi yapmaktan söz ediliyorudu. Bence bu iyi bir şey.

Pınar Gürer – Yaşama Dair Vakıf

En mühim sıkıntılardan biri, bu tür duygusal arka planı kuvvetli reklamların, şirket dünyasının kadın meselesindeki rolünü gölgelemesi. Yani şirket bize kadın meselesine dair bir şeyler anlatıyor, bizi “bilinçlendirmeye” çalışıyor, lakin bir yandan kendi şirketinde ve tedarik ağında işler vahim, ürünlerinin reklamı, ambalajı cinsiyetçi vs. Bu tabii büyük bir tutarsızlık. Yapılan edileni de dünyalar kadar anlatma alışkanlığı var şirketlerin malum, onun da ölçüsünü kaçırıyorlar.

Reklamlarda genel olarak bu “tuttuğunu kopardı, tüm zorluklara rağmen başardı, kendine inandı, içindeki gücü fark etti” gibi “insan üstü” özellikleri görmek istemiyorum ben. Yani koşulları konuşmuyoruz, koşulların değişimini konuşmuyoruz, güçlükleri konuşmuyoruz, güçlükleri zayıflatmayı konuşmuyoruz, tüm bunları aşan, yenen, kazanan o süper kadınları konuşuyoruz. Neden kadından gördüğümüz bu çabayla tatmin oluyoruz ki? Kadının önünde duranların, etrafını yamacını saranların oradan çekilmesi için gösterilen bir çabayı görmek isterim ben reklamlarda. Erkeklerin, babaların, abilerin, devletlerin, şirketlerin verdiği çabayı. Bunu da 8 Mart reklamlarında değil, ürün reklamlarında ve şirket politikalarında görmek isterim.

The post 8 Mart Reklamları Bize Ne Anlatıyor? appeared first on Sivil Sayfalar.