Verilecek eğitim ve düzenlenecek etkinliklerle kadınlara birlikte kuracakları iş için iletişim ağı ve bilgi sağlamayı amaçlayan proje, iş kurmak isteyen ve İstanbul’da yaşayan 85 Suriyeli ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı kadına yenilikçi bir iş kurma, çeşitli beceriler edinme ve daha da önemlisi gıda sektöründe üretken bir geleceğe kavuşma fırsatı sunacak.

Projenin detaylarını Sandrine Ramboux (Co-Program Manager, C@rma Director and JANA Co-Founder) ve Olga Blasco (Co-Program Manager and JANA Co-Founder) ile yapılan röportajdan öğrenebilirsiniz.

EKIP Projesi nedir?

EKiP (Etkin Kadın İş Platformu), Avrupa Birliği fonlarıyla, Dünya Bankası yönetiminde ve Türkiye’deki Mülteciler için Mali Yardım Programı kapsamında İstanbul’da başlıyor. Amacımız yenilikçi, sağlıklı ve hesaplı gıda ürünlerini ve öğünleri çeşitli iş kurumları vasıtasıyla sürdürülebilir bir biçimde üretmek ve tüketiciye ulaştırmak. Bunu yaparken sosyal kooperatifçiliğe uygun bir ekonomik model uygulamak, kadınları hedef almak istiyoruz.   

Projeyi uygulayan partnerler kim?

Proje tasarısı bir C@rma kuruluşu olan JANA öncülüğünde yapıldı ve uygulanıyor. Sahadaki partnerlerimiz Hayata Destek Derneği, Uluslararası Mavi Hilal Vakfı, Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması Vakfı. Eğitimler ise Bilgi Üniversitesi, LF Türkiye ve gıda sektöründe uzmanlık sahibi çeşitli uzmanlar tarafından verilecek. Yönetimsel süreçlere ise İspanyol kooperatif uzmanı Tangente destek veriyor. Projenin başarılı yönlerinin ve kadınların yaşamlarında yarattığı etkinin izlenmesi Impact Lab tarafından yakinen takip edilecek.

Projenin bir parçası olmak için kimler başvurabilir?

İstanbul’da yaşayan, 18 yaşını doldurmuş, Suriyeli ya da Türkiyeli her kadın projeye başvurabilir. Diğer kadınlarla birlikte gıda sektöründe faaliyet gösterecek bir şirkette çalışmayı, bu şirketin sahiplerinden biri olmayı istemeleri yeterli.

Böyle bir projede hem ev sahibi nüfusu, hem mülteci topluluğu hedef almanın yarattığı katma değer nedir? Zorlukları nelerdir? Bu zorlukları nasıl aşmayı planlıyorsunuz?

Kapsayıcı bir projeye imza atmak istiyoruz. Dolayısıyla başvuruda bulunmak isteyebilecek Suriyeli ve Türkiyeli kadınlara aynı anda ulaşmaya çalışıyoruz. Projenin fonu Türkiye’deki Mülteciler için Mali Yardım Programı tarafından sağlanıyor; böylece mültecilerin sosyal ve ekonomik entegrasyonunu desteklemek amaçlanıyor. Bu yüzden katılımcılar arasında çeşitlilik yakalamak önemli. İlk aşamada dil engeli sorun teşkil edecektir fakat dil dersleri ve projeye aktif katılım ile bunu kısa sürede çözmeyi umuyoruz. Tabii kültürel farklılıklar da entegrasyonu güçleştirebilir. Bu süreci yakından takip edeceğiz ve hem kadınlara, hem ailelerine yönelik grup aktivitelerini teşvik edeceğiz.

Projenizde katılımcıların yalnızca temel mesleki eğitim değil, sahip olacakları işi yönetmek için ihtiyaç duyacakları farklı becerileri edinmelerine de destek olacağınızdan söz ediyorsunuz. Bunu biraz açabilir misiniz?

Projemizin özü, bir mutfak kurup kadınlardan satabilecekleri yemekler yapmalarını istemek değil. Kadınları birlikte iş kurup, birlikte yönetebilecekleri şekilde desteklemek istiyoruz. Bazıları malzeme tedarik etmekten, bazıları pazarlama ve satıştan, bazıları idari işlerden, muhasebeden ve muhtemelen birçoğu da üretimden sorumlu olacak. Genel ve spesifik iş yönetimi eğitimlerinin yanı sıra bu işi nasıl birlikte inşa edebilecekleri üzerine tartışmalara vakit ayrılacak; karar alma süreçleri, yönetim süreçleri nasıl olacak, kimin ne yapacağı nasıl belirlenecek ve projeye yeni insanların katılması nasıl sağlanacak… Mümkün mertebe katılımcılar tarafından yönlendirilen, proje ekibinin kolaylaştırıcılık rolü üstleneceği kapsayıcı bir metodoloji olacak.

Suriye Savaşı dokuzuncu yılına girdi ve ne zaman biteceği hala öngörülemiyor. Bu tip uzun erimli zorunlu göç durumlarında geçim kaynaklarına yoğunlaşan projelerin önemi nedir?

Bu tip insani krizlerde önce insani yardım dönemini görüyoruz, sonrasında ise bir bekleme dönemi oluyor. Mülteciler içinde yaşadıkları topluma entegre olma, dili öğrenme çabasına girişmeye değer mi bilemiyorlar çünkü kalıcı olup olmayacaklarını kestiremiyorlar. Gelinen noktada burada yaşayanlar en azından bir süre daha burada kalacaklarını, işgücüne katılmaları gerektiğini düşünüyorlar. Erkekler genelde geçmiş iş tecrübesi sahibi ve neler yapabileceklerinin bilincinde. Kadınlar ise genelde iş tecrübesinden yoksun ve rol modellere ihtiyaç duyuyorlar. Dolayısıyla insanlar iş kurabilsin diye mesleki eğitimler vermek tek başına yeterli değil çünkü iş kurma ve yoğun çalışma arzusunu derhal göremiyoruz, bu da başlı başına bir güçlük doğuruyor. Bu yüzden bütüncül bir yaklaşım benimsiyor, tüm etmenleri dikkate alıyoruz. Yalnızca gerekli teknik eğitimleri vermekle kalmıyor, insanları yüreklendirecek, öğrenme kapasitesine destek olacak, birlikte başarma hissini kuvvetlendirecek, zor anlarda psiko-sosyal destek sağlayacak; aileleriyle, eşleriyle ve topluluklarıyla ortak ve anlamlı faaliyetlerde bulunmalarını sağlayacak bir yaklaşımı savunuyoruz. Kuluçka dönemini bu bakış açısıyla desteklemeyi ve böylece işlerini başarıyla kurduklarına tanıklık etmeyi umuyoruz.

EKİP hakkında daha detaylı bilgi için bize info@ekiplatformu.com adresinden ulaşabilir, yolculuğumuzu  instagram, facebook ve twitter hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

The post Kadın Odaklı Bir Sosyal Girişim: Etkin Kadın İş Platformu (EKİP) appeared first on Sivil Sayfalar.

Sivil Sayfalar olarak 29 Mart’ta göçmen entegrasyonunu destekleme çalışmaları yürüten JANA’nın etkinliğindeydik. Suriyeli mültecileri/göçmenleri hem kendi alanındaki Türkiyeli uzmanlarla hem de yatırımcı ve girişimcilerle buluşturmayı hedefleyen etkinlik değerli ve öğretici olduğu kadar JANA’nın adına yaraşır bir şekilde girişilen işin zorluğunu da anlamamıza yardımcı oldu. JANA, Arapça ‘hasat zamanı toplanan ürün’ anlamına geliyor, aynı zamanda uzun bir emek ve uğraş sonucu kişinin elde ettiği kazanımları ifade ediyor. Söz konusu mülteci/göçmen entegrasyonu olunca ve bu entegrasyon sadece Suriyelileri kapsaması halinde bile 3 milyon kişiyi ilgilendirince, bahsedilen zorluk daha da anlaşılır oluyor. Öte yandan öğretici tarafına değinirsek ülkenin “yerlileri” olarak mülteci/göçmen/yabancı olmanın güçlüğünü söz konusu etkinlik vesilesiyle bir defa daha tecrübe ettik.

İstanbul Beyoğlu’nda gerçekleşen ve yaklaşık üç saat süren, İngilizce-Türkçe ve Arapça dillerinde yapılan etkinlik JANA’nın kurucusu Sandrine Ramboux’nun açılış konuşmasıyla başladı. Konuşmanın ardından, yaklaşık yarım saat süren kısa turda tüm katılımcılar kendilerini tanıtmak ve etkinliğe katılım amaçlarını özetle dile getirmek için söz aldı. Son olarak, gecenin sonundaki yemeğe geçilmeden önce Suriyeliler kendi alanlarındaki uzman ve girişimcilerle deneyimlerini paylaşmak ve danışmanlık hizmeti alma imkânını yakaladı. “İmkân” diyoruz çünkü her ne kadar Suriyeliler birçok hakka sahip olsa da söz konusu haklar konusunda yeterli bilgi sahibi değil üstelik kimi yasal “kısıtlamalar”, Suriyelilerin entegrasyon sürecine engel oluyor.

“Gelecekte atacağım adımlar için farklı tecrübelere sahip insanlarla tanışmak için geldim”

Etkinlikte ilk önce Suriye’nin Halep vilayetinden gelen 26 yaşındaki Nur Meşedi ile konuştuk. Halep’i 2012’de terk etmek zorunda kalan Meşedi, bir sene Mısır’da yaşamış, ardından tek başına Türkiye’ye gelmiş. Meşedi’nin Suriye’de İşletme okuduğunu, İstanbul’da ise saç ekimi branşında ‘takım liderliği’ yaptığını öğreniyoruz. Oturma izni olmasına rağmen Türkiye’de çalışmanın zorluğuna dikkat çekiyor sohbetimizde. Meşedi yabancı oldukları için ucuz iş gücü olarak görüldüklerini ve işverenlerin sigorta yapmakta güçlük çıkardığından bahsediyor. Nur Meşedi kimi zaman ırkçılığı da maruz kaldıklarına dikkat çekerek “En azından şu anda üç yabancı dilim var, maaş verirken üç dil konuşan kişiye daha yüksek maaş verilmesi gerekiyor. Tam olarak hakkınızı alamıyorsunuz şirkette. Şikâyet etmiyorum ama görüyorum, içimde kalıyor” diyor. Etkinliği olumlu bulduğunu belirten Meşedi “Bir şeyler yapabileceğim konusunda kendime inanıyorum. Ben buradayım ve anlamak istiyorum böylesi bir etkinliğin mültecilere ne gibi faydalar sağlayabileceğini” ifadelerini kullanıyor.
Görüşlerine başvurduğumuz bir diğer katılımcı ise dört aydır İstanbul’da bulunan Saleh Ammar. Ammar, Suudi Arabistan’ın Riyad şehrinden İstanbul’a gelmiş fakat Şam’da yaşıyormuş. Ticaretle uğraşan Ammar aynı zamanda mobil uygulamalar geliştirdiğini anlatıyor. Ammar etkinliği oldukça faydalı bulduğunu belirtirken, “böylesi deneyimler diğer ticari işlerle ilgili bilginizi ve fırsatınızı artırıyor” ifadesini kullanıyor. Ammar etkinlikle ilgili olarak “Türkiye’de işlerin nasıl yürüdüğü ve ekonomi piyasası hakkında bilgilendirilmeyi bekliyorum. Bize muhasebeci ve avukatlarla tanışabileceğimiz söylendi. Dolayısıyla onlar politikaları, prosedürleri ve kuralları bize açıklayabilirler. Ve bunlar işlerin nasıl yürüdüğünü anlamamızı kolaylaştırabilir. Çünkü ben dört aydır buradayım ve bu süre her şeyi anlamam için yeterli değil. Ve bu buluşma benim ülke hakkındaki malumatımı ve nasıl daha iyi çalışacağım konusundaki bilgimi artıracaktır” diyor.

Bununla birlikte mikrofonumuzu İmad’a çevirdiğimizde de beklenti ve motivasyonlarının aynı olduğunu görüyoruz. 26 yaşındaki İmad, eğitimine devam etmek için 2012’de Halep’ten İstanbul’a gelmiş. Okan Üniversitesi’nde endüstri mühendisliğini bitirdikten sonra, şimdi de Koç Üniversitesi’nde burslu master yapıyormuş. Şu anda, bir inşaat şirketinde iş geliştirici olarak da çalışan İmad yakında gelecekte kendi firmasını kurmak niyetinde olduğunun altını çizerek gelecekte atacağı adımlar için farklı tecrübelere sahip insanlarla tanışmak ve hikayelerini dinlemek için etkinliğe geldiğini söylüyor.

Konuştuğumuz bir diğer katılımcı ise Gülnar Hajo.  Savaştan kaçan Hajo’nun da ilk istikameti doğrudan Türkiye olmamış. Önce Ürdün’e daha sonra da Türkiye’ye gelmiş Hajo. İstanbul Fatih’te kitapçısı olan Hajo, çocuk kitapları hazırlıyor. Etkinlik için “Ne yapılıyor diye görmeye geldim” diyen Hajo “Çocuklar, gençler ve kadınlar için düzenledikleri atölyelere destek bulursam iyi olurdu. Bence fikir iyiydi fakat ama destekçiler çok fazla değildi. Bir daha ki sefere daha çok destekçi olursa daha iyi olur” ifadelerini kullanıyor.

“Hukuki hakları var ama yeterli bilgileri yok”

Öte yandan, etkinliğe destek veren uzmanlarla konuştuğumuzda da, başka bir gerçek de yüzümüze çarpıyor. JANA’ya destek veren Çetinkaya Avukatlık Ortaklığı avukatlarından, Nazlı Nehir Sertbaş ve Bengü Coşkun ile sohbetimizde böylesi etkinliklerin önemi daha  da berraklaşıyor. Ellerinden geldiğince hem STK’lara hem de ihtiyacı olan bireylere sosyal sorumluluk çerçevesinde destek verdiklerini belirten genç avukatlar “Suriyeliler Türkiye’nin en büyük meselesi. Biz de bir ucundan tutabilmek için geldik” diyor.  Avukat Sertbaş, Suriyelilerin daha çok şirket kurmak, ticari faaliyetler için kendilerine geldiklerine değinerek, Suriyelilerin hukuki haklarının sınırlı olmadığını fakat Türkiye’deki hakları hakkında çok sınırlı bilgiye sahip olduklarına işaret ediyor.

Diğer taraftan Avukat Coşkun ise gözden kaçan bir noktayı bize hatırlatıyor. Coşkun “Suriyeliler bize her konuda ulaşamıyorlar. Hukuken mesleğimize yönelik reklam yasağı var, o yüzden Suriyelilere ‘Bize gelin size yardım edelim’ diyemiyoruz. O yüzden de Suriyelilerin bizi bir şekilde duyması imkânsız. Ancak böyle ağlar aracılığıyla bir araya gelebiliyoruz” deyip yalnızca böylesi etkinlikler ve dernekler vasıtasıyla Suriyelilere ulaştıklarının altını çiziyor.

“Bilgimin zekatını veriyorum”

Etkinliğe destek veren bir diğer katılımcı ise Gökhan Almacı. Yirmi yıldır bağımsız denetleme işiyle uğraşan Almacı, şirket satışları, şirket evlilikleri, finansal danışmanlık ve muhasebe uzmanı. Hem profesyonel bilgi birikimi hem de motivasyon olarak etkinliklere destek olmaya çalıştığını söyleyen Almacı “Profesyonel olarak bilgi birikimimi bir şekilde dışarıya yansıtmam gerekiyor, malınızın zekâtını vermek vardır ya, bu da bilginin zekâtını vermek aslında” diyor. Almacı “Bir ülkede yabancı olmak hele yabancı bir girişimci olmanın çok önemli zorlukları var, bir kere bilgi kaynağına, uzmana ulaşmak yasal konularda birine bir şey danışmak çok zor Türkiye’de. Çünkü Türkiye’de çoğu yasal konuda belirsizlikler var, uygulamalarda farklılıklar olabiliyor. Normal bir mevzuatı önünüze alıp okuduğunuzda, pratikte yapılması gereken hiçbir zaman birbiriyle uyuşmuyor. O zaman da yanınızda bir rehbere ihtiyacınız var. Buradaki en büyük zorluk bu” ifadelerini kullanarak böylesi etkinlikler ve danışmanlıklar aracılığıyla hem insani hem de ekonomik olarak Suriyelilerin Türkiye’ye kazandırılması gerektiğini işaret ediyor.

Gecenin sonunda ise etkinlik hakkında JANA’nın kurucusu Sandrine Ramboux ile konuşuyoruz. Ramboux, ilk defa yapılmasına rağmen etkinliğin başarılı geçtiğini, sadece insan hikayelerini dinlemediklerini gerçek anlamda Suriyelilerin yanında olduklarının anlaşıldığını belirtiyor. Ramboux ayrıca finansman bulmaları halinde Suriye Ekonomik Forumu iş birliğiyle etkinlikleri üç ayda bir düzenleme hedefinde olduklarının haberini veriyor. Sandrine’in bir de müjdesi var, bir sonraki etkinlikte daha çok tematik uzman yer alacak.

*Katkıları nedeniyle Özlem Türkdoğan’a teşekkür ederim.

The post Suriyelilerin entegrasyonu ama nasıl? : JANA örneği appeared first on Sivil Sayfalar.