2016 yılında yasaklı alan ilan edilen bölgede, evlerin yıkılmasından inşaatların bitimine kadar gizlilik içinde yürütülen çalışmaların sona ermesiyle ortaya çıkan tablonun vatandaşın tepkisine sebep olduğunu belirten Aslan, Sur’daki evlerin yapısını şöyle anlattı: “Tarih ve kültür kokan bu geleneksel evlerden oluşan yapıların avluları evin merkezi konumundadır ve mekanlar arasında bağlayıcı özelliktedir. Ve yine iklim etkisi düşünülerek bitişik, avlulu yapılardır. Bu da aynı zamanda organik bir sokak dokusunu oluşturmuştur. Evlerin etrafında mahremiyet nedeniyle, sokak cephelerinde yüksek duvarlar kullanılmıştır. Böylece dışarıdan evin içi görülmemektedir. Kullanılan malzemenin bazalt taş özgünlüğü ile de hem sokaklara estetik katmıştır hem mevsimsel duruma göre yaşamı kolaylaştırmıştır.”

Yeni inşa edilen evlerin bu özellikleri hiç yansıtmadığı gibi cezaevi yerleşkelerini andıran, özgünlükten uzak ve ticari kaygılarla oluşturulduğunu savunan Aslan, “Geniş yollar yapılmış ve sokak olgusu tamamen göz ardı edilmiş. Yine dış cephelerde malzeme olarak kaplama taş kullanılmış. Eski ile yeninin karşılaştırması yapıldığında ortaya çıkan tablo vatandaşın tepkilerine neden olmuştur ‘’ dedi.

Suriçi Bölgesinde çok sayıda tescile değer yapı ve tescilli yapı bulunduğunu da hatırlatan Aslan, “Tescilli yapıların cephesel özelliklerinin ön plana çıkarılmadığı, yeni yapıların bitişik nizam olarak konumlandırıldığı ve sokak dokusunun kent belleğinde yer etmeyeceği kentsel tasarım projeleri ve bölgeye uydurulmak istenilen yeni bir koruma amaçlı imar planı sahneye çıkmıştır. Bu aşamaların hemen hiçbirinde bölgede yerinden ettirilen halk katılımcı aktörlerden biri olmamıştır. Somut ve somut olmayan kültürel miras ögelerinin kötü taklitleri yapılarak betonarme yapılardan oluşan güvenlik yolları boyunca devam eden yapılar oluşturulmuştur.  Kimi yapılar da konumlandırılma biçimi olarak adeta bir cezaevini andıran yapılaşma koşullarıyla oluşturulmuştur. ‘’ dedi.

Diyarbakır Şehir Plancıları Odası Eş Başkanı Çekdar Taşkıran ise Diyarbakır evlerinin kendine has mimari özellikleriyle kent belleğinde önemli bir yere sahip olduğunu, yeni inşa edilen yapıların başka bir ülkenin dokusundan örnek içerdiğini, bunun kimliği hiçe sayan bir yaklaşım olduğunu dile getirdi.

STK’lar Sürece Dahil Edilmedi…

Sürece mimarlar odası veya alanda çalışan STK’ların dahil edilmediğini hatırlatan Selma Aslan, devam eden uygulamalarda bu yaklaşımın değişmesi gerektiğini kaydetti. Sur’da farklı gerekçelerle devam eden yıkımların durdurulması gerektiğini de ifade eden Aslan, “ticari kaygılardan, ranttan uzak yaklaşımlarla Sur içinde restoraston ve restitüsyon çalışmaları olmalıdır. Diğer bir önerimiz de yapılan çalışmalarda alan kullanıcılarının mağdur edilmemesi, ekonomik olarak desteklenerek sürece dahil edilmeleridir. ‘Bu kent hepimizin, sahip çıkalım’ diyoruz” dedi.

Çekdar Taşkıran da benzer şekilde süreçlere bugüne kadar dahil edilmeyen STK’lerin ve bölge halkının tüm aşamalara katılması gerektiğini ifade ederek, “Kentin tarihi ve kültürel dokusuna müdahale edilirken özellikle TMMOB bileşenleri dahil birçok katılımcı aktörün yer alması gerektiğini ve bölgede yaşayan halkın kendi yaşam alanlarında söz sahibi olmasının gerektiğini düşünüyorum. ‘’ dedi.

Bundan sonraki uygulamalarda yıkmaktansa onarım ve restorasyonu öncelenmesi gerektiğini kaydeden Taşkıran, “Özellikle kentsel Sit alanı bölgelerinde yapılan uygulamaların geri dönüşleri çok zor. Bu süreçlere toplumun da dahil edilmesinin gerekli olduğunu düşünüyorum. Bizler kentin böyle bir öneme sahip olan bölgesiyle ilgili her türlü çalışmaya ortak olmak isteriz. Şehir Plancılar Odası olarak kentin tarihi ve kültürel miras alanı bölgesinde yapılan çalışmalara dahil edilmesek de sürecin takipçisi olacağımızı ve yapılan yanlış uygulamaların karşısında duracağımızı söylemek isterim.’’ şeklinde konuştu.

The post ‘STK’lar Sur’daki Yenilenme Sürecine Dahil Edilmeli’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Kültürel mirasın tahrip edilmesinin hem toplumsal aidiyet hem de mevzuat boşluklarından kaynaklanan sebepleri olduğunu dile getiren Başgelen, “Anadolu’da yaşadığımız coğrafya ile aidiyet bağı, sevgi bağı, ilgi-bilgi bağı pek kurulamamış. Yani bizim bunu kurmamız lazım. Anadolu coğrafyasındaki eski eserlerimize, kültür varlıklarımıza, doğal mirasa, habitata, yani bir tarafta hayvan varlığına, faunaya, bir tarafta bitkiler, çiçeği, böceği ağacı bilgiyle biz bu dünya ile ilişki kurmamız lazım. Şimdi buna kasti olarak zarar vermeye yönelik insanlara ya da kişilere yönelik yasakların, cezaların olmaması mevzuatın bir acizliği ya da mevzuatın yetersizliği. İki boyutta da çalışmamız lazım. “ dedi. Başgelen, kültürel ve doğal mirasın korunması için çağrıda bulunarak, “Bir cennet ülkedeyiz, bunu bir cehenneme çevirmek isteyen zebanilere izin vermemeliyiz.”  uyarısında bulunuyor.

Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

The post “Kültürel Varlıklarımızı Kendi Elimizle Tahrip Ediyoruz” appeared first on Sivil Sayfalar.

Bilirkişi Heyeti Köprüde Keşif Yaptı

Tunceli Barosu’nun suç duyurusunu kabul eden Pülümür Cumhuriyet Başsavcılığı köprünün restorasyon çalışması için keşif kararı verdi. Baronun şikâyeti üzerine Pülümür Cumhuriyet Savcılığı’nın başlattığı soruşturma kapsamında, Fırat Üniversitesi’nde görevli sanat tarihi uzmanı ile serbest çalışan bir mimardan oluşan 2 kişilik ‘bilirkişi heyeti’, savcı ve avukatların katılımı ile tarihi köprüde keşif yaptılar. Bilirkişilerin keşfi sırasında köprü üzerinde detaylı bir çalışma yürüttüğü ve hazırlayacakları raporu daha sonra Pülümür Cumhuriyet Başsavcılığı’na sunacakları belirtildi.

“Bölgemizdeki Arkeolojik Araştırmalar Hızlandırılmalı”

Tunceli Barosu Başkanı Av. Barış Yıldırım, suç duyurusu ve yapılan keşfe ilişkin basın mensuplarına bir açıklama yaptı. Yıldırım; “Burada 2017 yılında başlatılan bir restorasyon çalışması oldu. Restorasyon çalışması gerek yöreden yansıyan izlenimler gerekse de bizim yaptığımız araştırmalar sonucu orijinal haline uygun şekilde yürütülmedi. Biz de bunun üzerine 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 65. Maddesi ve Anayasanın 63. Maddesi çerçevesinde kültür ve tabiat varlıkları kanununa muhalefet etmek fiilinden suç duyurusunda bulunduk. Suç duyurusu üzerine Pülümür Cumhuriyet Başsavcılığınca bölgede keşif icra edildi. Bu kapsamda uzman bilirkişiler getirildi. Uzman bilirkişiler hazırladıkları raporları dosyaya sunacaklar. Kültür ve tabiat varlıklarını korumak bizim de görevimiz. Biz de bu çerçevede Tunceli’nin önemli tarihi eserleri arasında yer alan Hanım Köprüsü’nün aslına uygun restore edilmediği kanısına vardık ve yürüttüğümüz araştırma ve çalışmalardan sonra bu konuyu yargıya taşıdık. Şu an konunun uzmanları burada çalışmalarını yürütüyorlar ve umuyoruz ki, bu konuda en doğru karar verilir ve köprü aslına uygun restorasyon çalışmaları tekrar yapılır. Yöremizin kültür ve tabiat varlıkları mevzuatı uyarınca güçlü bir şekilde korunması lazım. Ancak maalesef yörede bugüne kadar çok ciddi arkeolojik inceleme tamamlandığı gibi tespit ve tescil edilen Hanım Köprüsü gibi taşınmaz kültür varlıklarımız da gerekli hassasiyet gösterilerek korunmuyor. Buradan Kültür ve Turizm Bakanlığı’na çağrıda bulunuyoruz. Bölgemizde bir an evvel arkeolojik araştırmalar hızlandırılmalı ve bölgenin kültür mirası dünya kültür mirası envanterine kazandırılmalıdır” dedi.

Ne Olmuştu?

Defineciler tarafından tahrip edilen Hanım Köprüsü için Karayolları Genel Müdürlüğü Tarihi Köprüler Daire Başkanlığı, köprünün restore edilmesine karar verdi. 2017 yılı içerisinde gerçekleştirilen restorasyon çalışması aslında uygun yapılmadığı iddiasıyla Tunceli Barosu tarafından yargıya taşındı. Tunceli Barosu Başkanı Av. Barış Yıldırım, Pülümür Cumhuriyet Başsavcılığına “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa Muhalefet” iddiasıyla 22 Kasım 2017’de suç duyurusunda bulundu.

“Restorasyon Aslına Uygun Yapıldı”

Tunceli’deki tarihi mekanlarda yüzeysel araştırmalar yapan Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı Elazığ Temsilcisi Mehmet Balaban ise restorasyonun aslına uygun yapıldığını ve tarihi köprünün ana dokusuna hiç dokunulmadığını iddia etti. Restorasyonda kullanılan taşların özenle seçildiğini belirten Balaban; “köprünün kemeri kesme taşlar ile diğer duvar kısımları moloz taşlar ile yapılmış. Restorasyon çalışması sırasında bu gerçeğe çok dikkat edilerek, kemer bölümünde tahrip olmuş ve çıkan kesme taşların yerine aynı özellikte olan kesme taş, duvarlara ise moloz taş kullanılmıştır. Restorasyon tamamen aslına uygun şekilde yapılıyor.” dedi.

Hanım Köprüsü’nün tarihi

Tarihi Hanım Köprüsü, 19. Yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş. Pülümür ilçe merkezine 3 kilometre uzaklıkta ve Pülümür Çayı üzerinde bulunuyor. 1 adet kemeri bulunan köprünün genişliği 2.7 metre, boyu 18 metre, yüksekliği 5 metre. Tarihi köprü bir süre önce defineciler tarafından tahrip edilmişti.

*Zazaca ismi

The post Tarihi “Hanım Köprüsü” İhtilafı appeared first on Sivil Sayfalar.