Seçil Yaylalı: PASAJ is an artist initiative run by two artists and two cultural managers, which includes participatory and socially oriented art projects… We host exhibitions, interventions, workshops, speeches, performances of local and international artists. We can say that it is a structure that seeks ways to facilitate the exchange of experience and skills, trying to create an environment in which artists can encounter different communities. As an initiative that respects the local knowledge, history and memory, it explores ways to exist in public and semi-public spaces, associating art in various formats with some city locations. The PASAJ, which has been relocated five times since 2010, is being reshaped. Each time it was connected with the local area in which it is located. It is now located in a historic inn in Karaköy. It has project/exhibition series and their meetings under the name of “Aklımı kurcalıyor, ruhuma dokunuyor” in 2019-2020 program. Supported by Roberto Cimetta’s Tamteen fund, this program aims to focus on “artistic freedom of expression” and “memory of space.” We are a member of AIM (art formations run by artists) network since July 2019.

What is the main motivation of PASAJ? Both when it was established and when it carried out its work… 

Zeynep Okyay: The main motivation of PASAJ in the establishment process was to make space for the artists who do not have visibility and do not meet with the audience by organizing short-term events. There are criteria that galleries and commercial organizations or museums expect from artists. Apart from these criteria, the ability to create more space for the artist to move and perhaps meet the artist who is not highlighted by the system with the audience, was to add something to his own practice by sharing his experience. The PASAJ had to change from the day it was established in a way it was necessary to continue. What we have been working on for a long time is to take art out of the way we are used to seeing it all the time and to touch everyone beyond the audience we are used to as an art audience. Creating a meeting through art.

Is your work understood, both from the point of view of art circles and by the masses you are trying to reach?

Zeynep Okyay: We believe that we can convey our own experience. The experience of PASAJ shaped as a need. We were in a 27m2 hidden room in the passage at the end of the stairs. There weren’t many spectators. So we said, ‘Are we going to wait for the audience to come or are we going to make a connection with the Halep Passage in which we are established?’ One of the projects that we have included in the program with this concern is the Urban Garden Lab in 2011, created by Seçil Yaylalı and Isa Andreu. In addition to the exhibition, there were parallel events with the shop owners inside the passage, and a flow of many artists was organized through the Corridor Conversations program. In the participatory project named “Herkes Kendi İşinin Ehli” in this program; shop owners in the passage came out and made statements about how they spend their one day, what they need and what they like to do, how they continue this place, what their concerns are. When the people of the passage communicated with each other, we contacted them in this way.

So can we say that there are two main concepts? The first is to support the works of artists who do not have a place and the second is to carry out projects that will involve the masses who cannot reach the arts.

Seçil Yaylalı: We want to share an experience with a community rather than presenting art to an audience. Our goal is not to explain what art is but to experience it together. Creativity is something to enjoy and the creative process is also about questioning and making it a part of life. In our PASAJ Tarlabaşı project, the artists were producing in a corner of the restaurant, and those who came there to eat became part of it. So it was possible to intertwine organically. This creates a complete exchange environment. The artist says, ‘Let’s do this together’ and suggests something when a sharing begins. Sometimes it becomes one-to-one material exchange, sometimes the material equivalent is emotional. Of course, you can see the impact of this exchange over the years, not in one day. Then you see that you can touch the people who live around us. This is an indicator that proves that our work is worth it.

Choosing a pasaj as a name… Maybe indicating spatial transformation? 

Zeynep Okyay: When we were in the Halep Passage in İstiklal, we had Demirören right next to us. We were in a place where we could both see the transformation of trade and be a little bit out of it. On the one hand, big brands and on the other hand, some sectors trying to maintain their commercial movements more minimally. I see this very parallel to the attitude we take. There were a lot of things we could learn from those shop owners. Because we have the same concerns on different lives. For example, there was a small shoemaker who tried to keep his job. On the one side big chain stores, and on the other side that shoemaker trying to make his own custom-made shoe number 46. In the passage, there is Beyoglu Movie Theater and Ses Theater. We already fit there a lot. Both as an idea and as a positioning. Now our place here is the same. We are experiencing another version. In this inn, everyone knows and helps each other from A to Z. So we are very excited to work on the memory of this inn. When I thought about what we could do in Karaköy, we said, ‘Let’s work on a memory, these inns will become hotels after Galataport’ and when I was a little, I saw this place with my father, and at that time, during Ramadan, the tables were set together, and backgammon was played together. So this is a culture,and the extinction of this culture is very soon. The location of the PASAJ here is closely related to where it first looked.

Well, can you give some information about relationship of Pasaj with the city? You worked in Tarlabaşı and Bayrampaşa. 

Zeynep Okyay: When we go to a new place, we try to pay attention. We are trying to match the texture of that area. When we settled in Tarlabaşı, we realized that we were in a structure that could be from Tarlabaşı. Because we are also in a disadvantaged group compared to popular art environments. We don’t want to be like mainstream art spaces, nor we can. We’re in the middle of two. Although Tarlabaşı looks like an area in the center of the city, it is like a small village. At different times of the day, a mawlid is recited in one corner of the neighborhood, the roundabouts are thrown in the other, the children are outside. Every street is another world. You are experiencing the rarest experience you can see in Istanbul. This colorfulness of Tarlabaşı will of course be left behind with gentrification. And we thought, “Where can we get rid of this colorfulness, how can we put this experience on the agenda of the artists”. And we have included projects, exhibitions and works in this way for a long time. One of them is a project where Seçil Yaylalı and Ekmel Ertan shot documentation films of children and their neighborhoods, for example. Children are the most accessible and open to art group. They worked together, interviewed people in the neighborhood, and they were all movies. They started asking what we were going to do now when the project was over. We had 50 square meters of space on the third floor and we used this place. We called this place PASAJ Tarlabaşı in cooperation with the restaurant at the beginning of the street. We invited artists from different countries of the world to make artistic interventions here and each artist continued to do workshops with children from where we left off.

In Bayrampasa, we started a residence by the invitation of Ramada Encore Bayrampasa Hotel. Our artists were guests at the hotel for two weeks and conducted research on various topics related to Bayrampaşa. At the end of the 3-year period, we exhibited the results of these studies in our field in Karaköy. Thus, the transformation of the city was reinterpreted by the view of the artists.

There is also the Sözden Öte Project that you are running now. Could you give us some information about it? 

Seçil Yaylalı: Sözden Öte is a cooperation project initiated by three teams from Sweden, Denmark and Turkey who have worked with each other in the past. We carry out this project under Erasmus+ in partnership with associations and institutions from these two countries as PASAJ. It is practiced with kindergarten teachers and artists working in the neighborhoods of Rinkeby in Stockholm, Gellerup in Aarhus and Tarlabaşı in Istanbul. BIS, who also represents PASAJ from Turkey, Kültür University Pre-School Education Program and Tarlabaşı Community Center are with us. Our aim in the project is to reach the kindergarten teachers in these neighborhoods with similar characteristics and to design a gender equality-oriented toolbox with their participation. Some workshops were held in Sweden and Istanbul within the scope of the project. We aim that the tool bags that will be produced in these workshops will be a resource for teachers while providing gender education in kindergartens all over the world. There are pedagogical and scientific support teams for example, Dr Nil Mutluer working on gender equality at the Humbolt University of Berlin within the PASAJ Studies are carried out on how the method can be applied with children, how different methods can be developed and how the practical application material can be educational material in toolbox format. After the workshops, the project will be completed with seminars, books and exhibitions.

What kind of work do you have on sustainability? 

Zeynep Okyay: Sustainability is one of our main items on the agenda. Since there will be no institutional sustainability as we know it, all changes in political, economic and social structure affect our sustainability. We are trying not to narrow our field of movement and on the other hand we are thinking about creating an alternative economy.

Are there any solutions you’ve found?

Seçil Yaylalı: Once a year, we have an exhibition where we create a support fund with the productions donated to us by the artists and its name is Çorbada Tuzun Olsun. We have held this exhibition 7 times so far. In addition, we implement EU projects and apply for funds. But it should be underlined that when we look at the world, the artist initiatives and the independent art spaces are not very long-lasting movements. Despite this, we will try to continue as much as we can. As long as we have the desire and energy, we think we can develop methods and continue. We walk along this path with not only four people but many valuable people who support us spiritually.

The post “Sharing Art Instead of Presenting” appeared first on Sivil Sayfalar.

PASAJ nasıl bir oluşum?

Seçil Yaylalı: PASAJ katılımcı ve sosyal odaklı sanat projelerine yer veren; iki sanatçı ve iki kültür yöneticisi tarafından yürütülen bir sanatçı inisiyatifi…  Yerel ve uluslararası sanatçıların sergilerine, müdahalelerine, atölyelerine, konuşmalarına, performanslarına ev sahipliği yapıyoruz. Tecrübe ve beceri değişimini kolaylaştırmanın yollarını arayan, sanatçıların farklı topluluklarla karşılaşabileceği bir ortamı oluşturmaya çalışan bir yapıdadır diyebiliriz. Yerelin bilgisine, tarihine ve hafızasına saygı duyan bir oluşum olarak, çeşitli formatlarda sanatı şehir mekânlarıyla ilişkilendirerek, kamusal ve yarı kamusal alanlarda var olmanın yollarını araştırıyor. 2010’dan bu zamana kadar beş defa yer değiştiren PASAJ, her seferinde bulunduğu mahallenin yereliyle bağ kurarak yeniden şekilleniyor. Şimdi Karaköy’de tarihi bir han içerisinde bulunuyor. 2019 – 2020 programını “Aklımı kurcalıyor, ruhuma dokunuyor” adı altındaki proje/sergi dizisi ve bunlara bağlantılı buluşmalar şeklinde yürüyor. Roberto Cimetta’nın Tamteen fonuyla desteklenen bu programımız “sanatsal ifade özgürlüğü” ve “mekanın belleği”ne eğilmeyi amaçlıyor. 2019 Temmuz ayından beri AIM (sanatçılar tarafından yürütülen sanat oluşumları) network üyesiyiz.

PASAJ’ın ana motivasyonu nedir? Hem kurulurken hem de çalışmalarını yürütürken… 

Zeynep Okyay: PASAJ’ın kurulma sürecindeki ana motivasyonu, kısa süreli etkinlikler yaparak görünürlüğü olmayan ve seyirciyle buluşmayan sanatçılara yer açmaktı. Galerilerin, ticari kuruluşların ya da müzelerin sanatçılardan beklediği kriterler var. Bu kriterlerin dışında sanatçıya daha fazla hareket alanı yaratabilmek ve belki de sistem tarafından ön plana çıkarılmayan sanatçıyı da seyirciyle buluşturabilmek, onun da deneyimini paylaşarak kendi pratiğine bir şeyler eklemesiydi. PASAJ kurulduğu günden itibaren değişmek durumunda kaldı, bir bakıma devam edebilmek için buna zorunluydu. Uzun zamandır üzerine çalıştığımız şey sanatı devamlı görmeye alıştığımız şeklinin dışına çıkarmak ve sanat seyircisi olarak alıştığımız kitlenin ötesinde herkese dokunabilmek. Sanat aracılığı ile bir buluşma yaratabilmek.

Çalışmalarınız anlaşılıyor mu, hem sanat çevreleri açısından söylüyorum hem de ulaşmaya çalıştığınız kitleler tarafından?

Zeynep Okyay: Biz kendi deneyimimizi aktarabildiğimize inanıyoruz. PASAJ’ın deneyimi bir ihtiyaç olarak şekillendi. Biz pasajın içinde, merdivenlerin sonunda 27m²’lik saklı bir odadaydık. Çok fazla seyirci de gelmiyordu. Biz de dedik ki ‘seyircinin gelmesini mi bekleyeceğiz yoksa içinde kurulduğumuz Halep Pasajı’yla bir bağ mı kuracağız.’ Bu kaygıyla programa yer verdiğimiz projelerden biri 2011’deki Kentsel Bahçe Laboratuvarı, Seçil Yaylalı ve Isa Andreu tarafından kurgulandı. Bu projede serginin yanı sıra, pasajın içindeki dükkan sahipleriyle paralel etkinlikler oluyordu, Koridor Konuşmaları programı ile birçok sanatçının katıldığı bir akış düzenlendi. Bu programda yer alan Herkes Kendi İşinin Ehli isimli katılımcı projede; pasajdaki dükkan sahipleri çıkıp kendi günlerini nasıl geçiriyorlar, nelere ihtiyaçları oluyor ve ne yapmaktan hoşlanıyorlar, burayı nasıl devam ettiriyorlar, kaygıları ne gibi konular üzerinden demeçlerde bulundular. Böylece pasajın içindekiler birbirleriyle iletişime geçerken biz de onlarla iletişime geçtik.

O zaman iki ana hedef konsept var diyebilir miyiz? ilki mekanı olmayan sanatçıların üretimlerini desteklemek ikincisi sanata ulaşamayan kitlelerin içinde yer alacağı projeler yürütmek…

Seçil Yaylalı: Biz bir kitleye sanat sunmak yerine bir toplulukla bir tecrübeyi paylaşmak istiyoruz. Amacımız sanatın ne olduğunu anlatma görevini üstlenmek değil, bunu birlikte deneyimlemeyi istiyoruz. Yaratıcılık keyif alınan bir şey ve yaratım süreci aynı zamanda sorgulamak ve hayatın bir parçası kılmakla ilgili. PASAJ Tarlabaşı projemizde sanatçılar lokantanın bir köşesinde üretim yapıyordu ve oraya yemek yemeye gelenler de bunun bir parçası oldu. Yani organik bir şekilde iç içe geçmek mümkün oldu. Bu tam değiş tokuş ortamı yaratıyor. Sanatçı ‘gelin birlikte bu işi yapalım’ diyor ve bir şey öneriyor, bu noktada bir paylaşım başlıyor, bazen birebir maddesel bir değiş tokuş oluyor, bazen ise maddesel karşılığı duygusal. Tabii bu takasın etkisini gün içinde değil de yıllar içinde görebiliyorsunuz. O zaman, çevremizde yasayan insanlara dokunabildiğinizi görüyorsunuz. Bu bizim için, verdiğimiz emeğin değdiğini kanıtlayan bir gösterge.

İsim olarak pasajın seçilmesi; mekansal dönüşümlere işaret etmek mi bir yandan? 

Zeynep Okyay: Halep Pasajı’ndayken İstiklal’de, tam yanımızda Demirören vardı. Hem ticaretin dönüşümünü görebileceğimiz, hem de biraz dışında kalabileceğimiz bir yerdeydik. Bir yandan büyük markalar bir yandan da ticari hareketlerini daha minimal sürdürmeye çalışan kesimler. Ben bunu aldığımız tavırla çok paralel görüyorum. O dükkan sahiplerinden, öğrenebileceğimiz birçok şey vardı. Çünkü farklı düzlemlerde aynı kaygıları yaşıyoruz. Küçük, kendini işini sürdürmeye çalışan bir kunduracı vardı mesela. Bir yanda büyük zincir dükkanlar bir yandan da kendi 46 numara özel yapım ayakkabısını yapmaya çalışan o.  Pasajda Beyoğlu Sineması var, Ses Tiyatrosu var, biz oraya zaten çok uyuyorduk. Hem fikir hem konumlanma olarak. Şimdi buradaki yerimiz de aynı. Başka bir versiyonunu deneyimliyoruz. Bu handa da herkes birbirini tanıyor, yardımcı oluyor, bir ahbaplık var çaycısıyla, çorbacısıyla. O yüzden bu hanın belleği üzerinden çalışmak bizi çok heyecanlandırdı. Karaköy’de ne yapabiliriz diye düşününce, ‘bellek üzerine çalışalım, çünkü Galataport’la beraber bu hanlar bitecek, otel olacaklar’ dedik. Ben küçüklüğümde de babamın yanında buraları görmüştüm o zamanlar Ramazanlarda sofralar birlikte kurulurdu, birlikte tavla atılırdı. Yani bu bir kültür ve bu kültürün yok oluşu da çok yakında. PASAJ’ın da burada konumlanması ilk başından baktığı yerle çok yakından ilgili.

Peki Pasaj’ın şehirle kurduğu ilişkiyle ilgili biraz bilgi verir misiniz. Tarlabaşı ve Bayrampaşa’da çalışmalar yaptınız. 

Zeynep Okyay: Yeni bir yere gittiğimizde önce oralı olmaya çalışıyoruz. O bölgenin dokusuna uymaya çalışıyoruz. Tarlabaşı’na yerleştiğimizde farkettik ki biz bir yandan Tarlabaşılı olabilecek bir yapıdayız. Çünkü biz de popüler sanat ortamlarına göre dezavantajlı bir gruptayız. Ne ana akım sanat alanları gibi olmak istiyoruz ne de olabiliriz zaten. İkisinin tam ortasındayız. Tarlabaşı şehrin merkezinde bir alan gibi görünse de çok küçük köycüklerden ibaret gibi. Günün farklı saatlerinde mahallenin bir köşesinde mevlid okunuyor, öbüründe göbekler atılıyor, çocuklar dışarıda. Her sokağı bambaşka bir dünya. İstanbul’da görebileceğiniz en nadide tecrübeyi yaşıyorsunuz. Tarlabaşı’nın bu renkliliği de tabi soylulaştırmayla geride kalacak. Biz de o sıralarda ‘bu renkliliğin neresinden kurtarabiliriz, bu tecrübe ettiğimizi sanatçıların nasıl gündemine sokarız’ diye düşündük. Ve orada uzun süre bu şekilde projeler, sergiler, çalışmalara yer verdik. Bunlardan biri Seçil Yaylalı ve Ekmel Ertan’ın çocuklarla mahallerinin dokümantasyon filmlerini çektikleri bir proje, örneğin. Çocuklar en kolay ulaşılan ve sanata en açık, en çok ihtiyaç duyan grup. Birlikte çalıştılar, mahalledekilerle görüşmeler yaptılar ve onların hepsi birer film oldu. Proje bitince şimdi ne yapacağız diye sormaya başladılar. Bizim üçüncü katta 50 metrekarelik bir alanımız vardı, burayı kullandık, ayrıca sokağın başındaki lokantayla işbirliği yaparak, burayı PASAJ Tarlabaşı olarak isimlendirdik. Buraya  dünyanın farklı ülkelerinden sanatçıları sanatsal müdahalelerde bulunmaları için davet ettik, ayrıca her sanatçı bizim bıraktığımız yerden çocuklarla workshoplar yapmaya devam ediyordu.

Bayrampaşa’da ise, Ramada Encore Bayrampaşa Oteli’nin davetiyle bir rezidans başlattık. Sanatçılarımız iki hafta boyunca otelde misafir oldu ve Bayrampaşa’yla ilgili çeşitli konularda araştırma yaptılar. 3 yıllık periyodun sonunda bu araştırmaların çıktılarını Karaköy’deki alanımızda sergiledik. Böylece şehirdeki dönüşüm sanatçıların bakışıyla tekrar yorumlanmış oldu.

Bir de şu an yürüttüğünüz Sözden Öte Projesi var biraz da onun hakkında bilgi verir misiniz? 

Seçil Yaylalı: Sözden Öte daha önce de birbiriyle çalışmış İsveç, Danimarka ve Türkiye’den üç ekibin başlattığı bir işbirliği projesi. Erasmus+ kapsamındaki bu projeyi PASAJ olarak bu iki ülkeden dernek ve kurumlarla ortak yapıyoruz. Stockholm’de Rinkeby, Aarhus’ta Gellerup ve İstanbul’da Tarlabaşı mahallelerinde çalışan ana okulu öğretmenleri ve sanatçılar ile uygulanıyor. Türkiye’den aynı zamanda PASAJ’ı temsilen BİS, Kültür Üniversitesi Okul Öncesi Eğitmenliği Programı ve Tarlabaşı Toplum Merkezi bizimle birlikte. Projede amacımız, birbirine benzer özellikleri olan bu mahallelerdeki anaokulu öğretmenlerine ulaşıp onların da katılımıyla toplumsal cinsiyet eşitliği odaklı bir alet çantası tasarlamak. Proje kapsamında İsveç ve İstanbul’da atölyeler yapıldı. Bu atölyelerde üretilecek alet çantalarının dünyanın her yerinde ana okullarında toplumsal cinsiyet eğitimi verilirken öğretmenler için kaynak olmasını hedefliyoruz. Ekipte pedagojik ve bilimsel olarak destek veren ekipler var, örneğin PASAJ bünyesinde Berlin Humbolt Üniversitesi’nden toplumsal cinsiyet eşitliği üzerine çalışan Dr. Nil Mutluer var. Yöntemin çocuklarla nasıl uygulanacağını, farklı yöntemlerin nasıl gelişebileceğini ve pratik uygulama materyalinin alet çantası formatında nasıl eğitim materyali olabileceğiyle ilgili çalışmalar yapılıyor. Atölyelerden sonra seminer, kitap ve sergiyle proje tamamlanmış olacak.

Sürdürülebilirlik konusunda ne gibi çalışmalarınız var. 

Zepnep Okyay; Sürdürülebilirlik bizim ana gündem maddelerimizden biri. Bildiğimiz anlamda kurumsal bir sürdürülebilirlik olmayacağı için politik, ekonomik, sosyal yapı bütün değişimler sürdürülebilirliğimizi etkiliyor. Bir yandan hareket alanımızı daraltmamaya çalışıyoruz, bir yandan da alternatif bir ekonomi yaratmakla ilgili düşünüyoruz.

Bulduğunuz çözümler var mı?

Seçil Yaylalı: Yılda bir kez sanatçıların bize hibe ettikleri üretimlerle destek fonu yarattığımız bir sergimiz var, adı Çorbada Tuzun Olsun. Bu sergiyi şimdiye kadar 7 kere gerçekleştirdik.  Onun dışında AB projeleri yapıyoruz, fon başvurularında bulunuyoruz. Ama şunu da söylemek lazım, dünyaya baktığımızda da sanatçı inisiyatifleri, bağımsız sanat alanları çok uzun ömürlü hareketler değil. Buna rağmen biz elimizden geldiği kadar devam etmeye çalışacağız. İsteğimiz ve enerjimiz oldukça, yöntem geliştirip devam edebileceğimizi düşünüyoruz. Ayrıca bu yolda sadece dört kişi değil, bizi manevi olarak destekleyen çok değerli kişilerle birlikte yürüyoruz.

The post “Sanat Sunmak Yerine Paylaşmak” appeared first on Sivil Sayfalar.