TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal  yaptığı sunumda, iklim değişikliğiyle ülkelerin gıda ve besin kaynaklarında düzensiz şoklarla karşılaşabileceğine, 2050 ve sonraki yıllarda Türkiye’deki su kıtlığının yarı yarıya artış göstereceğine dikkat çekti.  Yağışlardaki azalmaya dikkat çeken bir diğer kamu temsilcisi olan Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Akif Özkaldı, Türkiye’de önümüzdeki yıllarda toplam yağışlarda azalmanın en fazla kış mevsiminde gerçekleşeceğini kaydetti. Diğer katılımcılar gibi Türkiye’nin kişi başına düşen su miktarı bakımından ‘su stresi altında bulunan ülkeler’ arasında olduğunu hatırlatan Özkaldı da su kanununa ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

İklim değişikliğine bağlı olarak Türkiye’de şehir sellerinin gelecekte etkisini daha da artıracağını belirten Cumhurbaşkanlığı Yerel Yönetim Politikaları Kurulu üyesi Prof. Dr. Lütfi Akca, bunun çok önemli bir şehir güvenlik sorunu yaratabileceğini kaydetti. Akça’ya göre, seller mevcut mühendislik yaklaşımlarıyla yönetilemez hale geldiğinden, riskli bölgelere taşkın tahmin ve erken uyarı sistemlerinin kurulması gerekiyor.

Meteoroloji Genel Müdürü Volkan Mutlu Coşkun, iklim değişikliği ile mücadele kapsamında Türkiye’de farklı kurumlar tarafından merkezi ve yerel iklim değişikliği uyum eylem planları, afet azaltım planlarının hazırlandığını anlattı. Coşkun, küresel iklim değişikliğinin yansımalarını Türkiye’nin tüm bölgelerinde çeşitli şekillerde görmekte olduğumuzdan söz etti.

Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürü Bilal Dikmen, Türkiye’de ortalama sıcaklıkların ciddi oranda artacağına, özellikle Doğu ve Güneydoğu’da artışın ülke ortalamasına göre 1-2 derece daha fazla olacağına dikkat çekerken; Devlet Su İşleri Genel Müdür Vekili Kaya Yıldız, Yeraltı Depolamaları Eylem Planı ile yarı kurak coğrafyada bulunan Türkiye’nin su rezervine katkıda bulunulması için 2023 yılına kadar 150 adet yeraltı depolaması inşa edileceğini söyledi.

TBMM Küresel İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu’na davet edilen uzmanlar gelecek yıllarda iklim değişikliğinin çeşitli alanlarda daha da belirginleşecek olan etkisine karşı alınacak önlemler konusunda görüşlerini paylaştılar.

Önümüzdeki süreçte içme suyu kalitesinin bozulacağını söyleyen ODTÜ Çevre Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. Ülkü Yetiş, organik ve inorganik kirleticilerin içme suyuna bulaşabileceğini, buna bağlı olarak su ile yayılan hastalıkların artabileceğini dile getirdi. Yetiş’e göre, iklim değişikliğine bağlı olarak insan sağlığını olumsuz etkileyecek kolera gibi hastalıklarda artış olabilir.

İTÜ İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İzzet Öztürk, Türkiye’de iklim değişiminin etkilerinin gelecek onar yıllık dönemlerde daha da belirginleşmesinin beklendiğini kaydetti.  Öztürk, 2050 yılından itibaren de yağıştaki azalmayla birlikte su açığının artarak devam edeceğinin öngörüldüğünü sözlerine ekledi.

Su kaynaklarının etkin yönetilebilmesi için yenilikçi teknolojilere ihtiyaç olduğuna dikkat çeken İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu ise bunun için Su Geri Kazanım ve Deniz Suyu Arıtma Teknolojileri’nin gereken yerlerde yaygın hale getirilmesinin gerektiğine işaret etti.

İSKİ Kanunu’nun günümüz ihtiyaçlarını karşılamadığını söyleyen İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Kuzey Kıbrıs Rektörü Prof. Dr. Cumali Kınacı, su kanunu ve kuraklık yönetim kanunu çıkarılması gerektiğini söyledi. Kınacı ayrıca su konusunda aynı yetkilerin farklı kurumlarda olmasına rağmen sorumluluğun doğrudan su ve kanalizasyon idarelerine yüklenmesindeki soruna dikkat çekti.

İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu STK’ların Katkılarını Bekliyor!

TBMM Küresel İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu’nda 1 Haziran 2021 itibarıyla STK temsilcileri sunum yapmaya başladı. Komisyon’da söz alan STK temsilcilerinden Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Abdurrahman Kaan, iklim değişikliğine dair kendileri açısından bilgi eksikliği olduğunu söylerken, mevzuatta da bazı boşluklar olduğunu hatırlattı. MÜSİAD Yenilenebilir Kaynaklar ve Atık Yönetimi Başkanı Mihrimah Kocabıyık ise sanayi alanında iklim değişikliğinin negatif etkilerine uyumun giderek daha da önem kazandığı tespitini yaptı.

Komisyon’da, iklim değişikliğiyle ilgili yeni bir kanuna ihtiyaç bulunduğuna dikkat çeken Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Başkanı Gökhan Candoğan, bu tür bir düzenlemenin hayata geçirilmesinde görev alacak, Çevre Hukuku alanında uzman kişi sayısının az olduğuna değindi.

Doğal Hayatı Koruma Vakfı İklim ve Enerji Programı Kıdemli Uzmanı Tanyeli Behiç Sabuncu, Türkiye’nin 2050’de karbon nötr olma vizyonunun benimsemesi, emisyon azaltım hedefini güncellemesi ve kömürden çıkış planı oluşturulması önerisini paylaştı.

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç sunumunda karar alıcıların izlediği politikalara kapsamlı eleştiri sundu. Kök sorunları üç ana başlık altında ele aldıklarını, bunların politika, yasalar ve uygulama olarak sıraladı.  Ataç, sadece kalkınmayı önceleyen kamu yararı anlayışının çok hakim olduğunu gördüklerini belirtti ve mevzuat düzenlemelerinin sürekli doğa aleyhine geliştiğini vurguladı. Ataç konuşmasında ayrıca, çok iyi eylem planları yapılsa da asıl önemi olanın uygulamada bu düzenlemelerin hayata geçirilmesi olduğuna dikkat çekti.

Küresel İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu ilgililerinden edindiğimiz bilgiye göre, toplantılara görüş beyan edecek STK’lar, Komisyon Başkanı ve üyelerin kararı ile her haftanın ilk iş gününde belirleniyor.  Sivil toplum aktörleri, katılım taleplerini Komisyon’a iletebilirler.

The post İklim Değişikliği Komisyonu: Türkiye’yi Su Krizi Bekliyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Bu sırada Türkiye, özellikle son yıllarda, iklim kaynaklı afetlerle yüzleşiyor. Bugünlerde özellikle Marmara Denizi’nde oluşan müsilaj (deniz salyası) tartışılıyor. Tartışmanın bir boyutu da elbette sorunun ne kadarının iklim değişikliğinden kaynaklandığı.

Tartışmalar devam ederken, 31 Mart’ta çalışmalara başlayan TBMM Küresel İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu, toplantılarını sivil toplum temsilcilerinin katılımı ile sürdürüyor. Görev süresi 3 ay olan TBMM Küresel İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu’nun kurulması, Türkiye’nin Paris İklim Antlaşması’nı onaylayarak iklim değişikliği ile mücadelede yeni bir sürece girmesini sağlayabilir. Türkiye’de iklim kriziyle mücadele ve uyum sürecinde atılacak yeni adımların da habercisi olabilir.

Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı ve Türkiye’nin İklim Değişikliği Başmüzakerecisi Prof. Dr. Mehmet Emin Birpınar Komisyon’da yaptığı sunumda, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında Türkiye’de yedi coğrafi bölgenin her biri için ayrı ayrı Bölgesel İklim Değişikliği Eylem Planı hazırlandığını ve bu planların Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile eşgüdümlü olarak yapıldığını paylaştı.

Prof. Birpınar geçtiğimiz hafta sosyal medya hesabından da Türkiye’nin iklim değişikliği konusunda “tarihsel sorumluluğunun yok denecek kadar az olmasına rağmen etkin mücadelesini sürdürdüğünü” söylemişti. Buna göre, Türkiye’de iklim değişikliğine yol açan sera gazı emisyon oranları azalmaya devam ediyor. 2018 yılında bir önceki yıla göre 3,1 milyon ton; 2019 yılında bir önceki yıla göre 14,8 milyon ton azaltım sağlandı. Diğer bir deyişle, sera gazı envanteri sonuçlarına göre, 2019 yılı toplam sera gazı emisyonu bir önceki yıla göre %3,1 azalarak 506,1 milyon ton CO₂ eşdeğeri olarak hesaplandı. Birpınar’ın açıklamalarına göre, Türkiye’nin 2030 yılı için sera gazı azaltım hedefi ise 246 milyon ton. Bu da, 2019 ulusal emisyonların yarısına tekabül ediyor.

Komisyon Çalışmalarında Sivil Toplum

Türkiye’nin iklim değişikliği ile mücadelede izlediği politikaları değerlendiren çevre ve iklim alanında çalışan pek çok sivil toplum kuruluşu, Türkiye’nin şu ana kadar gösterdiği performansı yeterli bulmuyor. Ülkenin iklim değişikliği ile etkin şekilde mücadele etmediğini ve Paris Anlaşması’nı çoktan onaylamış olması gerektiğini belirtiyorlar.

Nitekim Şubat ayında 37 sivil toplum örgütü, küresel sıcaklık artışını iki derecenin altında tutmayı amaçlayan Paris Anlaşması’nı Türkiye’nin onaylamasını talep eden bir imza kampanyası başlattı. Anlaşma’nın onaylanması, iklim kriziyle mücadele ve uyum politikalarının ‘karbon nötr hedefi’ ile şekillenmekte olan yeni küresel düzende Türkiye’nin yerini alması için ilk adım olarak görülüyor.

Sivil toplumun çağrılarına destek veren akademisyenler de Paris İklim Anlaşması’nın onaylanması konusunda görüş beyan ediyor. Küresel İklim Değişikliği Komisyonu’na davet edilen akademisyenlerden biri olan Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru Voyvoda, siyasilerin iklim değişikliği konusunda sorumluluğun düşük olduğu tespitlerinin aksine, Türkiye ekonomisi ile kirletici faktörler arasındaki ilişkinin çok yüksek olduğunu vurguladı. Konuşmasında Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması’nın dışında kalmasının önemli riskler barındırdığını belirten Voyvoda, anlaşma ile öngörülen çeşitli uluslararası iş birlikleri, uluslararası fonlar ve yeni piyasa mekanizmalarının dışında kalmanın önemli kayıplara neden olacağına işaret etti.

TBMM’deki İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu’na davet edilen uzmanlardan bir diğeri İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Koordinatörü Ümit Şahin, Meclis’in iklim politikalarının şekillenmesindeki hayati önemine dikkat çekerek, Türkiye’nin vakit kaybetmeden Paris Anlaşması’nı onaylaması ve 1.5 derece ile karbonsuzlaşma hedeflerini hayata geçirmesi gerektiğini söyledi. Şahin, Türkiye’nin kümülatif emisyonların dikkate alındığı “tarihsel sorumluluk” açısından 197 ülke arasında 26’ncı sırada yer aldığını paylaştı. Yıllık karbon emisyonlarındaki payı %1,2 olan Türkiye, dünyada 15’inci, Avrupa ülkeleri arasında ise Almanya’dan sonra ikinci sırada yer alıyor.

Bu ayın sonunda temelinin atılacağı söylenen Kanal İstanbul projesi ise sivil toplumun iklim değişikliği üzerindeki olası etkileri konusunda uyarılarda bulunduğu ve projenin hayata geçirilmemesi için kampanya yürüttüğü başlıklardan biri olmasına rağmen Komisyon gündeminde görüşülen konular arasında yer almıyor. Hatırlanacağı gibi, “çılgın projenin” duyurulmasından bu yana ekosistem üzerinden yaratacağı etkileri paylaşan ve hayata geçirilmemesi için hukuki süreç başlatan pek çok STK, son olarak Kanal İstanbul projesinin imar planlarına karşı yurttaşları 24 Nisan 2021 tarihine dek itiraz etmeye çağırmıştı.

Türkiye’nin uzun süredir gündeminde olan Kanal İstanbul konusunu, Komisyon üyesi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu’nun gündeme alma çabası Komisyon Başkanı Veysel Eroğlu tarafından, “Kanal İstanbul’un Küresel İklim Değişikliği Komisyonu’nun gündemi olmadığı” gerekçesiyle reddedildi. Hâlihazırda Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP)Afyon milletvekili olan Eroğlu, eski Orman ve Su İşleri Bakanı ve geçmişinde DSI ve İstanbul Su ve Kanalizasyon İşleri yöneticilikleri olan bir siyasetçi.

The post İklim Değişikliği: Yeni Bir Süreç İhtimali appeared first on Sivil Sayfalar.