Bunun ardından başkomiser, polis memurlarını transgender vatandaşların insan haklarından maruz bırakılmalarının önüne geçmek ve onlara öncelik verildiğinden emin olmak amacıyla görevlendirdi.

Laila, İslamabad Trafik Denetleme ve Şube Müdürlüğü’ne yönlendirilip, evraklarına gerekli özen gösterildikten sonra kendi adına düzenlenmiş olan ehliyetini aldı.

Pakistan’da Transgender Olmak

Yüksek Mahkeme’nin kararına ve parlamentodan geçen yasaya rağmen, Pakistan’daki transgender vatandaşlar marjinalleştiştirilmeye devam ediliyor. Kağıt üzerinde kaydedilen gelişmeler pratiğe döküldüğünde sonuçlar beklendiği gibi olmuyor. Transgender vatandaşlar çok uzun bir süre boyunca İslamabad toplumu tarafından dışlanmışlar.

Birleşik Krallık’tan 1947’de ayrılmadan önce transgender vatandaşlar toplum içerisinde genellikle toplumun ahlakı için bir tehdit olarak görülüyor ve “hicras” adıyla anılıyorlardı. O zamanlar “hicras” ismiyle anılan bu insanlar toplum tarafından seks işçisi, dansçı veya dilenci olarak çalıştırılıyorlardı, ki dilenmeleri de bir suç olarak kabul ediliyordu. Bu sebepten dolayı, yine toplum tarafından 1871’de “suçlular sınıfı” olarak kategorize ediliyorlardı.

Birleşik Krallık’tan bağımsızlıklarını kazanmalarının ardından geçen on yıllar içerisinde, Pakistan’da başarı elde eden hükümet cinsel azınlıkları yasal olarak korumaya ve onların haklarını garanti altına almaya çalıştı.

2009’da Yüksek Mahkeme’nin verdiği karar sayesinde transgender vatandaşlar, kadın-erkek toplumsal cinsiyet ikiliğine maruz bırakılmaktan kendilerini kurtararak ayrı bir kategoride kendilerini ifade etme hakkına resmi olarak sahip oldular ve şimdi ülkede üçüncü “X” toplumsal cinsiyeti komşu ülkeler Hindistan, Bangladeş ve Napel’de olduğu gibi Pakistan’da da resmi olarak tanınıyor.

2011 yılında transgender vatandaşlar oy kullanma hakkına eriştiler ve bir yıl sonra da hükümet miras hakkı ve kanun önünde diğer vatandaşlarla eşit muamele sözü verdi. Geçen sene gerçekleştirilen nüfus sayımında transgender vatandaşların toplumsal cinsiyetleri resmi olarak üçüncü toplumsal cinsiyet olarak kabul edilen “X” kategorisi içerisinde sayıldı.

Transgender topluluklarla birlikte çalışan Peshawar’da bulunan Blue Veins isimli örgütün program koordinatörü Qamar Naseem, “Transgenderlar için asıl endişe oluşturan şey hizmetlere erişim,” diyor. Transgender toplulukların sistematikleşmiş şiddete maruz bırakılarak, sağlık hizmetlerine, ekonomik barınma olanaklarına, ulaşım ve alternatif yaşama seçeneklerine erişimlerinde ayrımcılıkla mücadele ettiklerini de sözlerine ekledi.

Geçtiğimiz Ocak ayında Peshawar’da bir transgender birey, bir suç çetesinin toplu tecavüzüne uğramıştı. Benzeri bir başka vaka da, 2016 yılında yine aynı bölgede Alisha isimli bir transgender kadının vurulmasıyla gerçeklemiş ve vaka, Alisha’nın kaldırıldığı hastanedeki görevlilerin onu kadın hastalarla mı yoksa erkek hastalarla mı birlikte hastaneye kabul edecekleri konusunda bir karara varamadıkları için hayatını kaybetmesiyle sonuçlanmıştı. Fakat yine de transgender aktivistler yasal korumanın bir fark yaratabileceğini düşünüyorlar.

Al Jazeera’dan gelen haberlerde, 20’li yaşlarındaki transgender kadın Jannat Ali sahnede herhangi bir aile baskısı görmeden klasik Bollywood dans performansı sergilemekte özgür hissettiği bildiriliyor. “Dans benim en iyi arkadaşım. En azından kendim olabileceğim bir platform var,” diyen Ali, diğer transgender bireylerle dayanışmaya başlamasının ardındaki sebebi, olur da bir gün ailesi tarafından reddedilirse başka seçeneklerinin de bulunması olarak aktarıyor; yarı şaka yaparak “Başka bir ailem daha olacak,” diyor. Fakat şimdilik kendisi ve ailesi arasında bir problem de olmadığını ekliyor. Durumu “Tolerans gösteriyorlar – belki de onlara baktığım içindir,” olarak açıklıyor. Ali ailesinin desteğini alan ender transgenderlar arasında olmasına rağmen, durumun her zaman böyle olmadığını ifade ediyor. Kardeşinin onu ailenin adını lekelemekle ve aslında ailenin ana para kaynağı yine kendisi olmasına rağmen aileye hiçbir katkı sunmamakla suçladığı zamanların da olduğunu ekliyor. “7 yıldır kendi paramı kazanıyorum,” diye ailesine hatırlattıktan sonra sözlerine ekliyor: “Kendime bu paradan bir gıdım bile almadım.”

Üçüncü Toplumsal Cinsiyet “X” ve Pakistan’da Transgender Vatandaşların Sürücü Belgelerine Erişimleri

Pakistan; Punjab, Khyber Pakhtunkhwa (K-P), Sindh ve Balochistan olmak üzere 4 eyaletten; iki otonom bölgeden ve bir federal bölgeden oluşmakta. Dolayısıyla kimi bölgede tanınan haklar diğer bölgelerde tanınmamış veya çoktan tanınmış olabiliyor. Bunun en iyi örneği ise, geçtiğimiz Mart ayında 4 eyaletten biri olan Khyber Pakhtunkhwa’da transgender vatandaşlara üçüncü toplumsal cinsiyet “X” ile resmi sürücü belgelerinin verilmeye başlanmış olması.

Mart ayında The Express Tribune’ün haberine göre, Khyber Pakhtunkhwa’daki Trafik Denetleme ve Şube Müdürlüğü, sürücü dersleri vermese de 30 transgender vatandaşa ehliyet vermişti. Bu adımın tamamiyle eşit haklara erişim yolunda yalnızca bir başlangıç olduğunu da unutmadan, 30 transgender vatandaş kendilerine sonunda rahat hareket etme olanağı sunan bu değişimi memnuniyetle karşılamışlardı.

Ehliyetler, Khyber Pakhtunkhwa (K-P) Trafik Denetleme ve Şube Müdürlüğü’nde vatandaşların kendileri tarafından atanan toplumsal cinsiyetlerine ve zaten yürürlükte olan kimlik kartlarına duyulan saygıyı koruyarak gerçekleştirilen törende sahiplerine teslim edilmişti.

TransAction pankartı altında trans hakları için aktif olarak mücadele veren transgender aktivist Farzana Jan yeni sürücü ehliyetini ilk alan kişiler arasındaydı. Ehliyetlerin teslim edildiği tören sırasında Jan duygularını “Bugün, translar ve K-P’deki insan hakları için bir başka zafer günü,” diyerek aktarmıştı. Ulusal Veri Tabanı Kayıt Merkezi tarafından verilen yeni “X” kategorili kimlik kartını ve yine ilk “X” kategorili pasaportu alan Jan sözlerine şunları da eklemişti: “Bu vermekte olduğumuz savaşın sonu değil, bu yalnızca bir başlangıç.”

Törende, TransAction Alliance’ın genel sekreteri transgender Arzu Khan, hükümetten ve toplumdan talep ettikleri eşit haklara erişim sürecinde kendilerine her daim arka çıkan yoldaşlara ve destekçilere minnettar olduğunu söylemişti; “Bir ehliyet almak benim için bir hayaldi ve bu hayal gerçekleştiği için mutluyum.”

Blue Veins’in program koordinatörü ve Transgender Hakları Özel Başbakanlık Komitesi’nin bir üyesi olan Qamar Naseem elde edilen bu tarihi başarıyı selamlarken, “İnsanların kağıt üzerindeki toplumsal cinsiyet kategorilerini güncellemelerine izin veren ve diledikleri toplumsal cinsiyet ile kimliklerini onlara vererek, fiziksel görünüşleri kimliklerindeki toplumsal cinsiyet ile örtüşmediğinde yaşadıkları taciz vakaları ve deneyimledikleri ayrımcılığı azaltıyorlar,” dedi.

Peace Justice and Youth Örgütü’nün koordinatörlerinden biri olan Taimur Kamal transgender bireylerin ehliyetleri üzerindeki isimlerini ve toplumsal cinsiyetlerini değiştirmek istediklerinde Avrupa gibi trans hakları konusunda gelişmiş ülkelerin bulunduğu bir kıtada bile çizgiyi aşan hatta zaman zaman aşağılayıcı olabilecek tıbbi prosedürlere maruz kalabildiklerini belirtmişti. “Dünya ‘özel yaşama saygı hakkı’nı gayet ilerici bir bakışa sahip olan K-P’den öğrenmeli,” diyerek sözlerini sürdürmüştü.

İlçe yönetimlerine de transgender dostu toplu taşıma erişimini garantiye almaları için çağrıda bulunan K-P hükümeti güncel olarak transgender koruma politikalarını bir sonuca bağlama sürecinde. Ayrıca, eyalet hukuku transgender bireylerin veya toplumdaki diğer korunmaya ihtiyaç duyan toplulukların toplu taşımaya erişimleri önünde engel oluşturan yaklaşımları kesinlikle yasaklıyor.

Bu esnada, trafik polisleri transgender bireylerden veya toplumdaki diğer korunmaya ihtiyaç duyan topluluklardan hizmet karşılığında ekstra ücret talep eden, saldıran veya hizmet vermeyi reddeden toplu taşıma araçlarına karşı harekete geçeceklerine dair söz veriyorlar.

Peshawer Trafik Amiri Yasir Afridi de transgender vatandaşların eşit ölçüde ülke vatandaşı olduğunu kabul etti. “Biz transgender bireylerin kimliklerine ve kendilerini ifade biçimlerine saygı duyuyoruz,” dedi. Sözlerine eyalet hükümetinin kalbini bir kez daha transgender vatandaşlar için açmakta öncü olmasından dolayı memnuniyet duyduğunu da ekledi; “Dünyada transgender olarak seyahat etmek yeterince zor. En azından, sizin ehliyetlerinize erişiminizi olduğundan daha da zor hale getirmemeyi garanti altına alabilmek için gayret gösterebiliriz.”

Transgender vatandaşların toplumdaki hareketliliğini arttırmak için trafik polisleri, Peshawar Cantt Emniyet Müdürlüğü Sürücü Kursu’nda transgender vatandaşlar için ayrı bir sürücü kursu organize etmeye karar verdiklerini açıkladılar.

Kaynaklar: 1- 2- 3

The post İslamabad’da İlk Kez Bir Transgender Vatandaş Adına Sürücü Belgesi Düzenlendi appeared first on Sivil Sayfalar.

İngiltere’de yayınlanan The Times gazetesinin aktardığına göre konuyla ilgili 18 ülkeden 100’den fazla bilim insanı bu hafta Londra’nın batısında yer alan botanik bahçesinde bir araya gelerek bu mantardan yola çıkarak nasıl araştırmalar yapılabileceğini tartışacak.

Mantarın salgıladığı enzimler polyester poliüretan gibi plastikleri çözebiliyor.

Bilim insanları şimdi bu enzimin yaratılmasından hangi genlerin sorumlu olduğunu tespit etmeye çalışıyor. Gen tespit edildikten sonra bu enzimin endüstriyel miktarda üretilip üretilemeyeceği araştırılacak.

The Times’a konuşan Royal Botanic Gardens’tan Dr. Ilia Leitch, bu genin okyanuslardaki deniz mantarlarına da aktarılarak o bölgelerdeki plastik kirliliğinin de azaltılabileceğini söyledi.

Leitch büyük şirketlerin de bu mantarla ilgilendiğini ve mantarın beş yıl içinde plastik sorununa yanıt olma potansiyeli taşıdığını belirtti.

Dünyadaki mantar türlerinin yalnızca yüzde 5’inin tespit edildiği tahmin ediliyor. İnsanların tırnaklarından hayvanların ciğerlerine kadar çok çeşitli yerlerde farklı boyutlarda ve özelliklerde yetişebilen mantarlar, en geniş çeşitliliğe sahip canlılar arasında yer alıyor.

Kaynak: Yeşil Gazete, BBC

The post İslamabad’daki Çöplükte Bulunan Plastik Yiyen Mantar Çöp Krizine Çare Olabilir Mi? appeared first on Sivil Sayfalar.

Geçtiğimiz ay yapılan seçimleri kazanan kriket yıldızı Imran Khan’ın Pakistan Tahrik-i İnsaf adlı partisi (PTI), yükselen sıcaklıkların, sel felaketlerinin, kuraklığın ve beklenmeyen şiddetli yağışların ülkeye her yıl 6 ila 14 milyar dolar zarar verdiğini söylüyor. Partinin manifestosunda ise “Küresel iklim değişikliğine müdahale etmek ve ekonomi büyüdükçe daha da kötüleşen çevresel bozulmaları tersine çevirmek için çalışmak artık kaçınılmaz.” ifadeleri yer alıyor.

Sürdürülebilir Kalkınma Politikası Enstitüsü’ne göre Pakistan dünyada iklim değişikliğine karşı en savunmasız yedinci ülke konumunda bulunuyor.

Küresel kirliliğe katkıda ise Pakistan yüzde 0,2’lik payıyla son sıralarda yer alıyor.

Kaynak: Yeşil Haber

The post Pakistan İklim Değişikliğine Karşı 5 Yıl İçinde 10 Milyar Ağaç Dikmeyi Planlıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Geçtiğimiz Mayıs ayında Pakistan parlamentosu transgender bireylerin temel haklarına ilişkin olarak hazırladıkları yasal güvenceleri içeren dosyayı oylamış ve oy çoğunluğu ile transgender bireylerin temel korunma hakları yasası onaylanmıştı. Bunun sonucu olarak da toplumda ileri derecede olan ayrımcılığın önüne geçilmesi planlanıyordu. Özellikle iş yerlerinde işverenler tarafından uygulanan herhangi bir istismarı yasaklayan yasada, evde veya kamusal alanda sürdürülen istismarlara ilişkin de yaptırımlar bulunmakta idi. Yani yasanın onaylanması ile birlikte her bireye kendisini kadın/erkek olarak tanımlamanın dışında üçüncü bir toplumsal cinsiyet olarak sunulan X olarak tanımlama hakkı verilmekte. Pakistan’daki transgender hakları savunucusu derneğin (Trans Action Pakistan) başkanı olan aktivist Farzana Riaz üçüncü toplumsal cinsiyet belirleme hakkı veren pasaporta sahip ilk vatandaştı ve şunları söylemişti: “Erkeklere ve kadınlara kendi kimlikleri veriliyordu, fakat biz bu haktan alıkonulmuştuk. Kendi kimliklerimizi almamız gerektiği konusunda giderek artan farkındalıktan dolayı mutluluk duyuyoruz. Ülkenin dışındaki dünyanın nasıl olduğunu biz de görmek istiyoruz. Şimdiye kadar her zaman seyahat belgelerimiz konusunda birçok problemle karşı karşıya kalmak zorunda bırakılıyorduk, fakat Allah’a şükür bu problem çözüldü.” Sözlerine asıl mücadele edilenin içinde yaşadıkları toplum olduğuna dikkat çekmişti: “Bizim için ana mücadele toplumun tutumunu değiştirmek, bizler toplumda tacizin, şiddetin, ve alayın hedefi olduğumuz için evlerimizin dört duvarı arasına hapsedildik.”

Vatandaşların pasaportlarında veya ehliyetlerinde de erişimleri bulunan bu hak maalesef ki gündelik hayatta transgender bireylerin uğradığı ayrımcılığı engellemekte yetersiz kalıyor. Saldırı, istismar, hakaret, taciz ve tecavüz olaylarının sıkça görüldüğü toplumsal düzende, yeni yasa transgender bireylerin barınabileceği güvenli evler inşa etme, tıbbi yardım ve psikolojik danışmanlık yardımı vaadi veriyordu. Bunun yanı sıra 2016’da yapılan nüfus sayımında da transgender bireyler ilk kez resmi olarak nüfus sayımına katılabilmişti ve sonuçlara göre üçüncü toplumsal cinsiyet tanınırken eşcinselliğin yasak olduğu Pakistan’da 10.418 transgender vatandaş olduğu sonucuna varılmıştı. Nitekim buna tepkiler gecikmemiş ve yardım kuruluşu Trans Action Pakistan toplam nüfusu 200 milyonu aşan Pakistan’ın yarım milyondan fazla transgender vatandaşa sahip olduğunu, dolayısıyla gösterilen sonuçlarda kasıtlı olarak görünürlüğün engellendiğine dikkat çekmişti. Daha öncesinde de 2016’da Pakistan Şeriat Kurulu Pakistan’ın transgender vatandaşlarının uğradığı ayrımcılığın günah olduğunu belirterek çeşitli temel haklarının korunması gerektiğini vurgulayan bir fetva yayınlamıştı. Ülkenin halkının ve devlet kurumlarının birbiriyle sürekli olarak çatışma halinde olmasının yanı sıra, halkın da kendi içerisinde konuyla ilgili devamlılığı olan sıkıntılar yaşadığını gerek son genel seçimlerde gerekse daha öncesinde yaşanan olaylardan çıkarmak zor değil. 2018’in başında Pakistan’ın ilk transgender haber spikeri olan 21 yaşındaki Marvia Malik ilk kez ekranda görünürlük sağlamasıyla büyük destek kazanmışken, ailesi tarafından reddedilmişti. Aynı şekilde 25 Temmuz’da gerçekleştirilen genel seçimlerde 13 transgender birey seçimlerde aday olmuş, ancak 8’i yeterli bütçe sağlanamadığı gerekçesiyle adaylığını geri çekmek durumunda bırakılmış. Bu sebeple de sadece 2’si Pakistan Tahrik-i İnsaf Partisi’nden (Pakistan Adelet Hareketi / PTI) diğer üçü de bağımsız olarak seçimlere katılan toplamda 5 transgender adaylığını koruyabilmişti.

Nayyab Ali, Nadeem Kashish, Lubna Lal, Alamgir (nam-ı diğer Maria) ve Zahid Khan (nam-ı diğer Resham)’ın aday olduğu 25 Temmuz seçim kampanyaları sırasında, Nayyab Ali BBC ile yaptığı röportajda, 13 yaşındayken akrabaları tarafından cinsel tacize uğradığını ve bu sebeple evi terk etmek zorunda kaldığını, ardından da erkek arkadaşının kendisine asitle saldırdığını ve hayatta kalmayı başardığını söyleyerek transgender olarak Pakistan toplumunda hayatta kalmanın zorluklarına değinmişti. Time Magazine ile röportajında, insan haklarının ülkesindeki savunucusu olmak istediğini belirten 26 yaşındaki Ali, “Biz sadece transgender topluluğunun sesi değiliz, aynı zamanda kadınların ve diğer tüm azınlıkların da sesiyiz. Eğer gerçek bir değişim istiyorsanız, bizlere oy verin.” diyordu.

Pakistan’daki genel seçimlerin ne kadar fırsat eşitliğine olanak verdiğini tartabilmek için, ülkenin seçim kampanyaları süresince ve seçim döneminde yaşadıklarını gözden geçirelim. Özellikle seçim kampanyaları süresince meydana gelen terör olaylarında 5’i seçimlerde aday olan yaklaşık 200 kişi öldürüldü ve binlerce kişi yaralandı. Sokaklardan sosyal medyaya kadar neredeyse her yerde karşılaşılan şiddet, Pakistan’ın üç büyük partisi Pakistan Tahrik-i İnsaf Partisi’nin (PTI) başkanı İmran Han’ın, Pakistan Müslüman Ligi- Navaz Partisi’nin (PML-N) başkanı Navaz Şerif’in ve Pakistan Halk Partisi’nin (PPP) başkanı Bilavel Butto Zerdari’nin de seçmenlerini kışkırtmaları üzerine daha da alevlenmişti.

Temmuz aynının ortalarında seçim kampanyaları sırasında, üç yıldan fazla bir süredir Pakistan’da gerçekleşen en ölümcül olay olarak görülen Balochistan’da bir intihar bombacısının gerçekleştirdiği 149 kişinin ölümüne ve 400 kişinin de yaralanmasına sebep olan saldırının ardından, yine geçtiğimiz hafta seçim kampanyaları sırasında Mastung’da gerçekleştirilen saldırıda bir aday öldürüldü. Bannu’daki saldırıda ise dört aday daha terör kurbanı oldu. Quetta’da yapılan bir başka saldırıda ise 31 kişi hayatını kaybetti. Terör olaylarında yararlananlara destek için Quetta’nın merkezinde bulunan bir hastanede kan bağışı kampanyasına özellikle üniversite öğrencilerinin destek verdiği bildirildi. Destekçilerden biri olan 18 yaşındaki öğrenci Ali Ahmed, “Mastung’da yaşananlar büyük bir trajediydi, çok üzgünüm. Eğer kanımla bir kişinin yaşamını kurtarabileceksem, burada onlar için kanamaya hazırım.” dedi. Quetta’nın sokaklarını titreten ve trajediyi lanetleyen protestolarda ise “İnsanları öldürmeyi bırakın”, “Terörizm ve teröristler demir ellerle zaptedilmelidir.” sloganları atılmaktaydı.

Tüm bu olayların ülkenin eski başbakanı Navaz Şerif’in kızı Meryem ile Londra’dan ülkeye gelmeden evvel gerçekleşmesi şüphe uyandırıcıydı, çünkü Şerif ülkeye döner dönmez yolsuzluk suçlamaları ile 10 yıllık hapis cezası ile yargılanarak tutuklandı, kızı Meryem ise yine aynı suçlamalardan 7 yıllık hapis cezasına çarptırıldı. 14 Temmuz’da başkent İslamabad’ın dışındaki cezaevine yerleştirilen Şerif partisi PML-N’nin destekçilerine seslenerek seçimde oy kullanmalarını söyledi. Hüküm giydiği yolsuzluk suçlamasının yanı sıra iki farklı yolsuzluk suçlamasıyla da yargılanan Şerif’in başkanlığını yaptığı PML-N’nin medya koordinatörü Muhammed Mandi ise partinin çığır açacak bir seçime hazır olduğunu ve herhangi bir şike olayına müsamaha gösterilmeyeceğini söylerken, bir yandan da Şerif’in seçimlere büyük saygısı olduğunu ve ülkenin yüzde %60 nüfusununun yaşadığı (yaklaşık 110 milyon kişi) Punjab’da desteklendiğini bu sebeple de seçimde onları kimsenin durduramayacağını belirtti.

Öte yandan Pakistan Tahrik-i İnsaf Partisi’nin başkanı eski kriket şampiyonu İmran Han, PML-N başkanı aynı zamanda eski başbakan Şerif’in Londra’da lüks mülkleri olması sebebiyle hapiste olduğunu söyleyerek, ülkeye değişim getireceğini vadettiği kendi partisinin (PTI) yozlaşma karşıtı bir parti olduğunu vurguladı. Tutucu ve militarist kesim tarafından da desteklenen Han’a karşılık olarak Şerif ise, ülkenin güçlü generallerini seçimi PTI’nin lehine olacak şekilde şike yapmakla suçladı ve 10 yıllık hapis cezasına çarptırılmasında da onların parmağı olduğunu söyledi. Görüldüğü üzere ordu ülkenin politikası üzerinde ciddi bir etkiye sahip, Pakistan 1947’de özgürlüğünü kazanmış olsa da geçen 71 yılın yarısında askeri diktatörlük sistemiyle yönetilmiş bir ülke. Bu sebeple de ordu çoğunlukla politikaya kaşırıyor, sürdürülmeye çalışılan demokratik sistemi ihlal ediyor, aşırı dinci gruplarla iş birliği yapıyor. Dolayısıyla adaylar ne kadar reformcu olursa olsun ordu ile uzlaşmak için yollar aramak zorunda bırakılıyor, mücadele etmeyi seçenler ise bulundukları konumları terk etmeyi göze almak durumunda kalıyor.

Pakistan’ın bu iki ana akım siyasal partisinin yanı sıra üçüncü büyük siyasal parti olarak görülen Pakistan Halk Partisi’nin (PPP) de geçmişi şiddet ve karmaşa ile dolu. Partinin kurucusu ve ülkenin eski başbakanı Zülfikar Ali Butto darbe sırasında General Ziya ül Hak tarafından koltuğundan indirilmiş ve sonrasında da Pakistan Yüksek Mahkemesi tarafından idam edilmişti. Kendisinden sonra kızı da partiye başkanlık etmiş ve nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu demokratik bir ülkede ilk kez bir kadın olarak başbakanlık görevini üstlenen Benazir Butto, iki kez Pakistan’ın başbakanı olmuş, ancak 2007’de yaptığı seçim mitinginin ardından yapılan suikast sonrasında hayatını kaybetmişti. Bu sene Benazir Butto’nun oğlu 29 yaşındaki Bilavel Butto Zerdari PPP’nin başkanlığını yürüttü ve başbakanlık için aday oldu. Butto Zerdari seçim kampanyalarında, yüzleştiği şiddete rağmen, partinin gücünü yeniden toparlaması ve gücünü yeniden kazanabilmesi için çalışmalar yaptı.

PTI’nin şike suçlamalarına karşılık olarak “temelsiz ve saçma” yorumunda bulunmasının ardından, ön seçim değerlendirmesi yapan Pakistan Yasal Kalkınma ve Şeffaflık Enstitüsü (Pildat), şikeye dair şüpheleri olduklarını açıkladı. Pildat başkanı Ahmed Bilal Mehboob Pakistan’ın tarihinde henüz özgür ve adil denilebilecek bir seçime şimdiye kadar tanık olmadıklarını belirtti; “Korkarım ki hiçbir ana akım siyasal parti seçim sonuçlarını kabul etmeyecek.” dedi ve öyle de oldu.

Seçim günü sokaklarda düzeni sağlamak için 800.000 görevli geniş çaplı güvenlik önlemleri aldı. 11.000 aday içerisinden parlamento için 272 üye seçildi. 121 kadının ve 5 transgenderın aday ile seçimlerde, toplumun marjinalleştirilen kimlikleri tarafından ilk kez bu derece büyük oranda bir görünürlük kazanılabilmişti. Pakistan Seçim Komitesi’nin 27 Temmuz’da yayınladığı sonuçlara göre, 342 koltuktan yalnızca 272’sinin direkt seçimler yoluyla belirlenebilmiş, PTI 116, PML-N 64, PPP 43 ve diğer partiler ile bağımsızlar ise 49 koltuk almıştı. Pakistan parlamentosunda kadınlara ve gayrimüslimlere ayrılan koltuk oranı ise %4 (transgender adaylar için özellikle bir yer ayrılmıyor). Bu seçimin kuralı olarak her partinin aday listesinde en az %5 oranında kadın aday göstermesi istenmekle birlikte, göstermemekte direten partilerin seçime katılamayacakları da durdurulmuştu.

Ancak seçim günü gelen haberlere göre Lahore ve Peshawar şehrinde transgender seçmenler, yeni kimlik kartları olsa bile, ve kadın seçmenler seçim merkezlerine gerekçe gösterilmeksizin alınmadılar. Aynı şekilde Khyber Pakhtunkhwa bölgesindeki birçok transgender vatandaş oylarını kullanmaktan alıkonuldu. Bunun yanı sıra seçim komitesi tarafından ilk kez seçimlerde gözetmenlik yapmak için resmi olarak görevlendirilen transgender seçmenler seçim merkezlerine alınmadılar. Seçim sonuçlarına göre, beş transgender aday da hedefledikleri koltukları kazanamadılar. Pakistan’daki seçim ağında bulunan transgenderlar yaşananlardan, bir eşi daha olmayan engelleri anlayamadıkları için, seçim komitesini suçladı; fakat komite suçlamalar karşısında sessiz kaldı. Seçimlerde gözetmen olarak görevli olan 25 kişilik grup içindeki Trans Action Pakistan’ın başkanı Farzana Riaz, Thomson Reuters Foundation’a yaptığı açıklamada “Gözlemciler olarak biz seçim komitesinin kendisi tarafından kimlik kartlarımız verilmesine rağmen içeri girmemize izin verilmedi.” dedi.

Ayrıca, İnsan Hakları Komitesi de seçimler sırasında bazı kadınların oy kullanmasının engellendiğini bildirdi. Her partinin %5 oranında kadın aday göstermesi kuralı ise siyasal partiler, kadınlara sadece kaybedeceklerinden emin oldukları koltukları sunarak seçim kuralını “sözde” gizli olarak ihlal ettiler. Bunun yanı sıra, Pakistan’da nüfus kağıdı bile bulunmayan kadınların zaten oy kullanma haklarının en baştan yasal olmayan şekillerle alındığı rapor edildi. Pakistan’ın Afganistan sınırına yakın bölgesindeki, bir zamanlar Taliban’ın kontrolü altında olan, aşırı tutucu ve kadınların oy haklarını geleneklerine aykırı olduğu için yasaklayan Dir ilçesinde 1970’ten sonra ilk kez kadınların oy kullanması engel kaldırıldı; fakat Lahore’de polis kadın seçmenleri durdurup oy kullanma yerlerini karıştırdıklarını söyleyerek onları seçim yerlerine almadı. Afgan sınırının 50 km yakınlarındaki Peshawar bölgesindeki Achini’de yaşayanlar, kadınların oy kullanmasının geleneklerine aykırı olduğunu söyleyerek eşlerinin oy kullanmasına izin vermeyeceklerini söylediler. Seçimden önce Pakistan Seçim Komitesi, kadınların oy kullanacağı seçim yerlerinde yalnızca kadın gözetmenlerin bulunacağını söylemişti. Fakat seçim merkezini yönetecek yeterli kadın bulunamaması durumunda, kadınların oy hakları yine yasayla değil de aldatma yolu olarak alınmış bulunuyordu. Ayrıca, tüm önlemlere rağmen seçim günü sabahı seçim merkezine girmeye çalışan ve polislerin müdahalesi sırada taşıdığı bombayı patlatan intihar bombacısı, oy kullanmaya giden vatandaşlardan binlerce kişinin yaralanmasına ve en az 31 kişi hayatını kaybetmesine sebep oldu. Yine aynı şekilde 85.000 seçim merkezinden 582’sini ziyaret eden AB Seçim Gözlem Misyonu Şefi Michael Gahler seçimlerde hile olmadığını ancak fırsat eşitsizliğiyle karşılaşıldığını söyledi. Sonuçların açıklanmasının ardından da PML-N ve PPP sonuçları kendi partilerinin gözlemcilerinin seçim merkezlerinde dışarı atılarak resmi sonuçlara erişimlerinin engellendiği ve sonuçlar yerine ellerine elle yazılmış güvenilir olmayan sonuçların tutuşturulduğu gerekçesiyle itiraz ettiler.

İmran Han’ın tek başına hükümet kurabilmek için yeterli koltuk sayısına ulaşamasa da (172 koltuğa ihtiyacı vardı) başbakanlık koltuğunu devraldığı seçimi “Pakistan tarihinin en adil seçimi” olarak tanımlamasına biraz daha yakından bakıldığında, terör, şiddet ve politik manipülasyonların şekillendirdiği atmosferde sonuçların hiç de adil olmadığını görmek zor değil. Öyle ki, çeşitli gerekçelendirmelerle bir vatandaşın temel haklarından biri olan seçme ve seçilme hakkından alıkonulduğu bir seçimde “adalet” kelimesi anlamını kaybederek sadece bazı vatandaşların erişimine açık kılınmış ve marjinalleştirdiği her vatandaşı tamamen görünmezleştirme çabasında olan bir maskeye dönüştürülüyor. Pakistan’da kağıt üzerinde sunulan temel haklara erişim eşitliğinin pratiğe dökülememiş olduğunu deneyimlemek eminim ki mücadeleyi daha da alevlendirecektir.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18

The post Pakistan’da Genel Seçim Atmosferi, Kadın Ve Transgender Hakları appeared first on Sivil Sayfalar.

Marvia Malik, işi aldığını öğrendiğinde sevinçten çığlık atmamak için kendini zor tuttuğunu söleyerek, “Kendim için kurduğum rüyanın ilk basamağına ulaşmayı başardım.” dedi.

Malik, Pakistan’daki trans bireylerin yaşam düzeylerini iyileştirmek için çalışacağını da söyledi:

“Topluluğumuz eşit muamele görmeli ve cinsiyete dayalı ayrımcılık olmamalı. Eşit haklara sahip olmalı ve toplum içinde sıradan vatandaşlar olarak görülmeliyiz.”

Pakistan’da trans bireyler ayrımcılıkla karşılaşıyor ve iş bulmakta zorlanıyor. Para kazanmak için dilenciliğin yanında, seks işçiliği yapanlar da bulunuyor.

Ailesi Marvia’yı reddediyor

Marvia Malik, ailesinin spikerlik kariyerinden haberdar olmasına karşın kendisini reddetmeye devam ettiğini de söyledi.

Kohenoor televizyonunun sahibi, Malik’in cinsiyeti yüzünden değil yetenekleri yüzünden işe alındığını açıkladı.

Bu ay içinde Pakistan Senatosu trans bireylerin, kendi cinsiyetlerine kendilerinin karar verebileceği şeklinde bir yasayı onayladı.

2016 yılında 23 yaşında Alisha isminde bir trans birey, silah yarası ile getirildiği hastanede geç tedavi görmesi sonucu hayatını kaybetmişti.

Arkadaşları, hastane görevlilerinin, Alisha’yı kadın mı erkek mi bölümüne yatırmaya karar veremediğini açıkladı.

Kaynak

The post Marvia Malik: Pakistan’ın ilk trans spikeri appeared first on Sivil Sayfalar.