İlk Konferans

Solferino Savaşı’nın ve kitabın yayınlanmasından 4 yıl sonra, General Dufour, Gustave Moynier, Theodore Maunoir, Louis Appia ve Henry Dunant Cenevre’de 16 ülkenin temsilci gönderdiği bir konferans düzenledi.

Konferansta şu öneriler öne çıktı:

• Her ülkede ulusal gönüllü komitelerin kurulması
• Bu komitelere hükümetler tarafından koruma ve destek sağlanması
• Savaş zamanlarında sahra hastanelerinin ve sağlık merkezlerinin tarafsız ilan edilmesi
• Yaralanan askerlerin, gönüllü ekiplerin ve ordu mensubu sağlık çalışanlarının benzer bir koruma altına alınması
• Koruma altında olacak kişi ve mekanların fark edilmesi için ortak bir amblem belirlenmesi

1864 yılında Federal Konsey, 16 ülkeden tam yetkili temsilcilerin katılımıyla Cenevre’de diplomatik bir konferans organize etti. Bu konferansta ‘Savaş Meydanlarında Yaralananların Durumlarının İyileştirilmesi için Cenevre Sözleşmesi’ ortaya çıktı. Bu sözleşme 22 Ağustos’ta imzalandı ve aynı yıl içerisinde konferansa taraf olan bütün devletler tarafından hızla kabul edildi. Sözleşme, 1863 konferansındaki önerileri ve daha önce ortaya atılan ‘yaralı ve hasta askerlerin uyruğuna bakılmaksızın tedavi edilmesi ve bakıma alınması’ prensibini resmileştirdi. Konferansa ev sahipliği yapan İsviçre’ye bir saygı göstergesi olarak İsviçre bayrağının renklerinin yerlerinin değiştirilmiş hali sağlık tesislerinin ve personellerinin korunması ve ayırt edilmesinde kullanılacak sembol olarak belirlendi. (İsviçre Bayrağı “A”, ICRC Bayrağı “B” ) 

1863 konferansı ve Cenevre Sözleşmesi kararlarından hareketle ‘Uluslararası Kızılhaç Örgütü’ isminde, insani bir organizasyon aşamalı olarak hayat buldu. Bu organizasyon Cenevre Sözleşmeleri’nin esasını oluşturan ve evrensel olarak kabul edilmiş ‘savaş mağdurlarının korunmasına ilişkin’ kuralların ete kemiğe bürünmüş haliydi. Bir başka deyişle artık Cenevre Sözleşmeleriyle kurulmuş, en önemli iki misyonu ‘insani yardım’ ve ‘yasal koruma’ olan uluslararası bir organizasyon vardı. Bu iki misyon birbirini tamamlıyor ve savaşlar nedeniyle en kötü şartlara maruz kalmış insanlara koruma, konfor ve teselli vaat ediyordu.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi

Cenevre Sözleşmesi henüz imzalanmadan önce, ‘Beşli Komite’ İsviçreli karakterlerinin de etkisiyle “Yaralı Askerlere Yardım İçin Uluslararası Devamlı Komite’ ismiyle çalışmalara başlamışlardı bile. Beşli Komite, her ülkede Kızıl Haç Topluluklarının kurulmasını teşvik ediyor, ulusal toplulukların çalışmalarını destekliyor ve savaş zamanlarında mağdurlara ve yaralılara gereken insani yardımın ulaştığından emin olmak için tarafsız bir arabulucu ve gözlemci rolünü üstleniyordu. Nihai olarak bu komite ‘Uluslararası Kızılhaç Komitesi’ (ICRC) halini aldı.

İki dünya savaşı boyunca ICRC’nin temel endişesi savaş esirlerinin kötü durumuydu: ICRC delegeleri savaş esirlerinin tutulduğu kampları ziyaret etti ve Cenevre’de kurulan merkezi haber alma teşkilatı milyonlarca mektubu savaş esirleri ve ailelerine ulaştırdı. İkinci Dünya Savaşı sırasında ICRC misyonunu savaş mağduru sivilleri de kapsayacak şekilde genişletti, özellikle işgal altındaki bölgelerde.

Birinci dünya savaşından bu yana ICRC, Cenevre Sözleşmeleri’nin olabildiğince eksiksiz ve kapsayıcı olması için çok çaba harcadı. 1929 ve 1949 yıllarında kabul edilmiş olan sözleşmelerin güncellenmiş halleri çoğunlukla komitenin eseriydi.

Ulusal Toplulukların Gelişimi

1863 ve 1864 yılları boyunca çok sayıda ülkede Ulusal Kızılhaç Toplulukları kuruldu. Devam eden çatışmalarla birlikte sonraki dönemlerde de ulusal toplulukların sayısı artmaya devam etti. Hareketin Avrupa sınırlarının dışına taşması çok sürmedi. Kızılhaç’ın yanı sıra pek çok ülkede Kızılay, Kızıl Aslan ve Kızıl Güneş toplulukları kuruldu.

Günümüzde Ulusal Toplulukların çalışmaları Henry Dunant’ın ve 1863 Konferansı’nın belirlemiş olduğu alanların çok daha ötesindedir. Yaralı ve hasta askerlere sağlık yardımı olarak başlayan bu süreç bugün bütün savaş mağdurlarını, savaş esirlerini, yaralıları, hastaları, göz altındakileri, sürgün edilenleri, tahliye edilenleri, mültecileri, evsizleri ve işgal altında yaşayan kişileri kapsayacak şekilde kendini güncellemiştir.

Kızılhaç Toplulukları’nın savaş zamanlarındaki faaliyet alanlarının genişlemesi zamanla barış zamanlarındaki çalışmaları da etkiledi. Çatışma zamanlarında aktif olan gönüllüler barış zamanlarında pasif kalmak istemediler. Doğru olan ve yapılması gereken şey bu gönüllülerin barış zamanlarında günlük insani yardım çalışmalarına destek olmasıydı. Bu yaklaşım doğrultusunda Ulusal Toplulukların barış zamanlarında hastalar, yaşlılar, engelliler, yaralılar, gençler ve afetzedeler için kendi ülkelerinde ve yurt dışında insani yardım çalışmaları şekillendi.

1919 sonrasında Ulusal Kızılhaç Toplulukları, küresel bir federasyon çatısı altında, ‘Kızılhaç Toplulukları Ligi’ ismiyle bir araya gelmeye başladı. Kızılhaç Toplulukları Ligi, ulusal toplulukların birbiriyle olan etkileşimini arttırmak, topluluklar arası tecrübe paylaşımını sağlamak, yeni ulusal toplulukların kurulmasını teşvik etmek ve yeni kurulmuş topluluklara destek olmak, doğal afetlere müdahalelerde koordinasyon ve işbirliğini arttırmak amaçlarını taşımaktaydı.

Kızılhaç Toplulukları Ligi kurulmuş olmakla birlikte Uluslararası Kızılhaç Komitesi bağımsızlığı ve tarafsızlığı garanti edebilmek için yalnızca İsviçre vatandaşlarının üye olabileceği bir yapı olarak çalışmalarına devam etti.

1928 yılında ‘Uluslararası Kızılhaç Komitesi’, ‘Kızılhaç Toplulukları Ligi’ ve Ulusal Kızılhaç Toplulukları’nın bir araya gelmesiyle ‘Uluslararası Kızılhaç’ ismiyle şemsiye bir organizasyon kuruldu. Bu yeni organizasyonun amacı üyeleri arasındaki iletişimi ve etkileşimi arttırmaktı. Ayrıca Ulusal Topluluklar’ın, Komite’nin, Lig’in ve Cenevre Sözleşmeleri’ne taraf olan devletlerin temsilcilerinin bir araya geleceği ‘Uluslararası Konferanslar’ organize etmekti.

1949 yılında İsviçre hükumeti tarafından Cenevre Sözleşmeleri’nin kapsamlı revizyonlara uğradığı bir ‘Diplomatik Konferans’ organize edildi. Bu revizyonlar çatışma zamanlarında sivillerin, sivil hastanelerin, hasta ve yaralı nakil araçlarının korunmasına; gerekli zamanlarda güvenli bölgeler oluşturulmasına; çatışma bölgesindeki yabancı kişilerin yasal statüsünün belirlenmesine, göz altındaki sivillerin koşullarına ve işgal altındaki bölgelerdeki sivillerin durumuna ilişkindi.

1949’daki en önemli revizyonlardan birisi Cenevre Sözleşmeleri’ne taraf olan devletlerin bu kurallara resmî olarak savaş ilan edilmemiş olsa bile uyması gerektiğiyle ilgiliydi. Ek olarak kuralların  uluslararası olmayan iç veya sivil savaşlarda da geçerli olması için düzenlemeler yapıldı.

1949 Cenevre Sözleşmeleri’ne 1977 yılındaki ‘Silahlı Çatışmalarda Uygulanabilir Uluslararası İnsancıl Hukuk’un Geliştirilmesi ve Yeniden Teyit Edilmesi’ konulu Diplomatik Konferans‘ta 2 ‘Ek Protokol’ ile katkı sağlandı. Protokol I uluslararası silahlı çatışmalarla ilgiliyken, Protokol II uluslararası olmayan silahlı çatışmalar üzerineydi. Ek protokoller 1977 yılından bu yana Cenevre Sözleşmeleri’ne taraf olan devletlerin ulaşımına, imzasına ve kabulüne açıktır.

Günümüzde Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC)

ICRC günümüzde Cenevre merkezli olarak çalışmalarını sürdüren bir uluslararası insani yardım kuruluşudur. 1949 Cenevre Sözleşmeleri ve 1977 & 2005 Ek Protokolleri ICRC’ye uluslararası ve iç çatışmalarda savaş esirlerini, yaralıları, mültecileri, sivilleri ve diğer savaşçı olmayanları koruma görevi vermektedir. ICRC, insancıl hukukun ve evrensel insani prensiplerin korunup güçlendirilmesi için büyük bir çaba harcar.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC), Uluslararası Kızılhaçlar ve Kızılaylar Federasyonu (IFRC) ve 192 Ulusal Topluluk ile birlikte Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi’nin (RCRC) bir parçasıdır. Birbirine isim olarak çok benzeyen bu üç farklı yapı birbiriyle karıştırılmamalıdır. ICRC, hareketin silahlı çatışmalarda yürüttüğü insani yardım ve koruma çalışmalarını yönlendirir ve koordine eder.

Dünyadaki en eski ve en saygın insani yardım organizasyonlarından birisi olan ICRC 1917, 1944 ve 1963 yıllarında 3 kez Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmüştür.

<< Bu yazıdaki bilgiler ICRC’nin basmış olduğu ‘A Memory of Solferino’ ve ‘International Review of the Red Cross, Humanitarian Debate: Law, Policy & Action’ kitaplarından derlenmiştir. >>

Serinin diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

The post Geçmişten Günümüze Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) appeared first on Sivil Sayfalar.

ICRC’nin fikir babası olarak bilinen Henry Dunant 8 Mayıs 1828’te İsviçre’nin Cenevre şehrinde varlıklı bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Babası meşhur ve başarılı bir iş adamı, annesi ise zarif ve dindar bir kadındı. Dunant’ın eğitiminde ve karakter gelişiminde annesinin çok etkisi vardı.

Dunant, Solferino’daki tarihi savaşa tanıklık etmeden önceki hayatını çeşitli dini, ticari ve insani faaliyetlerin içerisinde geçirdi. 1849’da eğitimini yarıda bırakarak bir bankada çalışmaya başladı. Pek çok ulusal ve uluslararası organizasyonun üyesi oldu. Cenevre’de Sadaka Birliği (League of Alms) kurumunda ihtiyaç sahiplerine, hastalara ve fakirlere maddi & manevi destek verme amacıyla çalıştı. Hapishanedeki mahkumları da düzenli olarak ziyaret ediyordu.

Dunant, hayatının bir bölümünde ticaretle uğraştı. Haziran 1859’da Solferino Savaşı’nın gerçekleştiği gün, savaş meydanına yakın bir noktadaki İtalya’nın Castiglione şehrinde bir iş gezisinde idi. Muhtemelen Dunant da bu savaşa tanıklığının hem kendisi hem de dünya için ne kadar önemli bir değişikliğe sebep olacağının farkında değildi.

Bulunduğu şehir savaşta yaralananlarla dolup taşmaya başlamıştı. Ordunun sağlık hizmetleri binlerce yaralı dost ve düşman askeriyle ilgilenebilecek durumda değildi. Dunant geçmiş tecrübeleri, karakteri ve eğitimi nedeniyle doğal olarak yaralıların acısını bir nebze olsun dindirmek için çalışmaya başladı. Bu tecrübe hayatının gidişatını tamamen değiştirdi. O andan itibaren Dunant’ın ticari faaliyetleri ve diğer ilgi alanları hayatında ikinci sıraya geriledi. Artık aklında tek bir düşünce vardı: Gelecekteki savaşlarda yaralıların çektiği gereksiz acıları dindirmek ve mümkünse tamamen ortadan kaldırmak.

Savaştan sonra yazdığı ‘Solferino Hatıraları’ (A Memory of Solferino) kitabının yayınlanması onu kariyerinin zirvesine taşıyan kısa dönemin başlangıcı oldu. Her ülkede savaş zamanında yaralı askerlerle ilgilenecek gönüllü ekiplerin kurulması önerisi dünya genelinde pek çok insan tarafından sıcak bir şekilde benimsendi. Dunant’ın önerisi yaralıların en insani şekillerde tedavi görmesini garanti altına almak için uluslararası bir anlaşma yapılmasını da kapsıyordu.

Dunant fikrini açıklamak ve yaymak için Avrupa başkentlerine sayısız ziyaretler gerçekleştirdi. Geçmiş yaşantısı ve kitabının popülaritesi sayesinde bütün kapılar ona açıktı. Avrupa genelinde nüfuz sahibi insanlarla direkt konuşabilme imkanı vardı. Hem kraliyet mensupları hem de sıradan insanlar Dunant’ı saygıyla dinlediler. Eğer bazıları Dunant’ın anlattıklarına şüpheyle yaklaştıysa da saygılarından ötürü itiraz etmediler.

1863 ve 1864 Dunant’ın en parlak yılları oldu ve ardından yıldızı hızla sönmeye başladı. İnsanlar Dunant’ın fikri etrafında toplandılar, bir komite kuruldu ve konferanslar düzenlendi. Ancak hayalleri gerçeğe dönüşürken Dunant kademeli bir şekilde geri çekildi ve hareketi daha pratik ve iş bitirici kişiler devralmaya başladı. 1865 ve 1866 yıllarında kendi fikirleri üzerine kurulu olan harekete katılımı iyice azaldı. Bunun sebebi Dunant’ın kendi utangaçlığı ve çekingenliği idi. Kalemiyle çok ikna edici ve belagatli olan bu genç adamın toplantılarda ve konferanslarda söyleyecek bir sözü veya önerecek bir teklifi yoktu. Adeta fikrini kitabıyla ortaya koyduktan sonra tarihi görevini tamamlamıştı.

1867 yılında borçları nedeniyle sahip olduğu her şeyi satmak zorunda kaldı ve 39 yaşında bir daha asla dönmemek üzere Cenevre’yi terk etti. Sonraki 20 yıl boyunca dostlarından ve ailesinden gelen harçlıklara hayatını zor şartlarda idame ettirdi. Fransa’da, Almanya’da, İtalya’da ve İngiltere’de Kızılhaç’ı (Red Cross) kurduğu için onurlandırıldığı bazı etkinliklerde kısa süreli görünse de bu 20 yılın çoğunu gözlerden uzakta geçirdi.

Dunant uzun süredir haber alınamazken 1887 yılında Heiden kasabasında yaşadığı bilgisi bir anda yayıldı. Hayatta olduğu bilgisini alan bazı dostları ziyarete gelmeye başladı. 1892 yılında da hayatının geri kalan 18 yılını geçireceği yerel hastaneye sağlık sorunları nedeniyle taşındı.

1895 yılında Heiden yakınlarından geçen ve Dunant’ın burada yaşadığını öğrenen bir gazeteci onunla röportaj yaptı. Birkaç günün ardından dünyaya çok büyük katkıları olan Dunant’ın zorlu şartlar altında halen yaşadığı bütün dünya tarafından öğrenildi. Çalışmalarını takdir eden ve yardım teklifleriyle dolu mektuplar kaldığı hastaneye yağmaya başladı. Papa 13. Leo barış temennileri içeren imzalı bir portresini gönderdi. Dunant bütün bu ilgiyi ve yardım tekliflerini sakin bir şekilde ve takdirle karşıladı ancak ihtiyaç duyduğu çok az şeyin de hastane ve Heiden’deki komşuları tarafından rahatlıkla karşılandığını belirterek bütün yardım tekliflerini geri çevirdi.

Dunant için en onur verici ödüllerden birisi 1901 yılında geldi. Nobel komitesi Dunant’ı ilk Nobel Barış Ödülü’ne layık gördü. Dunant, Christiana şehrine gidemeyecek kadar yaşlı ve hasta olduğu için ödül ona gönderildi.

Eski evinden, Cenevre’den, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nden (ICRC) şu mesaj ona ulaştı:

“Bu onuru sizden daha fazla hak eden kimse yoktur. Savaş meydanlarındaki yaralılarla ilgilenecek uluslararası bir organizasyonu 40 yıl önce hayal eden ve kuran sizden başkası değildi. Eğer siz olmasaydınız, Kızılhaç asla var olamazdı..”

Bir Pazar günü 30 Ekim 1910’da, Jean Henry Dunant huzuru, arkadaşlığı ve güvenliği bulduğu dağların ve insanların arasında, Heiden kasabasında hayata gözlerini yumdu. Vasiyeti üzerine cenaze töreni olmaksızın Zürih’e defnedildi.

Not: Henry Dunant’ın hayatını anlatan bu bilgiler Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) basmış olduğu ‘Solferino Hatıraları’ kitabı esas alınarak derlenmiştir.

The post Kızılhaç Komitesi’nin Fikir Babası Henry Dunant Kimdir? appeared first on Sivil Sayfalar.

İİT Bölgesindeki Kızılay ve Kızılhaç Ulusal Dernekleri İşbirliği Ağı’nın kuruluşu,  Türk Kızılay Başkanı ve Uluslararası Kızılay Kızılhaç Başkan Yardımcısı Dr. Kerem Kınık, Arap Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Organizasyonu (ARCO) Başkanı Yasin Ahmet Abbas ve Uluslararası Hilal İslam Komitesi Başkanı Ali Buhedma’nın katıldığı İİT Bölgesindeki Kızılay ve Kızılhaç Ulusal Dernekleri İşbirliği Ağı’nın kuruluşu dolayısıyla basın toplantısı ile duyuruldu.

Kızılay Başkanı Dr. Kerem Kınık, İİT bölgesindeki 50’ye yakın Kızılay ve Kızılhaç derneğinin katılımıyla “Kırmızı Ağ” kurulmasına karar verildiğini dile getirerek  amaçlarını “Öncelikle kendi aramızdaki işbirliğini ve bilgi alışverişini artırmak, sorunlara ortak çözüm aramak, birbirimizle sıkıntılarımızı ve kaynaklarımız paylaşmak, İİT’nin bünyesindeki politik mekanizmalara etki ederek insani sorunları gündeme getirmek, Birleşmiş Milletlerden sonra dünyanın en büyük teşkilatı olan İİT bünyesinde Kızılay ve Kızılhaç hareketini daha fazla görünür kılmak ve ülkelerimizde, bulunduğumuz coğrafyalardaki bir takım kaynakları daha fazla seferber edebilmek için bu birliği, bu sosyal ağı kurduk. Bölgemize, İslam coğrafyasına ve dünyaya barış ve umut getirmesini temenni ediyoruz. Politik kutuplaşmanın fazlalaştığı, devletlerin, klasik diplomasinin sorunları çözmede yetersiz kaldığı, mutlaka klasik devletler arası diplomasi araçlarına eklenmesi gereken insani diploması aracı noktasında da bu ağ çok önemli bir rol alacak.” şeklinde açıkladı.

Yasin Ahmet Abbas ve Ali Buhedma Ağın Yardımları Kolaylaştıracağına İnanıyor

ARCO Başkanı Yasin Ahmet Abbas, İİT bölgesindeki Kızılay ve Kızılhaç Ulusal Dernekleri İşbirliği Ağı’nın çok aktif görev alacağını ve zor şartlar altında olan, krizlere maruz kalan insanlara destek vereceğini belirtti. En fazla mültecinin ve yerinden edilen insanın İTT bölgesinde bulunduğuna değinen Abbas, “İnsani kriz her geçen gün büyüyerek devam ediyor. Kaynaklarımızı, bölgenin kaynaklarını bir araya getirerek insani krizlere son vermeli, insanlara çare olmalıyız.” dedi.

Uluslararası Hilal İslam Komitesi Başkanı Ali Buhedma ise  “Ancak işbirliği sayesinde düzlüğe çıkabilir, mültecilerin ve zor durumda olanların zorluklarını bir nebze de olsa hafifletebiliriz. Türkiye, insani meselelerde koordinasyon görevini en iyi şekilde yürütüyor. Ortak programlar sayesinde projeler üretecek, projelerle yardımlarımızı ulaştıracak ve zor durumda olanların savunma mekanizmasını geliştireceğiz.” şeklinde konuştu.

The post Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri İTT Bölgesi İçin Kırmızı Ağ Kurdu appeared first on Sivil Sayfalar.