Türkiye Belediyeler Birliği geçen yıl olduğu gibi bu yıl da belediyeleri teşvik amacıyla ödüller dağıtacak. “Avrupa Hareketlilik Haftası Faaliyetleri”, “Kalıcı Önlemler” ve “22 Eylül Arabasız Gün” başlıklarına en aktif katılımı gösteren belediyeler  Avrupa Hareketlilik Haftası Ulusal Ödülü’nü almaya hak kazanacak. 

İklim krizi, karbon salımı, şehir içi bisiklet kullanımı gibi konular üzerine çalışan Sıfır Gelecek ile hem Avrupa Hareketlilik Haftası’nı hem de Türkiye’nin karbon salımı ve diğer çevre konularındaki politikalarını konuştuk. Sıfır Gelecek adına konuşan Onur Korkmaz;  “Türkiye’de maalesef şu ana kadar hiçbir yerel yönetim iklim acil durumu ilan etmedi, sıfır karbon’a geçiş planı hazırlamadı. Umarız ki etkinlik böyle bir başlangıca sebep olur” diyor. 

Avrupa Hareketlilik Haftası etkinliklerini ve bu seneki temayı yerel yönetimlere yönelik farkındalık yaratma çabasını nasıl değerlendiriyorsunuz? 

Elbette yerel yönetimlerin iklim krizine karşı aldıkları tutumlar ve çabalar önemlidir. Friday for Future (Gelecek İçin Cumalar) ve Extinction Rebellion (Yokoluş İsyanı) başlattığı milyonluk kitlesel eylemler geçtiğimiz yıldan bu yana 1700’den fazla yerel yönetim iklim acil durumu ilan etmesine ön ayak oldu ve bu yerel yönetimlerin bir kısmı sıfır karbon’a geçiş programı yayınladı. Elbette iklim krizi yerel yönetimlerin çabalarıyla durdurulabilecek bir kriz değil. İklim kriziyle mücadele etmek için kısıtlı vakitimizin kaldığı bir süreçteyken bu planların bir çoğu incelendiğinde yetersiz olduğu da görülebilir ama bu bir başlangıçtır. Türkiye’de maalesef şu ana kadar hiçbir yerel yönetim iklim acil durumu ilan etmedi, sıfır karbon’a geçiş planı hazırlamadı. Umarız ki etkinlik böyle bir başlangıca sebep olur.

Bu temalar üzerine çalışan bir platform olarak, Türkiye’de karbon salımı üzerine yürütülen politikaları yeterli buluyor musunuz? Atılması gereken adımlar, eksiklikler neler? 

Türkiye’nin enerji politikaları sıfır karbona geçmekten çok uzak. Türkiye var olan termik santralleri kapatmaya çalışmak yerine yenilerini açmaya çaba sarfediyor. Son günlerde bölge halkının direnişine rağmen Adana Hunutlu’ya ve Konya Ilgın’a termik santral inşa edilmeye çalışıyor. Filtre takmadığı için mühürlenen termik santralleri özel izinle açılıyor. Arazi yapısında radikal değişiklikler yaratıyor ve arazi ormansızlaştırılmaya devam ediyor. Son günlerde gördüğümüz can kayıplarına yol açan aşırı anlık yağış kaynaklı iklim felaketleri devam ederken Türkiye’nin her şeyden önce fosil yakıtlardan bir an önce vazgeçmesi gerekiyor. Bugün artık yeni termik santralleri nereye koyacağını değil eskilerini nasıl kapatacağını ve buradaki çalışanları işsiz bırakmayacak şekilde gezegene faydalı işlere nasıl yönlendirebileceğini planlamalı. Doğal karbon yutakları olan ormanları korumalı. Bizim taleplerimiz de bunların içeriyor: İklim acil durumu ilan et, 2030’a kadar sıfır karbon geçmiş olmak için plan hazırla, adil geçişi ve iklim adaletini sağla.  

Karbon salımı düşük, sürdürülebilir, yeşil kentler yaratmak nasıl mümkün olabilir? Dünyayı getirdiğimiz bu noktada insan kaynaklı iklim felaketini önlemek için en öncelikli kamusal, toplumsal ve bireysel yöntemler neler olmalı? 

Elbette söz konusu enerji politikaları olunca asıl iş hükümete düşüyor. Ancak yurt dışındaki belediyeler de bu konuyu ciddiye alıyor. Fosil yakıt tüketen kirli araçlar yerine toplu taşımayı yaygınlaştırıyor, birçok sokağı ve meydanı trafiksiz bölge ilan ediyor, bisiklet kullanımını arttırıyor, kendi binalarının elektriğini yenilenebilir enerjiden karşılıyor ve halkı bilinçlendirecek projelere imza atıyor. Evde yenilenebilir enerji üretimini destekliyor. Bireylere de elbette çok fazla sorumluluk düşüyor. Ancak bu kriz sistemsel bir kriz. Bireysel çabalarımızdan  vazgeçmemeliyiz ancak sorunun bireysel olarak çözülemeyeceğini de unutmamalıyız. Küresel iklim hareketi olarak şu an kadar olan 30 yıllık süreçte bizleri oyalamış hiçbir şey yapmamış karar alıcılara tıpkı Greta Thunberg’in de söylediği gibi güvenmemekteyiz ve krizi çözmek için toplumsal hareketi inşa etmeyi sürdürmeliyiz.

Koronavirüs pandemisi, tüm kötü sonuçlarının yanında iklim ve doğa için güzel gelişmelere de sebep oldu. Ulaşımın ve kısmen tüketimin kısıtlanmasıyla birlikte hava kirliliğinde, karbon ayak izinde azalmalar görüldü. Sizce dünya bu günlerden iklim krizi için de bir ders almış olarak çıkar mı? Gelecek için öngörüleriniz neler? 

Koronovirüs salgınıyla sonucunda bazı işyerinde üretim durdu, insanların bir kısmı evlerine kapandı bunun sonucunda salınan karbonun azaldığı gözlemlendi fakat bu süreçte atmosferdeki karbon seviyesinin yine rekor kırdı. Önlemlerin kalkmasıyla birlikte Çin’deki hava kirliliğinin eskisinden de yüksek olduğu gözlemlendi. Türkiye’de de durum farklı değil İstanbul’daki hava kirliliği yeniden önceki Mayıs ve Haziran ayları ortalamasının yüzde 38 üzerine çıktı. Karar alıcılar sadece ekonomiyi kurtarmanın peşine düştüler. Görünen o ki buradan bir ders çıkarılmamış. Krize kriz gibi davranmak gerektiği pek de öğrenilmemiş. İklim krizi unutulabilecek yada ertelenebilecek bir kriz değil, durdurmak için çok az zamanımız var hemen şimdi harekete geçilmeli. 

Ayrıca iklim krizinin en büyük mağdurları sistemde zaten en çok sıkıntı çeken yoksullar, kadınlar ve çocuklar. Krizden en çok etkilenenleri görmek hiç zor değil; geçen gün İstanbul’daki aşırı yağış kaynaklı selden en çok etkilenen en yoksul mahallelerde bodrum katta yaşayan yoksul insanlar, 2019 evini iklim krizi nedeniyle terk etmek zorunda kalmış 1 milyon Afrikalı, ki bu insanlar karbon salımından en az sorumlu kesim. İklim krizi çözerken iklim adaleti sağlanmalı.

The post Avrupa Hareketlilik Haftası’nın Teması Sıfır Emisyon appeared first on Sivil Sayfalar.

COP’a Asla Güvenme

Bu müdahaleyi protesto eden Fridays for Future hareketi konferansın sonuncu gününe denk gelen 13 Aralık’ta herkesi küresel greve çağırdı ve “Madrid’deki iklim değişikliği konferansında milyonlarca insanın sesi sustu. COP25’in değerli sonuçları yoktu. Sivil toplum COP25’ten kovulurken fosil yakıt lobicileri hala içeridedir. Buna tahammül edilemez!” dedi. Genç iklim aktivistleri ayrıca sosyal medya üzerinden #NeverTrustACOP25 hashtagiyle bir kampanyaya başladılar.

Türkiye’de Dayanışma Grevinin Yeri Taksim

Türkiye’den de daha önce 20 Eylül küresel iklim grevinde on binlerce kişinin katıldığı iklim grevini organize eden Sıfır Gelecek kampanyası, küresel greve katılım için eylem çağrısı yaptı. Taksim Odakule’de saat 19.00’da bir araya gelecek iklim ve ekoloji aktivistleri İklim Konferansı’nda dünya liderlerinin iklim krizine karşı somut ve etkili adımlar atmadaki yetersizliklerini ve COP25’de aktivistlere yönelik müdahaleyi protesto edecek. Aynı zamanda,  Türkiye’ye Paris İklim Anlaşması’nı bir an önce onaylayarak karbon emisyonlarını 2030 yılına kadar sıfırlaması için eyleme geçme çağrısında bulunacak.

Sıfır Gelecek Ne Talep Ediyor?

“Ya sıfır karbon gelecek ya sıfır gelecek” sloganıyla yola çıkan Sıfır Gelecek içerisinde birçok iklim ve ekoloji örgütü, hak örgütü, meslek gruplarının bulunduğu bir kampanya. Kampanya,daha önce 20 Eylül tarihinde iklim için okul grevine çıkan öğrencilerden oluşan Fridays for Future (Gelecek için Cumalar) hareketinin çağrıcılığını yaptığı küresel iklim grevinin Türkiye ayağını organize etmişti. Türkiye’de 20 farklı şehirde 30 bin yetişkin ve genç sokaklarda, 40 bin öğrenci ise okullarda greve çıkmıştı. Kampanya talepleri arasında iklim acil durumu ilan edilmesi, karbon emisyonlarının 2030 yılına kadar sıfırlanması, fosil yakıt kullanımının bırakılması ve teşviklerinin sonlandırılması gibi maddeler yer alıyor.

The post 13 Aralık’ta COP’a Karşı İklim Grevi appeared first on Sivil Sayfalar.

Avustralya, Fransa, Almanya, İtalya, Yeni Zelanda ve Birleşik Krallık’ta işçiler de greve katılıyor. Bu ülkelerde, toplamda 21 milyon üyesi olan sendikalar Greta’yı ve çocukları destekleyerek greve gideceklerini açıkladılar. Bunun yanı sıra, Amazon, Ben and Jerry’s, Lush Cosmetics, The Guardian ve daha birçok şirkette çalışanlar bu Cuma grevde olacaklar. Uluslararası basın da “Covering Climate Now” adı altında bir araya gelerek, 16 Eylül’den itibaren iklim değişikliği ile ilgili haberleri önceliklendireceklerini açıkladılar. Girişime destek veren basın kuruluşu sayısı 170’i geçti.

Farkındalık ve İklim Adaleti İçin: Sıfır Gelecek

 Türkiye’de Greta’nın çağrısı, Gelecek İçin Cumalar Türkiye’nin ana çağrıcılığında çeşitli sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla oluşturulan Sıfır Gelecek Kampanyası’yla yankı buldu. İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok ilde çocuklara, Sıfır Gelecek adı altında bir araya gelen sivil toplum kuruluşları da destek verecek ve etkinlikler gerçekleştirecek. Sıfır Gelecek, 20 Eylül’de ve sonrasında gerçekleşecek etkinliklerle iklim krizini kamuoyunun gündemine taşımanın yanı sıra, Türkiye’deki karar alıcıların bir an önce iklim krizine karşı acil ve adil planlama yaparak 2030’a kadar sıfır karbonlu bir geleceğe yönelik somut adım atmalarını talep ediyor.

Buğday Derneği’nden Turgay Özçelik, Greta’nın öncülüğünde başlayan okul grevlerinin, iklim değişikliğini küresel anlamda herkesin gündemine getirdiğini belirterek, “İklim değişikliği değil, krizi denilmeye başlandı. Greta, bu konuda bir şeyler yapılması isteyen kesimin sesi oldu. Bu sesin harekete geçirmesiyle, 20 Eylülde sadece çocuklar değil yetişkinler de grev yapacak. Buğday Derneği olarak biz de bu kampanyanın içindeyiz. Küresel iklim grevi, bu konuyu insanların, karar vericilerin hayatına sokmak açısından önemli. Bireysel anlamda yapacağımız şeyler var, misal gündelik tüketim alışkanlıklarımızı gözden geçirebiliriz. Ama önemli olan karar vericilerin gündemine girmesi. Çünkü bu konuda bir an önce adım atılması gerekiyor.” Dedi.

Antikapitalistler grubundan Nuran Yüce, Sıfır Gelecek’in Uluslararası İklim Hareketi’nin 2030’e kadar sıfır karbon talebi ve bu yapılmazsa geleceğin olmayacağı vurgusuyla ‘sıfır gelecek’ sloganının belirlendiğini belirterek, “İklim krizi derken bir varoluş meselesini konuşuyoruz, bu gerçeklik bilinmiyor, aktarılmıyor. Ayrıca meselenin sorumlularına işaret edilmiyor. İklim değişikliği doğal bir durum değil, doğal olmayanının nedenini ortaya koymak ve bu nedenleri yok etmek gerekiyor. En ana talebimiz iklim değişikliğine sebep olanlarının açıklanması ve çözüm önerilerinin ortaya konulması. Bu gerçeğin açıklanması, faaliyetlerin geniş kesimler tarafından bilinmesi, durdurulması konusunda önemli bir adım atmamıza vesile olacaktır. ‘İklim konusunda acil durum ilan edin’ diyoruz. ‘Gençler geleceğimizi çaldınız’ sloganıyla yola çıktılar. Çok radikal değişikliklere ihtiyacımız var. Kârdan önce insan ve doğayı önceleyen bir tarza bürünmemiz lazım. 20 Eylül grevi bu yüzden önemli” dedi.

20 Eylül Etkinlikleri…

20 Eylül Cuma günü İstanbul’da saat 14.00’da Kadıköy İskele Meydanı’nda yapılacak basın açıklamasının ardından 16.00’da Yoğurtçu Parkı’nda buluşulacak. Saat 18.00’da ise Sıfır Gelecek Müzik Festivali kapsamında 10 sanatçının desteğiyle konserler gerçekleşecek.

İzmir’deki etkinlikler, öğrencilerin Gündoğdu Meydanı’ndaki grevi ve Alsancak İskele saat 18.00’da İklim Yürüyüşü ile başlıyor. Kültürpark Sahne’deki konserler ve performans gösterileri ise 19.00’da başlayacak. Bursa’daki etkinlikler 14.00’da Nilüfer Kent Konseyi önünden Üç Fidan Parkı’na yapılacak Gelecek İçin İklim Yürüyüşü’yle başlayacak. Bursa Tabip Odası 14.00’da BAOB Özgürlük ve Demokrasi Meydanı’nda açıklama yapacak. Balıkesir’de Ayvalık ve Altınoluk etkinlikler yürüyüşlerle gerçekleşirken, Muğla Çevre Platformu, kömür madeni için kesilmek üzere işaretlenen orman alanında piknik düzenleyecek. Diyarbakır Bisiklet ve Doğa Sporları Derneği bisikletli etkinlik ve film gösterimi yapacak. Etkinliklerle ilgili geniş bilgiye Sıfır Gelecek sitesinden erişmek mümkün.

Birleşmiş Milletler Zirveden Ne Bekliyor?

Zirvenin sloganı “Bir planla gelme zamanı” Liderlerin artık ideallerden, vaatlerden bahsetmesi yeterli değil. İklim krizi kapıda ve artık somut planlar ve sözlerden bahsetmenin zamanı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, Antonio Guterres, özellikle dört temel alanda somut adımların atılması gerektiğini ifade ediyor.

• 2050’de net sıfır emisyon,
• Yeni hiçbir kömür yatırımı yapmamak,
• Kirleticilerin ödeyeceği bir vergi rejimi oluşturmak
• Fosil yakıt teşviklerine son vermek.

Aynı zamanda zirve kapsamında somut iklim eylemi alanları olarak aşağıdaki alanlar belirlendi.

Finans: Kamu ve özel sektör fonlarının dekarbonizasyon için harekete geçirilmesi

Enerji Dönüşümü: Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye dönüşümün hızlandırılması ve enerji verimliliği konusunda somut adımların atılması

Endüstri dönüşümü: Petrol ve Gaz, Çimento, Çelik, Kimya ve Bilgi Teknolojileri sektörlerinde karbon yoğunluğunun azaltılması

Doğa temelli çözümler: Ormancılık, Tarım, Denizler ve Gıda Sistemlerinde sürdürülebilir çözümlerin hayata geçirilmesi için gerekli adımların atılması

Şehirler ve Yerel Eylem: Kentlerde ve yerel düzeyde emisyonların azaltılması, kentli yoksullar başta olmak üzere kentlilerin korunması için gerekli olan kentsel altyapı adımlarının atılması

Direnç ve Adaptasyon: İklim değişikliğine karşı en hassas olan kesimler ile ulusların iklim değişikliği ile baş edebilmeleri için gerekli olan küresel destek mekanizmalarının hayata geçirilmesi.

Somut İklim Eylem Duyuruları:

Mission 2020 adlı uluslararası kuruluş UNCAS öncesinde, ülkelerin, şehirlerin, özel sektörün şu ana kadar Paris Anlaşması’na uymak adına yaptığı somut iklim eylemlerini bir araya getiren bir liste yayımladı. Listede özellikle Eskişehir kent yönetiminin yürüttüğü enerji verimliliği planı dikkat çekiyor. Bu plan, küreselde iklim eylemi alanında en önemli ve başarılı enerji verimliliği çalışmaları arasında gösteriliyor.

Önemli Etkinlikler:

21-22 Eylül: Birleşmiş Milletler İklim Eylem Zirvesi Ön Toplantıları

Zirveden önceki 2 günde birçok farklı hazırlık toplantısı düzenlenecek. Gençler, İş Dünyası ve Belediye başkanları bir araya gelecek.

22 Eylül: Sosyal Fayda Zirvesi

23 Eylül: BM İklim Eylem Zirvesi

23 – 29 Eylül: New York İklim Haftası

İş dünyası, sivil toplum ve sanat dünyasından birçok önemli insanın etkinliklerine katılacağı New York İklim haftası da Birleşmiş Milletler İklim Eylem Zirvesi ile aynı gün başlayacak.

25 Eylül: IPCC Değişen İklimlerde Denizler ve Kriyosfer Özel Raporu

IPCC 25 Eylül’de Monaco’da küresel ısınmanın su kaynakları ve denizler üzerinde oluşturduğu baskıyı ortaya koyan ve ne adımlar atılması gerektiğine dair bilimsel bulguları içeren IPCC Değişen İklimlerde Denizler ve Kriyosfer Özel Raporu’nu kamuoyu ile paylaşacak.

The post Greta’nın Çağrısı Türkiye’de Sıfır Gelecek Kampanyasıyla Karşılık Buldu appeared first on Sivil Sayfalar.

20 Eylül İstanbul etkinliklerin ikinci ayağı ise 16.00’da Yoğurtçu Parkı’nda başlayacak. Parkta bir araya gelen aktivistler, bir iklim festivali düzenleyecekler. Standların, çeşitli atölyelerin, konuşmaların ve performans gösterilerinin olacağı festivale 18.00’dan itibaren müzik grupları şarkılarıyla eşlik edecek. Sahnede yer alacak gruplar ve performans sanatçıları şöyle: Barlas Tan Özemek, Güney Marlen, Güz Kumpanyası, Kabile, Lara Di Lara, Nil İpek, Pınar Keleş, Sumru Ağıryürüyen & Muammer Ketencioğlu, Şudabap Çocuk ve Teneke Trampet.

“Türkiye’nin İklim İçin Bir An Önce Harekete Geçmesini Talep Ediyoruz”

İklim grevi hakkında genç iklim aktivistlerinin dayanışma ağı Fridays for Future (Gelecek için Cumalar) adına konuşan Efe Tügen de çocuk, genç, yaşlı herkesi küresel iklim grevine İstanbul’dan ses vermek için 20 Eylül’de Kadıköy’e çağırdı. Tügen, “bizim çağrımızın amacı geleceğimiz için, gezegenimiz için herkesi harekete geçmeye teşvik etmek ve iklim krizinin aciliyetine karşı iklim acil durumunu karar alıcıların gündemine getirmek. İçinden geçtiğimiz krize karşı dünyanın dört bir yanında yerel yönetimler ve ülkeler iklim acil durumu ilan ederken, Türkiye’nin de bir an önce harekete geçmesini talep ediyoruz. Gelin, sesimizi bir arada yükseltelim” dedi.

Sıfır Gelecek Kampanyası ve kampanya dahilinde gerçekleşen etkinlikler web sitesi üzerinden takip edilebilir.

The post İklim Aktivistleri 20 Eylül’de Kadıköy’de! appeared first on Sivil Sayfalar.

Türkiye’de ilk eylemlerini dünyadaki diğer iklim aktivistleriyle aynı anda Beşiktaş’ta yapan Yokoluş İsyanı, alışılmış eylem metodlarının dışına çıkmak istiyor. Nisan ayında Kadıköy’de yıkmak, yerle bir etmek anlamına gelen “Hurdahaş” adını verdikleri sanat performansı hayata geçiren Yokoluş İsyanı, demir bir konstrüksiyon yapı oluşturdu. Bu yapı yarı saydım aydınger kağıdıyla kaplandı ve sanat performansı sergilenerek kağıdın üzerine iklim kriziyle ilgili yazılar yazıldı. Yazılama bittiğinde izleyen yurttaşlara tarafında olumlu tepkiler alan eylem Yokoluş İsyanı, yaratıcı eylemlerle iklim krizine dikkat çekmeye devam edeceğini söylüyor. 

Yokoluş İsyanı’nda iklim aktivistleri Elif Ünal ve İren Bıçakçı ile küresel ve yerel iklim hareketlerini, devletlerin üzerine düşen görevleri ve iklim krizinde medyanın rolünü konuştuk. 

Yokoluş İsyanı hareketini nasıl tanımlarsınız?

Elif Ünal: Yokoluş İsyanı, diğer çevre örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarından farklı olarak hiyerarşik yapıya sahip değil. Yatay örgütlenme düzeniyle çalışarak karar alma süreçlerinde hiyerarşiyi yıkmaya çalışıyoruz. Böylelikle ortaya daha yaratıcı ve etkileyici işleri üretmeyi amaçlıyoruz.  

“İlk Talebimiz İklim Kriziyle İlgili Gerçeklerin Söylenmesi”

Yokoluş İsyanı olarak nasıl bir araya geldiniz? Amaçlarınız, hedefleriniz nelerdir?

Elif Ünal: Extinction Rebellion’nın Londra’da faaliyete başladığı dönemde yaşanan gelişmeleri Türkçe çevirmemiz gerektiğini düşündük. Bir Twitter hesabı açarak iklim haberlerini ve İngiltere’deki gelişmeleri aktarmaya başladık. Böyle olunca, insanlar bize katılıp nasıl katkı sağlayabileceklerini sormaya başladı. İklim kriziyle ilgili bir şeyler yapmak isteyen yaklaşık 10 kişiydik. Birlikte iş yapmazsak çok büyük haksızlık olacağını düşündük ve harekete geçtik. Herkese açık bir çağrı yaptık. İnsanlar çeviri, tasarım gibi çeşitli üretim yöntemleriyle destek olmak istedi. Çok konuşulmasa da insanlar iklim kriziyle ilgili endişelerini paylaşacakları kişileri arıyorlar. Açıkçası biz bu kaygılı insanların bir araya gelmesiyle bir hareket oluşturduk.  

İren Bıçakçı: İlk olarak talebimiz acil durum ilan ederek hükümetlerin gerçeği söylemesi. Karşımızda çok ciddi bir iklim krizi var ama iklim krizi olarak aktarılmadığı için kimse farkında değil, harekete geçilemiyor. 

İkinci talebimiz ise 2030 yılına kadar net sıfır karbon emisyonuna ulaşmak. Aslında bu talep İngiltere’de 2025 yılı olarak belirlendi. Sıfır karbona geçilmesi için bir geçiş planının hazırlanması, bu planın yurttaşlar tarafından denetlenmesini ve denetimin güçlenmesini istiyoruz. 

Londra’daki Extinction Rebellion ile nasıl bir ilişkiniz var? 

Elif Ünal: İngiltere’deki ekiple bağlantı kurduk. Türkiye’de olduğumuzu ve iklim kriziyle ilgili bir şey yapmaya başladığımızı söyledik. Bize çok yardımcı oldular. Eğitim paketlerini ve bize yol gösterecek belgeleri paylaştılar. Diğer ülkelerdeki hareketlerle de güzel bir iletişim halindeyiz. 

“Amacımız Sınırları Zorlamak”

Extinction Rebellion sivil itaatsizlik eylemleriyle gündeme geliyor. Siz Türkiye’de neler yapmayı planlıyorsunuz?

Elif Ünal: Her ülkenin hareketleri ve yapabilecekleri farklı. Mesela İngiltere’de 10 gün boyunca bir meydanı kapatabiliyorlar, meclisi basabiliyor ya da bizim aşırı bulabileceğim sivil itaatsizlik eylemlerinde bulunabiliyorlar. Örneğin; eylemciler İngiltere’de bina girişlerini kendilerini yapıştırıcı ile yapıştırabiliyorlar. Kanunlara göre yapıştırıcıyla yapıştırılan bir kişiye polis 1.5 saat boyunca dokunmuyor. Aynı eylemi Fransa’da denediler. Eylemciler kendilerini bir petrol şirketinin girişine yapıştırdı ve polis eylemcilere 5 cm uzaklıktan biber gazı sıktı. 

Biz Türkiye’de sokakta olmak istiyoruz. İnsanlara ulaşabilmek insanlarla iç içe olabilmek… Başka insanlara rahatsızlık verecek eylem metodlarını benimsemiyoruz. İklim krizini anlatmak açısından yaratıcı eylemler düzenlemek istiyoruz. Sanatla, müzikle ve insanların kendilerini ait hissedebileceği eylemlerle kendimiz ifade etmek istiyoruz. Amacımız dikkat çekmek bunu mümkün olduğunca sınırları zorlayarak yapmak. 

Türkiye’deki diğer çevre örgütleriyle birlikte “Sıfır Gelecek” kampanyanız var. Kampanyadan bahsedebilir misiniz?

İren Bıçakçı: İklim için ses çıkaran bütün hareketlere açığız. Çeşitli çevre hareketleriyle ve Sivil toplum kuruluşlarıyla “Sıfır Gelecek” adında bir kampanya hazırlığındayız. Bu kampanyayı Yeryüzü Derneği, Kuzey Ormanları Savunması, 350.org, Parents For Future, Antikapitalistler, Fridays For Future, Genç Yeşiller, Yeşil Düşünce Derneği ve Buğday Derneği ile birlikte düzenliyoruz. 

Önce sosyal medya kampanyası ile başlıyor. “2030’da ben” adlı bir sosyal medya kampanyası herkesin katılımına açık olacak. İnsanların 2030 yılındaki umutlarının, amaçlarının, beklentilerinin hayal kırıklıklarının gösterileceği bir kampanya olmasını düşünüyoruz. 

Daha sonra 5 hafta boyunca iklim değişikliklerinin sonuçları ve nedenlerinin oluşan beşer tema işlenecek. Bu haftalarda ormansızlaştırma, fosil yakıt ve hava kirliliği, iklim adaleti, gıda ve plastik, olacak. İlgili temalarda sosyal medya paylaşımları, film gösterimleri, paneller, sunumlar vb. etkinlikler olacak. İklim Krizi konusunda insanların dikkatini çekmek ve bilgilendirmek istiyoruz. Daha sonra da 20 Eylül’de genel grev olacak. Bu grev gününde çocukların büyük grevinin gerçekleşeceği gün ama herkesin katılması bekliyoruz. O günün bir festival ile sonlanmasını bekliyoruz. 

“Dünyanın Kirlenmesinde En Çok Payı Olan Yetişkinler”

Greta Thunberg’nin okul grevi tüm dünya ile birlikte Türkiye’de de karşılık buldu. Çocukların gazetene sahip çıkmasıyla birlikte yetişkinlerde oluşacak bilinç, iklim krizinden çıkılması için bir yol olabilir mi?

Elif Ünal: İklim için okul grevleri Greta ile başladı. Greta, 15 yaşındayken bir pankart alıp parlamento binası önüne geçti “İklim krizi hakkında hiçbir şey yapmıyorsunuz öyleyse ben de okuluma gitmiyorum, greve çıkıyorum” diye başladı ve milyonlara ulaştı. 

Greta’dan sonra her yerde öğrenciler sokağa çıkmaya ve seslerini duyurmaya başladılar. “Bizim bir gelecek hakkımız var bunu talep ediyoruz” dediler. Çok haklı bir talep. Şu an yetişkinler dünyanın kirlenmesinde en çok payı olan kişiler. Greve çıkan çocukların bir payı yok ama yüzleşmek zorunda kalacaklar. Ama çocukların greviyle herkes de bir umut oluşuyor. Buna en güzel cevabı “Umutlu olmanızı istemiyorum. Yaptığımı takdir ediyorsanız hareket geçmenizi istiyorum” diyerek Greta veriyor. 

“İklim Krizi Farkındalığının Düşük Olduğu Türkiye’de Çocukların Sayısı Az Değil” 

Dünya’da çocukların iklim grevi ses getirirken milyonlarca öğrenci sokaklara çıkarken Türkiye’deki eylemler neden sönük geçiyor?

Elif Ünal: Türkiye’de de çok fazla çocuk var. İzmir, Antalya, Lüleburgaz, İstanbul ve Diyarbakır’da çocuklar iklim için okul grevine çıkıyorlar ve eğitimlerinde bir günü feda ediyorlar. 

Greta çıktığında tek kişi olarak başladı ve onun kararlılığından cesaretinden etkilenen herkesi beraberinde sürükledi ama herkesin Greta olması beklenemez. 

Buradaki çocuklar ellerinden geleni yapıyorlar. Okullarına gitmiyor eğitimlerinden feda ediyorlar. Her Cuma günü istikrarlı bir şekilde greve çıkıyorlar ve okuldaki arkadaşlarına iklim kriziyle ilgili şeyleri anlatmaya çalışıyorlar. Bu durum zaman zaman öğretmenleriyle karşı karşıya kalmalarına da yol açıyor.  Aslında alabileceklerinden ağır bir yük almış durumlarda. Peki, biz neler yapabiliriz? Çocukların yaptığı greve katkıda bulunarak duyulmasını sağlayabiliriz. Ya da kendimiz çıkıp bir şeyler yapmalıyız ancak o zaman anlamı olur. Greta’ya hiç kimse destek olmayıp Greta’dan başarılar yaratmasını bekleseydi o da başarıya ulaşamazdı. Bütün gazetecilerin, basın kuruluşlarının, siyasetçilerin şu an Türkiye’de çıkan çocukların arkasında durmaları, eylemlerine sadece söylemle değil eylemleriyle de destek olmak gerekiyor. 

İren Bıçakçı: İklim krizi farkındalığının bu kadar düşük olduğu bir ülkede çocukların sayısı kesinlikle az değil. Okullarından genellikle hiç destek görmezken greve çıkmaları bile oldukça takdire şayan bir durum. Yetişkinlerde bu kadar cesur davranışlar göremiyoruz. Çocukların bizden daha cesur olduğunu düşünüyorum.

Avrupa ülkeleri iklim krizi için çözüm yollarını tartışıyor. Fransa ve Almanya uçak biletlerinden çevre vergisi almayı planlarken, İngiltere iklim için acil durum ilan etti.

Türkiye’de üst düzey yönetim tarafından iklim krizi için herhangi bir adım atılmamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Elif Ünal: Dünyanın her yerinde hükümetler iklim krizine karşı gerçekçi çözüm bulmaktan uzaklar. Bazı ülkeler iklim acil durumunu kabul etti. Aslında bunu söylemeleri de yeterli değil. Avrupa ülkelerinden bahsediyoruz ve Avrupa ülkeleri şu anki koşullarda çok büyük sorumluluğu var. İklim adaleti dediğimiz kavram da buradan çıkıyor. Hareketin Londra’da başlamasının sebebi de bu. (Sanayi Devriminin İngiltere’de başlamış olması.)

İngiltere iklim acil durumu ilan etti. Türkiye’ye baktığımızda böyle bir ilan yok. Meclisin gündemine gelmiyor, partilerin seçim söylemlerinde yok. Bir gizleme ve saklama arayışı var. Türkiye bu konuda ne yapabilir diye düşündüğümüzde acil durum ilan etmek bir çözüm değil ama ilk adım bu olmalı. İnsanların neyle karşılaştıklarını bilmeye hakkı var. Bunu yaptıktan sonra da bütün yerellerde belediyelerin iklim için geçiş planları uygulanması gerekiyor. 

Türkiye’de hala madde 45 ile uğraşıyoruz. Şu an geri çekildi ama yeniden gündeme geleceği konuşuluyor. Maden Kanunu Teklinde yer almış olan madde 45, baca gazı filtresi olmadan çalışan kömürlü termik santralların 2 yıl daha çalışmasına imkân sunuyordu. Termik santralleri kapatmamız bir de bacasız kullanalım diyoruz. 

Geçiş yapıldıktan sonra kapatılan termik santrallerde çalışanların etkilenmemesi için uygun işlerin ortaya çıkarılmasını ve işçilerin dönüşümün merkezinden olmasını talep ediyoruz. 

Mesela Avrupa’daki uluslararası sendikalar iklim için 1 milyon iş talebinde bulunuyor. Türkiye’de de böyle olmalı. Yeni iş imkanları sağlayarak işçinin dönüşümün merkezinde olduğu, haklarının güvenceye alındığı bir geçişle geçilmesini istiyoruz.

The Guardian haberlerinde “iklim değişikliği” yerine “iklim krizi” gibi daha net ifadeler kullanacağını açıkladı. İklim krizinde medyanın rolü nasıl olmalı?

İren Bıçakçı: Medya aynen hükümetler gibi krizin gerçeklerini söylemesi gerekiyor. İklim krizini durdurmak için yapabileceklerimizi anlatmalı. 

Elif Ünal: İklim kriziyle “İklim krizi geliyor” diye ardı ardına raporlar yayınlanıyor. Bunlar geleceğe yönelik projeksiyonlar gibi yansıtılıyor. Sansasyonel olması için “10 sene sonra 1 milyon tür yok olacak” deniyor. Oysa iklim krizi şu anda yaşanıyor. Bunun altının çizilmesi lazım. İnsanlar şu anda yaşandığını bilirse harekete geçme isteği artacaktır. 

Artık Türkiye’de hortumlar oluyor. Geçen yıl 13 yaşında mevsimlik tarım işçisi Berivan Karakeçili Antalya’da çıkan hortum nedeniyle çatında düşen sacın başına isabet etmesi sonucu hayatını kaybetti. Türkiye’de daha önce hortumlar görülmüyordu. Şu anda görülmeye başlamasının sebebi iklim krizi. Gazeteler hortum haberleri yaparken, hortumun neden yaşandığını haberde anlatmalı. Hortumlar yaşanıyor; çünkü iklim krizi var. Bunun doğal bir afet olmadığı mesajı verilmesi lazım. 

Gıdaların pahalı olmasından, tanzim kuyruklarından bahsediyorsak bunun sebebi iklim krizi; çünkü şu an gıdayı üretmek daha zor. Yazın ortasında dolu yağıyor ve ürün üreticinin elinde kalıyor sonra pahalılaşıyor. Basın kuruluşlarının iklim krizinin herkesin hayatını etkileyen bir boyunu olduğunu göstermesi lazım. 

The post Yokoluş İsyanı: “Alışılmışın Dışında Eylem Metodları Benimsiyoruz” appeared first on Sivil Sayfalar.