Proje kapsamında kültür sanat atölyeleri ve etîk aktiviteleri, psiko-sosyal destek programları uygulayarak, özellikle kadınların ve çocukların savaş travmasını atlatmalarına, dayanışma ruhunu oluşturmaya yardımcı olup umutlarını ve hayallerini yeniden inşa etmeleri amaçladık. Projeye dahil olan Suriyeli mülteci ailelerle Koronavirüsün neden olduğu bu süreçte yaşamlarında nelerin değiştiğine dair tekrar görüşmeler yapmaya başladık. 

Çalışmanızı Diyarbakır’ın hangi bölgesinde yaptınız? 

Diyarbakır’ın Sur ve Bağlar ilçesinde yaptık çünkü bu iki ilçe sosyo-ekonomik skalası birbirine yakın ve yoksulluk sınırının altında bir yaşam standardına sahip çoğunlukla geniş ailelerin yaşadığı ilçeler. 1980-2000’li yıllar arasında kırdan yoğun göç alan ilçeler, Suriye’deki savaştan kaçan savaş mağduru mültecilerin de ekonomik kaygılarla seçtiği ilçeler oldu. Göç idaresinin 8 Mayıs 2020 tarihli verilerine göre Diyarbakır’da yaşayan Suriyeli mülteci nüfusu 22 bin 960 olmakla birlikte toplam nüfusun %1,33’üne tekabül etmekte.

Diyabakır’da mülteciler ile ilgili özellikle bu pandemi sürecinde ne gibi tespitleriniz oldu? 

Yapmış olduğumuz görüşmeler kapsamında ortalama 6 yıldır Diyarbakır’da yaşayan Suriyeli mülteci ailelerin yaşadığı hanelerde yaşayan kişi sayısı 5 ila 8 arasında değişiyor. Kalabalık ailelerde sadece birer kişinin sürekli, birkaç kişinin ise geçici olarak gündelik işlerde çalıştığını tespit ettik. Çoğunlukla fabrika, lokanta ve fırın gibi yerlerde sigortasız ve ucuz emek olarak çalışan aile bireyleri Koronavirüs süreciyle beraber var olan işini kaybetmiş olup bu süreçte geçimini komşuya ve/veya mahalle bakkalına borçlanarak sağlamakta. Borçlanma ile geçimini sağlayan ailelerin süreç bittikten sonra borçlarını nasıl ödeyeceklerine dair bir fikirleri yok. Bazı ‘’şanslı’’ ailelerde ise süreçle beraber işini kaybeden aile bireyleri kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte yeniden güvencesiz ve ucuz emek olarak çalışmaya başlamış. Yoksulun ve ötekinin yoksulluğunun giderek derinleştiği bu süreçte evinde ekmek, bulgur ve makarnadan başka yiyecek bir şeyi olmayan aileler için sebze ve meyve yiyebilmek büyük bir lüks olmakla beraber herhangi bir yerden ayni veya nakdi yardım alamıyorlar. Bazı mahallelerde Suriyeli mülteciler ile yerel halk arasında komşuluk ilişkileri süreçle beraber gelişme göstermiş fakat bu gelişim sadece kısa sohbetlerle kısıtlanmış. Bazı mahallelerde ise dayanışma ve komşuluk ilişkisinin birlikte gelişerek güçlendiği gözlemleniyor. Daha önce kendilerine selam bile vermeyen komşularının süreçle beraber kısa sohbetlere başlamasının ve bir tabak yemek paylaşımının ne kadar kıymetli olduğunu bir kere daha vurguluyor, mülteci kadınlar.

Koronavirüs süreci ve dışarı çıkma yasakları konusunda Anadilde bilgilendirme yapılmayan hane sayısı oldukça fazla olmakla birlikte sürece dair gelişmelerden kendi aralarında oluşturdukları sms ve whatsapp iletişim ağı sayesinde haberdar olmaktalar.

Mülteciler bu süreçten nasıl etkilendiler? 

Görüşme yaptığımız Suriyeli mülteci kadınlar hane içerisinde herhangi bir fiziksel şiddete maruz kalmasa da sosyo-ekonomik eşitsizliğin getirmiş olduğu yoksulluk ve yoksunluk karşısında ekonomik ve psikolojik şiddete maruz kalıyorlar. Koronavirüs sürecinden önce el becerisi veya eğitim programı dahilinde terzilik yaparak geçimini sağlayan kadınlardan birkaçı programın kapanmasıyla birlikte işini kaybetti. Kadınların tek isteği bu sürecin bir an evvel sona ermesi. Yoksulluğa işsizlik ve yoksunluğun da eklendiği bu süreçte mutfak içerisindeki döngüyü sürdürebilmek için evi idare etmeye çalışan kadınlar, çoğu zaman evde var olan kısıtlı gıdayı çocukları yiyebilsin diye kendileri aç kalarak günü idareli geçirmeye çalışıyorlar. Kadınların en çok düşündükleri konu ise; bu süreç uzarsa çocuklar için yiyecek bulamama korkusu ile biriken kira, elektrik, su ve bakkal borçlarının nasıl ödeneceği sorusu.

Çocukların eğitim süreci ile ilgili tespit ettiğimiz sorunlardan biri çoğunluğunun EBA’ya erişim sağlayamadığı için eğitim hakkından faydalanamamaları. Çoğu aile sisteme nasıl girileceği, sistemin nasıl kullanılacağı konusunda yeterli bilgiye sahip değiller. Sisteme erişim sağlayabilen aileler ise Arapça dil seçeneği olmadığından dolayı EBA’yı kullanamıyorlar. Bazı evlerde uzaktan eğitim için gerekli olan bilgisayar, televizyon ve internete erişim olmamakla birlikte bazı evlerde ise yetişkinlerin telefonunda bulunan internet kalitesiz ve yetersiz kalıyor. Diğer önemli bir sorun ise bazı öğretmenlerin ödev ve aktiviteler konusunda ailelerle iletişime geçmemesi. Bu durum çocukların eğitimden geri kalmasında en önemli nedenlerden birini oluşturuyor. Geçtiğimiz yıl yapmış olduğumuz çalışma atölyelerinde sosyal uyumun en çok yaşanan alanların, önyargıların sebep olduğu ve ötekileştirmeye yol açan algıların çocuklar arasında da kendini gösterdiği, okul ve sosyal alanda da yaşamlarını etkilediğini tespit etmiştik. Çocukların daha çok zaman geçirdiği okul ve mahalle hayatlarında maruz kaldıkları dışlanma psikolojisini genelleyerek her yerde karşılaşma sorunu yaşamaktaydılar. Çoğu zaman akran zorbalığına maruz kalarak kendini eksik veya fazlalık olarak gören çocuklar için bu süreçte ev, psikolojik olarak okuldan ve dışarıdan daha güvenli bir hal alsa da sürekli evde olmanın verdiği huzursuzluk ve hane yoksulluğu en çok çocukları olumsuz etkiliyor. Sokağa çıkma yasağının 20 yaş altı çocuklar için kaldırıldığı günlerde ise 15 yaş altı bazı çocuklar el arabasıyla semt pazarına giderek 2-3 TL karşılığında alışveriş yapan insanların eşyalarını taşıyorlar.

Tespit etmiş olduğunuz sorunlar için çözüm önerileriniz neler?

Koronavirüs sürecinde tamamen eve kapanarak yoksulluk ve açlıkla baş başa kalan Suriyeli Mülteciler için tespit etmiş olduğumuz sorunlar doğrultusunda bu süreçte acilen yapılması gerekenler arasında öncelikli olarak; yerel halka dağıtılan ayni ve nakdi yardımların mültecileri de kapsayacak şekilde dağıtımının yapılması acilen sağlanmalı. Kızılay kart aylık miktarı arttırılmalı ve bu karttan tüm mülteci ailelerin yararlanması, kira, elektrik ve su faturası ertelenmemeli, yetkili kurumlar tarafından karşılanmalı, en önemlisi ise mülteciler için sürekli, insan onuruna yakışır istihdam alanları açılmalı. İşini kaybeden mültecilerin işsizlik ödeneğinden faydalanması sağlanmalı. Çocuklar için güvenli alanlar oluşturulmalı, eğitim, sağlık ve gıdaya erişimleri sağlanmalı, akran zorbalığının önüne geçilmesi konusunda okullarda hem öğretmenler hem de öğrencilere yönelik eğitim modülleri hazırlanmalı.

The post Salgın Sürecinde Diyarbakır’da Mülteci Olmak appeared first on Sivil Sayfalar.

Diyarbakır’ın merkez ilçesi olan Sur’da 2015 yılında başlayıp ve yaklaşık bir yıl süren çatışmalı süreç/sokağa çıkma yasaklarına tanıklık eden çocuklarda travma meydana geldi. Lotus Genç Alan Derneği, çocuk çalışmacı, sosyal hizmet uzmanı, sosyolog ve psikolog gibi ruh sağlığı çalışanlarından bir ağ oluşturdu. Sur ilçesindeki tarihi bir konak, travması olan çocuklarla grup çalışması ve çocukların “artık zamanını” geçireceği, çocuk evi olarak düzenledi. Bu çocuk evinden 4-18 yaş arası 600 çocuk yararlandı. Çocuk evinde bir yıl boyunca hafta sonları, psiko-sosyal çalışma ve atölyeler yapıldı.

Sur’da yaşayan kadınlara yönelik ise Cinsel Sağlık, Toplumsal Cinsiyet, Medeni Hukuk kapsamında kadın, İhmal ve İstismar atölyeleri yapıldı.

Tabi bunları yaptığımız ortam rijit bir ortamdı. Ama kazanımları gördükçe iyi ki bu işe girişmişiz diyoruz Projeyi yaparken mekân değiştirmek zorunda kaldık, çocuklarla ve kadınlarla güven ortamını oluşturma süreçlerini çok meşakkatli atlattık yüzde yüz olmasa da hedeflerimizin birçoğuna ulaştığımızı düşünüyorum. Zaten raporda da süreci detaylı bir şekilde anlattık.  Raporu okumak isteyen arkadaşlar sayfamıza girip okuyabilirler:

https://www.lotusgencalandernegi.org/projeler/sur-cocuk-ve-kadin-dostu-ortam/

The post Sur Çocuk Ve Kadın Dostu Ortam Projesi appeared first on Sivil Sayfalar.

Ben 2007’den beri sivil toplumda çalışıyorum önce TOG’la başladım sonra STGM’de devam ettim. Benim sivil toplum tecrübem vardı. Dernekteki diğer arkadaşlar da sivil alanda deneyimliydiler, öyle bir karar verip kendi derneğimizi açtık. Zaten ekip olarak daha önce birlikte de çalışmıştık. Ne yapacağımızı nasıl yapacağımızı biliyorduk, yöntemi biliyorduk. Fonlar bulduk çalışmaya başladık ve Lotus Genç Alan derneğini kurduk.

Dernek ne zaman kuruldu ve ‘’Lotus’’ ismini nereden alıyor?

Lotus, bataklığın içinde yetişen bir çiçek türü. Biz de zor alanlarda dezavantajlı gruplarla çalışıyoruz. En sıkıntılı yerlerde de üretken olmalıyız dediğimiz için bu ismi seçtik. 2014 yılında gençlik çalışmaları üzerine yola çıkmamıza rağmen Sur’daki olaylarla birlikte çalışma alanımız tamamen değişti. Yaklaşık 3 yıldır kadın ve çocuklarla sosyal çalışmalar yapıyoruz.

Bahsettiğiniz  bu çalışmaları kaç kişilik bir ekiple gerçekleştirdiniz ve ne tür çalışmalar yaptınız?

Bizim 25 kişilik sosyolog, sosyal hizmet uzmanı ve çocuk gelişimi uzmanından oluşan ekibimiz var. Projemizle birlikte 30 gönüllü de aramıza katıldı. 55 kişilik bir ekiple çalıştık. Çeşitli modüller vardı onlara göre etkinlikler düzenledik. İki ay süren atölyelerde 16-20 yaş arası toplam 120 çocukla birlikte çalıştık. Bu atölyelerde kapalı grup psikososyal destek çalışmaları, travmaya uğramış çocuklara sanat terapileri gibi çeşitli etkinlikler düzenledik. Bununla birlikte kadınlar için dört atölyemiz daha vardı. Bu atölyeler ise toplumsal cinsiyet, üreme sağlığı, kadın sağlığı, medeni hukuk gibi konular üzerineydi. İnsanlar açken onlara psikososyal destek çalışmalar yapmak çok anlamlı olmayacaktı. Bu sebeple çatışma süreçlerinde ilk olarak gıda yardımı gibi çalışmalar yaptık olaylar henüz sürerken.  Olaylar biter bitmez de destek çalışmalarımız başladı.

Atölyelerinize katılan kadın ve çocuk katılımcılarda nasıl değişiklikler gözlemlediniz? 

Çocuklar ilk geldiklerinde içlerine kapanıklardı ve bizimle neredeyse hiç konuşmuyorlardı. 8 hafta geçtikten sonra bizimle iletişim kurmaya başladılar. Sanat terapi uygulamasında yaptıkları resimlerde ilk başta silah resimleri çizmelerine rağmen zamanla doğa, çiçek, böcek resimleri çizmeye başladılar. Bunlar çocukların iyileşmeye başladıklarının göstergesiydi. Bu süreçlerini nereden nereye geldiklerini gözlemledik ve not ettik.

Kadınlarda da gözle görülebilir değişim oldu. Şöyle ki; önce çocuklar gibi çekiniyorlardı, bu sebeple proje ilk başladığı zaman onlarla bir akit (anlaşma) yaptık ve ‘söyledikleriniz ve yaptıklarınız buranın dışına çıkmayacak’ dedik. Bununla birlikte kendi deneyimlerini anlatmaya başladılar. Atölyelere gelenler arasında aile içi şiddete maruz kalan kadınlar, istismara uğrayan kadınları ise daha kapsamlı bir yardım alabilmeleri için THİV’e yönlendirdik.

Dernek çalışmalarını yaparken gerek yönetim kurulu gerek gönüllü çalışanlarınızla toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetiyor musunuz ve bu noktada belirlemiş olduğunuz politikalarınız var mı?

Dernekte 10’u kadın 19 kişi olarak çalışıyoruz. Bir anlaşmazlık olduğunda zaten biz erkekler kaybediyoruz Eşitlikçi bir alan yaratıp mücadele alanını oluşturmaya çalışıyoruz. Tamamen erkeğin ya da tamamen kadının baskın olmasını doğru bulmuyoruz ve eşit bir zemin olsun istiyoruz. Ataerkil bir toplumda yaşadığımız gerçek ancak biz bunu değiştirmeye çalışıyoruz. 

Son olarak hâlihazırda devam eden projenizden bahsedelim. Lotus şimdi ne yapıyor?

Son projemiz Diyarbakır’da yaşayan mülteci çocuk ve kadınların yerel halkla sosyal uyumunun sağlanması. Burada mülteci ailelerin sorun yaşadıklarını gördük çünkü onlara karşı bir önyargı var. Kobani’den gelen çocuklar Kürtçe bildiği için Kürt mülteciler bir nebze daha iyi durumdalar ama Arap çocuklar bu konuda çok ciddi sıkıntılar yaşıyorlar. Bu sebeple yerel halkı da dahil eden bir çalışma yapalım dedik. Yerel halkla birlikte mülteci çocuk ve kadınlara resim, yaratıcı drama, müzik, ebru ve sanatsal atölye çalışmaları yapacağız. Mültecilerin devlet dairelerine erişimleri konusunda sıkıntı yaşadıklarını fark ettik. Bu noktada da bir dizi bilgilendirici seminer düzenleyeceğiz. Her birinde 15 çocuk olacak 4 atölye planladık. Çocukların yarısı mülteci yarısı yerelden olacak.  4 oturumluk kadın çalışmasını da 20 yerel 20 mülteci olmak üzere 40 kadınla yapmayı planladık. Üreme sağlığı , ihmal ve istismar, kadına sağlanan hukuki haklar, kadın sağlığı ve temel hijyen üzerine çalışılacak. Kadınlar hem birbirleriyle kaynaşsınlar hem de bilgilensinler istedik. İlerleyen dönemlerde de dezavantajlı gruplar üzerine çalışmaya devam edeceğiz.

The post Bataklıkta Yetişen Lotus Çiçeği appeared first on Sivil Sayfalar.