İçişleri Bakanlığı’na bağlı Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü’nün sitesine göre Türkiye’de faal olan hemşehri derneklerinin sayısı 15 bin 941. Bu sayı, faal olan tüm derneklerin yüzde 7.2’sini oluşturuyor. Hemşehri dernekleri Türkiye sivil toplumunda nicel olarak büyük bir yer kaplıyor. Bu dosya çalışması ise hemşehri derneklerinin oynadığı nitel rolü incelemeyi amaçlıyor.

Geçmişte Mersin Üniversitesi’nde Kamu Yönetimi bölümünde öğretim görevliliği yapan Ulaş Bayraktar, kaleme aldığı “Formalleşen Hemşehri Dayanışma Ağları” adlı makalesinde, görüşme yaptığı hemşehri derneği yöneticilerinin hemen hepsinin kuruluşlarını her şeyden önce birer “kültür platformu” olarak algıladığını söylüyor:

“Amaçlarının, memleketlerine ait kültürü kendi aralarında yaşatmaya çalışmanın ötesinde, yeni kuşaklara ve ‘yabancılara’ tanıtabilmek için çeşitli faaliyetler yürütmek olduğu hemen hemen her dernekte çok benzer ifadelerle duyduğumuz bir saptamadır.”

Bugün Çankırı Karatekin Üniversitesi’nde çalışan Doç. Dr. Gürbüz Özdemir, “Tampon Mekanizmadan Siyasal Aktörlüğe” adlı makalesinde hemşehri derneklerinin siyasi rollerine dikkat çekiyor. Kırdan kente göç etme sürecinde, insanların şehirlileşmesinde bir adım olarak ‘tampon mekanizma’ işlevi gören hemşehri dernekleri Özdemir’e göre; “demokrasiye katkı yapabilecek potansiyele sahip bir ‘siyasal aktör’ konumuna gelmişlerdir.”

Akademi dünyasında hemşehri derneklerine, sivil toplum içerisinde bir önem atfedilse de sivil toplum dünyasıyla bu dernekler arasında bir mesafe olduğunu gözlemleyebiliyoruz.  

Söz konusu mesafeyi tanımlamak için başlattığımız dosya çalışması boyunca;

-Hemşehri derneklerinin işlevleri nedir?

-Bu derneklerin geçmişten bugüne yaşadığı fonksiyonel değişim kendini nasıl gösterdi?

-Türkiye sivil toplumu hemşehri derneklerine nasıl bakıyor?

-Hemşehri derneklerinin siyasal mekanizma içerisindeki yerleri ne şekilde tanımlanır?

şeklindeki soruların izini sürdük.

Hemşehri derneklerinin varoluşundan bu yana gösterdiği gelişim ve dönüşüm hakkında konuşan Gürbüz Korkmaz, bu derneklerin “siyasi aktör” şeklindeki rollerini tanımlayacak.

Türkiye’nin ilk federasyon derneklerinden biri olan Kafkas Dernekleri Federasyonu’nun bir hemşehri derneği olarak kuruluş hikayesini ve çalışma alanlarını federasyon başkan yardımcısı Ömer Atalar’dan dinleyeceğiz.

Ulaş Bayraktar, hemşehri dernekleri ile sivil toplum dünyası arasındaki mesafeyi tanımladı ve bu derneklerin sivil toplum içerisindeki rolünün önemini vurgulayacak 

1940’larda çeşitli şehirlerden İstanbul’a göç eden Rumelihisarı mahallesi sakinlerinin hemşehri dayanışmasını mahalleli dayanışmasına döndürme hikayelerini dosyamızda göreceğiz.

Son olarak Mehmet Ali Çalışkan dosya boyunca sorduklarımızı yanıtlarken, var olduğunu tespit ettiğimiz sorunlara da çözümler önerecek.

50’li yıllardan beri varlıklarını korumaya devam eden hemşehri örgütlenmelerinin Türkiye sivil toplumuna neler katabileceği, yine sivil toplum öznelerinin bir araya gelip konuyu ele almasıyla mümkün. Bu amaçla başlattığımız dosya çalışmasının, yapılacak katkılarla zenginleşmesini umuyoruz. 

Kapak görseli: Star Gazetesi

The post Hemşehri Deyip Geçme: Hemşehri Derneklerinin Türkiye Sivil Toplumundaki Yeri appeared first on Sivil Sayfalar.

Moderatörlüğünü Deniz Bayramoğlu’nun yaptığı “İslamın eşitlikçi yorumları ve toplumsal cinsiyet” oturumuna Fatma Bostan Ünsal, Cihangir İslam, Ömer Atalar ve Rümeysa Çamdereli konuşmacı olarak katıldı.*

Teorik bir eşitlikten bahsetmenin yeterli olmadığını vurgulayan Siyasetçi ve İnsan Hakları Aktivisti Fatma Bostan Ünsal, “Teorik bir eşitlikten bahsetmek yeterli değildir. Kur’an psikolojik ve hukuki olarak kadınları cesaretlendirir. Şu anki haliyle İslam kendi çıktığı halinden çok uzaklaşmış durumda. Kadının çalışmasını ailenin yapısını bozan bir unsur gibi göstermeye çalışıyorlar, halbuki Kuran’da ‘Hür kadınlarla evlenin’ diye emredilir. İslam’da hakikat kurucu olarak kadının kendisini görüyoruz” şeklinde konuştu.

“Kadın mücadelesi ideolojiler üstü olmayı bu zamana kadar çok güzel başarmıştır”
Müslüman bir müzisyen kadın olarak çok fazla tepki çektiğini belirten Rümeysa Çamdereli “Müziğe başladığımda başıma gelenlerinin hepsini başörtülü olmama bağlıyordum, feminizm okumaları yapmaya başladığımda bu tepkilerin kadın olduğum için geldiğini anladım. Kadın mücadelesi ideolojiler üstü olmayı bu zamana kadar çok güzel başarmıştır. Bu nedenle farklılıklar ve bir arada durma konusunu en iyisi kadınlar başaracaklardır” dedi.

Konuşmasında saha çalışmalarından anekdotlar paylaşan İnsan Hakları Savunucusu Ömer Atalar, ”Üç norm kaynağından bahsederiz; en dar haliyle hukuk, sonra din ve en geniş olanı ahlak. Biz şu anda ahlak konusunda bile ortaklaşma sorunu yaşıyoruz. Halbuki bir insanı dost kılan şey siyasi düşüncesi ya da sınıfı değildir. Yeterince iyi Müslüman, yeterince iyi Ateist, yeterince iyi Türk, iyi Çerkes bir araya gelirse adaletsizlik ve eşitsizliğe karşı başarı şansımız artar” şeklinde konuştu.

Biz, eşitliği kurabilme yetisine sahibiz
“Ataerkillik İslam’ın getirdiği bir şey değildir, tüm dünyadaki mülklerin yüzde 96’sı erkeklere aittir. Sadece Müslüman toplumlarda değil en çağdaş bildiğimiz batı toplumlarında da böyledir.” diye konuşan Akademisyen ve Siyasetçi Cihangir İslam, “Hayata baktığımızda doğadan bir anlam çıkartacak olursak, doğada sadece olgular vardır. Aslanın ceylanı yemesini günah, ayıp, ahlaksız diye niteleyemeyiz. Doğada iyi diye bir kavram yok, ama biz insanlarda var. Biz eşitliği kurabilme yetisine sahibiz. İnsan etik ve estetik anlayışla bunu geliştirebilir” dedi.

*Eşitlik, Adalet, Kadın Zirvesi Basın Bülteni

Eşitlik, Adalet, Kadın Zirvesi Hakkında
Kadınların eşitlik ve adalet sorununun derinlemesine tartışılacağı Eşitlik, Adalet, Kadın Zirvesi 30 Kasım-1 Aralık tarihleri arasında WOW İstanbul’da gerçekleştirilecek. Zirveye her kesimden kadın sivil toplum örgütleri, bağımsız aktivistler, politikacılar, akademisyenler ve medya temsilcileri konuşmacı olarak katılacak. Tüm katılımcıların aktif katkıları ile ortak akıl yakalanarak geleceğe dönük etkin örgütlenme yolları aranacak. Zirve oturumları sırasında oluşan politik taleplerin etkin bir şekilde karar alıcı ve uygulayıcılarla toplumun her kesimine ulaşması için bir iletişim süreci yürütülecek. www.kadinzirvesi.org

The post Eşitlik, Adalet, Kadın Zirvesi: Ataerkillik İslam’ın getirdiği bir düzen değildir appeared first on Sivil Sayfalar.

Dîndar kamuoyunun yakından tanıdığı, hak mücadelesinin ve İslamî entelektüel camianın tanınan isimlerinden Adem Geverî, Ahmet Kaya, Berrin Sönmez, Cihangir İslam, Diyadin Fırat, Edip Yüksel, Ekrem Baran, Fatma Bostan Ünsal, Halil İbrahim Yenigün, Hüda Kaya, İbrahim Sediyani, İslam Özkan, Kadrican Mendi, Mehmet Bekâroğlu, Mehmet Efe, Muharrem Şaşkın, Nurcihan Saatçioğlu Rençber, Nurten Ertuğrul, Ömer Atalar, Ömer Faruk Gergerlioğlu, Recep İhsan Eliaçık, Süheyla İnal ve Yasin Altıntaş olmak üzere yirmiden fazla ilahiyatçı, siyasetçi, gazeteci ve yazar, “Hak ve Adalet Platformu” adı altında bir araya geldi.

Kuruluşunu geçen cumartesi İstanbul’un Fatih semtinde düzenlediği bir etkinlikle ilan eden platform, referandum gününe kadar, özellikle AK Parti tabanında olan kararsız mütedeyyin kesimlerin ‘hayır’ yönünde tercih yapmaları için çalışmalar yapacak.

Mütedeyyin kesimlerin İstanbul’da nüfûs olarak yoğun olduğu Fatih, Üsküdar, Bağcılar, Sultanbeyli, Beykoz, Halkalı gibi bölgelerde, aynı zamanda Ankara’da da çalışmalar yapacak olan platform, salon buluşmalarına ağırlık vermekle birlikte sosyal medyayı etkin kullanarak, sokakta stand açıp bildiri dağıtarak da geniş kitlelere ulaşmayı hedefliyor.

Salonda yer alan pankartlarda, “Hak ve Adalet İçin HAYIR”, “Vicdan İçin HAYIR”, “Mazlumların Sesi Olmak İçin HAYIR”, “Tekçi Yönetim Değil; İstişare, Hak ve Adalet” gibi sloganlar yazılıydı.

Üçü de Kanun Hükmünde Kararname (KHK) mağduru olan Ömer Faruk Gergerlioğlu, Fatma Bostan Ünsal ve Cihangir İslam’ın konuşmacı olduğu etkinlikte bu değişikliğe neden ‘hayır’ denmesi gerektiğinden bahsedildi. Platform olarak bu çıkışın tepkili ama sesini çıkaramayan dîndar kesimlere cesaret vermesini hedeflediklerini belirten konuşmaların ardından salonda yer alan dîn alimleri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri de söz alarak platforma destek verdiklerini belirttiler. Etkinliğe katılanlar arasında, İstanbul Dîn Alimleri Derneği, Demokratik İslam Kongresi Kadın Meclisi, Eğitim İlke – Sen, Antikapitalist Müslümanlar, Tekirdağ Adalet Zemini gibi kurumlar vardı.

Hak ve Adalet Platformu tarafından okunan bildiri ise şöyle:

Tekçi Yönetim Değil; İstişare, Hak ve  Adalet!

Türkiye’nin yeni bir anayasaya ihtiyacı var. Adaletin tesis edilmesi, toplumun farklı kesimlerine uygulanan ayrımcılıkların ortadan kaldırılması, farklı kültürler ve inançlar arasında eşitliğin sağlanması için yeni bir anayasaya ihtiyacımız var. Ancak önümüze konulan anayasa paketi, herkes için adaleti gerçekleştirmekten uzak. Bu değişiklikle güçlünün egemen olacağı bir anlayış tesis edilecek. Bu yüzden böylesi bir anlayışa en başta karşı çıkması gerekenler, hakkı ve adaleti ayakta tutmaya çalışanlar olmalıdır.

Bu toplumda kimliğimizden dolayı haksızlığa uğramış olsak da, sahip olacağımızı düşündüğümüz gücün hatırı için bir başkasının uğrayacağı adaletsizliğe göz yummak ilkelerimize ters düşen gayri ahlaki bir hevestir. Güçlünün haklılığı değil, haklının güçlülüğünden yana olmalıyız!

İlkelerimiz, kim olursa olsun sorgulanamaz, denetlenemez, frenlenemez tek adam iktidarının adalet değil zulüm getireceğini hatırlatır bize. Sınırsız ve denetimsiz bir güce izin vermek, hem o kişiye hem de topluma yapılmış büyük bir kötülüktür. Pusulamız; kaygılarımız, yandaşlarımız, karşıtlarımız değil, değerlerimiz olmalıdır.

Güç hayaline kapılmak, çoğunlukla tersine dönen ve altında kalınan bir akıbeti doğurur. Ne zalim ne de mazlum durumuna düşmemek için eksenimiz, gücün tek sahibi olmak değil, hak, adalet ve istişare ile yönetimin ortak paylaşımı olmalıdır.

16 Nisan’da referanduma sunulan 18 maddelik anayasa değişiklik paketi, toplumdaki kronik sorunları çözmek bir yana daha da ağırlaştıracak bir yapıdadır. Yürütmeyi, yasama ve yargı karşısında çok kuvvetli yapmaktadır. Oysa adil bir yönetim, güçlerin kontrolüne ve anında denetlenmesine bağlıdır.

Gücü ele geçirenin keyfileşeceği böylesi bir anlayışa, zamanında “Herkes için Adalet” diyen bizlerin razı olması mümkün değildir ve en başta bu sebeple bu değişikliğe karşı çıkmalıyız!

Kuvvetler ayrılığının sağlayacağı adalet için sarf edilecek her çaba, kuvvetin tek elde toplanması nedeniyle oluşacak haksızlıklardan çok daha güçlü ve değerlidir. Toplumun gerçek istikrarı, geçici, yanlı güç hayallerinden değil, adil bir demokratik katılımdan geçer.

Yakın tarihimizde gücün tek elde toplanmasının yol açtığı toplumsal afetleri gördük:

Suriye politikasının çökmesi,

Mavi Marmara katliamı,

Halkın yoksullaşması,

Yolsuzluk ve hırsızlıklara sessiz kalınması gibi olaylar karşısında hesap sorulamamıştır.

Bizler aynı filmi tekrar seyretmek istemiyoruz. Güçlü olanın kimliğine göre tavır değiştirenlerden olamayız. Gücü esas alan, ahlaki bir sonucu hayal etmesin; ortaya çıkacak sonuç güçler savaşıdır. Böylesi bir sonuç bu topraklardaki hastalıkları artıracaktır.

Yeni bir anayasa, farklı tüm toplum kesimlerinin omuzları üstünde yükselen, zor ve uzun da olsa toplumsal bir uzlaşma ve sözleşmeyi hedeflemelidir!

Dinî referansların tek adamlığı onaylaması mümkün değilken; en başta da Medine Sözleşmesi gibi çokluk, paylaşım ve yönetimde istişare geleneği ortadayken tek adam söylemleri temelsizdir.

Biz müslümanların kendi aramızda işleri birbirimizle danışarak yapmamız gerektiği ve özel olarak Kur’an’da bununla ilgili ‘’Şura Suresi’’nin olduğu malumdur. Bu da toplu denetim, istişare ve danışma ile yönetimde eşit ve adil ortaklığı esas almaktadır.

Biz müslümanlar, Allah’ın tek olduğuna inandığımız gibi yönetimlerin de ortaklık olduğuna inanmadıkça hakça bir yaşama kavuşamayız!

28 Şubat Darbesi’nde baskıya uğrayanlar olarak, o dönemde yaşadığımız zulmün, bugün benzerlerimiz tarafından daha şiddetli bir şekilde tüm topluma uygulanması, getirilmek istenen sistemle yapılabilecekler açısından ibret vericidir kanımızca.

Bu nedenle, 28 Şubat zulmünün hedef aldığı kesimlerden olan bizler bugünün zalimi olmaya karşı çıkıyoruz!

15 Temmuz darbe girişimine de karşı çıktık ve bundan sonrasında beyaz bir sayfa açılmasını istedik. Ama önümüze getirilen teklif daha çok demokrasi sunmadığı gibi, sorunları daha çok artıracak içeriktedir.

Darbeleri önlemek, güçler ayrılığına uymakla, bir gücün diğerlerini boyunduruk altına almamasıyla sağlanır.

Bütün müslümanlara, dindar kamuoyuna, halkımıza sesleniyoruz!

Kimsenin mağdur ve mazlum olmaması için;

Tekçi yönetim değil, istişare ve yönetimde ortaklık için;

Hak, Adalet ve Vicdan için “HAYIR”  diyoruz.

Gelin, bu itirazı birlikte yükseltelim; hak ve adalet arayışımıza bir “HAYIR”  ile sahip çıkalım!

İMZACILAR:

ADEM GEVERİ

AHMET KAYA

BERRİN SÖNMEZ

CİHANGİR İSLAM

DİYADİN FIRAT

EDİP YÜKSEL

EKREM BARAN

FATMA BOSTAN ÜNSAL

HALİL İBRAHİM YENİGÜN

HÜDA KAYA

İBRAHİM SEDİYANİ

İSLAM ÖZKAN

KADRİCAN MENDİ

MEHMET BEKAROĞLU

MEHMET EFE

MUHARREM ŞAŞKIN

NURCİHAN SAATÇİOĞLU RENÇBER

NURTEN ERTUĞRUL

ÖMER ATALAR

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU

R.İHSAN ELİAÇIK

SÜHEYLA İNAL

YASİN ALTINTAŞ

HAK ve ADALET PLATFORMU

hakveadaletplatformu@gmail.com

The post Hak ve Adalet Platformu kuruldu appeared first on Sivil Sayfalar.