Flamingolar kurtuldu

İzmir Körfez Geçişi Projesi’nin yaklaşık 20 bin flamingonun kullandığı alandan geçeceğini ve bu durumun onların geleceğini tehlikeye attığını ilk defa Hürriyet gazetesi duyurmuştu. Oysa araştırma şirketi Big Cat Research’ün 12 ilde 1732 kişiyle yaptığı çalışmaya göre yüzde 68’lik oranla, Türk halkının en çok görmek istediği kuş flamingo. Anadolu’da ‘allı turna’ denen, üstüne şiirler yazılıp türküler yakılan, kur dönemindeki dansı halkoyunlarına ilham olan bir kuştan söz ediyoruz.

Onların dünyada en büyük topluluğu oluşturduğu Gediz Deltası’nın bağrında hançer gibi duran projeye karşı TMMOB (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği), EGEÇEP (Ege Çevre ve Kültür Platformu), Doğa Derneği ve 85 vatandaş, yürütmenin durdurulması ve iptali için dava açmıştı. Ağustos 2018’de verilen yürütmeyi durdurma kararının ardından, geçen hafta İzmir 3. İdare Mahkemesi, ‘ÇED olumlu’ kararını iptal ederek tarihi bir karara imza attı. Böylece flamingolar dahil çok sayıda kuş türünün dünyadaki en önemli yaşam alanlarından Gediz Deltası ‘şimdilik’ kurtuldu.
Türkiye’deki 14 Ramsar Alanı’ndan (uluslararası öneme sahip sulak alanları koruyan Ramsar Sözleşmesi’yle belirleniyor) biri olan delta, doğal sit alanı olarak da korunuyor. Yani karar, dünya doğa koruma içtihadı açısından da tarihi önemde.
1732 kişiyle yapılan çalışmaya göre yüzde 68’lik oranla en çok görmek istediğimiz kuş flamingo.

Dağ gibi ayakta: Dedegöl

Bu yılın başında Isparta’daki Dedegöl Dağları’yla Kuzukulağı Yaylası tırmanış bölgesine maden arama ruhsatı verilmiş, bu durum özellikle doğa sporcularının büyük tepkisini çekmişti. Madencilik ve taşocağı faaliyetleri, sportif aktiviteleri ve sürdürülebilir turizmi bitireceği gibi hayvancılık, tarım gibi yaşamsal döngülere de zarar verecekti.
Sporcuların ısrarlı takibi üzerine Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Hassas Alanlar Dairesi Başkanlığı, Etüt Envanter ve Mağara Çalışma Grubu; Kuzukulağı Yaylası ile Yaka Kanyonu ve Dedegöl Dağı’nın bir bölümünü kapsayan yaklaşık 35 bin hektarlık alanla ilgili kapsamlı bir rapor hazırladı. Ve Dedegöl Dağı’nın tamamı 27 Kasım 2018’de Resmi Gazete’de yayımlanan 378 numaralı kararla Kızıldağ Milli Parkı’na dahil edildi. Böylece bir süredir tehdit altındaki bölge geri dönülemeyecek tahribattan kurtulmuş oldu.
Bölge dört mevsim boyunca kaya tırmanışı, dağcılık, tur kayağı, kampçılık, doğa yürüyüşü, bisiklet ve motokros için kullanılıyor.

Toprak, su, arılar için müjdeli haber
Dünya genelinde olduğu gibi, Türkiye’de de önemli oranda arı ölümleri yaşanıyor. Uludağ Üniversitesi Arıcılık Geliştirme-Uygulama ve Araştırma Merkezi, yıllık yüzde 20 civarında seyreden arı ölüm oranının bazı bölgelerde yüzde 70’lere kadar çıktığını ve sürekli arttığını belirtiyor. Buna yol açan nedenlerin başında tarımsal üretimde kullanılan ve genel olarak ‘pestisit’ olarak adlandırılan kimyasal maddeler geliyor.

Özellikle neonikotinoid sınıfı pestisitlerin arılar üzerinde doğrudan öldürücü etkileri var. Avrupa Birliği, 2018’de bu sınıftan üç maddeyi sera kullanımları dışında tamamen yasaklayan tasarıyı kabul etti. Ancak neonikotinoidler Türkiye’de rahatça ve yaygın olarak kullanılıyordu. Ta ki geçen haftaya kadar… Türkiye’nin önde gelen 11 sivil toplum örgütünün birlikte yürüttüğü ‘Hepimiz Aynı Kovandayız’ kampanyası sonuç verdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, 81 il müdürlüğüne ‘çok acil’ başlığıyla bir yazı göndererek bu üç maddeyi yasakladığını duyurdu. Böylece Türkiye’de her yıl tarım ilaçları yüzünden zarar gören 150 bin kovan arı kurtuldu.
11 sivil toplum örgütünün yürüttüğü ‘Hepimiz Aynı Kovandayız’ kampanyası sonuç verdi.

Bu tarihi kararla Munzur Vadisi yaşayacak
En önemli haberlerden biri Tunceli’den geldi. Ankara 3. İdare Mahkemesi, Munzur Vadisi Milli Parkı üzerinde yapımı planlanan dört baraj ve beş hidroelektrik santralı (HES) projesini iptal etti.

Kararın daha sevindirici olan tarafı ise Türkiye’nin dört yanında yaşanan çevre tahribatı davalarına emsal teşkil etmesi. Çünkü bu kararla tarihimizde ilk defa ‘üstün kamu yararı’ kararı mahkemece iptal edildi ve kamunun esas yararına olanın, doğanın korunması olduğu tescil edildi. Mahkeme ayrıca tek tek ‘ÇED olumlu’ kararı alan projelerin etkilerinin bir araya geldiğinde farklılaşabileceğinin altını çizerek, bütün projelerin toplam etkileri üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Bu kararla vadide yaşayan 2 bine yakın bitki türü (birçok Avrupa ülkesindeki sayılardan fazla), çengel boynuzlu dağkeçisi (bezuvar), ur kekliği, kırmızı benekli alabalık, vaşak gibi birçok canlı kurtulmuş oldu.

Kaynak: Hürriyet

The post Doğanın Dört Zaferi appeared first on Sivil Sayfalar.

Mahkemenin verdiği karara ilişkin Munzur Vadisi Milli Parkı’nda ildeki sivil toplum örgütü ve siyasi parti temsilcileriyle basın açıklaması gerçekleştiren Avukat Barış Yıldırım, “Ankara 3. İdare Mahkemesi, Munzur Millî Parkı’nda planlanan tüm baraj ve HES Projeleri ile 2003 yılında işletmeye alınan Mercan HES Projesi’ni iptal etti” dedi.

“Karar Munzurumuza Hayırlı Olsun”

Av. Yıldırım, “Karar,  1900’ü aşkın bitki çeşidine, güçlü bir yaban hayatı ekolojisine sahip bulunan ve Dünya Kültürel Mirası Listesi’nde yer alması lazım gelen Munzurumuza hayırlı olsun. Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarihinde ilk defa üstün kamu yararı kararı bir mahkemece iptal edilmiştir” diye konuştu.

Munzur Çayı üzerinde yapımı planlanan en büyük baraj projesi durumundaki Konaktepe barajı ile Konaktepe HES I – Konaktepe HES II için Konaktepe Elektrik Üretim A.Ş.’ye Enerji Piyasası Denetleme Kurumu tarafından 28 Ocak 2010 tarihinden itibaren 49 yıllığına elektrik üretim lisansı verilmesi üzerine anılan kararın iptali istemiyle Danıştay’a dava açtıklarını anlatan Yıldırım, şunları söyledi: 

“Açılan dava üzerine Danıştay 13’üncü Dairesi 11 Ekim 2010 tarihinde Munzur Vadisi Milli Park Uzun Devreli Gelişme Planı’nın onaylanmadığı, milli park niteliğini taşıyan Munzur Vadisi’nde su kaynaklarının kullanımı ve işletilmesinin, Milli Parklar Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca, ancak, ‘Kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk’ koşullarının gerçekleştiğinin ilgili Bakanlıkça ortaya konulmasına bağlı olduğu gerekçeleriyle yürütmenin durdurulmasına karar vermişti. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 26 Mayıs 2011 tarihinde yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin gerekçesine katılmakla birlikte, elektrik üretim lisansının verilebilmesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun da aranması gerektiği hususu belirtilmişti. Böylelikle Munzur Vadisi Milli Parkı’na yönelik projelerin ÇED muafiyeti ortadan kaldırılmıştı. Bu kararın uygulanması bakımından, Çevre ve Orman Bakanlığı, Üniversitelerin Munzur Vadisi Milli Parkı’ndaki Projeler bakımından “Kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk” bulunup bulunmadığı hususunda hazırladıkları 5 ayrı rapora dayalı olarak oluşturulan Bütünleşik Sentez Raporu’nu baz alarak Munzur Vadisi Milli Parkı sınırları içerisinde yapımı planlanan 4 Baraj ve 5 HES Projesi ile yapımına 1985 yılında kaçak başlanan ve 2003 yılında enerji üretimine alınan Mercan HES’e Milli Parklar Kanunu’nun 14. maddesi çerçevesinde 18 Nisan 2011 tarihinde ‘Üstün Kamu Yararı’ kararı alarak izin vermişti.”

Mahkeme “Üstün Kamu Yararı” Kararını İptal Etti

Ankara 3’üncü İdare Mahkemesi’nce yeniden yapılan yargılamada 2 Aralık 2018 tarihinde ‘Üstün Kamu Yararı’ kararı iptal edildiğini anlatan Yıldırım, “Karar gerekçesinde, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının bulunduğu, çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemenin devletin ve vatandaşların ödevi olduğu tartışmasızdır. Bu itibarla, öncelikle, davaya konu projelerle ile ilgili olarak hazırlanan fizibilite raporları çerçevesinde, projelerin, çevreye uyumlu olup olmadığının tespiti bakımından, çevre mevzuatı açısından zorunlu olan ÇED sürecinin tamamlanması gerekmektedir. Aksi taktirde 2872 sayılı Yasanın 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere, Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça projelerle ilgili onay ve izin verilemez. Mahkemenin bu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk defa ‘Üstün Kamu Yararı’ kararı bir mahkemece iptal edilmiştir” dedi.

Mercan HES’in Faaliyeti Durdurulmalıdır

Avukat Barış Yıldırım, kaçak şekilde inşa edilerek elektrik üretimine başlayan Mercan HES için 2013 yılında TBMM Dilekçe Komisyonuna başvuruda bulunduklarını, komisyonun kendilerine devam eden yargı sürecin sonucunun beklenmesi yönünde cevap verdiğini söyledi.

“Üstün kamu yararı kararı, iptal edildiğinden derhal Mercan HES’in faaliyetleri durdurulmalıdır.”  diyen Yıldırım; Türkiye’de bu yönüyle alınan tarihi bir karardır. 1983 yılında yapılmış HES projesinin yasadışı olduğunu söyledik. Mahkeme, 8 yılın sonunda hukuk mücadelesini noktalamış oldu” şeklinde konuştu.

Danıştay: Munzur’a Proje Yapılamaz

Geçtiğimiz Temmuz ayında Danıştay 10. Dairesi, Munzur Vadisi’ne yapımı planlanan HES ve barajlara ilişkin verdiği kararda, ‘ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir kararı’ alınmadıkça projelerle ilgili onay ve izin verilemeyeceğine hükmetmişti.

Yıllardır Süren Mücadele Zaferle Sonuçlandı

Dersimliler, Munzur baraj ve HES projelerine karşı karşı yıllardır mücadele ediyordu. Baraj karşıtı eylemler ve yürüyüşler düzenleyen Dersimliler, Munzur için verdikleri hukuk mücadelesini kazandılar.

Munzur Vadisi’nin 42 bin hektarlık bölümü, 1971 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla milli park ilan edilmişti. Munzur Milli Parkı, yüzlerce endemik bitki türü ile yabani hayvanları barındırıyor.

Aynı zamanda Munzur Çayı, Dersim halkı için kutsal olarak kabul ediliyor.

The post Mahkemeden Tarihi Karar: Munzur Artık Özgür Akacak appeared first on Sivil Sayfalar.

Şaroğlu, önergesinin gerekçesinde; “Tunceli ilinde, fiziki coğrafya özellikleri, iklim farklılıkları ve çok zengin su kaynaklarına bağlı olarak ortaya çıkan biyoçeşitlilik, bitki örtüsü ve doğal peyzaj bakımından zengin görüntülerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Tunceli, yaban hayatı bakımından oldukça zengin bir bölgedir. Özellikle Munzur Vadisi ve çevresi yaban hayvanları için elverişli bir ortam sunmaktadır. Çengel Boynuzlu ve Bezuvar adında iki tür dağ keçisi ile av kuşlarından olan Ur Kekliği, yöreye özgü ilginç ve nadir yaban hayvanlarıdır.” ifadelerine yer verdi.

Önergesinde Munzur Vadisi’nin  1971 yılında milli park olarak koruma altına alındığına vurgu yapan Şaroğlu, “Bu sahanın milli park ilan edilmesindeki etken; doğal yapı, zengin bitki örtüsü, akarsuya kaynak teşkil eden gözeler, kuzeyinde yer alan buzul gölleri ve yöreye özgü hayvan türleridir. 42.800 hektarlık bir alan kaplayan Milli Park’ın 15.000 hektarlık kısmı ‘Av Hayvanları Koruma Sahası’ olarak ayrılmıştı.” dedi.

Şaroğlu’nun önergesinin devamı şöyle:

“Tunceli ili, endemik bitki türleri, hayvan popülasyonu, fauna ve flora zenginliği ve coğrafi yapısı ile her dönem yerli, yabancı turistler ile doğaseverler ve yaban hayatı fotoğrafçılarını bölgeye çekmektedir.

Bu doğal yapının korunmasındaki en önemli sebep, bölge insanının inançsal ve ilkesel olarak avcılık yapılmasına karşı olması ve tüm canlıların yaşam hakkını savunmalarındandır. Örnek vermek gerekirse, Bezuvar ve çengel boynuzlu dağ keçileri bölge insanlarınca kutsal olarak görülmekte ve Tunceli kültür ve inancında simgesel olarak önemli bir yer tutmaktadır.

Dünyada ve Türkiye’de soyu tükenmek üzere olan ve birinci derecede koruma altında bulunan ‘Vaşaklar’ ilk kez Tunceli’nin Pülümür ve Mazgirt ilçelerinde görüntülenmiştir. Uzmanlara göre, böylesi iri ve semiz Vaşak ile Türkiye’de daha önce hiç karşılaşılmamıştır. Doğadaki en güzel canlılardan biri olan vaşaklar, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nin (IUCN) Kırmızı Listesinde yer almaktadır. IUCN’nin Kırmızı Listesi, küresel tükenme riskleri yüksek olan türleri içermektedir. Yine nesli tükendiği düşünülen ve Anadolu’nun birçok bölgesinde görüldüğü halk tarafından belirtilen ancak yıllardır bir türlü görüntülenemeyen Anadolu Pars’ının izine de Pülümür İlçesinde rastlanılmıştır.

Öte yandan, ülkemiz “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” gibi benzer uluslararası sözleşmelere taraf olmuştur. Ancak dünyada ve ülkemizde koruma altında olan hayvan türleri yasa dışı avlanan kişilerce hedef alınabilmektedir. Geçtiğimiz günlerde Tunceli ili sınırları içerisinde yasa dışı avcılık faaliyeti sürdüren kişilere ceza kesildiğine ilişkin duyuru, Doğa Koruma ve Milli Parklar Tunceli Şube Müdürlüğü tarafından yapılmıştır. Söz konusu yaptırımlar Kara Avcılığı Kanunu ile düzenlenmiş ise de, yaşanan olaylar, uygulanan cezaların caydırıcı olmadığını göstermekle birlikte, doğanın ekolojik dengesi ile yaşam döngüleri açısından telafisi olmayan sonuçlar doğurmaktadır. Bu temelde, Tunceli ilindeki kara avcılık faaliyetlerinin nesli tehlike altında olan yabani hayvanlar ve ekolojik denge üzerinde yarattığı tahribatın araştırılması ve bu tahribatın giderilmesine dönük gerekli yasal düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması büyük önem taşımaktadır.”

Koruma Altındaki Dağ Keçisini Vuran Kaçak Avcılar Yakalandı

The post Dersim’deki Kaçak Avcılık Faaliyetleri Meclis Gündeminde appeared first on Sivil Sayfalar.