Mehmet Kuzu: Genç İşi Kooperatif’in kurucu ortaklarından biriyim. 2015’ten bu yana kooperatifin devam etmesi için katkı sunmaya çalışıyorum. Ek olarak, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nde Girişimcilik Danışmanı olarak görev yapıyorum.

Berkin Şafak Şener: Ben de kooperatifin kurucu ortaklarındanım; aynı zamanda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Avrasya Bölge Ofisi’nde danışmanlık yapıyorum. 

Metin Özarslan: Kooperatif ortağı ve Y.K Üyesiyim. Sosyal içerme ve adaletli büyüme alanlarına ilgi duyuyorum. Genç İşi ortağı olmadan önce de yıllarca sivil toplum alanında hareket ettim. Genç İşi Kooperatifi ortaklarının bir kısmı aynı zamanda farklı profesyonel işlerde çalışıyorlar; çeşitli vakıflarda, Birleşmiş Milletler’e bağlı örgüt/programlarda, Sosyal Dayanışma Ekonomisinin bileşenlerinde farklı profesyonellikleri olabiliyor. 

Kooperatif içinde çeşitli çemberlerden oluşan bir yatay yönetişim mekanizmamız var. Sosyokrasi yöntemi ile çalışıyoruz. 

Yürüttüğünüz çalışmalardan bahsedebilir misiniz? Hedef kitlenizde kimler yer alıyor? Gençler var mı bu hedef kitlede?

B. Ş. Ş.: Çalışmalarımızla sosyal danışma ekonomisi bileşenlerinin kapasitesini geliştirmeyi, kooperatifçilik konusunda farkındalık kazandırmayı ve ortaklarımızın insana yaraşır istihdam ve geçim kaynaklarına erişimini artırmayı amaçlıyoruz.

Genç olmayı bir dezavantajlılık bileşeni olarak görmüyoruz; tıpkı engelliliğin başlı başına bir dezavantajlılık sıfatı olmadığı gibi. Dolayısıyla yalnızca gençlere özgülenmiş programlardan ziyade daha yatay kesen bir yaklaşım geliştirmeyi yeğliyoruz. 

İşgücü piyasasında örgün eğitim veya istihdamda olan bir kitle var. Bunun dışında kalan takriben 31 milyonluk kitle içerisinde yeni mezunlar, iş arayan veya aramayan işsizler, yoğunlukla kadınlardan oluşan ücretsiz ev emekçileri ve daha fazla çalışabilecekken emek talebinin yetişmemesi nedeniyle eksik istihdam içinde bulunan çalışanlar var. Genç İşi Kooperatif olarak mercek tuttuğumuz alan burası. İşgücüne katılım oranı ülkemizde istenen düzeyin çok altında. Genç İşi Kooperatif’te hedef kitlelerimiz arasında 1) ücretsiz ev emekçisi kadınlar, 2) mülteciler, 3) ne eğitimde ne istihdamdaki gençler, 4) kent çeperinde yerleşik gruplar ve 5) engelli/engellenmiş bireyler yer alıyor.

M. Ö.: İzmir Valiliği yürütücülüğünde Erasmus+ KA3 Yapılandırılmış Diyalog Projesi kapsamında, genç işgücünde hassas gruplara odaklanan 514 örneklemli “saha araştırması” ve “veri analizi” gerçekleştirerek Sürdürülebilir Genç istihdamı Politika Metni hazırladık.

Sabancı Vakfı desteğiyle Güçlü Kadın Güçlü Kooperatif isimli bir proje  yürütüyoruz. Orada kadın özelinde kurulmuş 5 tane kooperatif belirledik ve 3 noktada etki sağladık. İlk olarak “kooperatif sürdürülebilirliği” konusunda geliştirmiş olduğumuz eğitim içeriklerini uyguladık. İkinci olarak “finansal sürdürülebilirlik” ve “iş modeli geliştirme” konularında Impact Hub İstanbul ortaklığıyla katkı sağladık. Üçüncü başlıkta da “insan hakları”, “kadın hakları” özelinde formel olmayan eğitsel çalışmalar gerçekleştirdik.

Dünya Bankası desteğiyle Impact Hub’ın yürüttüğü bizim de kooperatifçilik eğitim ve danışmanlık konularında hizmet sağlayıcı olduğumuz bir projemiz daha var. İzmir’de kadın liderliğindeki Sosyal Girişimlerin Desteklenmesi özelinde bir proje. Geçici Koruma Altındaki Suriyeli kadınlarla yerel kadınların bir araya gelerek hem sosyal entegrasyonlarının sağlanmasını hem de onların bir kooperatif kurmasını ve yürütmesini hedeflediğimiz çalışmamız: HALKA Kooperatifi

Yine FES’’in (Friedrich-Ebert-Stiftung Türkiye Temsilciliği)  desteğiyle beraber kooperatif kurmayı düşünen ya da kooperatif kurmuş ama bu konuda bilgilendirilmeye ihtiyacı olan faydalanıcılara ulaşabilmek anlamında KoopDestek hizmetini geliştirdik. Son nihai faydalanıcının anlayabileceği şekilde derlediğimiz 400 soruluk bir kitap oluşturduk. Aynı zamanda bu sorulara internet üzerinden ulaşabilmek için bir web sitesi dizayn ettik. Kooperatifçilerin sıklıkla sorduğu sorulara avukat, mali müşavir ve kooperatif uzmanlarının verdikleri yetkin ve yalın yanıtları içeren bir soru-yanıt platformu oldu: koopdestek.org.tr

KOOP.Düşün ve KOOP.Kur modüllerinin Türkçeleştirilmesi ve Türkiyeleştirilmesi konusunda bir çalışma yaptık ve bu modülleri de ücretsiz olarak yayınladık.

Gençlerle olan çalışmalarınızdaki gözlemlerinize göre NEET gençlerin diğer gençlerden ayrışan özellikleri var mı sizce? NEET’e giden yolda kırılma noktaları neler?

B. Ş. Ş.: NEET kavramı 90’lı yıllarda kavramsallaşıp 2000’li yıllarda istatistik hesaplarına girdi. Bu kavramı ve öncü verileri ele alıp ‘Hangi profiller NEET olmaya yatkın?’ sorusunu sorduk ve kırılma noktalarını tespit ettik. Genellikle NEET gençlerinin istihdama katılımı birden fazla sebeple engelleniyor. Dolayısıyla NEET’ler için yapılan aktif işgücü piyasası politikalarının olumlu sonuçları sınırlı ve kısmi kalıyor.

Belli düzeyde engelliliği olan, örgün öğretimden terk, hane halkı geliri düşük sayılan bir ailede ikamet eden ve bir yıldan uzun süredir işsiz bir NEET gencini ele alalım. Bu dört dezavantajın tek bir müdahale ile ortadan kalkması mümkün olmuyor. Bu genç İşkur’un yönlendirdiği eğitimlere girip eğitim aldığında yalnızca beceri düzeyi yükselmiş oluyor. Gencin kent merkezine ulaşımı, hane halkı gelirinin temel gereksinimlerini karşılayamayacak düzeyde olması, engellilik durumuna yönelik iş yeri rehabilitasyonu, işyeri adaptasyon çalışmalarının yapılmamış olması meselelerine çözüm bulunmadığı müddetçe bu genci bugünden yarına işe sokmak mümkün değil.

Sizce bu gençlerin en öncelikli sorunları neler?

M. K.: En büyük engel bilginin bu gençlere, gençlerin de bu bilgiye ulaşamaması kısır döngüsü. Dolayısıyla bu iletişim araçlarının geliştirilmesi gerekiyor. İzmir Valiliği tarafından koordine edilen ve bizim, Genç İşi Kooperatif olarak paydaş olduğumuz “İşte Genç Projesi” saha çalışmasında elde ettiğimiz bilgiye göre İzmir genelinde yapılan araştırmada gençlerin %44,2’sinin İŞKUR İşbaşı Eğitim Programını, %49,6’sının İŞKUR İş Garantili Meslek Kurslarını, %46,5’inin KOSGEB Girişimcilik Programını, %65’inin Türkiye Ulusal Ajansı ve %75,1’inin Eurodesk Temas Noktası’nı, %78’inin İzmir Büyükşehir Belediyesi Meslek Fabrikası çalışmalarını bilmediği ortaya çıkmıştır.   2016   yılında   yapılan   bu   araştırmaya   göre   öncelikli   sorunun   bilgiye   erişim   olanaklarının yetersizliği diyebilirim. 

B. Ş. Ş.: Seferihisar’da ön-lisans programı okuyan gençlerle yaptığımız bir çalışmada bunu gördük. Gençlerin maruz kaldığı 3 engel vardı. Birincisi istihdam edilebilirlik engelleri yani mesleki beceri düzeyi ve davranışsal beceri düzeyi. İkincisi işgücüne katılım engelleri; bakım yükümlülükleri, öz farkındalık, özgüven gibi ve üçüncüsü de yetersiz bilgi ve teşvik. Mezun olan genç, bütün seçeneklere eşit mesafede durmuyor. Bu sermaye birikim süreçlerine, ücretli istihdama ve patronculuğa olan yaklaşımda tezahür ediyor. 

Risklerden biri de istihdamda olan gençlerin ya gri ekonomi denen enformel kayıtsız istihdamın içerisinde olması ya da gri ekonomide olmaya aday olması. Bunlar hane halkı, hane içerisinde ücretsiz çalışmak şeklinde tezahür edebiliyor. Mevsimlik işçilik şeklinde olabiliyor bu tarım ve tarım dışı açıdan üçüncüsü de enformel kayıt dışı istihdam edilme durumu şeklinde ortaya çıkabiliyor.  

Mezun olana iş bulmak sorumluluğu kamunundur. Çünkü bu temel bir sosyal haktır ve vergilerle beslenen kamu maliyesi bu kişilere o yaşa gelene kadar yatırım yapmıştır. Bu yatırımın atıl kalmaması gerekir. Öncelikli sorumluluk kamuya aittir kısaca. Bu varsayıma dayanan savunuculuk faaliyetimiz iki unsurdan oluşuyor. Bir tanesi pratik/cari bir diğeri de teorik. Alışılageldik kanalların dışında kalan sosyal medya ve diğer online araçlar yardımıyla NEET kitle arasındaki bilgi ve teşvik eksikliğini gidermeye çalışıyoruz. Bu teorik yanıtı pratiğe koopdestek.org.tr olarak geçirdik. Bu platformda, kooperatiflere dair sıkça sorulan sorulara avukat, mali müşavir ve kooperatif uzmanlarının verdikleri yetkin ve yalın yanıtları bir araya getirdik. Hiçbir kamu tüzel kişiliğinin girişmediği bu alan hem bir bilgi kaynağı hem de bir savunuculuk aracı.

Sizce bu sorunlar nasıl çözülür? Kimlerin neler yapması gerekir? Hangi paydaşlarla ilerlemek gerekir bütüncül bir çözüm üretebilmek için?

M. K.: Burada kamu, özel sektör ve üçüncü sektörü düşündüğümüzde; üç ana sektörün eşgüdümlü bir politika geliştirmesi gerekir. Bunun dışında sistem içerisinde öğrenmeyi sağlayacak platformlar bulunmuyor maalesef.

M. Ö.: Ben 2 ana eksen görüyorum. Kurumsal ve örgütsel paydaşlar. Kurumsal tarafından baktığımızda farklı kurumların bir araya gelmesi rekabet ortamı içerisinde kolay olmuyor. Kooperatifte ise bunu yıkabilecek teorik sistem bulunmakta.

The post Ne Eğitimde Ne İstihdamda: NEET Gençliği Dosyası… <br> “NEET Gençlerinin İstihdama Katılımı Birden Fazla Sebeple Engelleniyor” appeared first on Sivil Sayfalar.

Ben Duygu, Genç LGBTİ+ Derneğinde Danışmanlık Koordinatörü ve Proje Koordinatörüyüm. Sosyoloğum. Derneğimizin hedef kitlesi öncelikli olarak LGBTİ+ gençler. Bu kitlenin sorunlarını araştırmak, gündemleştirmek, çözüm önerileri sunmak ve LGBTİ+ gençlere kendilerini ifade edebilecekleri alanlar açmak için çalışıyoruz. Yönetime katılım için üst yaş sınırımızı 35 yaş olarak belirledik ama toplantı ve etkinlikler için bir yaş sınırımız yok.

NEET gençlerle olan çalışmalarınızdaki gözlemlerinize göre bu gençlerin diğer gençlerden ayrışan özellikleri var mı sizce? Neler? Bu tanıma uyan bir hedef kitleniz varsa nasıl profiller var?

Yaşadıkları problemler ve maruz kaldıkları şiddet düşünüldüğünde bu kişilerde özgüven eksikliği, kırılganlık, suça yönelme gibi olguların daha fazla görüldüğünü söyleyebilirim. Bunlar diğer LGBTİ+ gençlerde de görülen şeyler fakat NEET grubunda daha fazla vaka olduğu söylenebilir.

Bu tanıma uyan kitlemiz seks işçiliği yapan trans kadınlar. Sosyalleşme ve görünür olma problemleri çok yüksek. Nefret suçunun doğrudan merkezindeler ve tehlikeye açıklar. Yalnızlaştırıldıkları için devletin kolluk güçlerine de güvenleri yok, hukuka dair inançları da. 

Bu gençleri eğitim ya da istihdamdan uzak tuttuğunu düşündüğünüz temel kırılma noktaları neler? NEET’e giden süreç nasıl ilerliyor?

LGBTİ+ gençleri eğitim ve istihdamdan uzaklaştıran en önemli etken fobik şiddet. Örneğin NEET kategorisinde en çok yer alan kitle olan Trans kadınlar okulda akranları ve hocaları tarafından transfobiye uğruyorlar. Eğitimlerini tesadüf eseri bırakmadan tamamladıklarında ise istihdamda fobik şiddete maruz kalıyorlar. Ayrıca ya işe alınmıyorlar ya da işverenleri tarafından istismara maruz kalıyorlar. Bu sebepten istihdamdan da itiliyorlar. Ve bu örnekler çoğaldıkça kişiler iş arama isteklerini ve motivasyonlarını da yitiriyorlar. 

Hayatlarını idame ettirmek en büyük mücadeleleri haline geliyor. Eğitimden ve istihdamdan itildikleri için ve büyük oranda ailelerinden reddedildikleri için barınma sorunları ortaya çıkıyor, evsiz kalıyor ya da hayatta kalabilmek için suça yönelebiliyorlar.

Sizce Covid-19 Krizinin bu gençlerin hayatına yansıması ne oldu?

Sokakta kalma riskiyle karşılaştılar, Mor Çatı ve Güçsüzler Evleri de cinsel yönelim ve cinsiyet kimlikleri bakımından kalamadıkları yerler oldukları için sokakta kalma riskleri daha da yükseldi. 

İşsiz kaldıkları için sokakta kalmaktansa aile evlerine dönmeyi tercih edenler de (tabii aile kabul ederse) evde fiziksel, psikolojik şiddete maruz kaldılar. 

Sizce tüm bu sorunlar ve potansiyel riskler nasıl bertaraf edilir, sorunlar nasıl çözülür? Kimlerin neler yapması gerekir?

Kanıt temelli politikalar geliştirilip karar alıcılara iletilmesi ve karar alıcıların bu sorunlara direkt çözümler getirmesi gerekir. Eğitim hayatından kopmalarında akran ve eğitici zorbalığı etkili oluyor bunun önüne geçmek için liseden ve üniversitelerde toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ile ilgili temel ders zorunlu olmalı. İstihdam hayatında ise fobik şiddetin önüne geçmek için kamu kuruluşlarında LGBTİ+ istihdam kotası olmalı. 

Türkiye’de bu grupları hedef alan veya mevcut çalışmalarında bu gruplara temas eden çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz? Eksiklikleri neler? Sizin yaklaşımlarınıza uygun olmadığını düşündüğünüz yönleri neler?

Açıkçası doğrudan bu grubu hedef alan kurumlardan haberdar değilim. Çeşitli gençlik, mülteci, kadın, LGBTİ+ alanında çalışan STÖ’lerin bazı çalışmalarında bu gençlere dokunduklarını görüyorum. Sorunun temelde bu kişileri eğitime ve istihdama yönlendirmekle değil, bu gençleri bu alanlardan iten temelleri ortadan kaldırmaya yönelik politikalarla çözüleceğini düşünüyorum. Ve gençleri bu alanlardan iten problemleri de grubun öznelerinden öğrenmeyi önemli buluyorum.

The post Ne Eğitimde Ne İstihdamda: NEET Gençliği Dosyası… <br> LGBTİ+ Gençleri Eğitim ve İstihdamdan Uzaklaştıran En Önemli Etken Fobik Şiddet appeared first on Sivil Sayfalar.

NEET gençlerle yapılacak çalışmalara dair sivil toplumun deneyim ve önerilerini paylaştığı; sahada yapılacak bir araştırmadan beklenti ve ihtiyacını dile getirdiği çalıştayda bu alandaki faaliyetlerinin önündeki en önemli engelin sivil toplum kuruluşlarının NEET gençleri tanımaması olduğu, bunun temelinde ise bu gençlere ulaşılmakta zorlanılması ve kapsayıcı/bütüncül veri içeren profilleme çalışmalarının eksikliğinin olduğu vurgulandı.

Bunun yanı sıra NEET gençler ile yapılan çalışmaların etkisini artırmak için sivil toplumun yerel ile ilişkilerini kuvvetlendirmesinin; yerel yönetimler ile çalışmanın gerekliliği ortaya konuldu. Eğitim, istihdam ve iş piyasası alanlarında yapısal ve sosyal politikalar kapsamında değişime ihtiyaç duyulduğu; bu alanda sivil toplumun, kamu ve özel sektör işbirlikleri ile ortaya koyacağı iyi uygulama örneklerinin çözüm olabileceği öngörüsünde bulunuldu.

Çalıştay çıktılarına dair ayrıntılı bilgiye buradan raporu indirerek ulaşabilirsiniz.

YADA Vakfı’nın gerçekleştireceği sıradaki sosyal etki atölyesine ise buradan başvuru yapabilirsiniz.

3 aylık süreçte yürütülecek çalışma kapsamında NEET alanında çalışan/çalışmayı planlayan kurumların sosyal etki ve savunuculuk kapasitelerinin artırılması planlanıyor.

The post NEET (Ne Eğitimde Ne İstihdamda) Gençlik Çalıştayı’nın Raporu Yayımlandı! appeared first on Sivil Sayfalar.

Programın İçeriği ve Yöntemi

Program sürecinde, 3 atölye çalışması gerçekleştirilecek. Atölye çalışmalarının yanı sıra her kurumla, seçecekleri bir proje/programlarının sosyal etki odaklı tasarım, uygulama ve ölçme metodolojilerini geliştirmek üzere birebir danışmanlık çalışması yapılacak. 

Atölye çalışmalarının ana başlıkları:

Analiz ve raporlama

– Kavram dünyası: Etki, sosyal etki, etki odaklı tasarım/düşünme, izleme, izleme ve değerlendirme

– Sosyal etki analizi ve raporlaması

Etki odaklı proje tasarımı ve savunuculuk

– Konu yönetimi ve stratejik yaklaşım

– Kurumsal pozisyon/konu bazlı pozisyon

– Paydaş analizi ve güç-yaklaşım çalışması

Başvuru ve Koşullar

Danışmanlık Programı, NEET (Ne eğitimde ne istihdamda) gençler ile çalışmalar yapan/yapmayı planlayan STK’lara yöneliktir. Programa 20 STK kabul edilecek ve atölyelere bu kurumlardan en az 1 kişinin katılması istenecektir.

Programa dahil olacak STK temsilcilerinin hem atölyelere hem de danışmanlık sürecindeki yönlendirmelere aktif dahiliyeti beklenmektedir. Atölyeler arasında kurumların atölyelerle ilgili / atölyeler paralelinde çalışmaları kendileriyle birlikte çalışacak danışmanlarla birlikte yürütmeleri beklenecektir. İlk iki atölyenin online, son atölyenin fiziksel olarak bir araya gelinen bir toplantı olması planlanmaktadır.

Programın önerilen takvimi aşağıdaki gibidir:

10 Temmuz 2020 – 1. Atölye/Online

10 Ağustos 2020 Haftası – 2. Atölye/Online

7 Eylül 2020 Haftası – 3. Atölye/ İstanbul

İkinci  ve üçüncü atölyelerin gerçekleşme tarihleri katılımcılarla birlikte belirlenecektir.

İlk atölye ve programa katılım için son başvuru tarihi 8 Temmuz, saat 17.00’dir. Başvuru sonuçları en geç 9 Temmuz saat 15:00’e kadar e-mail üzerinden başvuru sahiplerine açıklanacaktır.

Başvuru için tıklayınız.

The post YADA ‘STK’lar için Sosyal Etki ve Savunuculuk Programı’na Davet Ediyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Ben Derya Çok. İlkokul öğretmeniyim. Asıl mesleğim sınıf öğretmenliği. Sivil toplumun birçok alanında çalıştım. Diyarbakır Çevre ve Kalkınma Derneği’nde devam ediyorum. Oranın başkan yardımcısıyım. Aynı zamanda Diyarbakır’da bir araştırma enstitüsü olan Diyarbakır Siyasal ve Sosyal Araştırma Enstitüsü’nde yönetim kurulu üyesiyim. Ayrıca Diyarbakır ve bölge illerinde muhabirlik yapıyorum.

Peki bu kurumda şu an yürüttüğünüz çalışmalardan biraz bahseder misiniz? Hedef kitleniz neler, hangi yaş gruplarıyla çalışıyorsunuz?

ÇEVKA’da Erasmus Plus projeleri yapıyoruz. Diyarbakır’dan her yıl yüzlerce genci Avrupa’ya proje yapmaya götürüyoruz. Sadece kendini tanıyan bir grup var ve bu projeler ile ‘öteki’yle tanışıyor. Zaten Türkiye gündemi yeterince sıcak ve yeterince kutuplaşma var. Türkiye’nin batısını keşfettikleri zaman çocuklar öteki olma halini yeterince hissediyorlar. Misal projeye 20 kişi gidecekse 10 tanesi batıdan 10 tanesi doğudan, 10 tanesi kadın 10 tanesi erkek, 10 tanesinin yaş ortalaması düşük 10 tanesinin yaş ortalaması daha yüksek, %50 – %60 dil bilen diğer kısmı bilmeyen gibi kotalar koyuyoruz. İstiyoruz ki orada birlikte vakit geçirsinler. Aslında barış sürecine katkıda bulunmak da istiyoruz bir şekilde. Mesela dünyanın öbür ucuna Karayipler’e kadar gittik beraber. Keyifli bir süreç hem gençler dil öğreniyor hem başka ülkeleri görmüş oluyorlar hem de başka ülkelerin başka şehirlerinden bir grup genç birlikte bir şeyler yapmış, öğrenmiş oluyorlar. Projeleri genelde 17 yaş üstü gençlerle gerçekleştiriyoruz.  

Bu gençler arasında NEET profil bulunuyor mu?

Bu gezilere götürdüğümüz grubun çok büyük bir kısmı öğrenci ya da işi olan; dolayısıyla seyahat engeli olmayan gençler. Şu gibi dezavantajları oluyor; hiçbir iş yapmayan bir arkadaş geliyor ve “Ben Danimarka’ya gitmek istiyorum.” diyor. İlk önce riski anlatıyoruz, sana vize vermeyebilir Avrupa Birliği diye. Bunları söylüyoruz onlara ama yine de şansınızı denemek istiyorsanız biz size her türlü desteği sunmaya hazırız, açığız diyoruz. Diyarbakır’da yapılan projelerimize daha kolay katılabiliyorlar. NEET olup Erasmus projelerine dahil olmak isteyenler var ama vize gibi konularda tıkanıyoruz.

NEET gençlerin, birlikte çalıştığınız eğitim veya istihdamda olan gençlerden ayrışan özellikleri var mı?

Genel olarak dezavantajlı konuma düşen çocukların grup aidiyetini ihtiyacı oluyor onu hissettirmeye çalışıyoruz. Bu kişiler kendini bir yere ait hissediyor ve bir şekilde o dezavantajın ağırlığından kendini kurtarıyor. Bütün amacımız; dahil etmek. Davet ediyoruz, zorluyoruz, peşlerine düşüyoruz. Örneğin oryantasyonda herkes kendini tanıtıyor, NEET genç okumadığını söylerse dışlanacağını düşünüyor.

Peki “NEET” gençleri düşündüğümüzde sizce bu gençlerin en öncelikli sorunları nelerdir? Ne tür risklerle karşı karşıyalar?

Ekonomik problemler büyük bir neden. Onların insani, onurlu, adil koşullarda çalışabilecekleri ya da okuyabilecekleri koşulların sağlanması gerekir. Karnını doyuramayan, ihtiyaçlarını gideremeyen birine, ‘hadi gel bizimle eğlen’ ‘dans edeceğiz’ ‘proje yapacağız’ denmemesi gerekir. Bu gençlerin saygı görmeleri, topluma aidiyet hissi kazanmaları lazım. En büyük riskler, çok hızlı savrulabilmeleri, sağlam arkadaşlıklar kuramamaları bence. 

Sizce “Covid-19” krizinin bu gençlerin hayatına yansıması ne oldu? 

Ben bunu iki şekilde kategorize edeceğim. Gençler bir, genç kadınlar iki.. Ev içi roller bu kadar keskinken kadınlar, genç kızlar daha çok ezilecek. İkincisi de “Covid-19” sürecinde oranlara baktığımız zaman işten çıkarılanların çoğu genç kadınlar. Burada hem gençlik eşitsizliği var hem toplumsal cinsiyet eşitsizliği. Üçüncü olarak trans seks işçileri; onlar hiç iş yapamıyorlar artık. Yani ne yapacaklar, nasıl geçinecekler? “Pandemi” sürecinde gerçekten maaşı olmayan, işsiz gençler daha da kötü duruma düştü. Evlere kapandılar, sosyalleşemiyorlar, deşarj olamıyorlar. İşten çıkarılanlar da yine daha kıdemsiz, sigortası olmayan gençler olacak. O yüzden onları çok daha büyük bir sıkıntı bekliyor.

Peki bu eğitim ve istihdam konusuna tekrar geri dönecek olursak… Ne yapılırsa bu gençlerin eğitime devam etmeleri sağlanabilir? Ne yapılırsa istihdama girmeleri sağlanabilir sizce?

Birincisi kimlik meselesi çok önemli bir mesele özellikle şu an mülteci dostlarımızın çoğu eğitim hakkından mahrum. Kürt gençleri de öyleydi şu an mülteciler onlardan çok daha dezavantajlı konumdalar. Gencin bulunduğu grup onu olduğu gibi kabul etmiyorsa, kimliğini kabul etmiyorsa, yönelimini kabul etmiyorsa, inanışını, inanma şeklini kabul etmiyorsa yani grup onu dışlıyorsa o eğitim ortamından faydalanamıyor. Kimlik ve göç kritik. Eğer bir göç yaşanmışsa, genç ne gittiği yere ait ne kaldığı yere. Sosyal hayatını kaybetmiş, komşusunu kaybetmiş, mahallesini kaybetmiş, her şeyini kaybetmiş. Önüne ders kitabı koyamayız. Onların bir kere sosyal ihtiyaçlarının giderilmesi lazım. Kendilerini iyi hissedebilecekleri bir sosyal hizmet anlayışının olması lazım. Taşrada, daha tek tip yaşantının olduğu yerlerde yabancılar,  ufacık bir değişiklikler hemen hissediliyor ve ona yabancı olduğunu, farklı olduğunu hissettiriyorlar. Genç de eğitim ortamını bırakıyor. Tutunamıyor. İşe alımlar için diyoruz ki hem eğitimli olsun hem deneyimli olsun hem tecrübeli olsun. Deneyimi yok diye işe alınmıyorsa nasıl deneyim kazanacak. Böyle kısır bir döngüye dönüşüyor. 

Bence bu noktada devletin sivil toplum kuruluşlarıyla beraber hareket etmesi gerekiyor. Öncelikle en dezavantajlı konumda olan gençleri dinlemek lazım. Neye ihtiyaçları var? Toplumun kendilerini kabul etmesini mi istiyorlar? İş mi istiyorlar? İstihdam mı istiyorlar? Ya da herhangi bir sosyal etkinlikte mi çalışmak istiyorlar? Bunları önce onlara sormak lazım. Gençler adına karar veremeyiz. En dezavantajlı konumda olanları dinleyerek acil bir politika üretmek lazım. Mesela yurt bedava olursa, yemek bedava olursa, ulaşımları bedava olursa bir şekilde okurlar. Bu haklardan yoksun gençlere diyoruz ki; ‘Süpermen ol ve oku!’..

En azından devlet yurtları ve yemeği ücretsiz hale getirmeli. Ailesinden hiçbir destek alamayan, dışlanan, ötekileştirilen bir gencin bu mücadeleyi vermesi çok büyük bir lüks gibi geliyor bana.

The post Ne Eğitimde Ne İstihdamda: NEET Gençliği Dosyası… <br> “Haklardan Yoksun Gençlere; ‘Süpermen Ol ve Oku!’..” Diyoruz appeared first on Sivil Sayfalar.

Sizi ve KEDV’i tanıyabilir miyiz? Hangi alanlarda nasıl faaliyetler sürdürüyorsunuz?

Merhaba ben Bahar Yalçın, 2019 Nisan ayından beri KEDV’de proje koordinatörlüğü yapıyorum. Yürüttüğümüz proje, toplum temelli yerel kuruluşların savunuculuk ve katılım kapasitesinin arttırılması üzerine. Belli bölgelerdeki kadın kuruluşları ve kooperatiflerle çalışmalar yürütüyoruz. Bizim bu projede yaptırdığımız şey biraz daha bir araya gelme ortamının sağlanması. Kadın kuruluşlarının birbirleriyle ve kamu kurumlarıyla bağlantılar kurmalarını ve güçlenmelerini sağlamak. Örgütlenmeleri için nelere ihtiyaçları olduğunu ortaya koymaya çalışıyoruz. Taban örgütlenmeleri ve dar gelirli kadınlarla çalışıyoruz. Mevcut liderlik potansiyellerini geliştirmeyi hedefliyoruz.

Türkiye’de toplumsal cinsiyet meselesi başlığı altında akla hangi konular geliyor sizce? Yürütülen çalışmaları, odak noktalarına göre nasıl sınıflandırırsınız?

Bence çok dar bir alanda tutuluyor toplumsal cinsiyete yönelik çalışmalar ve bütüncül yaklaşılmıyor.  Oysa toplumsal cinsiyet rollerinin herkesin hayatının faklı bir boyutunda yarattığı farklı bir etkisi var. Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik bir şey yapmak sadece bir sosyal hizmet meselesiymiş gibi ele alınıyor ancak bu eşitsizliğin pek çok boyutu var.

Bütüncül Strateji İhtiyacı…

Peki yapılan çalışmalar bu çok boyutluluğu ne kadar kapsıyor? Sizce en ulaşılamayan kesim kimdir?

Kapsamıyor bence çünkü Türkiye’de bir kere devlet kurumlarının yapılanması çok bütüncül değil. Bu da STK’ların çalışma alanlarına dahi yansıyor. Halbuki toplumsal cinsiyet meselesi dediğimiz bütün bu alanları kesen bir mevzu. Bütün bu alanları kestiği şekilde ele alınabilmesi için de bütüncül bir stratejiye ihtiyaç var.

Genel olarak yeterince kadına ulaşılmıyor, özellikle de yoksul kadınlara ulaşılamıyor. Yoksul kadınlar adına konuşmak, sivil toplumun içinde bulunduğu bir kriz aslında. Bizim yürüttüğümüz çalışmaların en hassas noktası bu kadınlar adına konuşmamak. Yaptığımız şey daha fazla kadını konuşturmaya, seslerini duyurmaya yönelik bir alan açmak sadece. KEDV’in alanda doldurmaya çalıştığı boşluklardan biri de şu; kadının güçlendirilmesi konusunda hem ekonomik bir güçlenme sağlamak hem de kadınların liderlik becerilerini geliştirmek. Nihayetinde de kadınların kendi bulundukları yerde taleplerini daha güçlü dile getirmelerini sağlamak diyebiliriz.

Hedef kitleniz yaş açısından farklılaşıyor mu? Genç kadınlar için ayrıca çalışmalar yürütüyor musunuz?

Beraber çalıştığımız kadınların çoğu orta yaş ve üzeri oluyor. Bu kadınlar genelde çocuklu kadınlar,  çocuk belli bir yaşa geldikten sonra  sosyal ve ekonomik hayata katılabiliyor. Bu biraz toplumdaki güç ilişkileriyle, gençlerin toplumsal kararları ne kadar etkileyebildiği ile de ilgili. KEDV olarak genç kadınlara ulaşmayı da hedefliyoruz. Mülteci kadınlarla çalışmaya başladıkça profil gençleşiyor. Bir de şunu söylemek lazım, genç kadınlara ulaşmak için ciddi bir iş modeli geliştirmek gerek. Çünkü genç bir kadın sonuçta ekonomik bir potansiyel varsa işe girişiyor. Orta yaş ve üstü kadınlar, belki daha “hadi bir bakalım ne olacak” diye girebiliyor. Genç kadınlar için işin sürdürülebilir olması önemli. Gelecekte ona kazandıracağı maddi geliri tabii olarak düşünüyor.

Genç kadınların NEET kategorisine girmesine yol açan şartlar neler sizce? Kadın ve erkekler açısından durum nasıl farklılaşıyor?

Bir genç kadının bu kategoriye girmesine neden olan etmenlerden biri bakım hizmeti sağlıyor olmaları. Yani çocuğun varsa, bir erkekten farklı olarak, o çocuğa bakmak senin doğal mesleğin oluyor. İstihdamdan uzaklaşıyorsun hatta belki eğitimden kopmana neden oluyor. Çocuk bakımının kamu hizmeti olarak tanınması bu sebeple kritik bir mesele. Bu sayede kadınlar istihdama daha hızlı katılabilir. Çünkü bakım hizmetinin çok ciddi bir ekonomi karşılığı var. OXFAM’ın 2019’da Davos öncesi yayınladığı raporda; kadınlar ve kız çocuklarının her gün 12,5 milyar saatlik ücretlendirilmeyen bakım hizmeti verdiği yazıyor. Bu emeğin ekonomik karşılığı, yılda asgari 10,8 trilyon dolar demek ve bu rakam küresel teknoloji endüstrisinin yarattığı değerin 3 katından daha fazla. Aynı rapora göre kadınların %45’i bakım işini yürüttüğü isin istihdama katılamıyor. O yüzden ev içi hizmetlerin ekonomiye dahil olması ve bunun kamu tarafından üstlenilmesi veya bununla ilgili araçlar bulunması kritik bir şey. Sonra tabii kaynaklara ne kadar erişebiliyor noktası var. Yine orada belki erkeklerden daha farklı olarak mesela internet kullanımında kısıtlamalar olabilir. Kamusal alanı sabah akşam kullanmıyorsa bir şeylere erişemiyor aslında. Çalışmayan bir erkek gittiği herhangi bir yerde, sosyalleşip bir iş bulabilme ihtimalini artırıyor. Kadın, sürekli sosyalleştiği bir ortam olmadığı zaman o işi nereden bulsun?

“Yerel Yönetim ve STK İş Birlikleri Kıymetli Oluyor”

Bu gençleri, özellikle NEET gençleri içerecek çalışmalar neler olurdu? Hangi aktörler neler yapabilir? Siz neler yapmayı planlıyorsunuz?

Kendi stratejik planımıza bunu aldık. 5 sene içerisinde genç kadınların katılımını nasıl artıracağımıza dair çalışmalar yapacağız. Biz KEDV olarak kadınların yerel düzeyde örgütlenmelerini, değişim için liderlik üstlenmelerini destekliyoruz. Bu nedenle özellikle yoksul genç kadınlar açısından temel örgütlenme ihtiyaçlarının neler olduğunun iyi anlaşılması gerekiyor. Bunun tabii gençler için yeni iş modelleri ile de desteklenmesi gerekiyor. Diğer yandan kooperatiflerde, STK’larda bile gençleri uzaklaştıran yaş hiyerarşisine bağlı çatışmalar görebiliyoruz, bu nedenle gençlerin güçlendirilmesi, kooperatiflerin/STK’ların yapısının kapsayıcılığının geliştirilmesi gerekiyor. Bu yapıları kırmaya yönelik çatışma yönetimi, iletişim, yönetişim, farklılıklara saygı gibi konulara odaklanan eğitimler geliştirdik, bunları yaygınlaştırıyoruz.

Halihazırda yürüttüğümüz Tarımın Kadın Elçileri programında daha çok genç kadınlarla çalışıyoruz. Ve aralarında çocuk sahibi olanların programa katılırken çocuklarını da getirmelerine alan açıyoruz. Eğitim veya toplantı ortamında kadınların çocuklarını bırakabilecekleri bir yer varsa katılım artıyor.

Daha önce bahsettiğim sosyalleşme alanlarının yaratılmasında yerel yönetim ve STK iş birlikleri kıymetli oluyor.

İstihdam konusunda gerçekçi bakmak da önemli. Daha rahat ekonomik koşullara sahip birinden bekleyebileceğin sabrı, gönüllülüğü beklemek yerine karşındaki kişinin önceliklerini, potansiyelini ön planda tutmalıyız.  Kişinin hayattan beklentisi nedir, hayatını sürdürmesi için ihtiyaçları nelerdir iyi değerlendirmek gerekiyor.  İnsanı harekete geçiren bir şeyleri değiştirebileceğine, daha iyiye yol alabileceğine olan inancıdır. Bunun yolu da gençlere alan açmaktan geçiyor.

The post Ne Eğitimde Ne İstihdamda: NEET Gençliği Dosyası… <br>  “Ev İçi Hizmetleri Ekonomiye Dahil Edecek Araçlar Bulunmalı” appeared first on Sivil Sayfalar.

Hasan Oğuzhan Aytaç: Gençlik Örgütleri Forumu genel koordinasyonundan sorumluyum. Yaklaşık 6 senedir gençlik temasında çalışıyorum. Devlet korumasındaki özel gençlik gruplarıyla; Türkiye sahasında farklı gençlik gruplarıyla çalışma deneyimim oldu. Go-For’la daha çok ulusal ve yerel gençlik politikası ve hakları konusunda çalışmaya odaklandım.

Ela Evliyaoğlu: Go-For’da kapasite geliştirme sorumlusu olarak çalışıyorum. Daha önce beş sene Kader Ankara’da genç kadınlarla çalıştım. Orada edindiğim deneyimi burada karma gençlik gruplarının dinamikleri ile bir araya getirmeye çalışıyorum.

Biraz yürüttüğünüz çalışmalardan bahseder misiniz? Hedef kitlenizde kimler var?

Hasan Oğuzhan Aytaç: Gençlik Örgütleri Forumu isminden de anlaşılacağı üzere gençlik örgütlerinin bir araya geldiği bir ağ ve aslında hedef kitlesi gençlik örgütleri. Bu ağ altında bir araya gelen gençlik örgütleri Türkiye’de yazılı ve kapsayıcı bir gençlik politikası oluşturulması ve Ulusal Gençlik Konseyi olarak nitelendirdiğimiz gençlik politikasının uygulanmasını ve izlenmesini sağlayacak yapının kurulması için çalışıyor. Go-For Avrupa Gençlik Forumu tarafından şu an Türkiye’nin Ulusal Gençlik Konseyi kabul ediliyor ama niyetimiz Türkiye’de de devlet tarafından tanınıp kamu-STK işbirliğini sağlayarak bu yapıyı resmi zeminde kurgulamak.

Gençlik Örgütleri Forumu’nun bu yapıyı kurma ve ulusal gençlik politikası mücadelesi devam ederken, bir yandan şöyle bir gündemi var; gençlik örgütlerinin hak temelli çalışma kapasitelerini güçlendirmek. Gençlik örgütleri forumu, gençlik politikası üreten ve gençlik haklarını savunan bir örgüt. Her gençlik örgütü kendi öznesi olduğu, kendini ilgilendiren problemlerle, sorunlarla, gündemlerle ilgili harekete geçsin istiyoruz.

Go-for’a dahil olan gençlik örgütlerinin hedef kitlesinde kimler hangi yaş grupları var?

Hasan Oğuzhan Aytaç: Türkiye’de gençlik çalışması daha çok üniversite de başladığı için, gençlik örgütlerinin de hedef kitlesi ağırlıklı olarak örgün eğitimde olan gençlerden oluşuyor. En çok mücadele ettiğimiz şey yaşla gençleri tanımlamak çünkü bu tanım gençlerin dinamik ve enerjik olması ile ilgili bir politikayı yeniden üretiyor. Her zaman biz genci yaş baremine sokmaktan kaçıyoruz ama tanımlamak bizi de kolaylaştırdığı için Avrupa Gençlik Forumu’nun da kabul ettiği 18-30 yaş aralığını genç olarak kabul ediyoruz. Bunun yanında 15-18 yaş arası ergen çalışmalarının da bir gençlik çalışması olduğunun fakındayız hem Birleşmiş Milletler hem Avrupa Gençlik Forumunda 35 yaş tartışması var bunları da takip ediyoruz.

“Eğitimde, istihdamda ya da mesleki eğitimde olmayan” şeklinde tarif edilen NEET kategorisini duymuş muydunuz? Sizin hedef kitlenizde böyle bir grup yer alıyor mu?

Ela Evliyaoğlu: NEET’ten haberdarız. NEET’e dair yapılan araştırmalara ve görüş toplantılarına Go-For olarak katıldık, katılıyoruz. Eğitim, cinsiyet durumu, etnik köken gibi kırılımlar az çok bilinse de aslında ulaşması çok zor bir kitle. Çünkü çok farklı grupları bir arada bulunduruyor. Gençlik Örgütleri Forumu olarak kapsayıcılığımızla ilgili bir gayemiz olduğu için bu gruba ulaşmak niyetindeyiz. Şu an çok ulaştığımız söylenemez hatta belki de hiç ulaştığımız söylenemez. Ama temsiliyeti olmayan genç kitleyi de örgütleyebilmek ve onların kendi ihtiyaçlarını dile getirir bir şekilde güçlendirmesini sağlayıp, Go-For’a dahil etmeyi istiyoruz. Örgütlenmemiş ya da örgütlenmiş yeterli kaynağı ve kapasitesini çok da duyuramamış olan gençlik gruplarını bir araya getirmek, onları temel organizasyon becerilerini kazandırmak ve güçlenebilecekleri kadar bir fon sağlayarak, gençlik örgütleri forumuna dahil etmek hedeflerimiz arasında.

Sahada bu gençlerle bir araya gelme imkânınız oluyor mu? Bu gençlerle olan gözlemlerinize göre NEET gençlerin diğer gençlerden ayrışan özellikleri ve sorunları var mı sizce?

Ela Evliyaoğlu: Türkiye kadın ve kız çocuklarında OECD ülkeleri arasında Avrupa’da birinci sırada. Haliyle burada cinsiyet faktöründen de bahsetmek lazım. Ev kızı diye tabir ettiğimiz, evdeki iş gücüne dahil genç kızlar var aslında bir güce dahil ama görmüyoruz. Özellikle genç erkekler için aslında istihdamda ama kayıt dışı çalışma durumu var. Askerlik durumu nedeniyle herhangi bir eğitime ve işe dahil olamayan bir kitle bulunuyor. Engelli ya da hastalık sebebiyle çalışamayan, eğitime dahil olamayan bir kitle de buluyor. Evde engelli olan veya hasta olan bir aile ferdinin bakımını üstlenmiş olan genç kadınlar var. Bir de dikkatimi çeken unsurlardan birisi de şu: Avrupa’da da yeni yeni konuşulmaya başlanan, umudu kırılmış gençler diye bir kategori oluşturmuşlar. Gerçekten böyle bir kitlenin de varlığını inkâr etmemek gerekiyor artık.

İş bulmak isteyen ya da bulamayan kitle var. Örgün eğitimde olmayan ama staj yapmak isteyen gençler var. Stajı şöyle tanımlıyor devlet. Eğitimin bir parçası olarak, uygulamalı eğitim olarak tanımlıyor. Sizin eğitim gördüğünüz programın böyle bir yükümlülüğü yoksa, bunun dışında gönüllü staj olarak tabir ettiğimiz gideyim işi öğreneyim dediğiniz şeye zaten staj demiyor. O yüzden bu kişileri tam zamanlı çalışanı nasıl istihdam ediyorsanız öyle istihdam etmeniz gerekiyor ya da kayıt dışı çalışıyorlar. Çünkü iş ararken beş yıllık birikim isteniyor. O beş yıllık birikimi nasıl yapacaksınız, emeğinizi herhangi bir güvence, statü olmadan vererek yapacaksınız.

Covid 19 Krizinden NEET Gençler nasıl etkilendi?

Hasan Oğuzhan Aytaç: Şu anda bir haritalama sistemi üzerine çalışıyoruz, yakın zamanda açılacak. Sorunları gençlik hakları çerçevesinde filtrelemeyi düşünüyoruz. Gençler barınma hakkından mı mahrum kaldı, seyahat hakkından mı mahrum kaldı ya da yevmiyeli çalışan çok fazla genç vardı onların hak kayıpları, kiracı- ev sahibi ilişkisinde çok fazla problem yaşayan gençlerin sorunları gibi konuları hak çerçevesinde içinde yansıtmak istiyoruz. İl il, ilçe-ilçe haritalandıracağız ve bunu kamuoyunda paylaşacağız. Bu konuyu sahiplenmek ve aksiyona geçmek isteyen STK’lar, yerel yönetim ve kamu organları için de tüm bu veriyi şeffaf hale getireceğiz.

Bu aksiyon planını alırken gençlik örgütleri forumunu çok fazla bilgi de geliyor. Şunları biliyoruz hali hazırda, sigortalı çalışanlarla ilgili bazı aksiyonlar var. Kısa çalışma ödeneği var, devletin yardımı var ama kayıt dışı çalışan çok büyük kitle var. Hem NEET diye değerlendirebileceğimiz kitlenin içinde hem diğer gençlik gruplarının içinde. O yüzden bu iş kaybı ile ilgili çok fazla mail aldık. KYK yurtlarının şu an karantina alanı olarak kullanıldığı bir sürecin içerisindeyiz. Oradaki bazı gençler ailelerine dönemiyor ya da dönmek istemiyor. Onlar barınmayla ilgili geçici çözümler üretmeye başladılar. Arkadaşının yanında ya da kirasını vermeden hayatta kalmaya çalışıyor. Barınma ve istihdamla ilgili büyük etkileri şu anda gözlemleyebiliyoruz krize dair.

Ela Evliyaoğlu: Bunu Go-For’un gözlemi olarak söylemek çok fazla doğru olmaz ama kişisel gözlemim. İletişim içinde olduğum insanlardan engellilik durumu sebebiyle medikal desteğe ihtiyaç duyan engellilerin, haklara ve servislere erişememesi ile ciddi sıkıntı doğduğunu biliyoruz.

Peki sizce NEET gençlerin sorunları için çözümler neler? Kimlerle neler yapılabilir?

Hasan Oğuzhan Aytaç: Bize gençlerin ihtiyacı ne diye sorulduğunda “Hangi gençler?” diye soruyoruz. Orada soruyu şuraya evirmek gerekiyor, hangi NEET gençler? Hangi NEET gençler diye sormadan makro olarak, NEET gençlerin sorunlarına çözüm olacak bir şey yok. Ayrı ayrı onların problemleriyle, kimlikleriyle NEET olmasına sebep olan sorun neyse onunla ilgili aksiyon almak gerekiyor.

Şu an NEET ile ilgili problemlerin çözümünde, sivil toplum örgütlerinin de fonlarının dağılımında veya kamunun refleksi de hep istihdam üzerinde. Genç istihdamı bizim de gençlik politikamızın, gündemlerimizden bir tanesi fakat,  NEET grubunun sadece sermayedeki karşılığıyla değerlendirilmesi karşısında olduğumuz bir şey. NEET, çünkü çözümü istihdam değil. Okul dışında öğrenmeyle ilgili ne durumda, bu soruyu soruyoruz. Gençlik çalışmasının tarihine baktığımızda okul dışı öğrenmeye, alternatif olarak ortaya çıkıyor bu grup burada yer almıyor neden yer almıyor diye sormak gerekiyor. Biz, her gençlik çalışması faaliyetinde şu soruyu soruyoruz. Bu gençlerin kendini gerçekleştirecekleri alan yaratılıyor mu? Çünkü gençlik çalışması gencin kendini gerçekleştirmesine katkıda bulunmayı hedefler.

Ela Evliyaoğlu: Staj konusunda firmalar yada kurumlarla masaya oturmak fena olmayabilir. Çünkü bunu pekiştiren de bir sektör var. Toplumda parlayan bir alan olarak sivil toplumunda böyle bir alan olma ihtimali var. Firmalar toplumla yaptığımız gönüllüğü de bir deneyim olarak saydığı için buraya kadar normal. Ama o gönüllülüğü kişinin ne için yaptığı, arkasında motivasyon ve yine sivil toplumda da aslında gönüllülük derken, emeğinizi karşılıksız olarak sınırsızca bağışladığınız bir şeye mi dönüşüyor sorularını sormak gerekiyor. Gönüllülüğü ya da stajı sadece özel kurumlardan ya da kamu kurumlarında okumamakta fayda var. Çünkü suiistimale çok açık.

Dosyanın diğer röportajlarına buradan ulaşabilirsiniz.

The post Ne Eğitimde Ne İstihdamda: NEET Gençliği Dosyası… <br> “Gençlerin NEET Olmasının Sebeplerine Göre Aksiyon Almak Gerekiyor” appeared first on Sivil Sayfalar.