İzleme çalışmasında yöntem olarak şüpheli / sanık ve avukatlarla “derinlemesine görüşme” ve “dava dosyası inceleme” yöntemi kullanıldı ve 10 şüpheli / sanıkla ve Eskişehir Barosu üyesi 10 avukatla görüşüldü.

Çalışma kapsamında, şüpheli / sanık, avukat görüşme kayıtları ve dava dosyası incelemelerinden hareketle üç ayrı analiz raporu hazırlandı. Şüpheli / sanık görüşmelerinden elde edilen veriler ile avukat görüşmelerinden elde edilen veriler karşılaştırılmış; sonuç itibariyle birbirini doğruladığı ve tamamladığı bulgusuna ulaşıldı.

Çalışmanın bulguları şu başlıklar altında özetlenebilir:

• Uluslararası insan hakları standartlarına göre “kolluğun” ev / işyeri aramalarında özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği,
• Dijital araçlara ve diğer materyallere keyfi el koyduğu; masumiyet karinesini dikkate almadan haksız gözaltı yaptığı,
• Gözaltı sırasında ve gözaltı süresince şüphelilere yönelik onur kırıcı davranışlarda bulunduğu;
• İfade süreçlerinde şüphelinin sessiz kalma hakkını kısıtladığı, ifadeye zorladığı, sessiz kalma hakkını kullananların tutumunu terör örgütü tavrı gibi değerlendirdiği;
• Gözaltı bilgisini şüpheli yakınlarıyla paylaşmadığı;
• Özgürlüğün sınırlandığı durumlarda sağlık, beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında isteksiz davrandığı…  tespit edildi.

Bu tespitler çerçevesinde, izleme çalışmasında daha önceki deneyim ve izlemelerden farklı olarak, kolluğun uygulamalarında şüphelinin “etnik, inanç, toplumsal cinsiyet kimliğinin; zengin ya da yoksul oluşunun, siyasi görüşünün, şikâyetçinin bir kamu görevlisi, hükümet veya devlet yetkilisi” olmasının etkili olduğu görüldüğü sonucuna ulaşılıyor.

İzlemenin diğer bir sonucu, yargılama süreçlerinde sanıkların “etnik, inanç, toplumsal cinsiyet kimliğinin; zengin ya da yoksul oluşunun, siyasi görüşünün, şikâyetçinin bir kamu görevlisi, hükümet veya devlet yetkilisi” olmasının hâkimlerin uygulama ve kararlarını etkilediği yönünde.

Tüm bu tespitlerden hareketle bu çalışma, önceki deneyim ve izlemelerden farklı olarak ortaya çıkardığı en özet sonuç:

• Yaygın ve sıkça tekrarlanan şekilde “kolluk, savcılar ve hâkimler mesleklerini yaparken genellikle tam bir bağımsızlık ve tarafsızlık içinde değildir;
• Uygulama ve kararlarında “siyasi iktidara ters düşmeme” çabası içindedirler; Sanığın etnik kimliğinin, inanç kimliğinin, toplumsal cinsiyet kimliğinin, siyasi görüşünün, şikâyetçinin bir kamu görevlisi / hükümet veya devlet yetkilisi olması durumu kararlarını etkilemektedir.
• Adil yargılanma hakkının uygulanmasında ayrımcılık yasağı sistematik olarak ihlal edilmektedir.

Raporun, Sonuç ve Öneriler bölümünde ise kolluk görevlileri, savcılar (iddia makamı), şüpheli /sanık ve avukatlar, mahkeme heyetleri hedeflenerek soruşturma ve kovuşturma aşamalarındaki ihlallerin ortadan kaldırılmasına katkı sunacağı düşünülen öneriler yer alıyor.

Raporun tümüne buradan ulaşabilirsiniz.

The post “Ceza Yargılamasında Ayrımcılık Yasağı Sistematik Olarak İhlal Ediliyor” appeared first on Sivil Sayfalar.

İHD İstanbul Şubesi’nde düzenlenen basın toplantısında okunan kuruluş deklarasyon metni şöyle:

Türkiye Cumhuriyeti gerek Anayasa uyarınca gerek uluslararası sözleşmelerin doğurduğu yükümlülükler bağlamında yasama, yürütme ve yargı pratiği ile temel hak ve özgürlükleri koruma mecburiyetinde. Anayasa’nın 90. maddesi Türkiye’de iç hukuk düzenlemeleri yani kanunlar ile uluslararası anlaşmaların ihtilafı halinde, temel hak ve özgürlükle ilgili uluslararası anlaşmaların kanunların üstünde olduğunu saptamış durumda. Yasal durum böyleyken insan hakları alanına ilişkin anayasal ve sözleşmesel yükümlülükler yerine getirilmeyerek son yıllarda hem insan hakları kurumları hem de hak ihlallerine karşı mücadele eden insan hakları savunucularına yönelik baskılar giderek arttı.

“Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Savunucularının Korunması Bildirgesi” olarak anılan, “Evrensel Olarak Tanınan İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması ve Geliştirilmesinde Toplumsal Kuruluşların (Organların), Grupların ve Bireylerin Hakları ve Sorumlulukları Üzerine Bildirge”, insan haklarını savunmayı bir hak olarak tanır ve devletlere, insan hakları savunucularını koruma görevi verir.

Benzer şekilde, AGİT tarafından geliştirilen “İnsan Hakları Savunucularının Korunmasına İlişkin Kılavuz İlkeler” de “insan haklarını savunmak evrensel olarak tanınan bir hak” olduğunu belirtir ve bu hakkın bölünmez, birbirine bağlı ve birbiriyle ilişkili evrensel insan haklarından doğduğuna işaret eder. Kılavuza göre, “AGİT katılımcısı devletler kendi topraklarında ve yetki alanlarında bulunan herkes için bu haklara saygı göstermeyi, hakları korumayı ve hayata geçirmeyi taahhüt etmişlerdir.”, “Korumanın Temı̇n Edı̇lmesı̇-İnsan Hakları Savunucuları Hakkında Avrupa Bı̇rlı̇ğı̇ İlkelerı̇” başlıklı belge de Avrupa Birliği üyesi devletleri, “İnsan hakları savunucuları, evrensel olarak tanınan insan hakları ve temel özgürlükleri geliştiren ve koruyan bireyler, gruplar ve toplum organlarıdır.” tanımını kabul etmeye, insan hakları savunucularını korumaya, desteklemeye, onlarla iş birliği yapmaya çağırır.

Türkiye’nin üyesi olduğu Birleşmiş Miletler ve tarafı olduğu AGİT’nın ilkesel kararlarında yer alan tüm bu tavsiye ve yükümlülüklere rağmen insan hakları alanını ve insan hakları savunucularını yoğun baskı altında tutması, uluslararası hukukun ve Anayasa tarafından güvence altına alınan bir dizi hakkın ihlali anlamına geliyor.

Ne yazık ki Türkiye, zaten sorunlu olan “hukuk devleti” olma pratiğinin son dayanaklarını da hızla yitirirken “hukukun üstünlüğü” prensibi de süratle eriyor; keyfilik, yıldırma ve baskı politikaları yaygınlaşıyor. Sembol niteliği taşıyan isimleri de kapsayan çok sayıda Türkiyeli insan hakları savunucusu, mesnetsiz iddialarla hukuki taciz, soruşturma, yargılama, hapis cezaları, tehdit ve karalama kampanyalarına maruz kalırken baskıların ardı arkası kesilmiyor.

Bu bağlamda biz aşağıda imzası olanlar, insan haklarını savunmanın evrensel bir hak olduğunun altını tekrar çizerek; insan hakları savunucularına yönelik tüm baskıları en güçlü biçimde kınıyor ve tacizlere derhal son verilmesini talep ediyoruz. Bu talebimizin takipçisi olacağımızı ve bu amaçla İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı’nı (Solidarity Network for Human Rights Defenders – Turkey) oluşturduğumuzu ilan ediyoruz.

The post İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı Kuruldu appeared first on Sivil Sayfalar.