Merhaba öncelikle. Ben Nil Ormanlı Balpınar. 1990, İstanbul doğumluyum. Aslında bir yayınevinde editör olarak çalışıyorum ama Nil Kıyısı isimli Instagram hesabımda az atıklı, sürdürülebilir ve plastiksiz yaşam üzerine önerilerde bulunuyorum.

‘Başka Bir Gezegen Yok’ adlı bir kitap yayınladınız, sosyal medyada aktifsiniz, kendinizi nasıl tanımlıyorsunuz? 

Benim için yeni bir şeyler öğrenmek çok önemli, “doğru” bilginin peşinden gitmeye çok önem veriyorum. Ama bunu kıymetli kılan bilgiyi başkalarıyla paylaşmak. Hesabımı da bu yüzden açmıştım zaten, kitap da yine bu fikir temelinde doğdu. O yüzden edindiğim bilgileri başkalarına aktarmak, onlardan yeni bir şeyler öğrenmek, bunları biriktirmek ve birlikte çoğaltmak çok önemli. Kendimde de bu misyonu görüyorum.

Siz çevre bilincini nasıl edindiniz? Bu farkındalık seviyesine nasıl ulaştınız? Çocuklara ve gençlere sizin deneyimleriniz çerçevesinde sizce nasıl bir eğitim verilmeli? 

İki senedir ekolojik bir yaşam sürüyorum, doğaya olan etkimi olabildiğince azaltmaya çalışıyorum. Ondan önce de doğayla bir bağım olduğunu hissediyordum ama hayat tarzı olarak benimsememiştim. Muslukları açık bırakmayalım, odadan çıkarken ışıkları kapatalım, gereksiz plastik kullanmayalım, tadındaydı. Gerçek farkındalığım ise bir file çanta edinmemle başladı. Doğaya zarar veren ürünlerin alternatifleri olduğu görünce daha fazla araştırmaya, kendi atıklarımı ve alışkanlıklarımı incelemeye başladım ve yavaş yavaş bu değişimleri hayatıma uyarladım.

Çocuklar ve gençler gezegenimizin geleceği için çok önemli. Hem bizim yaptıklarımız (olumlu ve/veya olumsuz) hem de onlara aktardıklarımız geleceğimizi belirleyecek. O yüzden ekoloji temelli bir eğitim ne kadar erken başlarsa o kadar iyi. Okullarda birtakım çalışmalar var fakat bence acilen müfredata da eklenmeli ve ders olarak okutulmalı. Her zaman dediğim gibi, bu hayat tarzını benimsememiz gerekiyor ve birtakım şeyler zorunlu olmadan önce kendimizi alıştırmalı ve gündelik yaşantımızı ona göre yeniden düzenlemeliyiz.

Plastiksiz, az atıklı ve sürdürülebilir bir yaşama doğru bir hayat için, bireyler ve STK’lar ne yapmalı? Türkiye’de STK’ları sürdürülebilir bir yaşama katkıları açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? 

Öncelikle “Bir kişiden ne olacak ki…” bakış açısından kurtulmalıyız, bu en önemli adım bence. Bir kişi, bir başka kişiyi etkiler; o da bir başka kişiyi – böylece talepler çoğalır, buna göre adımlar atılmaya başlar. Kendimizi küçümsememeliyiz, biz birey olarak çok değerliyiz, isteklerimiz de öyle. Önce işe kendimizden başlamalı, daha sonra konuyla ilgili STK’ları, dernekleri, kolektifleri ve diğer oluşumları araştırıp onlarla birlikte çalışmalıyız.

Türkiye’de birbirinden güzel işler yapan bir sürü oluşum var. Daha güzel işler yapabilmeleri için onlara gönüllü olarak destek vermeli, biraz da biz elimizi taşın altına sokmalıyız.

Kitabınızdaki en önemli tavsiyelerinizden biri, “Bir gecede kimse değişemez, bunun bilincinde olup hareket edin. Acele etmek yerine benimseyin”. Bu bilince ulaşmanın ve yavaş yavaş hayatımızı değiştirmenin aşamalarını bize özetler misiniz? Nasıl bir yol izlenmeli? 

Çünkü bu bir moda değil, gelip geçici bir şey değil. Bu yüzden eğer acele edip farkındalığımızı tam olarak oluşturmadan bu işe kalkarsak bir süre sonra yaptığımız her eylem bize zor gelmeye başlar, üşeniriz ve bırakırız. Bu her konuda böyle. O yüzden bebek adımlarıyla ilerlemek çok önemli. Atmamız gereken ilk adım, alışkanlıklarımızın ve hayat tarzımızın farkına varmak olmalı. Bir hafta boyunca çöp kovanızı inceleyebilirsiniz mesela. Hangi tarz atıklarınız daha fazla? Beslenme alışkanlıklarınız nasıl? Arabanız var mı, hangi ulaşım aracını tercih ediyorsunuz? Evinizde kaç tane elektronik alet var? Alışverişinizi nereden yapıyorsunuz? Yılda kaç tane kıyafet alıyorsunuz? 

Bu soruları kendimize sorarak başlamalı ve yanıtlara göre doğa dostu alternatifler ve çözümler bulmaya çalışmalıyız. Ama dediğim gibi, bir anda hepsine birden yetişmeye çalışırsanız yorulursunuz. Zamana yayın, benimseyin ve bu hayat tarzını sevin

Size göre kuşaklar arasında çevre bilinci açısından bir fark var mı? Son günlerin trend tabiri ile Z kuşağı ekolojk konularda daha bilinçli olabilir mi? 

Gözlemlerime göre Z kuşağını ikna etmek, anne babalarımızı ikna etmekten daha kolay. Çünkü ebeveynlerimiz zamanında zaten bizim şu an istediğimiz, ulaşmaya çalıştığımız yaşam tarzını sürmüşler. Daha sonra her şeyin “kolayına” alışınca nedense geçmişlerini unutmuşlar ve şimdi de geriye dönüşte zorlanıyorlar. Annemi çamaşır suyundan vazgeçirene kadar neler çektim, bir bilseniz  

En temel seviyede bu konularda bilgi ve farkındalık seviyesine sahip olmayan birine ne önerirsiniz? Neyi bilmeli? Bu öğrendiği bilgi ile hareket geçmesini nasıl sağlamalı?

Öncelikle doğada vakit geçirmesini öneririm. Doğayı tanımasını, sesini dinlemesini, o muhteşem döngüyü fark etmesini öneririm. Gidip bakalım, doğanın içinde çöp diye bir şey var mı? Çöp, insan icadıdır. Ama doğada her şey, bir diğer şeye hizmet eder. O yüzden muhteşem döngü diyorum işte, her şey birbirini mükemmel bir şekilde tamamlıyor. Bunun anlamak insanda büyük bir farkındalık yaratıyor bence. Doğayı tanımadan ona yardım edemeyiz.

Bu arada doğadan kastım illa ormanlar, denizler değil. Bunu anlatırken aklıma Yuva Derneği’nin Ekolojik Okur Yazarlık Eğitimi’nde yaptığımız bir etkinlik geldi: Dışarı Çık! Gruplar halinde dışarı çıkıp etraftaki canlıları gözlemledik. Hangi ağaç, kuş, böcek, çiçek türleri var? Arı var mı, varsa hangi çiçeklere konuyor? Bunları not edip aralarında bağlantılar kurmaya çalıştık.

Normalde evden dışarı çıktığımızda varacağımız yere odaklanır, etrafımızdaki diğer canlıların farkında olmadan yürüyüp gideriz. Ama aslında biz fark etmesek de etrafımızda bir sürü canlı ve bir ekosistem var. Her ne kadar şu an her yer beton yığını olsa da doğa kendini bir şekilde buluyor. Evinizin önündeki o küçük yeşillik de doğa, sabah duyduğunuz martı sesleri de. Sabah uyanınca balkona çıkın ve sakince etrafı dinleyin, kaç farklı kuş cıvıltısı duyuyorsunuz? Ayırt edebiliyor musunuz? Görünce korktuğumuz ve öldürmeye çalıştığımız örümceğin bile orada olmasının bir sebebi var.

Bunlar hep insanda farkındalık yaratan şeyler. O yüzden bir parçası olmak istediğimiz şeyi iyice tanımalı ve kulak vermeliyiz. Gerisi geliyor zaten.

The post ‘Başka Bir Gezegen Yok’ appeared first on Sivil Sayfalar.

İşte bu nedenle özellikle de al götür kahve içenlere bir çağrı niteliğinde #kahvemtermosta hareketi başlatıldı. İlk başta amaç al-götür kahve satan mekanlara ulaşmak ve bu mekanların termoslarıyla gelenlere çabalarını teşvik amacıyla sembolik de olsa bir indirim yapmalarını sağlamaktı. Termos deniyor ama termos artık bir sembol, yanınızda taşıdığınız kupa da olabilir bardak da. Artık bu konuda hassas olanlar için birçok seçenek bulmak mümkün. 

#kahvemtermosta mekanlar kadar bireyler hatta şirketler tarafından da ilgiyle karşılandı ve kısa sürede yayılmaya başladı. Şu an itibariyle Türkiye’nin 18 ilinde 150’yi aşkın katılımcı mekan bulunuyor.

The post Termosla Gelen İndirim: #Kahvemtermosta appeared first on Sivil Sayfalar.

Sıfır atık (zero waste) mantığıyla işletilen bu bakkalda geri dönüşümsüz hiçbir madde kullanılmadan üretilen ürünler tüketicilere sunuluyor. Kendi topraklarında ürettikleri ilaçsız ve hormonsuz ürünlerin yanı sırada bölgedeki insanların ürettiği gıdalar Çöpsüz Bakkal’da satışa sunuluyor. Bu beş ismin amacı yöredeki çiftçileri organik üretim konusunda teşvik etmek, yetiştirdikleri ürünlerden gelir elde edebilmelerini sağlamak ve yöredeki kadınlar için de el emeklerini sergileyebilecekleri bir alan oluşturmak. Aynı zamanda sıfır atık mantığıyla geri dönüşümsüz hiçbir materyal kullanmadan yeni tüketim anlayışına örnek olmak. 

‘Dünyaya En Büyük Kötülük Geri Dönüşümsüz Materyaller’

Çöpsüz Bakkal’ın kurucularından Dr. Ayşegül Ünver, ilaçlı gıdaların insanları zehirlediğini pek çok ortamda dile getirmiş. Çöpsüz Bakkal’ın bölgedeki insanların ‘ne yapabiliriz’ sorusu üzerine kurulduğunu belirten Ünver “Dünyaya ve üzerinde yaşayan bütün canlılara yaptığımız en büyük kötülüklerden biri geri dönüşümü olmayan materyalleri kullanmak ve çöpe atmak… Çağımız tüketim toplumunun geldiği çıkmaz yollardan birisi de bu. Bunu geriye çevirmek yine farkındalık yaratmakla mümkün olacaktır. Bakkalımız sıfır atık mantığıyla hiçbir geri dönüşümsüz materyal kullanmadan satışlarını yapıyor. Bazı ülkelerde başlayan bu harekete bizde buradan destek olmak istiyoruz” dedi. 

‘Değiştirmek İçin Bir Şeyler Yapmalıyım’

Çöpsüz Bakkal’ın kurucuları arasında yer alan Menekşe Onukar da yıllarca beyaz yakalı olarak çalıştıktan sonra Foça’ya yerleşmiş. Doğayla iç içe olmanın terapi gibi olduğunu dile getiren Onukar da “İlaç kullanmadan, yerel tohumla üretmek, çöpün geri dönüşümünü sağlayarak tükettiğimiz şeylerin doğaya zarar vermemesi için çalışmak, bu felsefeyi insanlarla paylaşmak fikri hoşuma gitti. ‘Değiştirmek için bir şeyler yapmalıyım’ derken yolum, aynı değerlere sahip insanlarla keşişti. Çöpsüz Bakkal, yerel tohumu kullanarak, ilaçsız doğal ürünleri tüketiciyle buluşturmak ve sıfır atık hedefimiz, aynı zamanda bölgemizdeki çiftçinin bilinçlenmesine, ürününü satabileceğine inancının artmasına katkı sağlayacağından çok önemli” diye konuştu. 

‘Duyarlı Tüketicilerle Doğa Dostu Üreticiler Arasında Köprü’

Ayşegül Sedlacek de tüketici olarak arzu ettiği güvenilir, sağlıklı gıda ürünlerine erişmenin zorluğun kaynaklı Çöpsüz Bakkal sürecine dair olmuş. Sedlacek de şunları söyledi “Benim gibi düşünen ve bu konuda farkındalık yaratmak isteyen bir avuç insanla, organik ürün üreten ve satan, ayrıca bunları mümkün olduğunca sıfır atık mantığıyla gerçekleştirilen bir bakkal dükkanı açmak, organik, lezzetli ve sağlıklı ürün yetiştirip satmak, yörede bu şekilde çalışan güvenilir üreticilerin ürünlerini pazarlamak, kafalarımızda bir ampul gibi yandı. Amaç belirlenince Çöpsüz Bakkal’ımız doğmuş oldu. Bizler burada duyarlı tüketicilerle, doğa dostu üreticilerin köprüsünü kurmak istedik”. 

‘Bilinçli Tüketici Pek Çok Şeyi Değiştirebilir’

Ebru Güvenç de ilaçsız tarımın sadece insan sağlığı için değil tüm canlılar için toprak için, dünya için çok önemli olduğunu vurgulayarak “Maalesef devletin buna uyanması ve bu üreticileri desteklemesi zaman alacak. Ekonomik sistem tüketiciler üzerinden yürüyor, blinçli tüketici pek çok şeyi değiştirebilir. Aynı zamanda tüketicilerin de sağlıklı gıdaya ulaşma, aldıkları ürüne güvenme, günlük yaşamın hızında buna zaman ayıramama gibi sorunları var. Bakkalımıza kimyasal ilaçlı, hormonlu, kimyasal gübre kullanılmış, GDO’lu ürünlerden uzak durma şartı koyduk. Dünyamız üzerinde insanoğlunun verdiği tahribat sürdürülebilir yaşamı tehdit boyutlarına getirmiştir. Bireysel olarak tüketim sorumluluğunu ele almak, üreticileri desteklemek için talebin yükselmesini sağlayacaktır. Daha çok üretici sağlıklı üretime başlama cesareti bulacaktır” dedi. 

‘Üreticiler İçin Eğitim, Kadınlar İçin Üretim Alanları’

Üreticiler için eğitimler düzenlemek ve kadınlar için de üretim alanları için geliştirmek istediklerini dile getiren Ful Bülge de “Tüm bu ilişkiler içinde temel felsefemizi anlatmak ve temiz bir dünyaya ulaşmak için hep birlikte çalışmamız gerektiğini anlatmak istiyoruz. Bir diğer amacımız bazı ülkelerde başlamış olan sıfır atık felsefesini bakkalımızda uygulamak. Bu özelliğimizle Türkiye’de açılan ilk tüketim yeri olduğumuzu biliyoruz. Bunun örnek teşkil etmesini arzu ediyoruz. Kabını getir, doldur götür sloganı ile müşterilerimize yeni bir alışkanlık kazandırmak niyetindeyiz. Ayrıca kendi diktiğimiz bez torbalarımız, filelerimiz, özel şişe ve kutularımız mevcut. Yeter ki kullanılan materyal dönüşümsüz olmasın. Birlikte daha temiz bir dünyayı oluşturalım” diye konuştu. 

Çöpsüz Bakkal; pazartesi günleri dışında, haftanın her günü saat 10.00 ile 20.00 arasında açık.

The post Türkiye’nin İlk Sıfır Atıklı Bakkalı; Çöpsüz Bakkal  appeared first on Sivil Sayfalar.