Şefika Özer dünyadaki Müslüman feminist hareketlerden ve onların çalışmalarından örnekler verdi. Malezya, Mısır, Suudi Arabistan ve İran’da yapılan çalışmalardan ve her ülkedeki Müslüman feministlerin kendi yaşam alanlarında karşılaştıkları zorluklar ve bunlarla baş etme mekanizmalarından bahsetti. Farklı ülkelerde yapılan çalışmaları okuyup derlemenin hem feminizme hem de İslami feminizmlere olan katkısından dem vurarak amaçları arasında kurdukları Havle Derneği ile uluslararası Müslüman kadın konferansı yapmak istediklerini ve bu konuda çalışmalara başladıklarını belirtti.

Derya Meryem ise konuşmasında Diyarbakır’da bağımsız bir kadın okuma grubu oluşturduklarını söyledi. Bu oluşumun gerekçelerini şöyle açıklarken; ‘’Önce Kuran’da kadınlarla ilgili ayetleri irdeledik bu ayetleri farklı tefsir kaynaklarından yeniden okumaya başladık. Bu bir sene kadar sürdü aramıza katılan kadın arkadaşlar aslında biraz yol haritamızı belirledi, biz de her gelenle dönüştük. Okumalarımız ihtiyaçlarımız doğrultusunda gelişti ve değişti. Tefsir okumalarının ardından bir sonraki sene kadın okumaları yapmaya başladık özellikle feminizmi teoriden başlayarak okuduk. Teoriden sonra feminizm tarihi, Türkiye’de feminizm, cumhuriyet dönemi 60’lar 70’ler 80’ler ve Kürt Kadın Hareketi’ni irdeledik. Amargi Dergisi’nin okumalarıyla sürdürdüğümüz okumalarımız geçen sene İslami feminizmlerle sona erdi. Bu sene ise 8 tema 8 ay olacak şekilde bir program çıkardık. Okuma programımızı bu sekiz temaya göre sürdüreceğiz.  İlerleyen aylarda şiddet atölyesi ve kadın akademisi gibi planlarımız var gerçekleştiği takdirde çağrıya çıkacağız. ‘’dedi

The post Reçel ‘Diyarbakır Buluşması’ Gerçekleştirdi appeared first on Sivil Sayfalar.

Sizi de bu alanı konuşmaya ve tartışmaya, tek sesliliği çoğullaştırmaya çağırıyorlar. Etkinliğin ilk bölümünde Reçel Blog moderatörlüğünde; yerel kadın hareketleri ve dünya’dan müslüman feminizm örnekleri gibi alt başlıklarda sunumlar gerçekleştirilecek. İkinci bölümde de katılımcılarla birlikte Müslümanlık, kadın hareketi ve feminizm kavramları çerçevesinde tartışmalar yürütülecek.

Müslüman kadın hareketini konuşmak ve hareketin kadın meselesiyle kurduğu bağları ele almak, farklı feminist hareketlerle olan iletişim, paylaşım ve dayanışmayı güçlendirmek için yapılacak panele sizler de davetlisiniz.

Son Başvuru Tarihi: 22 Ekim Pazartesi

Başvuru Formu için tıklayınız. 

Program:
1. Oturum (11.00-12.45):
Moderatör: Rümeysa Çamdereli

Konuşmacılar:
Şefika Özer (Reçel) – Türkiye’de ve Dünyada Müslüman Feminizm
Derya Çok – Diyabakır’da Müslüman Kadın Hareketi

Öğle Yemeği (12.45-13.30)

2. Oturum (13.30-16.00):
   Katılımcılarla Ortak Forum

Yer: Diyarbakır Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü – DİSA
Tarih: 28 Ekim 2018 Pazar
Saat: 11.00-16.00

The post Reçel’den Diyarbakır Buluşması: Türkiye’de Müslümanlık, Kadın Hareketi Ve Feminizm Bir Arada Mümkün Mü? appeared first on Sivil Sayfalar.

The post Reçel Konuşmaları: “Türkiye’de Müslümanlık, Kadın Hareketi ve Feminizm” appeared first on Sivil Sayfalar.

Çalıştayın panel formatında düzenlenen ilk kısmında Reçel Blog’un kurucu editörlerinden Rümeysa Çamdereli bu zamana kadar blogda yayınlanan yazılara ve yazarlara dair bir çerçeve çizdi. Yazarların anonim kalarak deneyimlerinden bahsedebilmesinin kadınlar için özgürleştirici yönünün altını çizen Çamdereli, Reçel Blog’da yayınlanan yazıların gündeminin, ülke gündemi, politik atmosfer ve aile, evlilik gibi toplumsal mekanizmalar üzerinden şekillendiğini anlattı. Kadına Şiddete Karşı Müslümanlar İnisiyatifi’nden Ayşe Yıldırım Müslüman kadınlardan oluşan platformun kadın hareketine politik anlamda katkılarından ve hareketin içeriğinden bahsederken, referansını İslami kaynaklardan alan bir kimsenin eşitlikten ve adaletten uzaklaşmasının ancak ranta ve iktidara yaklaşması sonucu oluşabileceğini belirtti. “Mekan ve İdeoloji: Camide Toplumsal Cinsiyet Rolleri” konulu bir tez hazırlamış olan Nur Kıpçak, Türkiye’de kamusal alanda kadın temsiliyeti ve cami örneği üzerine özellikle politik yasaklar ve Cumhuriyet kadınının yaratılması bağlamında hızlı bir tarihsel süreç anlatısında bulundu. Panelin son konuşmacısı Şefika Özer ise Türkiye’de farklı feminizmlerin ortaklaştığı ve ayrıştığı sahalardan bahsetti.

Bu çerçeve doğrultusunda ikinci kısımda katılımcılardan gelen sorular ve yorumlar İslam’ın feminizmle bağdaşıp bağdaşmayacağı ve kesişimsel feminizm, özellikle de sekülerlik ve laiklik kavramlarının tekrar tartışmaya açılması ve yeniden konuşulması üzerinden şekillendi. Özel alan ve kamusal alan tanımlarını da çokça tartışmaya açan sekülerlik ve laiklik başlıkları altında başörtülü/başörtüsüz Müslümanlık, Ramazan ayında oruç, alkol kullanımında kamusal alan/özel alan ayrımı gibi farklı temalar konuşuldu.

Kendisini seküler feminist olarak tanımlayan bir katılımcı feminist hareketin kendine ait bir taban oluşturamadığından bahsederken, eşcinsellik gibi üzerinde büyük tartışmalar süren konulara rağmen, Müslüman feministlerin böyle bir taban oluşturma şansı olduğuna inandığını belirtti.

Bir diğer katılımcı ise 1998 senesinde üniversiteye gelip feminist hareket içerisinde örgütlendiğinde tartışılan konuların ekseninde daha çok kültürel çoğulculuk, milliyetçilik ve ırkçılığın olduğunu, laiklik tartışmasının yeni yeni bir gündem olmaya başladığını ifade etti. Laikliğin özgürlükçü bir bakış açısıyla yeniden kurulması gerektiğini düşündüğünü belirtti.

Bir diğer katılımcı ise seküler yaşamın inançlı insanlar için de çok önemli olduğunu çünkü siyasal islamın inancı siyasete alet etmesi ile dini de kendi özünden uzaklaştırdığını düşündüğünü ifade etti. “Müslüman bir kadın nasıl bir ülkede daha rahat ve mutlu olabilir?” de üstünde oldukça fazla durulan sorulardan birisiydi.

Çalıştaya adını veren “Türkiye’de Müslümanlık, Kadın Hareketi ve Feminizim Bir Arada Mümkün Mü?” sorusuyla ilgili olarak Rumeysa Çamdereli, “Biz bunun mümkün olduğunu düşünen insanlar olduğumuz için böyle bir yola çıktık Reçel ekibi olarak, umarım bu yolda bizimle birlikte ilerlemek isteyen pek çok kadınla tanışır ve dayanışırız” dedi.

Reçel Blog 19 Mayıs 2018 Cumartesi günü “Eğitim” temalı ilk Yazarlık Atölyesini Studio-X’te düzenleyecek. Bunu aile ve iş hayatı temalı yazarlık atölyelerinin takip etmesi düşünülüyor.

The post Türkiye’de Müslümanlık, Kadın Hareketi ve Feminizm Bir Arada Mümkün appeared first on Sivil Sayfalar.

Aralarında Süslü Kadınlar Bisiklet Turu Organizatörü Sema Gür, Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) Aile Eğitimleri Direktörü Hasan Deniz, Reçel Blog kurucu editörlerinden  Rümeysa Çamdereli’nin de bulunduğu konuşmacıların “Yol Hikayelerini” anlatacakları etkinlik 24 Mart’ta Tim Show Center’da gerçekleşecek.

Etkinlik programı şu şekilde:

The post TEDxReset 2018 – Yolaçık / Hit the Road appeared first on Sivil Sayfalar.

Feyza: Çok zor bir soru (gülüşmeler). Reçel macerası üç buçuk yıldır sürüyor ve biz başta tahmin ettiğimizden çok daha fazla geri dönüş aldık. Reçel’in yaptığı en önemli iş belki daha önceden hiç yazı yazmamış ve kendini anlatmamış kadınlara yazı diliyle kendilerini anlattırmak, onlara anonim kalma şansı tanımak ve gündelik hayatlarından belki başka mecralarda konuşamayacakları konuları konuşma imkanı sağlamak. Böyle bir alan açtık ama aslında bu karşılıklı oldu. Yani gelen yazılar daha sonraki yazıları tetikledi. Biz de editöryal ekip olarak bunlar üzerine yorumlarımızı yaptık; bazen yazılara geri dönüş yapıp çerçevesini, ortaya attığı argümanları değerlendirdik. Böylece karşılıklı olarak ortaya bence çok güçlü bir yazı arşivi, deneyim arşivi çıktı. Açtığı en önemli alan bu ve bu alan sadece kadınların konuşabildikleri bir alan değil aynı zamanda o konuştukları konular üzerinden bir gündem oluşturan bir alan. Yani müslümanlığa yakın ya da müslüman kadınlarla diyalog halinde olan kadınların gündemleri ne? Esas gündemleri ne? Gündelik hayatlarında konuşmak istedikleri meseleler ne? Yüksek siyasetin, daha geniş çerçevede kimlik siyasetinin veya başka türlü büyük harfle yazılacak siyasetlerin belirleyemediği gündemleri biz oluşturduk. Bence açtığımız alanı böyle tarif edebiliriz.

Rümeysa: Evet ve Müslüman kadın tecrübesi aslında çok homojen bir tecrübe olarak biliniyordu. Sanki aynı şeyleri yaşayan, aynı şeylere sevinen, aynı şeylere üzülen, aynı yerlere giden, aynı yerlerden gelen, hepsi başını örten… bir kadın grubuymuş gibi düşünülüyorduk. Böyle bir rahatsızlıktan da hareketle Reçel’in hayalini kurduk. Hepimiz bambaşka hayatlar yaşıyorduk ve bu farklılıkları ortaya çıkarmanın kendisi bile çok önemli bir katkı sunacaktı hayatımıza. Gerçekten kendi adıma da söyleyebilirim ki gelen yazılardan çok şey öğreniyorum. Bazı yazılara “böyle bir şey olabilir mi” diyorum, anlamaya çalışıyorum ya da tam tersi “bu yazıyı ben yazdım galiba, tam da beni anlatıyor” diyebiliyorum. Yani tekil bir şey yok. Tekil bir görüntü yok. Tekil bir kimlik yok. Bu çeşitliliği ortaya çıkarmak gibi bir alan açtı bence Reçel.

Peki Reçel’in gündeminde neler var? Belli bir konu başlıkları var mı? Yoksa hayatın her alanına mı tekabül ediyor?

Feyza: En uzun soluklu gündemimiz aile hayatı tabi; evlilik, çocuk, boşanma ve bunun içerisinde kadınların yaşadıkları. Buna ek olarak anne – baba ilişkileri ve onların hayatlarımızı nasıl şekillendirdiği. Dolayısı ile aile ilişkileri ve akraba ilişkileri hiç eskimeyen gündemimiz. Ve burada da tabi duymadığımız görmediğimiz ya da duyup görüp bunun bir kamusal bilgi olup olmayacağından emin olamadığımız, -yani bazı şeyler kamusal alanda konuşulur da bunlar böyle daha arkadaş arasında komşu oturmasında konuşulur ya- tam da o konuşma halini kamusal bilgiye ve yoruma açtı Reçel. Böyle bir gündemi her zaman var. Son dönemde en çok gündem oluşturan şey mesela seyahat yazıları oldu. Dolayısıyla kadınların sadece evde değil dışarıda, sokakta, seyahatte, dünya çapında aslında neler yaşadıklarına dair bir gündem oluşturduk. Bu da çok ilgi topladı çünkü artık dünya daha mobil. Gençler daha çok seyahat ediyorlar.Seyahat güvenliği, belki seyahatin daha ucuzlaşması gibi durumlar, başka zorunlu insan hareketliliklerinden bağımsız olarak kadınlar açısından bir sürü yeni deneyimi mümkün kıldı.  Onlar da Reçel’i şekillendirdi.

Rümeysa: Yakın zamanda cinsellikle ilgili yazılar gelmeye başladı mesela. Çok az olmakla birlikte, kadın cinselliğini tartışmak açısından bence çok önemliler. Aile hayatının yanı sıra bir de bir üst kuşakla olan hesap vermelerimiz çok fazla gündeme geldi. Burda şunu söylemek gerekir: Biz Reçel’in gündemini belirlemiyoruz. Normalde dergiler ya da başka yayın kuruluşları belirli periyotlarla bu zaman aralığında şunu gündemimize alacağız gibi ek çabalar gösterip yazılar topluyor ya da yazılar yazdırıyor. Bizde öyle bir sistem yok. Kendi kadromuz da dahil olmak üzere birbirimize yazı yazdırmıyoruz ama eğer bir şey gündeme geliyorsa o doğal bir akışta Reçel’e de geliyor ya da gelmiyor. Böylece Reçel okurları ve yazarlarının gündeminde nelerin olup olmadığına dair bir veri sunmuş oluyor Reçel.

Yayın politikanızı biraz daha açalım

Feyza: Aslında Reçel’de üç yazı mecrası var. Biri Reçel’in ana sayfası; bizim seçtiğimiz editöryal süzgeçten geçirdiğimiz yazılar var. Biri açık mutfak; gelen bütün yazıların yayınlandığı. Biri de yorumlar. Yorumları da çok ciddi hakaret, küfür, yaralayıcı ve zarar verici bir içerik olmadığı müddetçe yayınlıyoruz ve biliyoruz ki Reçel okurları bu üç mecrayı da takip ediyor. Yayın politikamız dolasıyla oldukça esnek ve şeffaf. Gelen bütün yazıları yayınlamak baya büyük bir iş. Editöryal süreçte yazının dili konusunda bazen destek verebiliyoruz. Bazen Türkiye gündemindeki hassasiyetleri gözetip veya işte bu biraz ayrımcı bir dile doğru gidebilir mi acaba diye endişe ettiğimiz -mesela başka kadınlıkları aşağılayan ya da yok sayan niyetli veya niyetsiz herhangi bir ifade varsa- o konularda ‘acaba bunu bir daha düşünebilir misiniz’ diye yazarlara dönüş yapabiliyoruz. Bence şu önemli: konuk yazarlarımızın çoğu belki hayatlarında ilk defa yazıyorlar ve bir yerde yayınlatıyorlar. Dolayısıyla orada o taze, içten gelen, hiçbir formata uymayan yazılara ne kadar müdahale edilebileceği çok hassas bir konu. Mümkün olduğunca az müdahale etmeye çalışıyoruz. Yayın politikamız, az müdahale ile gelen her şeyi yayınlamak. Bir de yorumlar var. O yorum bölümü de aslında siteyi canlı tutup sonraki gelecek yazıların gündemini belirleyen bir bölüm. Şöyle eleştiriler gelebilir ‘Reçel şu konuda hiçbir şey söylemedi’ diye. Bu da bence şöyle bir yanılgıdan kaynaklanıyor. Sanki Reçel hakikaten Rümeysa’nın dediği gibi oturup bir gündem belirliyor ya da belirlememeyi tercih ediyor gibi halbuki bizim gündemimizi tamamen okurlarımız ve yazarlarımız belirliyor. Dolasıyla bize şunu neden gündem yapmıyorsunuz diye soranlara diyoruz ki ‘siz yazar mısınız bunu, yazarsanız yayınlarız’. Böyle bir yayın politikamız var. İlk başlarda kendimiz editöryal ekip daha çok yazı yazıyorduk şimdi ona bile gerek kalmadan ya da biz öyle bir aralık bulmadan sanki Reçel böyle kendi hikayesini anlatır duruma geldi. Biz de böyle seyirci koltuğundan seyrediyoruz. Yani hem üreten hem seyreden konumundan bakıyoruz.

Rümeysa: ‘Reçel yazısı’ diyebileceğimiz bir şey yayınlıyoruz. Kendisi zaman içinde oturmuş bir format bu. İlk zamanlarda makale formatına yakın, uzun, bol alıntılı bol dipnotlu metinler de geliyordu bize. Bizse genelde, gündelik olarak okunup rahatlıkla anlaşılabilecek, rahatlıkla empati kurulabilecek ve mümkünse kişiyi orada hissettiğimiz, soğuk bir analizler silsilesi değil de hikayenin kendisini, onun ağzından dinlediğimiz bir metin istediğimizi iletiyoruz yazarlara. ‘Mümkünse senin hikayeni, senin bakışınla ve senin durduğun yerden dinlemek istiyoruz çünkü duyulmayan şey o’ demek gibi bir derdimiz var yazarlarımıza. İnternet ortamında okunabilir bir yazı nasıl olur meselesine de biraz kafa patlatmış olduk ama her şey gibi bu da el yordamıyla oldu Reçel’de ve bu durumdan memnunuz.

Biraz da Reçel’in kimliğinden bahsedelim. Bildiğimiz kadarıyla müslüman ve kadın kimlerine yönelik bir kitlesi var Reçel’in. Bunlara ek olarak feminizm kimliğini de sayabilir miyiz? Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Rümeysa: Evet, evet. Kesinlikle. Zaten feminist bilinç yükseltmenin kendisi ilham bence, ki kendi hikayeni anlatmak hikayelerin ortak noktalarını görmek ve ortak noktalardan kendine mücadele alanı yaratmak gibi böyle bir metot varken feminizmin orta yerinde bu metodu bu kadar benzer bir şekilde online bir ortamda gerçekleştirirken, “Hayır benim feminizmle hiçbir alakam yok” demek gerçekten anlamsız olur. Feminizme eleştiri sunmayan, salt karşı çıkan anti-feminist metinleri de yayınlamıyoruz zaten Reçel’de. Reçel’i feminist olarak tanımlamasak da anti-feminist olmadığı net.

Peki aynı kapsayıcılık kaygısı Müslümanlık kimliği için de geçerli mi? (müslüman ve müslüman olmayan kadınlar için de geçerli mi?)

Rümeysa: Ek bir kaygımız yok ama Müslüman olmayan ya da seküler kadınların kendilerini rahatlıkla ifade edebildiği farklı platformlar da var. Bizim de sevdiğimiz, takip ettiğimiz, bir arada bir şeyler yapmaktan zevk aldığımız Çatlak Zemin gibi Beş Harfliler gibi. Oralara yazmayı tercih ediyorlar, ama Reçel’e böyle bir yazı geldiğinde ‘hayır yayınlamayız’ demiyoruz. Bolca takip edilen, bolca insana ulaşan birçok platformda yazılarını yayınlama şansına sahipler.

Feyza: O da biraz yazı akışıyla da alakalı. Yani ‘kadınlar ve bilhassa müslüman kadınlar’ deyince, müslüman kadın olabilir, müslümanlığa yakın, toplumsal olarak hayat tarzı olarak, kadınlar olabilir, ya da müslümanlıkla diyaloğa girmekten çekinmeyen kadınlar olabilir. Bu çerçevede yazılar var. Bu şuna benziyor sonuçta ben de Rümeysa da bir çok kadın toplantılarına katılıyoruz. Ana ekseni ne belirliyorsa ona yakınlık hisseden kadınların sesi orada daha çok duyuluyor. Daha seküler diyebileceğimiz kadın grupları ve hareketleri içerisinde öyle bir norm oluşuyor ama mesela bizler de gidiyoruz oraya. Reçel ana eksen olduğu zaman da Reçel böyle bir alan açıyor. Daha önce oralarda kendine alan bulamamış kadınlar. Ama daha seküler kadın hareketlerinden kadınlar da Reçel gündemine uygun olduğunu düşündükleri konularda bize geliyor. Ya da hiçbir şekilde dinin yer almadığı çerçevede yazılmış yazılar da oluyor. Dolayısıyla o ikiliyi de biraz kıran, kırmaya çalışan ama özellikle müslüman kadınların müdahalesiyle o ayrımı kırmaya çalışan bir yer Reçel.

Yani sonuç olarak bir kadının size yazması için sadece bir hikayeye sahip olması yeterli

Feyza: Evet

Başka bir filtreniz yok. Peki yakın zamanda başörtüsü konusu yeni bir çerçevede tekrardan gündeme geldi. Bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Reçel bu konuda ne düşünüyor ya da?

Rümeysa: “Bianet’in Başörtüsü Mücadelesinin Değişen Yolculuğu” serisi yayınlanmadan önce, hayatına başörtüsüz devam etme kararı alan birkaç kadının hikayesi üzerinden konu Reçel’in gündemine de geldi. Örneğin, başörtüsüz bir kadın camiye gidiyor ve camiye doğru yöneldiğinde tuvaleti gösteriyor etraftakiler, etrafındakileri namaz kıldığına ikna etmesi zaman alıyor. Bunun ne kadar yorucu olduğunu yazmıştı yazarlarımızdan biri. Ya da bir diğer kadın önyargıyla mücadelesinden bahsediyordu. Bu duruma dair ek analizler yapmak ya da buna acayip anlamlar yüklemek gibi bir heyecana kapılmadık açıkçası yazılar geldiğinde. Geri kalan hikayeler kadar benzersizdi bu hikaye de o kadar.

Feyza: Aslında baştan şunu söylemek lazım. Bu aslında kadınları dinle ilişkileri üzerinden nasıl tanımlayacağımızla ilgili bir mesele. Biz dedik ki; kimlik siyaseti olmasın, yüksek politikanın dilini kullanmayalım. Ama nasıl bir dil kullanalım? Bu durumda kamusal ve özel alanda kendine müslüman demekten çekinmeyen, bunun görünürlüğünü de başörtüsüyle yaşayan, yaşamayan kadınlara çağrı yaparak, müslümanlığı dışlayıcı bir şekilde değil de içeren, kapsayıcı bir şekilde kullanmaya çalıştık. Bunda da başörtülü demekten çekindik çünkü bu kadar esnek bir tanımlama içinde çok anlamsızlaşan bir sıfat oluyor. Bence bu meselenin başlığını başörtüsü yapmaktan çıkarmalıyız artık. Bu mesele dediğim de kadınların gerçekten kamusal hayatta görünürlüğü ve ev hayatı. Bunun başlığı başörtülü-başörtüsüz olmaktan çıksın. Çünkü başörtüsüne olduğundan fazla ya da taşınabileceğinden daha ağır bir yük yüklemenin hiçbir anlamı yok. Biz zaten başını örten ya da başı açık olan bütün kadınlar olarak Türkiye Cumhuriyetinin sırtımıza yüklediği bu yükle yaşıyoruz. Çok uzun süre kadınlar birbirlerini suçladılar bu yüzden. Başı açık kadınlar ‘sizin yüzünüzden biz kendimizi dindar değil ya da ahlaki olarak düşük hissediyoruz ya da bize öyle bakılıyor. O yüzden sizin başınızı örtmeniz problemli’ dediler mesela. Başörtülü kadınlar da ‘biz kamusal alanda bu sıkıntıları yaşadık, toplumsal hayattan dışlandık’ dediler ve bunlar çözüme giden değil tekrar tekrar söylenip anlatılarak kanırtılan yaralar haline geldi. Biz bence artık bunlardan biraz uzaklaşıp, başka meselelerimize bakmalıyız. Yani bir kadının başka meselesi yok mu hayatla ilgili? Belki gündemini belirleyen çok daha büyük meseleler varken hepsinin faturası başörtülü-başörtüsüz tartışmasına kesildi çok uzun süre. Reçel’in yapmaya çalıştığı biraz aslında o başlığa müdahale etmek, onu ortadan kaldırmak, onu dönüştürmek, başka çerçevelerde konuşturmaya çalışmak. O yüzden de müslüman dedik ve bunu da çok esnek bir şekilde tanımladık.

Son dönemki tartışmalarda aslında iki şey var. Yine kadınlar kendilerini anlatıyorlar ve bu çok önemli. Bizim değer verdiğimiz Reçel’in iş yapma biçimi bu. Diğer yandan da buna çizilen çerçeveler ve bunun yarattığı heyecan dalgası içinde insanı rahatsız eden, aşırı anlamlandırma içeren bir taraf var. Başını açmak aşırı anlamlı, çok özgürleştirici, çok şucu, çok bucu dolayısıyla çok olumsuz giden bir siyasi dalgayı böyle tersine çevirme gücü olan bir hareket gibi. Bu çerçevede anılmaktan ve bu çerçevede alkışlanmaktan bir kadın memnun olabilir de olmayabilir de buna karışmıyorum ama bu çerçevenin kendisini yani böyle bir anlam yükleme ve yine taşıyamayacağımızdan ağır bir yüke dönüşmesini ben şahsi olarak, feminist olarak ve bir sosyolog olarak sorunlu buluyorum. Bunların kadınların hayatlarında artık sırtlarına yük olmayan geçişkenlikler haline gelebileceği bir kamusallık hayal edebilir miyiz? Benim sorum bu. Reçel de bence bu soruya cevap arıyor.

Rümeysa: Buarada yakın zamanda bize “başörtüsü prograpagandası yapma” eleştirisi gelmişti. Bir gezi yazısı vardı, başlığında da başörtüsü geçiyordu (Katolik Kilise Yurdunda Başörtülü Bir Müslüman Kadın). Orada ‘neden başörtülü olduğunuzu vurguluyorsunuz, işte başörtüsünü pazarlıyorsunuz, başörtüsünden nemalanıyorsunuz’ deniyordu. Ama bizim için eğer başörtüsü takma durumu o insanın tecrübesinde bir şey farklılaştırıyorsa ve bunu ifade etmek istiyorsa tabi ki Reçel’de yazacak ve başörtüsü takmama durumu yine tecrübesinde camiye gitme örneğindeki gibi bir farklılaşma yaratıyorsa  tabi ki onu Reçel’e yazacak. Çünkü bu tecrübeleri öğrenmeye ve Feyza’nın dediği gibi normalleştirmeye çalışıyoruz. Bu tecrübeyi anlatmazsam iyileşemeyiz. İyileşmek çabası var aslında Reçel’in içinde. Birbirimize açtığımız yaralarla ve kendi kendimize açtığımız yaralarla ilgili iyileşmeye çalışırken bütün bu tecrübelere yer vermek istiyoruz. Başörtülü kadınların da senelerdir anlatmadığı ve sadece yasakla ve eğitim alamama çevresinde dönen tek bir hikayeyle anlatılan durumu çeşitlendirmeye çalışıyoruz. Daha temkinli, herkesi kapsayacak herkesin hikayesini rahatça anlatmasına vesile olacak ve birilerini dışarıda bırakmayacak, rahatsız hissettirmeyecek şekilde bir ortam kurmaya çalışıyoruz.

Toplu bir hareket olmasından ziyade kadınların bireysel hikayeleri olmasına özen gösteriyorsunuz o zaman bu durumda.

Rümeysa: Yani büyük resim değil de küçük resimleri anlatmak. Bundan büyük bir resim çıkmasın istiyoruz.

Feyza: Aslında şu anda dünyada da Türkiye’de de bir konuda gündem yaratılırken tabii ki önce küçük resime bakılıyor. Ondan sonra onun üzerinden büyük bir çerçeve çizilmeye çalışılıyor. Reçel’in yapmadığı biraz o büyük çerçeveyi çizmemeye çalışmak. Bence fark bu. Bianet’in yazı dizisi de aslında herkesin şahsi hikayesi. Bir kadın bunu daha büyük, daha ideolojik, daha toplumsal hareketlilik içerisinde anlatmak istiyorsa kendi açısından anlatabilir. O da onun kendi anlam dünyasıdır ama bunun üzerinden böyle bir resim çizmek bence o kadınlara da kendi hikayesini anlatan kadınlara da bir haksızlık. Aslında Reçel’in de zaman zaman böyle heyecanlı karşılandığı durumlar oldu.

Biz -Türkiye’de bir söz söylediğiniz zaman sizin kastınızdan çok daha büyük anlamlara gelmesinden kaçınan kadınlar- olarak Reçel’deyiz. Küçük bir şey anlatıyoruz ve o küçüklüğü içerisinde kalsın istiyoruz. Belki küçüklük değil ama doğru kavram ne düşünmek lazım.

Sahip olduğundan daha farklı ve daha fazla anlam yüklememek belki

Feyza: Evet yani sırtındaki yükü artıramamak. Zaten verdiğin mücadele kendi içinde zor bir mücadele onun zorlaştıran bir yük yüklemek esas problem. Reçel’e de böyle bir anlam yüklenmesi bizi zaman zaman yordu.

Rümeysa: Feyza makbul Müslümanlığı yazmıştı “Reçel Blog’un Şerrinden Allah’a Sığınmak” yazısında. Makbul Müslüman olarak kabul edilmek, ya da seküler camianın daha makbul gördüğü Müslümanlar olmak meselesi. “Benim de Müslüman arkadaşlarım var” Müslümanlığı. Bizim için bu tartışma bir gerginlik sebebi oldu ama bu durumu kendimizi doğru bildiğimiz şekilde ifade etmemizi engellemiyor. Aynı şey bu başörtüsü meselesinde de geçerli. Biz kendi yaşadığımız şeyi aynı doğallığıyla, aynı duruluğuyla anlatmaya ve mümkünse bunu büyük analizlere dökmemeye çalışıyoruz. Bu tartışmalar çok değerli. Var olan bir şey ortaya çıktı, bu kadar kadının gündemi olan bir şeyin, bu kadar fazla kadın tarafından tartışılması da çok değerli.

Feyza: Bir ekleme yapmak istiyorum. Daha seküler, sol, ilerlemeci, ya da daha feminist çevrelerdeki heyecanın bir karşılığı da müslüman camialarda suçlayıcılık olarak var. İşte siz makbul olmaya çalışıyorsunuz. Siz kendiniz birilerine beğendirmeye çalışıyorsunuz gibi. Aslında ikisini de yapmamaya calışıyoruz. O yüzden geriliyoruz. Oradan bir dalga geldiği zaman bizi geriyor. Bu taraftan geldiği zaman başka türlü. Yapığımız iş ne kadar heyecan verici ve güzel ve bizi motive edici olsa da bir yandan da zor.

Özgürleşme hikayesi olarak tanımlanması ile alakalı söyleyebileceğiniz bir şey var mı?

Feyza: Bence kadınlar neyi özgürleşme olarak yaşıyorlarsa onu özgürleşme olarak tanımlayabilirler. Hayat tarzı değişikliği olarak tanımlayabilirler. Yani o konuda hiçbir şey söyleyemeyiz biz. Kadınların kendilerini başörtüsüyle ilgili nasıl tanımladıkları tamamen kendilerini bağlar. Ben de yarın sokağa çıktığımda başımı örtmemeye karar verirsem bunun gariplik, tuhaflık, kurtuluş, ya da büyük bir hata ya da davadan vazgeçiş olarak tanımlanmamasını isterim. Başımı örtmeye devam ediyor olmamın da hala aydınlanamamış ve özgürleşememiş bir kadın olduğum önyargısıyla karşılanmasını istemem. Zaten tanımlanmaktan yorulmuşum. Bu da benim hikayem olsun isterim. Bence kadınlar kendi adlarına bu hikayeleri kendileri istedikleri dilde yazsınlar. Reçel’in duruşu budur. Yeter ki kimse gelip onun üstüne bir çerçeve koyup özgürleşen kadın özgürleşemeyen kadın aydınlanan kadın ezilen kadın çerçeveleri çizmesinler.

Rümeysa: Kendime dair anlattığım şeyin de bazen karşıya dair yargıyı ifade ettiği bir nokta oluyor, buna dikkat etmeye çalışıyorum kendi adıma. Reçel’de de öyle dikkat ediyoruz ama muhakkak ki bu süreçte illa ki birbirimize de kötü hissettirecek şeyler söyleyeceğizdir. Her türlü geçiş sürecinde olduğu gibi. Ama her türlü hareket dışarıdan özgürleşme ya da tersi olarak okunduğunda rahatsız edici bir şey. İnsanlar kendini özgürleşmiş hissediyorlarsa bu da başka bir şey.

Peki son olarak Reçel gelecek dönemde neler yapmayı planlıyor?

Rümeysa: Reçel kendi yayın hayatına benzer bir şekilde devam edecek ama umuyorum ki güzel bir arayüzle devam edecek. Bununla ilgili çalışmalara başlıyoruz. Bahsettiğimiz, açık mutfak gibi kısımların daha görünür olduğu bir web sitemiz olacak. İçerikleri de daha fazla öne çıkaran takip edilirliği kolay bir web sitesi hedefimiz var. Onun dışında farklı kadınlarla Müslümanlık, feminizm, kadın hareketi gibi konuları konuşabileceğimiz farklı şehirlerde çalıştaylar yapma planımız var. Bir de biraz önce bahsettiğimiz Reçel yazısı denen şeyi birlikte yazabileceğimiz, kendi gündemimizi konuşup kendi yazılarımızı yazacağımız Reçel yazısı atölyeleri yapmayı planlıyoruz İstanbul ve Ankara’da. Bu sayede inşallah hem Reçel’in açtığı tartışmayı daha farklı kadınlarla birlikte tartışıp daha derinleştirme şansımız olacak hem de var olan içeriği daha fazla derinleştirmek ve daha fazla Reçel kadını daha fazla Reçel yazarı ortaya çıkarmak mümkün olacak.

The post Reçel Blog’un Gündemini Okurları Belirliyor appeared first on Sivil Sayfalar.

“Kadınların ve bilhassa Müslüman kadınların; gündelik deneyimlerine, dertlerine, umutlarına, mücadelelerine dair kendi sözümüzü söyleyeceğimiz bir mecramız olsun istedik.”

Reçel Blog işte bu ihtiyaçla, altı kadın tarafından, 2014’te kuruldu.

Muhafazakar çevrede “kutsallığı” vurgulanan anneliğin getirdiği zorluklar, ikili ilişkiler, evlilik ve boşanma, kadına şiddet gibi konular, editör ve konukların yazılarıyla yaşamın birer parçası haline geliyor. Kadınlık hali, evin dışına taşıyor.

Reçel Blog’un kurucularından biri de, Rümeysa Çamdereli.

“Kadına ayrımcılık yapan ya da kadını baskılayan söylemlerin İslami temellere dayandırılmasına” karşı çıktıklarını söyleyen Çamdereli, “Şöyle yapmalısın”, “Bunu yapamazsın”, “Bu haram” gibi tepkilerle de mücadele ettiklerine vurgu yapıyor.

“Kendisini Müslüman olarak tanımlayan kadınlar şunu söylüyor: Benim inandığım din, bu değil” diyen Çamdereli, sözlerine şöyle devam ediyor:

“Bu insanlar bunları Müslüman oldukları gerekçesiyle söylüyorlarsa, burada bir hata, bir yanlışlık var. Ben dinimi böyle yaşamıyorum.

“Herhangi bir camiadan, gruptan kadın, anne olduktan sonra dışarıya, kamusal alana çıkmak konusunda büyük sıkıntılar yaşıyor. Bunun kendisi, bir yalnızlaşma. Müslümanlık üzerinden gittiğinde de buna “kutsiyet” atfedilmesi nedeniyle, hiçbir probleminin olmaması, sadece çocuğunu yetiştirmek üzere bir hayat kurman gerekiyor. Biz böyle bir anneliği kurgulamıyoruz, reddediyoruz.”

Hollywood’da cinsel tacize karşı başlatılan #MeToo gibi hareketleri takip de ettiklerini, bu konuda yazı ve yorumlar aldıklarını söyleyen Çamdereli, konuk yazarlardan gelen hikayeler arasındaysa taciz deneyimlerinin çok fazla anlatılmadığı görüşünde:

“Cinsel taciz gibi bir meselenin çok açıklıkla konuştuğu yazılar yayınladığımızı iddia edemeyeceğim. Vajinismusla ilgili bir yazı yayınladığımızda ise çok heyecanlandık. Biliyoruz, binlerce kadın bunu tecrübe ediyor.”

“Kadın programlarında bir şiddet vakası olduğunda, önerilen çözüm, erkeğin öfke kontrolünü sağlaması. Erkek şiddetinin sistematik olduğu ve erkekliğin kendisiyle ilişkili olduğuna, bunun sadece bir psikolojik problem olmadığına, bütün kadınların da benzer şeyler yaşadığına dair farkındalık yaratmak için, bu meseleyi daha fazla konuşmaya, anlatmaya ihtiyaç var.”

Haber: Öykü Altuntaş

Kaynak: BBC

The post #SenDeAnlat – Rümeysa Çamdereli: Kadına sistematik baskı İslam dini gerekçe gösterilerek meşrulaştırılamaz appeared first on Sivil Sayfalar.

Türkiye ve dünyada Kadın ve LGBTİ odaklı STK’ların medya, habercilik, hak temelli/toplumsal cinsiyet temelli habercilik konusunda önemli birikimleri var. Var olan içeriklere yönelik eleştirilerinin yanı sıra alternatiflerini üretme konusunda da yapılan örnek çalışmaları takip etmek ve üretilen içeriklerde bu alternatif yolları dikkate almak büyük önem taşıyor. Aynı zamanda Yeni medya ve gelişen iletişim araçları, sivil toplum kuruluşlarının misyonlarını gerçekleştirme şekillerini değiştiriyor ve onlara yeni olanaklar sunuyor. Toplumsal cinsiyet odaklı STK’ların kendi medyalarını geliştirmeleri ise rutinin dışında haber üretimine, hızlı ve etkin bir iletişime imkan tanıyor.

Biz de bu bilgiler ve geçtiğimiz dönemde İstanbul, Ankara ve Diyarbakır’da Kadın/LGBTİ+ Odaklı STK’larla düzenlediğimiz habercilik atölyeleri ışığında bu çalıştayı düzenlemeye karar verdik. Çalıştayda şu sorulara cevap arayacağız:

• Sivil toplumda habercilik ve medya alanında yapılan çalışmalar ve tartışmalar nelerdir?
• “Dilimizi dönüştürmek” ne anlama geliyor?
• Cinsel şiddet alanının ayrışan tartışmaları neler?
• LGBTİ gündemi, gazetecilik ve nefret suçu tartışmaları ışığında: Nasıl bir medya istiyoruz?
• STK’ların sosyal medya stratejilerindeki güncel durum nedir?
• Bir STK sosyal medya stratejisini nasıl oluşturur? Nelere öncelik vermelidir?

2 Kasım 2017 Perşembe günü düzenleyeceğimiz etkinliğin programı için tıklayınız.

Çalışmaya katılmak için başvuru formunu doldurmanız gerekmektedir.

Etkinlik ücretsizdir.

İLETİŞİM

İletişim için camdereli@yada.org.tr

Gerçekleştirdiğimiz atölyelerin haberlerine aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

Diyarbakır Atölyesi

Ankara Atölyesi

İstanbul Atölyesi

The post Kadın/LGBTİ Odaklı STK’larla Habercilik Çalıştayı appeared first on Sivil Sayfalar.

Değerli Reçel dostları,

Sizlerle daha önce başka platformlarda ve işlerde bir arada olmuş olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bizler, bu sene üçüncüsünü gerçekleştireceğimiz iftarımızda sizleri de görmeyi çok isteriz.

15 Haziran Perşembe günü, Studio-x’te gerçekleşecek etkinliğimizle ilgili detaylı bilgiyi linkte bulabilirsiniz: https://www.facebook.com/events/1011355148999246/

The post Reçel Blog’dan iftar daveti appeared first on Sivil Sayfalar.