Mağdur çocukları hayata kazandırmak için 120 ülkede faaliyet yürüten Save The Children’ın yayımladığı son raporda, savaş ve çatışma ortamlarının çocukların hayatına olan etkilerine dikkat çekiliyor. Sahadan çocukların anlatımlarının yer aldığı rapora göre, çocuklar savaş ortamından kurtulsa bile travmanın etkisinden uzun süre çıkamıyor. Raporda yer alan 12 yaşındaki Sammy, Irak’ta maruz kaldığı şiddet ortamını şöyle tarif ediyor:

“Her şey talan edildi. Ne zaman bir uçak görsem bizi vuracağını düşünüyordum. Gerçekten çok korktum. Kalbim çok korktu.”

Mynmarlı 16 yaşındaki Alia ise, “Burada yaşam çok zor. Köyümüzden kaçtığımız gün tanık olduğum şeylere ilişkin bir sürü kabus görüyorum” diyor.

16 yaşındaki Suriyeli Safaa’nın anlattıkları ise şöyle; “IŞİD köyümüzü ele geçirdiğinde savaş daha da kötü oldu. Çok yorgun ve stresli hissettim. Savaş yüzünden olduğumdan daha yaşlı hissediyorum. 16 yaşımda olmama rağmen yaşlı bir kadın gibi hissediyorum.”

Brishna da 11 yaşında ve Afganistanlı; “Sadece duvarları ve çatısı olan boş kiralık bir evde yaşıyoruz. Başka hiçbir şey yok. Günler mutsuz ve karanlık. Savaşın anıları günlerimizi ve gecelerimize musallat oldu, peşimizi bırakmıyor. Save the Childrens çocuk dostu bir alan ve bana umut ışığı oldu.”

Save The Children ile tanışan çocuklar umutlu olduklarını da dile getiriyor; 14 yaşındaki Suriyeli Sara, “Bu çocuk dostu alana geldiğim için çok mutlu hissediyorum. Bana daha az yalnız ve daha az korkmuş hissettiriyor. Bir geleceğim olduğunu ve arkadaşlarım olduğunu hissettiriyor” diyor.

‘Uykusunda Titriyordu…’

Raporda 10 yaşındaki Mohammed’in hayatına da dikkat çekiliyor. Mohammed Arab, Mymmar’dan mülteci olarak gelen 10 yaşındaki bir çocuk ve şu anda nenesiyle beraber Bangladeş’te bir kampta yaşıyor. Annesi Sara ona olanları şöyle anlatıyor: “Ordu grupları köyümüze geldiğinde birçok evi yaktılar ve bir sürü kız çocuğuna tecavüz ettiler. Ailemizle ve komşularımızla kaçtık. Mymmar ve Bagladeş arasındaki nehrin kıyısına gelmek 5 günümüzü aldı. Ve beş gün daha o nehrin kıyısında kaldık. Bu durum Mohhammed’i çok kötü etkiledi. Travmalar yaşadı. Uyuduğunda irkiliyordu. Kabuslar görmeye devam ediyor. Doktorlar çok korktuğu için kalbinin çok hızlı attığını söyledi. Terliyordu ve çok fazla bayılıyordu. Sakinleşmesi çok uzun zaman aldı. Bangladeş’e vardığımızda onu sakinleştirmek için doktora gittik ve bazı ilaçlar aldık. Şimdi eskisi kadar bayılmıyor ve doktor daha iyi olduğunu söyledi. Mohammed Mymmar’da resim çizmeyi öğrenmişti ama orada çok fazla çizmemişti. Burada çok fazla çiziyor, evde olduğunda bütün gün resim çiziyor. Çizmeyi sevdiği ve bunu yapmak ona daha iyi hissettirdiği için resim çizdiğini düşünüyorum.” 

Savaşta Çocuklar… 

Raporda bahsi geçen çocuklardan biri de Mangen. O da annesiyle beraber iki yıldır Uganda’da yaşıyor. Kongo’da ailesi bir dükkan işletiyorken hayatları güzelmiş. Ancak sonrasında savaş başlayınca askerler evlerine gelmiş. Askerler Mangen’in annesini darp ederken Mangen’ı babasıyla beraber ormana götürmüş ve onun gözü önünde babasını vurmuşlar. Sonra Mangen’in gözlerini bağlayıp kampa götürmüşler. Bunlar yaşanırken o henüz 11 yaşındaymış. Mangen bir yıl boyunca her gün askerler için temizlik ve yemek yapmak zorunda kalmış. Sürekli şiddet görüyormuş. Bir gün fırsatını bulunca kaçmış, kaçarken birçok cesetle karşılaşmış. Bir şekilde annesine kavuşan Mangen, daha sonra şiddet ortamından uzaklaşmak için annesiyle Uganda’ya gitmeye çalışmış.

Şu anda bir mülteci kampında yaşıyor Mangen. Bu şekilde de Save the Children ile tanışıyor. Mangen’de savaşın fiziksel ve mental izleri hala devam ediyor. Askerlerin yaptığı işkencelerin travmalarından kurtulmak için de mücadele ediyor bir yandan. 

Şiddet Yüzde 174 Arttı

Çocukların hikayelerini ve savaştan nasıl etkilendiklerini paylaşan Save The Children’ın verileri de korkunç tabloyu ortaya koyuyor. Rapora göre 142 milyon çocuk hala savaş ortamında yaşıyor. Milyonlarcası da mülteci olarak başka ülkelere kaçmak zorunda kalıyor. Son dokuz yıldır çatışma bölgelerinde yaşayan çocukların oranı da yüzde 37 arttı. 

Savaş sebebiyle çocukları öldürme, sakatlama savaşa katılmaya zorlama ve cinsel şiddet artışı ise yüzde 174. 

2019 yılında 24 milyon çocuk çatışma ortamında yaşıyor ve çocuklar travmaları çok uzun süre atlatamıyor. 

Savaş Çocuklarda Travma Yaratıyor

Çocukların sağlıklı bir psikolojik desteğe ihtiyaç duyduklarının altını çizen Save The Children, 7 milyon çocuğun da psikolojik rahatsızlıkların riski altında olduğunu söylüyor. Bu şiddetin çocuklarda anksiyete, travma, toksik strese sebep olduğunu belirten STC, bu durumun çocukların gelişimini de etkilediğini ifade ediyor. Save The Children raporuna göre: “Çocukların güvende hissetmeye ve temel ihtiyaçlarını karşılamaya ihtiyaçları var. Aileleri tarafından bakıma ve toplum tarafından da (eğitim gibi) desteklenmeye ihtiyaçları var. Çatışma bölgelerindeki çocuklar yeterlilik ve güvenli hissetme konusunda engelleniyor. Bu şiddete ve savaşa direkt tanık olan çocuklar Birleşmiş Milletler’in tespitlerine göre sadece fiziksel olarak yaralanma değil çok yoğun bir şiddete maruz kaldıkları için ruhsal sorunlarda yaşıyorlar.”

Çocuklar İçin Savaş Son Bulmalı…

2017’de çocuklar için koruma oranının yüzde 0.5, çocukların eğitimden yararlanma oranlarının ise sadece yüzde 2 olduğu belirtilen raporda,  Save the Children, buna karşın çocuklar için savaşın son bulması, çocukların korunması için uluslararası sözleşmelerin ve plan stratejilerinin uygulanmasını söylüyor ve bunun için çalışmalar yapıyor. Çocuklara karşı şiddet suçu işleyenlerin tutuklanmadığına da dikkat çeken Save The Children, buna karşı savaş bölgesinde yaşayan çocukların mental olarak sağlığını korumak adına kuralların ve yasaların ona göre düzenlenmesi için çabalıyor. Ayrıca savaş mağduru çocukların sağlık problemlerini teşhis ederken tedavisini de destekliyor. 

Kız Ve Erkek Çocuklar Savaşı Farklı Deneyimliyor

Cinsiyet normlarından ötürü kız çocukları ve erkek çocuklarının savaşı farklı deneyimlediğini ifade eden Save The Children, savaş ortamlarında kız çocuklarının cinsel şiddet riski yüzünden erkeklere göre eğitimden daha az yararlandığını söylüyor. Örneğin, Yemen’de ilkokul yaş grubundaki kız çocukları okula gitme konusunda daha çok yoksun kalıyorlar. Cinsiyete dayalı şiddet riski sebebiyle okula giderken daha güvensiz hissediyorlar. Nijerya’da da Boko Haram özellikle kız çocuklarının okula erişimini engellemeyi amaçlıyor. Rapora göre Güney Sudan’da ise kadın ve kız çocuklarının yüzde 65’i cinsel şiddet yaşadı.

The post 142 Milyon Çocuk Savaş Ortamında Yaşıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Uzun lafın kısası bu, 2100’deki bir seyahat dergisinin yaşanabilecek en iyi yerlerle alakalı muhtemel bir haber metni gibi duruyor. Aslında, 2018’de gittikçe daha görünür hale gelen iklim değişikliklerinin etkileriyle birlikte, çocuklarımızın çocuklarının nerede yaşayacaklarını planlamak kötü bir fikir olmayabilir. Bugün iklim bilimcilerin ortak tavsiyelerinin “Genç adam, kuzeye git.” olması bir tesadüf değil. Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles’ta coğrafya profesörü Laurence C. Smith, The World in 2050—Four Forces Shaping Civilization’s Northern Future kitabında sorduğu gibi: “Eğer, birçok iklim modellemesinin öngördüğü üzere, gezegenimiz ölümcül sıcaklık dalgalarına,  ani yağmurlara, kızaran arazilere sahne olacaksa; yeni insan toplulukları şu anda yaşama elverişli olmayan yerleşim yerlerinde ortaya çıkabilir mi?”. “21’inci yüzyıl Birleşik Devletler’in güneydoğusu ve Avrupa Akdenizi’nin çöküşüyle birlikte Birleşik Devletler’in kuzeyi, Kanada, İskandinavya ve Rusya’nın yükselişine tanık olabilir mi?”. İklim değişimi bilimini değerlendiren uluslararası mekanizma olan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin son raporlarına göre 2100 senesi bu sorulara “Evet.” cevabını veriyor. O zaman geldiğinde, dünyanın atmosferi milyonda 1.000 parça karon dioksit taşıyor olduğunda—günümüzdeki 440ppm’lik değere göre bilim insanları bu tahminin makul olduğunu belirtiyor— Grönland, Kanada, Rusya ve Birleşik Devletler’in kuzeyi gibi yerlerin ciddi ölçüde daha ılıman hale geleceği öngörülüyor. Böylelikle kolaylıkla yaşanabilir koşullar barındırıyor hale gelecekler. İşte, bugünün iklim değişimine dayanarak 2100’de yaşanabilecek en iyi 5 yerin listesi:

Nuuk, Grönland

Sıcak bir gezegenin en önemli sıkıntılarından biri yeterli tatlı su kaynağı olacaktır. IPCC (Uluslararası İklim Değişikliği Paneli ç.n.) yüksek sıcakların, “kuraklığın en yoğun olduğu subtropikal bölgelerde yenilenebilir yüzey ve yeraltı su kaynaklarının azalmasına” sebep olacağını söylüyor. Grönland, öte yandan, resmen her yerinden su çıkan bir coğrafya. Geophysics Research Letters dergisinde 2016 yılında yayınlanmış bir makalede Grönland’ın buz örtüsünün Ocak 2011 ile Aralık 2014 arasındaki dönemde yıllık ortalama 269 milyar ton buz kütlesi—veya yaklaşık 71 trilyon galon su—kaybettiği gösteriliyor. Ortalama bir Amerikalı yılda yaklaşık 32,850 galon su tüketiyor, bu demek oluyor ki Grönlandın yıllık erimesi —hazır olun—iki milyardan fazla Amerikalı’nın su ihtiyacını karşılayabilir. Başka bir deyişle, Grönland’ın bir yıllık erimesi gezegendeki insanların üçte birine yeterli su kaynağı anlamına geliyor.

Özetle şunu söyleyebiliriz ki Grönland’ın gelecekte suyu olacak (Endişeye gerek yok, Birleşik Arap Emirlikleri’ne dayalı National Advisor Bureau Limited gibi birçok şirket şu anda buzdağlarını kıyılara çekip su elde etme teknolojileri üzerine çalışıyor). Bunun yanında hidroelektrik enerji üretiminde kullanmak için de su olacak—şu anda Grönland’daki buz erimesini kullanan hali hazırda beş hidroelektrik santral inşa edilmiş durumda ve gelecekte bunlardan daha fazla göreceğiz. Aynı zamanda ağır sanayi için de su olacak— Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu’na (US Geological Survey ç.n.) göre Grönland demir, çinko, uranyum ve nadir toprak elementleri gibi değerli minerallerle dolu ve bunlar Arktik’teki en geniş petrol ve doğal gaz kaynaklarından ayrışık bir şekilde konumlanmış durumda. Grönland’ın içmek için de, satmak için de yeterince suyu olacak.

Grönland’ın aynı zamanda tarım için de suyu olacak. Eriyen devasa buz kütlesine karşın, güneybatı Grönland’da küçük kasabalara ve makul tarım alanlarına ev sahipliği yapan buzsuz fiyortlar bulunmakta. Yine Grönland’da başka bir bölgede patates, turp, pancar, havuç, yabani havuç, ravent, kabak, domates, salatalık ve karnabahar yetişiyor. Yakında buralarda ormanların yeşerdiğini bile göreceğiz. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences’ta 2013’te yayınlanan bir makaleye göre “gelecekteki ısınmayla birlikte 2100’de Grönland’ın buzsu arazilerinin büyük bir bölümünde çalılıkların ve ağaçların büyümesi mümkün hale gelecek”.

Grönland’ın başkenti ve en büyük şehri olan 17,000 nüfuslu Nuuk gurme restoranları, kültür merkezleri ve müzeleri çeşitliliği ve en çok da meşhur sert kahvesiyle biliniyor. Bütün bunlar muhteşem Sermitisiaq dağları ve kanmbur balinalarının gölgesinde kalmış durumda. Isınan hava ve artan sebe üretimi Nuuk’un hali hazırda oluşan yemek kültürü atmosferini elbette daha da ileri bir noktaya getirecek. Turizm sitesi, ATasteofGreenland.com şimdiden bu konuya yönelmiş vaziyette: “İklim değişikliğinden dolayı dünyanın en geniş adası gittikçe yeşilleniyor”. Yalnızca şunu unutmamak gerekir ki takip edilmesi gereken bozguna uğramış Vikingler’in değil, yerli Inuit’lerin yaptıkları. Sürdürülebilir tarım ve balıkçılık, evet; devamlı bir mors fildişi avına ise hayır.

Egvekinot, Sibirya

Elbette, 1,000 ppm karbon dioksit derişimli bir dünyada iyi beslenmek isteriz. Fakat IPCC’ye göre atmosferdeki karbon dioksit oranının bu seviyeye gelmesiyle iklim koşulları “dünya genelinde gıda güvenliği açısından ciddi tehlike arz edecek” gibi görünüyor. Lafı uzatmaya gerek yok. Kanada’da Pacific Forestry Center’da kıdemli araştırmacı bilim insanı ve önde gelen bir IPCC yazarı olan Werner Kurz’un dediği gibi, “Bu öyle sevimli bir dünya olmayacak,”. “1,000 ppm oranının donmuş toprak, orman yangınları, yaygın ağaç ölüm oranı—böylece iklim değişimine daha fazla geri bildirimde bulunarak— ve deniz su seviyelerinin yükselmesi gibi yıkıcı sonuçları olacaktır”.

Fakat Container Store kasalarınızı yükleyip Sibirya’ya taşınarak vahim durumu engelleyebilir ve hafta sonu aile çiftçi pazarınıza katılabilirsiniz. Evet, şu anda orası korkunç derecede soğuk. Doğu Sibirya’daki Oymyakon, dünyada insan yaşamının sürdüğü en soğuk yer olarak biliniyor. 500 kişilik kasaba iki dağ yamacı arasında sıkıştırılmış bir yerleşim yeri. Ocaktaki ortalama en yüksek sıcaklık  değeri -43°C. Kasaba sakinleri araba motorlarının çalışabilmesi için etrafına sıcak battaniyeler koyuyorlar.

Rusya Bilimler Akademisi Sibirya Şubesi’nden Elena Parfenova ve Nadja Tchebakova’nın yürüttüğü araştırma 2080 itibariyle yaz sıcaklıklarının dokuz, kış sıcaklıklarının ise yirmi beş derece artacağını ve bununla birlikte yağış miktarının da artacağını ortaya koyuyor. NASA’daki bir grup araştırmacaların birlikte kaleme aldığı 2011 tarihli bir makale yüzyılın sonunda merke Sibirya’nın %50-85 kadar arazisinin iklim açısından tarıma elverişli hale geleceğini gösteriyor. Makalede yetiştirilen ürünlerin iki katına çıkabileceği öne sürülüyor. Üzüm, mısır, şeftali, ayçiçeği gibi yeni ürünlerin arazi boyunca üretilebileceği ve hatta güney Sibirya’da kavun, su kabağı ve kiraz gibi sıcaklığı seven ürünlerin de yetiştirilebileceği iddia ediliyor.

Parfenova ve Tchebakova, insan yaşanabilirlik ölçütü sunan Ekolojik Peyzaj Potansiyeli (ELP (Ecological Landscape Potential. ç.n.)) olarak bilinen bir endeks kullanıyorlar. Egvekinot ve Anadyr kasabaları özelinde ELP endeksi, bu bölgelerde insan popülasyon derişiminin altı katına çıkma potansiyelini barındırdığını öngörüyor. Parfenova ve Tchebakova, bir taraftan “yaşanabilecek en iyi yerin” altyapının gelişkin olduğu trans-Sibirya demiryolu etrafında kalacağını söylerken öte yandan Sibirya’nın Arktik kıyı şeridinde Egvekinot’un da muhtemel bir büyüme noktası olduğunu belirtiyor. Dahası, Bering Boğazı’na ve gelecekteki muhtemel Arktik ticaret yollarına yakın olması itibariyle uçsuz Pasifik Okyanus’un  kuzeybatısına konumlanmış olan Evgvekinot’un güneydoğu Asya’ya ve Kuzey Amerika’nın batı kıyısına kolay ulaşım sağlayan bir merkez olması da söz konusu.

Bangor, Maine

Sıcak bir gezegende, yiyecek ve su kıtlığı altında, savaş kaçınılmaz olacak. Bunu nazikçe söylemenin bir yolu var mı? Eski Deniz Kuvvetleri, Donanma, Ordu ve Sahil Güvenlik Subayları’ndan oluşan Washington-merkezli bir grup olan Center for Climate Security (İklim Güvenliği Merkezi. ç.n.)’nin 2016 raporunda durum “Büyük ulaşım, komuta ve kontrol, istihbarat ve konuşlanma merkezleri sürekli olarak istikrarsız kesintilerle veya operasyonların aksamasıyla karşı karşıya kalabilir” şeklinde ifade ediliyor.

Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı (EPA) şimdiye kadar bizleri gözetiyordu. Uzun bir süredir Climate Resilience Screening Index (İklim Esnekliği Görüntüleme Endeksi. ç.n.) adlı bir çetele tutmakta. Bu endeks basit bir ifadeyle ABD’de bölge bölge hangi alanların iklim değişikliğini idare edebilecek potansiyele sahip olduğunu farklı renklerle gösteren bir harita. EPA iklimsel esnekliğin iktisadi, çevresel ve toplumsal yönlerine bakıyor ve aynı zamanda kamu hizmeti ve yönetim gibi kriterlerde değerlendirmeler yapıyor. Açık ara farkla en büyük puana sahip olan eyaletin Maine olduğu ortaya çıkıyor.

Saldırmayı zorlaştıran ve savunmayı güçlendiren kayalıklı sahil şeridiyle, ticaret ve ulaşım içim okyanusa yakınlığıyla—bununla birlikte fırtınalara ve denizin yükselmesine sahil şeridini kaptırmayacak kadar yüksek ve taşlı—Maine barış için doğru adres olabilir. Hatta bu konumu daha da fazla güçlendirilebilir.

2016’da Endişeli Bilim İnsanları Birliği’nin yayınladığı rapora göre deniz seviyesindeki yaklaşık bir metrelik bir yükselme ABD’de sahil şeridine konuşlanmış 128 savunma merkezini tehdit edecek gibi görünüyor. Dünya sıcaklıktan kaçmak için kuzeye doğru ilerlerken ve Arktik kıyı şeridinin erimesi büyük sevkiyat rotaları açarken Maine stratejik olarak çok önemli bir askeri üs işlevi görebilir. Ordu son zamanlarda Alaska’nın meşgul Arktik çevresinde stratejik anlamda yoğun bir merkez haline gelmesine yoğunlaşmışken, yakın dönemde Maine de bu bahsin bir parçası olmuş durumda.

Maine senatörü Angus King 2015’te durumu şu şekilde açıklamış: “İklim değişirken ve Arktik gittikçe açılırken bölgenin stratejik önemi daha da artacak”. Bundan bir sene evvel Maine Denizcilik Akademisi Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Bakanlığı’ndan “denizcilik buz navigasyonundaki gelişmeler ve Birleşik Devletler Kıyı Şeridi Güvenliği Arktik stratejisi için ilk eğitimler” için 450.000$ hibe almıştı.

Portland Press Herald’dan Marina Schauffler, şu anda Maine’de Portland’in “muazzam restoranları, manzarası ve okullarıyla” en iyi şehirler listesinde tepeye çıktığını yazıyor. Bununla birlikte “büyük bir bölümü doldurma arazi üzerine inşa edilmiş olan şehrin hareketli eski limanının deniz kabarmaları ve seviye yükselmelerine karşı savunmasız olduğunu” ve “Bayside bölgesinin bazı kısımlarının Portland’ın deniz kenarı boyunca Maine State Pier’den daha alçak bir seviyede kaldığını” ekliyor. Deniz seviyesindeki yükselmelerin bu konuda bir faydası olmayacak. Dolayısıyla daha da kuzeye, Bangor’a gitmek için bir engel kalmamış oluyor. Eski kereste merkezi şimdi ormanlar, bisiklet yolları, parklar ve bira fabrikaları ile çevrelenmiş vaziyette. Deniz seviyesi Penobscot nehri boyunca yükselmeye devam ettikçe sakinler daha da kuzeye doğru yol almaya devam edebilirler.

Buffalo, New York

Bir şehrin potansiyel olarak milyonlarca yeni ilkim mültecisini barındırabilmesi için yeterli alana ihtiyacı olacak. Aslında bununla nazaran düz bir araziye yayılmış, stabil bir altyapısı olan, şebeke bağlantısı bulunan, sel oluşumuna yatkın olmayan, yeteri kadar gelişmiş ama bir yandan doğal arazileri tamamen tüketmiş olacak kadar da gelişmemiş bir metropolden bahsediyoruz. Bütün bunlarla birlikte gelecekte suya sahip olacak, yakınlarında tarım arazisi içerecek ve okyanusa fazla yakın olmayacak bir şehir geliyor mu aklınıza?

Harvard Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Tasarım Bölümü üyesi Jesse Keenan, Buffalo, diyor. Keenan dünya etrafında Kopenhag, Hong Kong, Miami gibi şehirlerde iklim değişiminin etkisini çalışmış. Kıyı şeridindeki yüksek alanlarda ev fiyatlarının yükselmesi gibi etkenlerle iklim değişimine tabi olan kıyıların insanları uzun yıllar yaşadıkları evlerden ve mahallelerden uzaklaştırmasına ilişkin çalışmalarına dayanarak “iklimsel mutenalaştırma” terimini ortaya atıyor. Uluslararası yatırımcıların ona sürekli gelecekte nereye taşınmayı tercih ettiğini sorduğunu ve genellikle Buffalo cevabını verdiğini belirtiyor.

Keenan, öncelikle “taze suyun ve makul sıcaklıkların olduğu yerlere gitmek isteyeceğimizi” söylüyor. Büyük Göller bu anlamıyla bana oldukça mantıklı geliyor. “Şimdi Büyük Göller’de alg patlaması var ve bu kolay çözülecek bir problem değil, fakat algleri makul bir biçimde kontrol altına alırsanız yoğunluğu yönetmede uzun erimli kapasitesi sayesinde Buffalo’nun yenilenmiş bir ekonomik yatırım alanı haline geleceğini düşünüyorum”. Diğer birçok Büyük Göller bölgesi şehri de benzer kriterleri karşılıyor: Duluth, Chicago, Cleveland. Keenan, “Büyük Göller civarında herhangi bir yer uygun olacaktır” diyor.

Iqaluit, Nunavut

Su altında kalan veya yangınlar içindeki şehirlerinden kaçan insanların en çok hafife alınan kayıplarından biri de kültür-sanat alanında gerçekleşecek. Kültür ve sanatın gelecekteki kaçınılmaz 1.000 ppm derişimiyle başa çıkmada insanlık için oldukça önemli işlevi olacak. Tarih boyunca kültür merkezleri dünya etrafında dolaşıp durmuş; her ne kadar abartılı duyulacaksa da, muhtemelen hiçbirimizin duymadığı 7.000 nüfuslu kuzey Kanada şehri Iqaluit filizlenmekte olan bir kültür ve sanat manzarası sergiliyor. Burada sanatçılar, bürokratlar ve çalışkan yeni gelenler var. Kanada Arktik’inin önde gelen gazetesi olan Nunatsiaq News’de 2011’de yayınlanan bir makale 26 yaşındaki Serge Lampron’ın daha küçük bir topluluktan orayı “bir hip-hop sanatçısı kadar popüler” yapmak için Iqaluit’e taşınmasını konu alıyor. Sabun taşı oymalarıyla meşhur Dorset Burnu’nda herhangi başka bir Kanada şehrinden daha fazla sanatçı olduğu belirtilmiş.

Iqaluit iklim kaynaklı kuzeye doğru bir göç hareketi açısından önemli bir noktada. Şehir 1950’ler ve 60’larda kutuplar üzerinden Amerika’yı hedefleyen Sovyet nükleer füzelerini takip etmek için Amerika’nın soğuk savaş üssü olarak önem kazanmaya başlamış. Henüz geçen yıl Iqaluit yeni bir uluslararası havalimanının açılışını yaptı, ayrıca şehir uzun bir körfezin yeterince uzağında konuşlanmış olmasıyla Alaska gibi yerlerdeki kıyı şeridine zarar veren Arktik fırtınalardan korunaklı bir durumda. Şehrin şu anki yüksekliği ağaç seviyesinin üzerinde ve topraklar verimli değil. Fakat bundan 60 milyon yıl önce, bilim insanlarının “sera dünyası” adını verdiği Senozoik dönemin başlarında Kuzey Batı Pasifik ve Şili’deki gibi kıyı şeridi yağmur ormanlarının boyuna Arktik takımadalarında yer aldığı biliniyor. Söz konusu sera dünyası tekrar oluşabilir. Paleobiology araştırma dergisindeki 2003 tarihli bir makale Arktik ikliminin “verimli, yüksek bio-kütle içeren kızılçam ormanlarını desteklediğini” belirtiyor. Öyleyse gelin bunu Iqaluit ormanlarında kutlayalım! Gitarlarınızı, boyalarınızı, kitaplarınızı ve Happy Light lambalarınızı unutmayın. Kışın 9:20’de doğan güneş öğleden sonra 1:40’ta batıyor olacak…

The post 2100’de Yaşanacak En İyi 5 Yer appeared first on Sivil Sayfalar.

Follow the Women; “Barış için Pedal”- Ortadoğu’da süregiden savaşa dikkat çekmek, Suriye ve Filistin kamplarında yaşayan insanların sıkıntılarını dile getirmek için bu yıl yedinci kez düzenlendi. Dünyanın dört bir yanından gelen kadınlar Lübnan’ın farklı bölgelerini bisikletle dolaştı. 16 ülkeden 120 kadının katıldığı etkinlikte Türkiye’den Seçil Öznur Yakan, Özlem Oktay, Nur Kılıçel, Şeyma Şahin, Seçil Zor, Jülide Arslan, Burcu Büyükkafes ve Yeşim Tın da yer aldı.

Etkinlik için kısa bir bilgi vermek gerekirse;“Follow The Women” (FTW) farklı ırklardan ve farklı geçmişlerden gelen insanlar arasında iyi ilişkiler geliştirilmesi, eğitimin ilerletilmesi, eşitlik ve çeşitlilik konusunda farkındalığın artırılması için yaptıkları faaliyetleri desteklemek için kuruldu. FTW, 2001’de  ‘Yılın Avrupalı Kadını ve Nobel Barış Ödülü’ adayı Detta Regan’ın fikri eseri olup, ilk kez 2004 yılında Lübnan, Suriye ve Ürdün’de, bölgedeki şiddetin son bulması ve barış için tüm dünyadan 270 kadının katılımıyla gerçekleştirildi. 2008’de ise FTW İngiltere’de kayıtlı/resmi bir yardım kuruluşu oldu.  Türkiye’den etkinliğe katılan kadınlara yaşadıkları deneyimleri Sivil Sayfalar’a anlatmalarını istedik.

“Kadınlar tek vücut, tek dil olmuştu”

Özlem Oktay: Yaklaşık iki saat süren uçak yolculuğumuzun ardından Beyrut’a indik. Havaalanında bizi ‘Beyrut By Bike’ ekibi ‘hoş geldiniz’ bayraklarıyla ve coşkuyla karşıladı. Otele vardığımızda Beyrut By Bike başkanı Jawad Sbeity ve organizatör Detta Regan ile tanıştık. Turun amaçlarından, geçmiş deneyimlerinden, sponsorlardan ve tur boyunca dolaşacağımız güzergâhlardan bahsedildi.

Tur başlama noktası Trablus’a geçtiğimizde önce Trablus Kalesi’ni, eski Trablus çarşısını, tarihi caddelerini ve hamamlarını dolaştık. Onlarca hamama sabun temin etmek için el yapımı üretim yapan tarihi Khan-Al Saboun fabrikasını ziyaret ettik ve zeytinyağlı sabunları, cilt maskelerini denedik. Ertesi gün geleneksel Trablus yerel dansları ve konuşmaların ardından,  şiddet kurbanları için saygı duruşunda bulunuldu sonrasında ise Byblos’a varmak üzere 60 kilometrelik ilk sürüş için yola çıktık. ABD, İtalya, Fransa, Japonya, İran, Danimarka, İngiltere, Çin, İran, Filistin, Almanya, Polonya, Ürdün, Kuzey Kıbrıs ve Belçika’dan gelen kadınlarla tek vücut, tek dil olmuştuk bile. Sahil kıyısı boyunca güzel köylerden ve yollardan geçerken gördüğümüz bazı manzaralara hayranlıkla, savaş izlerini taşıyan yerlere ise şaşkınlıkla baktık. Evlerin ve otellerin çoğu boştu. Anlatılanlara göre, şu anda Lübnan da yaşayan nüfusun üç katı büyüklükteki bir nüfus başka ülkelerde yaşıyor.

Tur sonralarında diğer ülkelerden gelen kadınlarla sohbet ediyor hem kendi ülkelerimizi hem de Lübnan’ı değerlendiriyorduk. Bir sonraki gün rotamızı Lübnan’ın iç bölgelerinden Mokthara, Jezzine ve Ansar’a doğru çevirdik.

Bekaa Vadisi’ne geldiğimizde kum renginin hâkim olduğu evler, çorak topraklar ve sıra sıra mülteci kampları karşımıza çıkıyordu. Dışarıda “terör örgütü” kabul edilen Hizbullah, bu bölgede yaptığı okul ve hastanelerle ve fakirlere bedava sağladığı hizmetlerle biliniyor ve halk tarafından çok seviliyordu. Lübnan’ın güneyindeki Mleeta, dünyada eşi benzeri olmayan bir açık hava müzesine ev sahipliği yapıyor. Hizbullah Direniş Müzesi, Hizbullah’ın İsrail’e karşı devam eden mücadele tarihini ve geride bıraktıklarını, askerlerden kalan kaskları, botları, patlamamış bombaları ve devrilmiş askeri araçları kapsıyordu. Yığının merkezinde ise, namlusuna düğüm atılmış bir İsrail tankı duruyordu. Hizbullah lideri Nasrullah’ın ve direnişin anlatıldığı sunumun ardından oradan ayrılırken, Hizbullah bölgesinde asılı siyah, kırmızı ve yeşil bayraklar ve evlerden yükselen ilahi sesleri dikkatimizi çekti.

Sonraki gün ise mülteci kampı ziyaretine gidildi. Mülteci sorunu Lübnan’da daha vahim bir hal almış durumda. Uzun yıllardır İsrail’den kaçan 450 bin Filistinli sığınmacıya kapılarını açan Lübnan, şimdi de Suriyeli mülteciler için kamplar kuruyor. Lübnan’da 1 milyon 172 binden fazla Suriyeli sığınmacı bulunuyor. Yani, Lübnan nüfusunun yarısını mülteciler oluşturuyor. Savaş sonrası ekonomi ve turizmde önemli kayıplar veren ülke mültecilerin ihtiyaçlarını karşılamakta çok zorluk yaşıyor. Filistinli mülteciler, altyapı ve sosyal imkanların çok kısıtlı olduğu kamplarda yaşarken geri kalanlar ise kamp çevresinde ve ülkenin farklı bölgelerinde yaşam mücadelesi veriyor. Altyapısı olmayan kamplarda, en büyük sorunların başında su ve elektrik sıkıntısı var. Kontrolsüz nüfus artışının hızla devam etmesi, eğitim ve sağlık imkanlarının yetersizliği ve istihdam çözülmesi gereken en büyük problemlerin başında yer alıyor.

Turun son günü Başbakan Saad Hariri tarafından ofisinde ağırlandık. Kısaca aktarmak gerekirse Hariri konuşmasında “Lübnan; bir arada yaşama, kültür, tarih ve güzellik ülkesidir ancak bazen kaos, acı ve sıkıntı dönemleri de yaşayabilir. Lübnan’da olduğunuzda, güzel şehirleri görebilirsiniz ve 18 farklı mezhep bulunmasına rağmen hepimiz birer kişi gibi yaşıyoruz, ancak bazen siyaset bizi bölüyor. Ülkenize döndüğünüzde, arkadaşlarınıza bu ülkenin ne kadar güzel olduğunu söylemelisiniz. Umarım ailelerinizle ve arkadaşlarınızla Lübnan’a geri dönersiniz” dedi.

“Kadınları Takip Et; Kadınlar Barış için pedal çeviriyor” turunu, her günü ayrı bir şehirde, harika manzaralar, lezzetli yemekler eşliğinde ve cesur kadınlarla tamamladığımız için çok mutluyum. Uğradığımız şehirlerde devlet erkanları ve yerel halk oldukça ilgi gösterdi. Yanımızda daima özel tim ve sağlık ekipleri vardı.

Şu an Lübnan’da kadınların tek başına, güvenli bir şekilde bisikletle dolaşması pek mümkün gözükmese de Beyrut, Byblos, Sidon, Baalbek gibi turistlik açıdan görülmeye değer yerler güvenle ziyaret edilebilir.

“Dilerim ki, varlıklarımızla, pedal seslerimizle birkaç dakika da olsa bizleri selamlayan Lübnan halkına umut olabilmişizdir”

Seçil Zor:  Ortadoğu’da bisiklet turu fikrinin başlangıçta beni endişelendirdiğini itiraf etmem gerekir. Oysa ki, terörün ve diğer tehlikelerin artık yurdu, şehri olmadığını bizzat kendi ülkemde yaşadığım sıkıntılı süreçleri yeniden değerlendirdiğimde, FTW 2017 için hiç tereddütsüz hazırlık yapmaya karar verdim. Amacımız dünyanın dört bir yanından barış mesajları getirebilmekti. “Peace from Turkey” diyerek selamlaşmak benim için bir merhaba kadar sıradan olmuştu. Yol aldığımız şehirlerde bizleri selamlayan çocuklar için kısa süreli farkındalık yaratabilmiş olmayı umuyorum. Yaşam koşulları sebebiyle hayatında sadece ihtiyaçları dışında başka ihtiyaçlarının da olabileceği ihtimalinden yoksun olduğunu düşündüğüm kadınlar için farkındalık yaratabilmiş olduğumuza yürekten inanıyorum. Ortadoğu’nun her an kıvılcım alıp tutuşabileceğini düşündüğüm coğrafyasına bisikletimle birlikte birkaç gün de olsa özgürlük fikrini getirmiş olabilmeyi istiyorum.

Geçmişte Suriye’ye gidememiş ve sonrasında da görülecek bir Suriye’nin kalmamış olması acısını içimde hep taşıyorum. Bu sebeple FTW 2017, Lübnan’ı görebilmek için tek şansım olabilirdi. Ülkelere bu gözle bakıyor olmaktan dolayı büyük utanç duyuyorum ancak küreselleşen dünyanın politik toplantı masalarında hangi ülkelerin nasıl paylaşıldığını bizler ancak uzaktan izleyerek öğrenebiliyoruz. Dilerim ki varlıklarımızla, pedal seslerimizle birkaç dakika da olsa bizleri selamlayan Lübnan halkına umut olabilmişizdir.

“Kadınlardır barışı getirecek dünyaya”

Burcu Büyükkafes: Tura katılmamdaki en buyuk etken yarış için değil barış için pedallıyor olmamızdı; hem de sadece kadınlarla; ki kadınlardır barışı getirecek dünyaya…

Lübnan’da bisiklet sürmek; şehirler değiştikçe yaşamların değişmesi, inançların değişmesi, çöplerin aynı kalması, insanın aynı kalması.. Lübnan’dan dönerken Beyrut Havaalanına girişte Avrupa ülkelerini batıya, Türkiye’yi doğuya yönlendirmeleri.. Ve benim yabancı kadın arkadaşlara; “Yes we are also middle east country”* deyip el sallamam!

Ve şu an fark ediyorum ki, Lübnan’da bisiklet sürerken hiç taciz yaşamadık; hatta kadınlarla, erkeklerle ve çocuklarla yollarda hep selamlaştık, kötü bakışlara maruz kalmadan… Kadın ve bisiklet: özgürlük…

 “Bu bir barış sürüşü”

Seçil Öznur Yakan: Turistik bir gezi olarak Lübnan’a gidebilir ve çok da güzel vakit geçirebilirsiniz. Birkaç kafe, restoran, tarihi noktalar, deniz ve de gece hayatı. Beyrut’tan herhangi bir tatil anılarıyla dönebilirsiniz. Follow The Women turistik bir gezi değil. Ülkeyi kuzeyden güneye kat etsek, tarihi yerlerini rehberler eşliğinde gezsek de, bu bir barış sürüşü. Bir hafta boyunca dünyanın farklı ülkelerinden kadınlarla beraberdik. Hem Lübnan’ı, Ortadoğu’yu tanımaya çalıştık, hem de kadınlar olarak birbirimizi. Aynı masada bir yanımızda ülkesinin işgale uğradığını düşünen biri varken, diğer yanda işgalci ülkeden bir kadın vardı.

*Evet, ne de olsa biz de bir Ortadoğu ülkesiyiz.

Not:  Follow the Women etkinliğine katılan kadınlar  9 günlük tur deneyimlerini paylaşmak amacıyla 8 Kasım’da  Tasarım Atölyesi Kadıköy’de (TAK) olacak.

The post Türkiye’den sekiz kadın barış İçin Lübnan’da pedal çevirdi appeared first on Sivil Sayfalar.

Mültecilik: Süregiden bir yıkım

İlk önce mülteci olmayla ve mülteciliğin neyi çağrıştırdığıyla başlıyoruz sohbetimize. Mülteciliğin zorluğu aşikâr olsa da sohbet ettiğimiz dört kadın mülteciliğin çağrışımları üzerine farklı tanımlamalarda bulunuyorlar. İlk önce Savra sözü alıyor konuşmanın başında. Savra vatan kavramı üzerinden açıklıyor mülteciliğin çağrıştırdıklarını. “Bir yandan vatansız insanlar, diğer yanda da vatanını terk etmek zorunda kalan insanlar var” diyerek anlatıyor mülteciliği, Celile de mülteciliği ‘kolu, kanadı kırılmış, yüreği yaralı, bir kuşa’ benzetiyor. Yeskil ise konuşmasında  süregiden bir yıkıma işaret ediyor adeta. Geçmişe referansla mültecilik ona, ardı ardına devam eden yıkımı anımsatıyor. Yeskil insanların kendilerine ‘mülteci’ dediklerinde tekrar tekrar yıkıldıklarını, geçmişte başlayan tek bir yıkımın kendi hayatlarındaki daha sonraki tüm yıkımları tetiklediğini söylüyor.

Otuzlu yaşlardaki dört mülteci kadına Suriye’deki savaştan önceki yaşamlarını soruyoruz. Derin bir sessizlik anı yaşanıyor, sanki uzak bir geçmişi süzgeçten geçirerek anımsamak istermişçesine. Suriye’de savaştan önceki yaşamlarına bir an önce dönmeyi arzuluyorlar. Buraya gelmeden önce, yaşadıkları toprakları ekip biçtiklerini, çocuklarıyla birlikte huzurlu ve iyi bir yaşamları olduklarını belirtiyorlar. Savra “Suriye’deki hayatımız çok güzeldi. Zengin de fakir de bir şekilde yaşıyordu. Orada da işsizlik sorunu vardı, fakat uğraşan, bir şekilde yolunu buluyordu. Bizdeki en güzel şey birbirimizi sevmemiz, birbirimize inanmamızdı” diye söze başlıyor. Sorunsuz bir aile hayatı olduğunu söyleyen Savra, kocasının devlet memuru olduğunu kendisinin ise evde çocuklarını yetiştirdiğini dile getiriyor. Savra savaştan önceki komşuluk ilişkilerini de acı bir tebessümle anıyor: Topraklarımız vardı. Komşularımızla bir sorunumuz yoktu. Alevi, Hristiyan, Kürt, Arap bütün komşular iç içe yaşardık. Hiçbir zaman sorun çıkmadı aramızda.

“Yolun zorluğu ancak yaşanır”

Türkiye’ye geliş süreçlerini, yaşadıkları zorlukları anlatırken ise hepsinin ağzından aynı cümle dökülüyor: Bugüne kadar hiç böyle bir zorluk yaşamamıştık, yol boyunca hep ağladım. Türkiye’ye geliş sürecini konuşurken, Celile’nin dili çözülüyor nihayet, derin bir nefes çektikten sonra ilk lafı “Yolun zorluğu ancak yaşanır” oluyor ve anlatıyor: Dirbesiye’den geldik, yollar kapalıydı. Ceylanpınar tarafından gelmeye çalıştık, oradan geçemeyince Kobane tarafından geldik. Günlerce aç, susuz, yürüdük, dikenler arasında saklandık, sınıra geldiğimizde hiçbirimizde hal kalmamıştı. Yol boyunca hep şiddete maruz kaldık. Günlerce aç susuz yürüdük. Günlerce sınırda bekletildik.

Emirasilu da Türkiye sınırına yakın Dirbesiye kasabasından göç edenlerden, yürüyerek uzunca bir yol kat etmelerinin ardından sınıra yaklaştıklarına askerler havaya ateş açıp, geri dönmeleri için ihtarda bulunmuş. “Çocuklarımız sürekli ağlıyordu. Bizler çok paniktik. Üç defa sınıra yaklaşıp geri döndük” diyor Emirasilu. Öte yandan Halep’ten gelen Savra’nın ise ‘yolculuğu’ çok daha çetrefilli. Halep’ten yola çıkıp sınırı aşana kadar dağlarda üç gece kaldıklarını ve gizlice ilerlediklerini söyleyen Savra, sınıra geldiklerinde askerlerin geçiş izin vermediklerini, sınırdan geri dönmek zorunda kaldıklarını ve tekrar dağ yoluna çıktıklarını gözü yaşlı bir şekilde anlatıyor. Savra, biraz durakladıktan sonra sözlerine tekrar devam ediyor: “Dağda bir iki hafta geçirdik. Toprakta uyuyorduk. Elimizde biraz ekmek biraz da salça vardı. Azar azar yiyorduk. Bugüne kadar hiç böyle bir zorluk yaşamamıştık. Olayın şoku vardı üzerimizde. Yol boyunca hep ağladım. ‘Niçin bu başımıza geldi?’ diye sordum yol boyunca. Dağlarda domuz vardı başka hayvanlar da. Dört çocuğum sürekli ağlardı, uyumazlardı. İki çocuğumun ölümden döndüğünü bilirim. O sıra muhaliflerin elinde bir köy vardı. Orada kalabilmek için para vermek zorunda kaldık. Köyde toprakta uyuyorduk. Çok acı çektik. Çocuklarım çok zorlandı. İyi kalpli bir kamyoncu bize yardım etti. Sınırı aştık. Buraya gelir gelmez göçmen bürosuna başvurduk.

Konu Türkiye’de yaşadıkları zorluklara geliyor. Savra, kadın olarak da insan olarak da dil konusunda çok zorlandığını, kendini anlatamamanın zor bir durum olduğunu ve fakat en çok da ‘kötü niyetli insanlarla’ uğraşmaktan ve ‘bakışlardan’ rahatsız olduğunu dile getiriyor. “Çalışmasam aç kalıyoruz, çalışırsam çocuklarıma bakamıyorum” diyen Savra, ‘kötü niyetli insanlarla uğraşmak zorunda’ kaldığını, bu yüzden tek başına dışarı bile çıkmadığını “Her zaman bir korkuyla yaşıyorum çünkü insanlar kötü bakıyor bize” diyerek ifade ediyor. Emirasilu ve Celile ise en çok Suriyelilere yönelik algıdan rahatsız. Öyle ki sırf bu yüzden evlerinden dışarı çıkmak istemediklerini Savra gibi sitemkâr bir şekilde dile getiriyorlar.

Celile ‘Türkiye’de mülteci bir kadın olmak zannedersem Suriyeli olunca daha da zorlaşıyor. Suriyeli kelimesi hakaret olarak kullanılıyor’ derken, Emirasilu yolda gördüğü kadınlara selam vermek istediğini fakat selamı almamak bir yana, aşağılayıcı bir şekilde baktıklarını söylüyor. “En ağrıma giden bunlar Suriyeli, pis Suriyeli diye seslenmeleri” ifadelerini kullanan Emirasilu sırf bu yüzden sokağa adım bile atmadığını söylüyor.

“Savaşta kadın olmak, namusunuza ne olursa olsun sahip çıkmanız gerektiği için zordur. Hele ki kızınız varsa daha büyük bir sorumluluk demektir”

Kadın olmak dünyanın her yerinde zor. Sohbetimize savaşta kadın olmaktan devam edelim diyecekken cümlem daha noktalanmadan Savra yine söze giriyor: Evet öyle. Bir defa dört çocuklu bir kadınım, onları korumak zorundayım. Büyük bir korku içerisinde korumasız bir şekilde onları korumaya çalışıyorum. Bir defa kimseye güvenemiyoruz. Her an herkesten kötülük gelecek gibi hissediyoruz.

Celile de hem kadın olmanın hem de anne olmanın zorluklarına değinerek “Savaşta kadın olmak, namusunuza ne olursa olsun sahip çıkmanız gerektiği için zordur. Hele ki kızınız varsa daha büyük bir sorumluluk demektir. Her an şerefinizin zarar göreceğinin korkusu var üzerinizde” diyerek Savra’nın görüşlerini paylaşıyor.

Yedi çocuk annesi Emirasilu’yu ise en çok çocuklarının korkuları düşündürüyor savaşta kadın olmayı konuşurken. ‘Savaşın barbarlığına’ ve ‘vahşetine’ tanık olan en küçük çocuğu dahi korku kökenli hastalıklar geçiriyormuş. Emirasilu, “Hem annesiniz, koruyucusunuz, çocukların güvenliği sizin sorumluluğunuzda, kendinizi korumanız gerekiyor, anne evin esasıdır, evin direği annedir, bütün yük annenin sırtındadır” diye iç geçirdikten sonra çocuklarının bir türlü savaşta yaşadıklarını unutamadığını tekrar ediyor.

Emiraslu’dan sonra Yeskil de aynı istikamette sözü devralıyor. Büyükler olarak bir şeylerin farkında olduklarını fakat çocukların ne olup bittiğini anlamadığını, korku ve dehşet içinde olaylara seyirci kaldığını ifade ediyor. Kadınların aynı şekilde korku içinde yaşadığını, savaşlarda çok daha korunaksız olduklarını ve savaş ganimeti olarak görüldüklerine dikkat çeken Yeskil “Kadınlar da aynı şekilde korkuyla yaşıyorlar. Çünkü herkesten zarar görebiliriz. Genç kızların korkusu daha fazla. Zarar vermek daha kolay görünüyor. Namus ve şerefimizi koruyamamaktan korkuyoruz. Suriye’de devletten de askerden de savaşçılardan da korkuyoruz kadın olarak. Hangisine karşı güvenimi sağlayacağım? Bu mümkün mü?” diye soruyor.

En büyük korkuları cinsel taciz

Tam bu noktada “ırkçılığa, tacize uğradınız mı” diye soruyoruz? Yerel halkla yaşadıkları zorlukları değerlendirmelerini istiyoruz. İki buçuk senedir Diyarbakır’da Kürtlerin yoğunlukta yaşadığını bir semtte yaşadığını belirten Savra “Kürtçe konuşuyor komşular. Aynı dili konuşmuyoruz. Dili öğrenmeye çalışıyoruz. Her yerde olduğu gibi burada da iyi insanlar da var, kötü insanlar da” diyerek paylaşıyor izlenimlerini.  Daha sonra da ev arama sürecinde yaşadığı mağduriyeti anlatıyor. Uzunca bir süredir ev aradığını aktaran Savra, ev tuttuğu apartmandaki insanların kendilerini aşağıladıklarını ve ev sahibine ‘Suriyelilere neden ev veriyorsunuz’ diyerek kızdıklarını aktarıyor. Sevra sözlerine şöyle devam ediyor: Çoğu zaman komşular çöplerini Suriyelilerin kapısının önüne bırakıyorlardı. Çocuklara Suriyelilere küfredin diyorlardı. Bir süre sonra çocuklarımızı dışarı göndermedik. Çünkü diğer çocuklar onları aşağılıyor, vuruyorlardı. Ellerinde ne varsa zorla alıyorlardı. İyi komşulardan yardım istiyorduk. Bizler eşlerimizle beraber çıktığımızda bize kötü bakmıyorlar. Fakat tek çıkamıyoruz. Bir kere genç bir kızımızı taciz etmişlerdi.

Emirasilu da “biz Arapça konuştuğumuzda siz Arap mısınız Kürt müsünüz diye soruyorlar. ‘Kürdüz’ dediğimizde ‘Niye o zaman Arapça konuşuyorsunuz’ diye tersliyorlar bizi. Biz de ‘Siz Türkiye’de Türkçe ve Kürtçeyi öğrendiğiniz gibi biz de Suriye’de Arapça ve Kürtçe’yi öğrendik’ diyoruz. Bizden ne istiyorlar gerçekten anlamıyorum” diyerek Arapça konuşması nedeniyle ön yargılara maruz kaldığını anlatıyor.  Savra’nın da yukarıda dile getirdiği gibi yaşadıkları korku nedeniyle özellikle genç kızlarının sokağa çıkmasına izin vermediğini, diğer çocuklarının da her dışarı çıktığında diğer çocuklar tarafından dövüldüğünü, bu sorunları için hiçbir yere başvuramadığını çaresizce söylüyor.

İki senedir Diyarbakır’da yaşayan Celile ise yerel halkın belirli bir bölümünün Suriyeli kadınları ahlaksız olarak gördüğünü dile getiriyor. ‘Ciddi bir baskı altında yaşıyoruz’ diyen Celile’nin aktardığına göre çocuklar, komşu çocukları ile kavga ettiğinde, ilk önce ‘Suriyeliler evden dışarı çıkmayacak’ diye, tartışma biraz daha uzarsa da, bu sefer ‘polis çağırmakla’ tehdit ediliyorlar.  Son olarak yine iki senedir Diyarbakır’da yaşayan Yeskil söz alıyor. Yeskil “Bazı insanlar hiçbir şeyi hak etmediğimizi düşünüyorlar. Arkamızdan Suriyeli diye bağırıyorlar. Camlarımızı kırıyorlar. Kişiliğimiz yaralanıyor. Korkuyoruz…” diyor.

Sohbetimizin sonuna yaklaşırken iletişimde oldukları, destek aldıkları sivil toplum örgütlerinden, kamu kurum ve kuruluşlarından söz açılıyor. Celile, Hayata Destek Derneği, SOHRAM ve Kızılay’dan yardım aldığını söylüyor. Kayıtları olmadığı için henüz herhangi bir kamu kurumundan yardım alamamış. Dilinden dökülen kelimelere göre SOHRAM’ın özel bir yeri ver var Celile’nin hayatında  zira gidip konuşarak, rahatladığı ve maddi destek aldığı SOHRAM ona, dikiş makinesi de vererek kendisini ‘işe yarar’ hissettirmiş. Aynı şekilde Celile’nin çocukları da SOHRAM’a gelip gitmeye başlayınca daha bir özgüvenli hissetmeye başlamışlar. Celile sözlerine şöyle devam ediyor: Şimdiye kadar STK’lar bize ulaşıp yardım ediyorlardı. Ama kira yardımını istiyoruz. Bizim belimizi büküyor. 16 kişi aynı evde kalıyoruz. Bunun bilinmesini istiyorum. Yardımlar daha düzenli hale gelsin istiyoruz. Kira bize büyük bir yük. Suriyelilerin sayısı arttıkça kiraları yükseltiyorlar.

Savra ise belediyenden ve bazı sivil toplum kuruluşlarından yardım aldığını fakat bazı insanlar tarafından “Sizin yüzünüzden biz yardım alamıyoruz” gibi kötü muameleye maruz kaldığını anlatıyor. Savra “Devletin elinde hepimizin adresleri var. Bize ulaşabilirler. Devlet ve STK’lar beraber çalışabilir bu konuda” diyor.

Sohbetin sonuna doğru doğallığında bir soru gelişiyor. “Neden Suriye’ye dönmek istiyorsunuz?” diye soruyoruz. Celile “Bir an önce vatanıma kavuşmak istiyorum. Tek hayalim bu” derken, Yesil “Savaş biter bitmez, şartlar ne olursa olsun gideceğiz” diyor. Fakat Suriye’ye dönme konusunda Savra ve Emirasilu daha temkinli. Emirasilu benzer şeyler yaşamaktan koktuklarını ifade ederek dönmenin zor olduğunu Suriye’nin eskisi gibi olmayacağına inandığını söylüyor.  Savra ise savaşın sürmesi halinde Türkiye’da daha iyi imkanlarda kalmak istediklerini fakat Türkiye’de bir gelecek göremediklerini ve bu yüzden bir an önce vatanlarına kavuşmak istediklerini aktarıyor.

Savaşın yıkımının en yoğun zamanlarından geçerken her zaman ki gibi en ağır bedelleri yine çocuklar ve kadınlar ödüyor. Kadınların yaşadığı erkek şiddeti savaş ve mülteci olma durumunda daha yoğunlaşıyor. Sivil toplum kuruluşlarının ne kadar önemi bir rol üstlendiği bir daha anlaşılmış oluyor. Bölgede hak temelli çalışan, insani yardım ve dezavantajlı gruplarla çalışan birçok dernek ve sivil toplum kuruluşu, OHAL kapsamında yayınlanan kararnamelerle kapatıldı. Bu durum ihtiyaç sahibi toplulukları, kadınları ve çocukları birinci derecede etkiliyor.**

Ana görsel: IŞİD şiddetinden kaçan bir  Ezidi bir kadın Şengal Dağı’na doğru ilerliyor (Reuters 14 Ağustos 2014)

*Ropörtajı gerçekleştiren: Ronahi Kahraman

The post Süregiden Bir Yıkım: Mülteci ve Kadın Olmak appeared first on Sivil Sayfalar.

NRC’nin Ülke İçi Yer Değiştirme İzleme Merkezi’nin araştırmalarına dayanan raporuna göre, Türkiye’de geçen yıl ülke içinde yer değiştirmek zorunda kalanların sayısı 204 bin, 2016 yılı sonu itibariyle Türkiye içinde yerinden olmuş kişilerin toplam sayısı ise 1 milyon 108 bine ulaştığı belirtildi.

En fazla insanın yerinden olduğu ülke Kongo

Birleşmiş Milletler, şiddet olayları ya da doğal afetler gibi nedenlerden dolayı can güvenliğini sağlamak için evlerini terk edip, yine aynı ülke sınırları içerisinde başka bir yere göç etmek zorunda kalanları “yerinden olan kişiler” ya da “yerinden edilmiş nüfus” olarak tanımladı. Bu kişilerin mültecilerden en önemli farkını başka bir ülkeye geçmeyip kendi ülkelerinin sınırları içerisinde kalarak yer değiştirmiş olmaları oluşturuyor.

2016 yılında çatışmalar nedeniyle Demokratik Kongo Cumhuriyeti, 922 bin kişiyle en fazla insanın yerinden olduğu ülke sıralamasında birinci oldu. Bunu 824 bin kişiyle Suriye ve 659 bin kişiyle de Irak takip etti.

‘Doğal afetler nedeniyle yer değiştirenlerin sayısı fazla’

NRC’nin raporuna göre, doğal afetler nedeniyle yer değiştiren insanların sayısı çatışmalar nedeniyle yerlerinden olan insanların sayısının üç katı olduğu açıklandı. Dünyada 24 milyon insanın seller, fırtınalar, yangınlar ve sert mevsim koşulları nedeniyle yerinden olduğu belirtildi. Felaketler nedeniyle en çok evinden olan insan sayısı 7,4 milyon ile Çin oldu.

Kendi ülkesi içinde yerinden olmuş insanların sayısı 5,9 milyon ile Filipinler, 2,4 milyon ile Hindistan ve 1,2 milyon ile Endonezya takip ediyor.

‘Mültecilerden çok kendi ülke insanına odaklanılması gerekiyor’

NRC Başkanı Jan Egeland bu şoke edici sayılarla sınırları aşan mültecilerdense kendi ülkelerinde evlerinden olan insanlara daha çok odaklanılması gerektiğini söyledi.  Egeland, “Kendi ülkesi içinde yerinden olmuş insanların sayısı mültecileri ikiye bir oranında geçiyor. Kendi ülkelerinde evlerinden olan insanları yeniden küresel gündem meselesi yapmanın aciliyeti var” dedi.

Çatışmalar nedeniyle 653 bin kişiyle Afganistan en çok yer değiştiren nüfusa sahip dördüncü ülke konumunda. Bunu Nijerya 501 binle, Yemen ise 478 binle takip ediyor.Dünyada çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan 6.9 milyon kişiden 2.6 milyonu Afrika’da Sahara Çölü’nün güneyinde yaşıyor.

NRC küresel ilginin mülteci ve göçmenlere yöneldiği için yardımların çoğunun mülteci yerleştirme programlarına harcandığına dikkat çekiyor.

Kaynak

The post Norveç Mülteci Konseyi: “Türkiye’de yerinden olanların sayısı 1 milyonu aştı.” appeared first on Sivil Sayfalar.

2008 yılında kurulan Parlayan Çocuklar Kulübü’nde 8-14 yaş arası olan kulüp üyeleri, çocuk hakları teması çerçevesinde kendi haklarını, gündemlerini, ihtiyaçlarını konuşup tartışmaları amacıyla her hafta toplanıyor. Çocukların savunuculuk yaparak kendilerini özgürce ifade etmeleri için bir ortam yaratan kulüp, Parlayan Çocuklar adında bir dergi çıkartıyor.

-“23 Nisan tüm çocukların bayramı” ise Parlayan Çocuklar’a göre bu çocuklar kimler?

“Biz” yani “dünyadaki bütün çocuklar”…

Hintli çocuklar, Suriyeli çocuklar, Alman çocuklar, Mardinl çocuklar, çilli çocuklar, Arap çocuklar, Endonezyalı çocuklar, Japon çocukar, tüm ülkelerdeki çocuklar, şaşı çocuklar, fiziksel ve zihinsel engelli çocuklar, siyah çocuklar, Amerikalı çocuklar, Türk çocuklar, Kürt çocuklar, Yunan çocuklar, Hristiyan çocuklar, Yahudi çocuklar, Afrikalı çocuklar, Meksikalı çocuklar, Roman Çocuklar, Rus çocuklar, Brezilyalı çocuklar, Fransız çocuklar, İngiliz çocuklar, Moğol çocuklar, Asyalı çocuklar, Tarlabaşılı Çocuklar, Müslüman çocuklar, çekik gözlü çocuklar vb…

-Peki bu sene çocukları en çok etkileyen olaylar nelerdi? Kendi ifadeleri ile:

• Suriye’ye atılan gaz
• 15 Temmuz
• Referandum / oy günleri
• Siyasi partilerin kavgaları
• Deprem olayları
• Kuzey Kore’nin ABD’ye savaş teklifi
• Kur’an Kursu hocasının “Disney Chanel izlenirse hırsızlar para kazanır. Bu parayla silah alırlar ve Suriyelileri öldürülürler” demesi ve “illüminati”
• Işidliler Kobani’deki çocukların kafasını kesip oyun oynamaları ?!
• Tarlabaşı’nda çıkan yangında 3 çocuğun ölmesi
• Hava durumu-dolu yağması
• Evet kazanırsa tatiller 3 aydan 1 aya indirilecek bilgisi
• 23 Nisan
• Hindistan’daki adamın kulağına hamam böceğinin girmesi ve kulağının içine yumurtalarını bırakması
• Canan Karatay’ın bal ve pekmeze GDO’lu tepkisi
• Halit Akçetepe’ nin ölümü
• Çok zayıflayıp güçsüz düşen kız
• Güneş sisteminde 7 gezegen daha bulunması
• Stadyumda bir adamın dövülmesi ve itilip düşürülmesi
• Dünyaya meteor çarpacak haberleri
• 5 yaşındaki kızın 30 yaşındaki bir adamla evlendirilmesi
• Güneş ışınlarının etkisinin giderek daha çok artacağı ve ilerde bizime içinde olduğumuz 3 gezegenin yok olacağı

“Haberleri sevmiyoruz. Hep ölüm haberleri oluyor, kötü haberler oluyor ondan izlemek istemiyoruz. Gündüz kuşağındaki evlilik programları da sahte. Bizi kandırıyorlar. Bu tür yayınları istemiyoruz”

-Peki bu haberler sizi nasıl etkiliyor, neden etkiliyor?

• Kuzey Kore’nin ABD’ye savaş teklifi yüzünden tedirgin oluyoruz ve 3. Dünya savaşı çıkar diye korkuyoruz.
• Tek başınayken hep bu haberler aklıma geliyor.
• Ölüm korkusu duyuyorum
• Suriye’ ye atılan gazlardan etkilendim ve bir sürü çocuk ölüyor, çocuk hakları( yaşama hakları) ellerinden alınıyor diye çok üzülüyorum.
• İşidlilerin çocukların kafasıyla oynaması kâbuslar görmeme neden oluyor.
• AKP/HDP kavgaları, oy kavgası, savaşa dönerse diye korkuyoruz, bize kötü örnek oluyorlar.
• Genel başkanlar neden kavga çıkarıyorlar? Ben olsam(oy kullanma hakkım olsa) oy vermezdim.
• Hapishanedekiler neden oy veremiyor?
• 23 Nisan bizim bayramımız diye mutluluk duyuyorum.
• Sandıkta oy değişimi ve hilelerle başkalarının haklarını yedikleri için bizi ilgilendiriyor. Kul hakkı yiyiyorlar.
• Mühürsüz oy bizi etkiliyor. Osmanlı Devleti gibi yönetilmekten korkuyoruz çünkü orda kız çocuklar öldürülüyordu ya da okula gönderilmiyordu.
• Aslında tarihimizi öğrenmiş olacağız Osmanlı Devleti’ne dönersek, buna seviniyorum ama saltanat sistemi gelecek, yönetim babadan oğula geçecek, bize hiç söz düşmeyecek diye korkuyorum.
• Tarihi kitaplardan da okuyabiliriz. Anayasa değişirse kadın hakları olmaz. Geçmişteki gibi boşananalar kabul görmez.

“Şu an yönetimden hiç memnun değiliz, ülkenin durumu iyi değil, kötü.”

-Peki yönetimde çocuklar olsalar nasıl olurdu? Yetişkinlere ne mesajınız var?

• Büyükler hayal güçlerini kullanamıyorlar / hayal kursunlar
• Çocuklara eşit davranmalılar
• Eğitimde saatler azaltılsın. Kafamızı ödevlerden kaldıramıyoruz.
• Binaları tamir ederdik. Bize uygun binalar yapardık. Depreme dayanıklı binalar yapardık.
• Mahallelerde bahçeler olsun, şehirlerde ormanlar olsun
• Başkansız savaşsız bir sistem kurardık.
• Arabaların azalmasını istiyorum. Daha çok yürüyelim bisiklete binelim. Hem her yere park ediyorlar arabaları hem oyun alanlarımız benzin kokularıyla dolu. Doğaya zarar veriyorlar, ve bize saygısızlar
• Mecliste çok kavga ediyorlar, konuşmayı öğrenin, meclisi koruyun
• Yetişkinler bizi umursamıyorlar. Çocukları düşünmeliler. Oyun alanları yapın, bizi dinleyin!
• Yalan haberleri yasaklardım.
• Okul sayısını artırırdım. Sınıfta 50-60 kişiyle nasıl ders anlanır?
• Bütün kitapların sayısını artırırdım.
• Okullar yıkmayın.
• Okulların güvenli olmasını istiyoruz.
• Temiz sınıflarda okumak istiyoruz, okullar temiz olsun
• Evleri tam yapsınlar. İnşaatlar yıllarca sürüyor, toz duman içinde kalıyoruz.

-Siyasi partilere ne demek isterdiniz?

• Savaş çıkarmayın!
• Çocukları düşünün ve çocuklara saygı duyun!
• Partiler sorunlarını aranızda çözün. Onların sıkıntılarını biz çekiyoruz!

Haberin orijinaline ulaşmak için tıklayın

*Ana görsel Parlayan Çocuk Kulübü’nün geçmişte yaptığı çalışmalardan birinde çekilmiştir

The post Parlayan Çocuklar: Biz olsak savaşsız bir sistem kurardık appeared first on Sivil Sayfalar.

The post Kadınlarla yeni bir barış gündemi mümkün mü? appeared first on Sivil Sayfalar.

The post Kapatılmak İstenen Antep Genelevi’nden Leyla Anlatıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Sempozyumun davet metni şöyle başlıyor: “Bir küçük çocuğun cansız bedeni kıyıya vurdu, sonra bir başkası sonra bir diğeri, sonra… Binlerce insan göç yolunda savaştan, çatışmadan, açlıktan ve ölüm tehlikesinden kaçar ak önce hayatta kalmaya sonra hayata tutunmaya çalışıyor. Ülkemizin yanı başındaki coğrafya ‘mülteciliğin olağanlaştığı’ bir bölge haline geldi, milyonlarca insan yerinden yurdundan oldu, her gün binlercesi olmaya devam ediyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) dünya genelinde yerinden edilmeye yönelik tehlikeli yeni bir çağa girildiği konusunda uyarıda bulunuyor.”

UNHCR Küresel Eğilimler Raporu’na göre, son beş yıl içerisinde dünyanın farklı bölgelerinde en az 15 çatışma ortaya çıkmış ya da yeniden alevlenmiş durumda. DSÖ verilerine göre 12.2 milyon kişinin insani yardıma muhtaç, ülke içinde 7.6 milyon insanın yerinden olduğu, 4 milyon insanın ülke dışında “mülteci” haline geldiği ve çatışmadan iç savaşa giden komşumuz Suriye’de yaşanan kriz tüm dünyayı sarıyor.

Günümüze dek karşılaşılan en büyük mülteci krizlerinden biri olan bu süreç hekimleri sağlık hizmetlerinin sunulması yönüyle de yakından ilgilendiriyor. Mültecilerin gerek ülkemizde gerekse ulaşmaya çalıştıkları Avrupa ülkelerinde sağlık hizmetlerine erişimleri konusunda ciddi sorunlar yaşanıyor.

Türk Tabipleri Birliği yaşanan bu büyük krizin sağlık ve hekimlik alanında yarattığı sorunları Dünya Tabipler Birliği’nin gündemine taşıdı ve bu insanların sağlık alanında yaşadıkları sorunların ve çözüm önerilerinin ülkelerin ulusal tabip birliklerinin gündemine getirilmesinin önemini vurguladı.  Bu çabaların bir sonucu olarak Dünya Tabipler Birliği Ekim 2015’te Moskova’da yapılan 66. Genel Kurul toplantısında bu konuyla ilgili “Küresel Mülteci Kriziyle ilgili DTB Kararı” başlıklı bir tutum belgesini kabul etti.

Bu gelişmelere ek olarak Dünya Tabipler Birliği, 26-27 Şubat 2016 tarihlerinde İstanbul’da “Savaş, Göç ve Sağlık: Hekimler Ne Yapmalı?” başlıklı bir sempozyum düzenliyor. Türk Tabipleri Birliği’nin katkısıyla düzenlenecek bu sempozyumda, uluslararası uzmanların yanı sıra farklı ülkelerden tabip birlikleri temsilcileri de kendi ülke deneyimlerini aktarma olanağı bulacak.

Sempozyumla ilgili ayrıntılar için tıklayınız.

The post Savaş, göç ve sağlık: Hekimler ne yapmalı? appeared first on Sivil Sayfalar.