Bildiride, kömür madenciliği ve kömürlü termik santraller nedeniyle bölgede yaşayanların topraklarını kaybederek köylerini terk etmek ya da madene inmek zorunda kaldıkları belirtiliyor: ‘Yıllar içinde kömür; suyumuzu, toprağımızı, gıdamızı kirletti. Madende ve santralde çalışan ve etrafında yaşayan herkes, her gün kömürün zehirlediği kirli havayı soluyor, kirli gıdayı tüketiyor. Kanser olduk; çocuklarımız ve gençlerimiz sinsi hastalıklara yakalandı.’

Bildiride kömürün artık vadesinin dolduğuna dikkat çekilirken, yapılan bilimsel çalışmaların Türkiye için rüzgarı ve güneşi merkeze alan toplumun gerçek enerji ihtiyacına yönelik bir enerji dönüşümünün 2030’a kadar mümkün olduğu belirtildi.

Karar alıcılardan kömürden çıkış planı talep eden imzacılar, bu planın ekolojik, ekonomik ve sosyal açıdan adil bir geçişi temin etmesinin şart olduğunu ekledi.

Kömürden Adil Çıkış için Talepler Şöyle Sıralanıyor:

• Mevcut kömürlü termik santraller bugünden başlayarak 2030 yılına kadar kademeli olarak kapatılsın.
• Yeni kömür santralleri ve kömür madenleri için verilmiş izinler istisnasız iptal edilsin.
• Kömür madeni genişletmeleri durdurulsun.
• Kömür arama çalışmaları durdurulsun.
• Kömür madenlerinde ve termik santrallerde çalışan tüm emekçiler özlük haklarını ve geleceklerini güvence altına alacak programlarla desteklensin.
• Kömür bölgelerinde yaşanan ağır ekolojik yıkım ve buna bağlı insan sağlığındaki ve yerel ekonomideki çöküşün onarılması için etkilenen tüm ekosistemleri ve halkı kapsayan iyileştirme programları hayata geçirilsin.
• Krizlere karşı dirençli bir toplumu inşa etmek için şirketlerin çıkarlarını değil, kamu yararını, bilimi önceleyen politikalar geliştirilsin.

Bildiri metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Kampanyayı imzalamak ve detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.

The post Kömürden Adil Çıkış Hedef: 2030 appeared first on Sivil Sayfalar.

Batı Balkanlarda yer alan ülkeler, görece küçük ölçeklerine rağmen Türkiye ve Ukrayna’yı takip ediyor. Almanya ve Polonya gibi Avrupa Birliği ülkeleri ise azot (NOx) kirliliği açısından üst sıralarda kendisine yer buluyor.

Elektrik üretimi amacıyla kullanılan kömür, havaya kirleticiler yayarak insan sağlığına tehdit oluşturuyor ve çok sayıda erken ölüme sebep oluyor. Bu kirleticilerin yayılımı binlerce kilometreyi bulabiliyor. Ember tarafından gerçekleştirilen analiz, Avrupa Birliği içerisindeki 27 ülkeyi, İngiltere’yi, Enerji Topluluğu’na üye ülkeleri ve Türkiye’yi kapsıyor. Hava kirliliği verilerinin değerlendirildiği analizde kömür santralleri, üç kirletici (SO2, PM10, NOx) göz önünde bulundurularak sıralanıyor. 

• Kömür santrallerinden kaynaklanan PM10 kirliliğinin büyük bölümü Ukrayna’daki santrallerden kaynaklanıyor. Ukrayna’da faaliyet gösteren sekiz santral, PM10 açısından en fazla kirlilik yayan on santral arasında yer alıyor.
• Avrupa’da kömürden elektrik üretimi kaynaklı SO2 (kükürt dioksit) kirliliğinde Ukrayna (%27), Türkiye (%24), Sırbistan (%15) ve Bosna Hersek (%11) başı çekiyor.
• En fazla kükürt dioksit yayan on kömür  santrali, Avrupa’nın kömürden elektrik üretimi kaynaklı SO2 emisyonlarının yaklaşık yarısına (%44) denk geliyor. Bu santrallerin üçer tanesi Sırbistan ve Türkiye’de, ikisi Bosna’da, birer tanesi de Ukrayna ve Makedonya’da yer alıyor.

• Türkiye’de kömürden elektrik üretimi kaynaklı NOx (azot) kirliliği, Avrupa toplamının beşte birini oluşturuyor (%20). Türkiye’yi, Almanya (%16), Ukrayna (%16) ve Polonya (%14) takip ediyor.

• Batı Balkan ülkeleri 2019 yılında, Enerji Topluluğu üye ülkeleri için ulusal ölçekte belirlenmiş olan hava kirliliği emisyon limitlerine uyum sağlamadılar. Avrupa’daki en kirli santraller sıralamasında birçok santrale sahip olan Ukrayna ise, ilginç bir şekilde Ukrayna için belirlenen tavan limitlerin oldukça altında kaldı.
• Avrupa’daki en kirli 30 kömür santralin neredeyse tamamı 30 yıldan fazla süredir faaliyet gösteriyor iken bu duruma tek istisna Türkiye. Türkiye’de son on yılda inşa edilen bazı santraller de listenin üst sıralarında kendisine yer buluyor.
• Ukrayna, Türkiye ve Batı Balkan ülkeleri, kömür santrallerine doğrudan veya dolaylı şekilde teşvik sağlıyorlar. Ancak bu teşvikler, bahsi geçen ülkelerin kömürü ikame edebilecek kadar yüksek potansiyele sahip yenilenebilir enerji kaynaklarına yönlendirilebilir.

EMBER Elektrik ve İklim Veri Analisti Ufuk Alparslan, Ukrayna, Türkiye ve Batı Balkan ülkelerinin, Avrupa’da kömürden elektrik üretimi kaynaklı hava kirliliğinde öne çıktıklarını belirtiyor.

Kömür santrallerinin havaya yaydığı kirlilik binlerce kilometreye ulaşabiliyor.

Alparslan, “Temiz enerji alternatiflerinde çok yüksek potansiyele sahip bu ülkelerin kaynaklarını, emisyon standartlarına uyum sağlamak için yüksek maliyetli rehabilitasyon yatırımları ve kömür teşvikleri yerine enerji dönüşümünü daha da hızlandıracak yatırımlara yönlendirmesi gerekiyor,” diyor.

Çalışmanın tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Ember Hakkında

Ember, küresel ölçekte elektrik üretiminin kömür yerine temiz kaynaklarla ikame edilmesini hızlandırmak amacıyla kurulan bağımsız, kâr amacı gütmeyen bir düşünce kuruluşudur.

The post Hava Kirliliğinin En Yüksek Olduğu Ülkeler Sıralamasında Türkiye İlk Üçte Yer Alıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

2017 yılında Kuzbass’taki kömür üretimi, bir önceki yıla göre yüzde 6.2 artış gösterdi. Kuzbass’tan kömür ithal eden 21 ülkenin 11’ini Avrupa Birliği ülkeleri oluştururken, en çok kömür ithalatı yapan dördüncü ülke ise Türkiye oldu.

“Sibirya’da Yavaş Ölüm” raporu, kömür madenciliğinin ormanları nasıl tahrip ettiğini, Kuzbass’ın havasını, suyunu ve toprağını nasıl kirlettiğini ortaya koyarken madenlerin yakınında yaşayan topluluklarda ortaya çıkan hastalıklar ile sağlık sorunlarındaki artışları gösteren kanıtları da içeriyor. Kanser türleri, verem, kalp ve damar hastalıklarını kapsayan sağlık sorunları, yerel halkın beklenen yaşam süresinde azalmaya yol açıyor.

İnanış ve yaşam biçimleri doğrudan bulundukları çevreye göre şekillendiği halde genişleyen madencilik aktiviteleri yüzünden, kendi deyimlerine göre topraklarında yavaş bir ölüme teslim edilen yerli Şor Türkleri’nin tanıklıkları ve gerçek hikayeleri raporun merkezini oluşturuyor. Yapılan hesaplara göre bölgedeki Şor nüfusu, son 7 yılda yaklaşık yüzde elli azalma gösterdi.Önceden ormanlık olan pek çok Şor köyü maden yüzünden bugün yok edilmiş durumda.

Türkiye: Kuzbass’ın en büyük dördüncü kömür ithalatçısı

Sibirya Gümrük İdaresi’ne göre 2016 yılında Kuzbass kömürünün en büyük ithalatçıları sırasıyla şu ülkelerdi: Güney Kore, Japonya, İngiltere ve Türkiye.

Her ne kadar küresel ölçekte kömür üretimi düşüşte olsa da 2016 yılında Rusya’nın kömür üretimi, bir önceki yıla göre yüzde üç artış gösterdi. Ülke, halihazırda dünyanın üçüncü en büyük kömür ihracatçısı[1]. Kuzbass bölgesi, Rusya’nın toplam kömür üretiminin yüzde elli dokuzunu sağlıyor ve Rusya’nın kömür ihracatının yüzde yetmiş altısı bu bölgeden geliyor.

Yalnızca Türkiye 2016 yılında Kuzbass bölgesinden toplamda 10.4 milyon ton kömür ithal etti. Ayrıca Rusya merkezli farklı resmi kaynaklara göre aynı yıl Türkiye’nin Rusya’dan kömür ithalatı toplamda 11.5 milyon ton oldu.

Raporun yazarlarından olan Fern’den Daria Andreeva, “Kuzbass’ta gözlemlediğimiz tam anlamıyla insan eliyle yapılmış bir facia. Öyle ki düşük karbonlu ekonomiye geçmediğimiz  için her birimizin sorumlu olduğu bir facia” dedi.

Raporun diğer yazarı Kömür Eylem Ağı (Coal Action Network)’den Anne Harris ise, “Kuzbass’tan kalkan kömür tozunun bir parçası kömür kaynaklı elektriği tüketen ev ve işyerlerinin üzerinde kara bir leke oluşturuyor. Bu leke içinde nefes alamayan Shor halkını, boğulan nehirleri, yer değiştirmek zorunda kalan vahşi hayatı ve bizi Shor topraklarına götüren, boydan boya zehirlenmiş alanın izlerini de içeriyor.”

Kaynak: 360Türkiye

The post Sibirya’da Şor Türkleri Kömür Talebi Yüzünden Acı çekiyor; Türkiye Büyük Müşteri appeared first on Sivil Sayfalar.

Çağrı şu şekilde;

UNESCO’ya küresel bir çağrı yapıyoruz: Kömüre dur de. Tarihimizi ve geleceğimizi korumak için bir adım at.

Kömür artık sadece geleceğimizi değil, geçmişimizi de tehdit ediyor. Sadece Türkiye değil, Bangladeş, Kenya, Avustralya ve daha birçok ülkede hükümetler ve şirketler Dünya Miras Alanları’nın yanı başında, kültürel ve doğal alanları talan ederek, üstlerinde kömür çıkarmak ve yakmak için yatırım yapmaya devam ediyor. Dünya’nın her yerinde topluluklar da, yaşam alanlarını ve kültürel, doğal ortak mirasımızı kömürden korumak için var güçleriyle direnmeye devam ediyor.

1. Kömür, iklim değişikliğinin bir numaralı suçlusu. Kömür yakmak dünya genelindeki karbondioksit salımlarının %46’sından sorumlu.
2. Türkiye’nin de içinde olduğu 197 UNFCCC üye ülkesinden 146’sı Paris Anlaşması’nı onayladı. Anlaşma, küresel ısınmayı 1.5C’de sınırlamayı hedefliyor. Halihazırda, iklim sanayileşme öncesi döneme göre 1C ısındı. Isınmayı güvenli sınırda tutmak için çok az süremiz kaldı.
3. Türkiye var olanlara ek olarak yaklaşık 70 yeni kömürlü termik santral planlıyor. Bu iklim değişikliğini durdurmak değil körüklemek demek oluyor.
4. Şimdi eyleme geçmeliyiz. 

UNESCO, misyonu gereği ortak mirasımıza sahip çıkarak toplumumuz ve gelecek nesiller arasındaki bağı ve insanlığın kültürel çeşitliliğini korumalı. İklim değişikliği, insanlığın geleceğini bildiğimiz şekilde yaşamdan giderek uzaklaştırıyor. Gelecek nesillere bırakacağımız kültürel ve doğal miras için önce gelecek nesillerin var olması gerekmiyor mu? 

UNESCO bu alanları korumak için hükümetlere çağrı yapabilir. Aliağa, İzdemir (İDÇ) termik santralının Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) iptal davasında mahkeme, iptal kararını santralın antik kent Kyme’ye yakınlığı nedeniyle iptal etmişti. Sonrasında şirket, tekrar ÇED’e başvurmuş ve hızla olumlu dönüş almıştı. Ülkenin dört bir yanında kömürlü termik santrallara karşı yerel hareketlerin ÇED davaları devam ederken, UNESCO’nun yapacağı koruma odaklı bir açıklama çok işimize yarayacaktır.

Türkiye’de ve dünyanın her yerinde sağlığı, gıdası, geçimi, yaşamı kömür tarafından tehdit edilen topluluklar direniyor. UNESCO’ya ulaşmak için hepimizin dünyanın her tarafından sesini çıkartmasına ihtiyaç var. Yani her şeyi değiştirmek için herkese ihtiyacımız var.

UNESCO’ya liderlik görevini üstlenmesi için seslenin. Biz, Dünya halkları olarak gezegenin kültürel, doğal, tarihi koruma altına alınmasını talep ediyoruz. Kendi geleceğimiz ve gelecek nesiller için.

İmza kampanyasına ulaşmak için lütfen tıklayın

The post UNESCO’ya çağrı: Kömüre Dur De! Tarihi ve Geleceği Koru! appeared first on Sivil Sayfalar.

Kitabın sunum metninde Türkiye’deki kömür felaketlerine değinen dernek “Türkiye’nin kömür gerçeği çok katmanlı ve emekten hukuka, halk sağlığından iş güvenliğine ve hatta yönetişime kadar çok yönlü değerlendirilmesi gereken bir başlık. Kömür Atlası’nı dikkatinize sunarken Zonguldak’ta, Soma’da, Karaman’da, Şırnak’ta ve tüm Türkiye’deki kömür felaketlerinde yitirdiklerimizi saygı ile anıyoruz.” dedi.

Kitabın içeriği hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için lütfen tıklayın.

Kitabı buradan indirebilirsiniz.

The post Türkçeleştirilmiş Olan “Kömür Atlası” Heinrich Böll Stiftung Derneği Tarafından Yayımlandı appeared first on Sivil Sayfalar.

Karaman Ayrancı- Konya Karapınar arasındaki bölgede yerli kömüre dayalı termik santral kurulmasıyla ilgili projeler üzerine uzmanlarla birlikte sahayı ziyaret eden TEMA Vakfı, “Kömür Üzer” kampanyasını başlattı.

Vakfın Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, Türkiye’nin önemli tarım alanlarının yer aldığı bölgede hayata geçirilmesi planlanan kömür yatırımlarının tarımsal üretime ciddi zararları olacağını belirtti. TEMA Vakfı’nın Türkiye çapında “Kömür Üzer” sloganıyla başlattığı kampanya, Türkiye’nin gıdasını üreten önemli tarım alanlarına, kömür ocakları ve kömürlü termik santraller kurulmasının zararlarını açıkça ifade ederek bu alanları korumayı amaçlıyor. Bu doğrultuda ‘change.org’ sitesinden de bir imza kampanyası başlatan Tema Vakfı, çeşitli etkinliklerle bakanlıklara tarım alanlarındaki kömür yatırımlarına izin vermemesi için çağrı yapılacağının altını çizdi. Kampanyaya destek vermek için “change.org/komuruzer” linkinden online imza atılabilir ya da “komuruzer.com” adresindeki talep dilekçesi doldurularak Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına faks ya da posta yoluyla gönderilebilir.

“Soframızdaki gıda, soluduğumuz hava kömür tehdidi altında”

Kampanyayı Konya ve Karaman’dan başlatmalarının, tarım ve mera alanlarından oluşan 18 bin hektarlık arazinin kömür yatırımına açılmasının planlanması nedeniyle olduğunu söyleyen Deniz Ataç, “Bölgeye 5 bin 500 megavatlık bir kömür santrali kurulması planlanıyor ancak kömür ocağı açılması için verimli topraklarımız kazılıyor. Kömürün çıkarılması sırasında yeraltı suları, çevredeki dereler ve göller zehirli hale geliyor. Termik santrallerde yakılan kömür, havamızı, suyumuzu ve toprağımızı zehirliyor. Domates, biber, elma ve portakal gibi birçok sebze ve meyve külle kaplanıyor ve yanıyor. Toprakta biriken ağır metaller bu ürünler yoluyla insanlara geçebiliyor. Soframızdaki gıda, soluduğumuz hava kömür tehdidi altında” dedi.

Türkiye’de kömür tehdidi ile karşı karşıya olan tek yerin Konya ve Karaman olmadığını vurgulayan Ataç, “Eskişehir Alpu, Trakya, Afyon Dinar ve Çanakkale’de bulunan diğer önemli tarım alanlarında da kömür yatırımları planlanıyor. İklim değişikliğinin etkileri ile su ve tarım açısından zor geçecek bir döneme giriyoruz. Gelecekte su stresi, yeterli ve sağlıklı gıdaya erişim gibi sorunlar yaşamamamız için tarım alanlarımızı, verimli topraklarımızı korumamız gerekiyor. Enerjide dışa bağımlılıktan kurtulma gerekçesiyle desteklenen kömür yatırımlarının, gıda güvencemizi riske sokması ve ülkemizin kısa vadede birçok tarım ürününde dışa bağımlı hale gelmesi kaygısını taşıyoruz. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanımızın da belirtmiş olduğu gibi su ve gıda stratejik bir konuma geldi. Yaşanabilir bir gelecek için sağlıklı ve verimli topraklara ihtiyacımız var. Bu sebeple herkesi “Kömür Üzer” kampanyasına destek vermeye çağırıyorum” ifadelerini kullandı.

Kömür ocakları ve kömür santralleri kurulması planlanan bölgedeki tarımsal faaliyetler hakkında bilgi veren TEMA Vakfı, bölgedeki alanının neredeyse yarısının tarım arazisi olduğunu söylüyor. Kömür rezervinin bulunduğu Konya’nın Karapınar ve Ereğli ilçeleri ve Karaman’ın merkez ve Ayrancı ilçelerinin tarım alanları 5 milyon dekar alan kaplıyor.

Bölgenin Tarım Deposu

Karaman merkez ve Ayrancı ilçelerindeki meyve, içecek ve baharat bitkilerinin ekim alanı, ilin toplam meyvecilik alanlarının yüzde 80’ini, aynı ilçelerin tarım alanları da Karaman’ın tüm tarım alanlarının yüzde 84.3’ünü oluşturuyor. Karaman’da 2016 yılında 398.085 ton olan elma üretimiyle Türkiye’nin toplam elma üretiminin yüzde 13.6’sını temsil ediyor.  Karaman elma üretiminde Türkiye ikincisi, elma ağacı sayısında da birinci il konumundadır.  Konya’nın tarımsal verilerine baktığımızda ise şehrin yüzde 48’ini tarım alanları oluşturuyor. Linyit rezervi üzerinde bulunan Ereğli ve Karapınar ilçeleri, Konya’nın tarım alanlarının yüzde 12’sini, bu ilçelerdeki sebzecilik alanları da şehrin sebzecilik alanlarının yüzde 25,8’ini oluşturuyor. Mevlana Kalkınma Ajansı’nın (MEVKA) 2023 Vizyon Raporunda, Ereğli ve Karaman’ın meyvecilik, Karapınar’ın ise koyunculuk konusunda birer ihtisas bölgesi haline getirilmesi öngörülüyor.

Kömür Ocağının Konya’daki Tarıma Etkileri

Tema Vakfı’na göre Konya’da kurulacak kömür ocak ve santralleri Konya’daki tarımı şu başlıklarda etkileyecek:

-Kömür madenciliği için hektarlarca tarım alanı kazılır, binlerce yılda oluşan verimli üst örtü yok olur.

-Kömür madenciliği için yapılan susuzlaştırma bölgenin su sistemini bozar, tarım alanlarının susuz kalmasına neden olur. Örneğin; Konya-Karaman’daki kömür sahasının ilk etabı olan 3’te 1’i için yapılan susuzlaştırma hesaplarına göre yer altından çekilecek suyun miktarı o kadar fazla ki 57.300 dönüm arazide sulu tarım yapma imkânı kalmayacak. Susuzlaştırma ile çekilen su başka bir su kaynağına boşaltılır. Çıkan kimyası bozulmuş su, başka bir su kaynağının da yapısının bozulmasına neden olur.

-Kömür çıkarılırken, kömürün su ve hava ile teması asit oluşturur. Asidik hale gelen su, ulaştığı diğer su kaynaklarını da kirletir.

-Termik santrallerden çıkan kül, meyve, sebzeleri kaplar, zehirler, kurutur. Kömürlü termik santrallerin yaktığı kömürün hepsi enerjiye dönüşmez. Bir kısmı kül olarak katı halde, atık olarak kalır. Kül tozu uçuşarak yaprak yüzeyinde biriktiğinde, tozlar güneş ışınlarını geri yansıttıkları için fotosentez olayını (fiziksel olarak) geriletir, tozlar yaprak yüzeyindeki solunum gözeneklerinin (stoma) kapakçıklarının çevresine yerleşerek onların çalışmasını önler, hava kuruduğunda kapanamayan kapakçıklardan terleme devam eder. Bitki yaprağı devamlı ve aşırı su kaybından (kuraklık etkisi) zarar görür veya kurur.

-Termik santraller, sistemlerini soğutmak için su kullanır. Çiftçinin sulama için kullandığı dere, göl, gölet, yeraltı sularına ortak olur.

-Yerli kömür santralleri genelde iç kesimlerdedir, su ihtiyaçlarını yer altı suyunda, çevredeki göl ve derelerden karşılar. Çiftçinin sulama suyu olarak kullandığı suya ortak olur.

-Termik santrallerden çıkan hava kirliliği asit yağmurlarına neden olur. Termik santrallerin yaktığı kömürün kükürt içeriği yakma işlemiyle gaz hale geçer. Havanın nemi ile karşılaştığında asit yağmuruna dönüşür.Toprağın sağlığını bozar, üretimi de verimi de azaltır.

The post Kömür için “Buğdayı Üzme”! appeared first on Sivil Sayfalar.