Sivil Sayfalar’ın ETKİNİZ AB Programı desteği ile hazırladığı “STK’lerin CİMER ve KDK’ya Dilekçe Hakkı Başvuruları Araştırması” yayınlandı. İzleme çalışması, “dilekçe hakkı, sivil toplum için katılımcı ve insan hakları kriterlerini gözeten ortamlarda hak ihlallerini gidermede etkili bir yöntem” tespitinden hareketle hazırlandı.

Çalışmada, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) ve Kamu Denetçiliği Kurumuna (KDK) sivil toplumun yaptığı dilekçe başvuruları, uluslararası insan hakları standartları temelinde değerlendirildi.

Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde sivil toplum kuruluşlarının dilekçe başvurularının düşük seviyede kaldığı ve sivil toplumun dilekçe hakkını etkin şekilde kullanmadığı bulgusuna ulaşıldı. Raporda ayrıca tüm diğer haklar gibi dilekçe hakkıyla hak ihlallerinin giderilmesi için Türkiye’de insan hakları kriterlerine uyumlu, demokratik ortamın varlığı ile mümkün olacağı tespit edildi.

‘STK’lerin CİMER ve KDK’ya Dilekçe Hakkı Başvuruları Araştırması’, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde dilekçe hakkı kapsamında başvuru almaya yetkili kurumlardan ikisi olan CİMER ve KDK’ye STK’lerin yaptığı başvuruları, uluslararası insan hakları standartları temelinde değerlendirmek; hak ihlali olması durumunda STK’lerin anayasal bir hak olan dilekçe hakkını etkin çözüm ve onarma hakkı kapsamında ne seviyede kullandıklarını tespit etmek amacıyla hazırlandı.

Bu çalışmanın öncesinde, yine ETKİNİZ AB Programı desteği ile Sivil Sayfalar tarafından hazırlanan “STK’ların Dilekçe Hakkı Başvurularının İzlenmesi” başlıklı ilk izleme çalışmasında, sivil toplum aktörlerinin TBMM’de dilekçe almaya yetkili üç ihtisas komisyonuna (Dilekçe Komisyonu, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ve Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu) yaptıkları başvurular analiz edilmişti.

“STK’ların CİMER ve KDK’ya Dilekçe Hakkı Başvuruları Araştırması”, Mart-Temmuz 2021 arasında yapıldı; arşiv, medya ve literatür taramasının ardından CİMER ve KDK’ye yapılan başvurularla ilgili 7 sivil toplum kuruluşuyla görüşmeler yapıldı.

İstanbul Sözleşmesi ve Kanal İstanbul ile İlgili Dilekçe Başvuruları

Raporda, dilekçe hakkının sivil toplum tarafından kullanımını ve CİMER ile KDK tarafından verilen yanıtları, İstanbul Sözleşmesi ve Kanal İstanbul gibi iki önemli örnek üzerinden analiz ediliyor.

İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılmasına ilişkin tartışmaların sürdüğü 2020 yılı ağustos ayında kadın örgütleri, bine yakın dilekçe ile CİMER’e EŞİK Platformu öncülüğünde başvuruda bulundu. Bireysel olarak kadınlar ve kadın örgütleri tarafından CİMER’e iletilen bu talepler olumlu karşılık bulamadı ve Türkiye 1 Temmuz 2021 itibariyle İstanbul Sözleşmesi’nden resmî olarak çekildi.

Bu noktada vurgulanması gereken önemli bir nokta, kadın hakları savunucularının insan hakları kurumu olmasına karşın KDK’ye başvuruda bulunmayı tercih etmemiş olmaları. EŞİK Platformu’ndan Berrin Sönmez, CİMER’e başvuruda bulunmalarının nedenini “taleplerini kayıtlara geçirmek ve mutlaka bu kurumlara sözlerini iletmek” olarak özetliyor.

Türkiye’nin önemli gündem maddelerinden bir diğeri olan Kanal İstanbul tartışmaları da CİMER’e intikal eden konulardan biri oldu 2020 yılında “350 Ankara” adlı sivil girişimin başlattığı “ÇED İtiraz Kampanyası”na 25 bin kişi katıldı ve dilekçeler CİMER’e iletildi. 77 farklı ülkeden ve Türkiye’nin 69 kentinden insanlar, söz konusu kampanyaya katıldı. Kanal İstanbul’un hayata geçirilmemesi için dilekçe hakkı kapsamında yapılan pek çok başvuru, siyasi iktidarın projenin hayata geçirilmesine dair kararlı tutumu ve siyasi öncelikleri nedeniyle reddedildi.

CİMER’e sivil toplum tarafından yapılan ve olumlu sonuç alınan az sayıdaki örnekten biri, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’nin, altın arama ruhsat süresi dolan Doğu Biga Madencilik’in, Çanakkale Kirazlı’daki altın şantiye alanını Orman Bölge Müdürlüğüne devretmesi talebiyle CİMER’e yaptığı dilekçe kampanyasında alınan olumlu yanıttı. CİMER’in dilekçelere olumlu yanıtı ile Kaz Dağları’nda siyanürlü altın aramak için 350 bin ağacı kesen Kanadalı şirket Alamos Gold şirketinin izinleri iptal edildi. Bu şekilde, çevre konusunda önemli başlıklardan biri olan Kaz Dağları, başvuruların kabul edilmesiyle olumlu sonuçlanmış oldu.

STK’ların Dilekçe Başvuruları Düşük; Dilekçe Hakkını Etkin Kullanmıyorlar!

İnsan hakları kriterlerine göre CİMER ve KDK’ye 2015-2020 yılları arasında yapılan başvurular kıyaslanarak yapılan araştırmada ulaşılan bulgular şu başlıklarda özetleniyor:

• STK’lerin Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki başvuruları da parlamenter sistemde olduğu gibi düşük seviyede kaldı ve STK’ler dilekçe hakkını etkin şekilde kullanmadı.
• STK’ler ağırlıklı olarak CİMER’i tercih etti, KDK’ye yapılan başvuruları daha sınırlı kaldı.
• KDK’ye yapılan başvuruların sınırlı kalmasının sebepleri arasında KDK’nin kamuoyunda daha az bilinmesi ve hak ihlallerini gidermede etkili bir mekanizma olarak görülmemesi olarak öne çıktı.
• CİMER’in nispeten daha etkin bir kurum gibi algılanmasına karşın dilekçe başvurularının sonuçları dikkate alındığında hak ihlallerini gidermede sınırlı bir etkiye sahip olduğu görüldü.
• Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki dilekçe hakkının, sivil toplum tarafından kullanımına dair yapılacak bir değerlendirmede siyasal koşulların da analize dâhil edilmesi gerektiği sonucuna varıldı.
• Tüm diğer haklar gibi dilekçe hakkının da sivil toplum tarafından etkin kullanılması ve hak ihlallerinin giderilmesinde başvurulardan olumlu sonuç alınmasının, Türkiye’de insan hakları kriterlerine uyumlu, demokratik ortamın varlığı ile mümkün olacağı tespit edildi.
• STK’lerin dilekçe hakkını etkin kullanamama sebepleri ise bu hakkı kullanan STK’lerin deneyimleri çerçevesinde ortaya konuldu.
• Bu çalışmada, dilekçe hakkının, Türkiye’de insan hakları kriterlerine uygun ve katılımcı demokrasinin gereklerini gözeten bir siyasi ortamın var olması koşuluyla hak ihlallerini gidermede etkin bir yöntem olabileceği sonucuna ulaşıldı.

Sivil Toplumun Dilekçe Hakkını Etkili Kullanmasına Yönelik Öneriler

Araştırma kapsamında ulaşılan bulgular ve CİMER ile KDK’nin dilekçe hakkının verimli kullanılması için sıraladıkları tespitler çerçevesinde, STK’lerin dilekçe hakkını etkin kullanabilmesi amacıyla çalışmada öne çıkan bazı öneriler şunlar:

• Sivil aktörlerin, kamu kurumlarının çalışmalarını yakından takip etmesi, mevzuatın iyi bilinmesi, somut bazı veri ve olgular üzerinden başvuruların yapılması.
• STK’lerin CİMER ve KDK’ye detaylı ve nitelikli başvurular yapmayı ısrarla sürdürmesi, başvurulara verilen olumlu ve olumsuz yanıtların raporlaştırılması ve kamuoyuyla paylaşılması.
• Başvurulardan sonuç almak için daha çok başvuru yapılması, talebin konusunu oluşturan ilgili kamu kurumlarıyla temasa geçilmesi, çeşitli şekillerde başvuruların takibinin sağlanması.
• Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde dilekçe hakkının STK’ler tarafından etkin kullanılması için sivil toplum ile kamu arasında iş birliği ve diyalog kanallarının artırılması.
• STK’lerin hukuki okuryazarlık, siyasal katılım, savunuculuk konularındaki eksiklerinin giderilmesi için kendi aralarında ve üniversitelerin hukuk fakülteleri ve/veya ilgili akademisyenler ile iş birliği geliştirmeleri.
• Sadece hak temelli çalışmalar yürüten STK’lerin değil, diğer sivil toplum aktörlerinin de dilekçe hakkını etkili şekilde kullanacak seviyede bilgi ve beceri edinmesi, dilekçelere verilen kabul ya da ret yanıtları üzerinden savunuculuk faaliyetlerini çeşitlendirerek sürdürmeleri.
• Bir insan hakları kurumu olması nedeniyle KDK’ye, hak ihlallerinin giderilmesi konusunda STK’ler tarafından daha çok başvuru yapılması; kuruma nitelikli ve konu bazında çeşitlenen daha çok sayıda başvurunun yapılması.

Raporun Türkçe metnine buradan; İngilizce metnine ise bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

The post Sivil Sayfalar’ın ‘STK’ların CİMER ve KDK’ya Dilekçe Hakkı Başvuruları Araştırması’ Yayınlandı appeared first on Sivil Sayfalar.

Web sitesi engelliler konusunda faaliyet gösteren STK’lara veya hak mağduriyeti yaşayan engellilere haklara nasıl erişebilecekleri konusunda bilgilendirme olanağı sağlamak üzere hazırlandı. Web sayfasında, engelli hakları, engellilere yönelik ayrımcılık kavramı vb. temel bakış açısıyla ilgili bilgiler ve engelli hakları mevzuatına erişim yöntemleri gibi başlıklarda çeşitli makele ve dökümana erişmek mümkün. Yine web sayfasında savunuculuk, bilgi edinme ve idari başvuruları, kamu denetçiliği kurumuna başvuru, idare mahkemelerine başvuru ve (özellikle ayrımcılık başta gelmek üzere) kamu suçlarında savcılığa başvuru başlıkları yöntemleriyle ele alınıyor.

Web sitesine http://engellilericindilekce.org/  adresinden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: STGM

The post TOHAD’ın Hazırladığı “Engelliler İçin Dilekçe” Sayfası Yayında appeared first on Sivil Sayfalar.

21. yılını dolduran 28 Şubat darbesiyle ilgili gündem geride kaldı bir daha ki yıl dönümüne kadar. Bu konuyu gündemden düşürmemek için uğraşan tek kurum ise Konya merkezli 28 Şubat Öğrenci Derneği… Sosyal medyada seslerini duyurmaya çalışan derneğin çabalarıyla Kamu Denetçiliği Kurumu Başkanı Şeref Malkoç’un da katıldığı bir çalıştay yapıldı. Dernek Başkanı Emine İlyas ile 28 Şubat ve yüzleşme çabalarını konuştuk.

Öncelikle derneğiniz hakkında kısa bilgi alabilir miyiz?

Derneğimiz, Şubat 2017’de 28 Şubat sürecinde üniversite öğrencisi olup başörtüsü yasağından dolayı okullarını bırakmak zorunda kalmış,2011 affı ve başörtüsü yasağının kalkması ile okullarına dönüp 2012’den itibaren peyderpey mezun olan kadınlar tarafından kurulmuştur. Derneğimizin kurulma amacına, ‘28 Şubat post modern darbesinin yol açtığı mağduriyetleri dile getirmek ve bunun için ilgili mercilerle görüşerek hakların iadesi noktasında mücadele etmek ve yaşanan mağduriyetlerin bir daha yaşanmaması adına toplumda farkındalık oluşturmak’ diyebiliriz.

28 Şubat darbesiyle ilgili yüzleşme ve hesaplaşma çalışmalarını nasıl değerlendiriyor sunuz?

Bu konuda devletimizin de toplumun da yüzleşmeye başladığı kanaatindeyim, ama yeterli bulmuyorum, çünkü yüzleşmek sadece suçu kabullenmek değil, suç sonucu oluşan mağduriyetlerin telafisi için inisiyatif alabilmektir. Bu noktadan baktığımızda devletimiz ve toplum, 28 Şubat’ta ciddi mağduriyetler olduğunu, direkt olarak devletin dolaylı olarak toplumun bu mağduriyetlerde rol aldığını kabullenmiştir. Ancak hala devam eden mağduriyetler vardır ve devlet de toplum da bu mağduriyetlere karşı yeterli ilgiyi göstermemektedir. Örneğin bizlerin iade-i itibar için emsallerimizle aynı yerde olmak isteyişimizi kadro peşinde koşmak olarak yorumlayanları duyuyoruz ve bu bizi çok incitiyor. O yüzden yüzleşmenin yarım kaldığı kanaatindeyim.

Bu yüzleşmenin tam yapılabilmesi için yapılması gerekenler nelerdir?

Öncelikle toplum vicdanını harekete geçirecek çalışmalar yapılmalıdır ki mağdurlara hakları iade edildiğinde birileri bunun bir haksızlık olduğunu düşünmesin. Bunun için de çeşitli programlar, etkinlikler, sinema, tiyatro hatta televizyon dizileri kamu spotları… vb birçok şey yapılabilir. Bundan sonrasında ise tek bir mağdur kalmayacak şekilde imkânlar ölçüsünde hakların iade edilmesi ve zararların tanzimi ancak yüzleşmeyi tamamlayabilir

Derneğiniz bünyesindeki 28 Şubat mağdurlarının geçmişten şu anki durumdaki mağduriyetlerini ve nasıl giderileceği hakkında bilgi verir misiniz? 

28 Şubat post modern darbesinin akabinde gelen başörtüsü yasağı ile başlayan mağduriyetler günümüze kadar farklı şekillerde de olsa devam etmiştir. Öncesinde okullarına devam edemeyen mağdurların bir kısmı kınama uzaklaştırma gibi cezalarla bir kısmı da devam edemedikleri için devamsızlıktan dolayı okullarından uzaklaştırılmışlardır. Aşağı yukarı 15 yıl sonra 2011 affı ile tekrar öğrenci olma haklarını kazanmışlar ve zorlu bir sürecin ardından okullarından mezun olabilmişlerdir. Fakat diplomalarını almakla mağduriyetleri bitmemiştir. Özel sektörde çalışmayı düşünenler, tecrübesizlikle itham edilip işe alınmamışlar ya da çok komik ücretlerle çalıştırılmışlardır. Kamuda çalışmak isteyenlerse ya yaş haddinden istihdam edilememiş ya da 20’li yaşlarda sınav odaklı yetişmiş gençlerle eşit koşullarda KPSS gibi sınavlara tabi tutulmuş, kimisi sorumluluklarından dolayı yeterli çalışamayıp sınavı kazanamamış kimisi 0,05 gibi puanlarla sıralamaya girememiş kimisi de kazandığı halde aile birliğini bozmak istemediği için atandığı yere gidememiştir. Dolayısıyla mağduriyetler hala devam etmektedir. Bu mağduriyetlerin giderilmesi için mevzuatta yapılacak yasal bir çerçevede yönetmeliklere yapılacak basit ilavelerle çözümün mümkün olduğu kanaatindeyiz. Birkaç teklifimiz olmakla beraber genel olarak isteğimiz 28 Şubat döneminin kamu personeli olarak ilk atamasına eş değer bir atama yapılmasıdır. Devletimizden isteğimiz dershane öğretmenlerine tanınan hakkın, ücretli öğretmenlere tanınacak hakkın, 28 Şubat dönemi üniversite öğrencileri için de tanınmasıdır.

Bu yıl 28 Şubat konusunda kamuoyunda büyük ilgi vardı ancak sizlerin itiraz ve sesleri pek duyulmadı bunu nasıl yorumluyorsunuz?

Bazen yapılan mücadelelerin sadece edebiyatı yapılır. Mücadeleyi veren insanlara ne olduğu çoğu zaman kimsenin umurunda olmaz, çünkü bazı insanlar sorumluluk almaktansa edebiyat yapmayı daha kolay bulurlar. Bizse artık edebiyatımızın yapılmasından yorulduk. Sorunlarımızın çözülmesini bekliyoruz ve bu yönde çalışmalar yapıyoruz. Dolayısıyla sorumluluk almak istemeyenlerin gündeminde olamıyoruz. Ama Allah’a şükür hala aklıselim insanlarımız var ve bizim mücadelemize destek oluyorlar. Bu bile bizim için büyük bir gelişme ve biz bir gün aklıselimin galip geleceğine inanıyoruz.

Son olarak geçtiğimiz hafta sonu Kamu Denetçiliği Kurumu’yla bir çalıştay yaptınız. Bu konudaki değerlendirmelerinizi alabilir miyim? Öncesinde sosyal medya çalışmasında ‘çalıştaydanümitliyiz’ diyordunuz, beklentilerinize cevap olabildi mi?

12 Mart Pazartesi günü gerçekleştirilen çalıştayın bizim için en önemli tarafı, artık meselemizin  ayaküstü konuşulan bir mesele olmaktan çıkmasıdır. Muhatap alınmış olmak  dertlerimizin dinlenmesi ve bu konuda haklı olduğumuzun düşünülmesi bile bizim için önemli bir gelişme. Çünkü daha önceleri yapmış olduğumuz görüşmelerde mağduriyetimiz karşısında ilettiğimiz talep haksız bir talep olarak değerlendirilebiliyordu. Bu çalıştayla yaşadığımız mağduriyetin farkına varılmış olması ve ne yapabiliceğinin düşünülmesi yaklaşık dört yıldır verdiğimiz mücadelenin şimdilik en güzel meyvesidir. Kamu Başdenetçimiz Şeref Malkoç’un başkanlığında Konya Milletvekilimiz Sayın Leyla Şahin Usta,  Cumhurbaşkanlığı Hukuk Başkanı Sayın Veysel Bektaş ve ilgili bakanlıklardan katılan bürokratlarla gerçekleştirilen çalıştayda, sorunlarımızı ve çözüm önerilerimizi dile getirdik.Zikrettiğim isimler konu ile ilgili neler yapılabileceğini, çekincelerini dile getirdiler. Çalıştay ekibinin büyük çoğunluğu dikkatli bir çerçeve çizilirse bu sorunun çözülebileceğini dile getirdi. Bunun üzerine kamu başdenetçiliği çalışmaları tamamlayıp meclise sunacaklarını bildirdiler . Yani son söz yine Meclisin. Biz bu konuda ümitli olmak istiyoruz, çünkü artık gerçekten çok yorulduk, bu çalıştayın birşeyler yapıyormuş gibi görünmek amacıyla düzenlendiğini düşünmek istemiyoruz, çünkü yeni bir hayal kırıklığı yaşamak istemiyoruz. Başta Sayın Cumhurbaşkanımızın ardından Sayın Şeref Malkoç’ un, Sayın Leyla Şahin Usta’nın ve diğer devlet büyüklerinin bu konudaki hassasiyetleri bizi ümit kanadında tutuyor. Bekleyip neticeyi birlikte göreceğiz. Her zaman söylediğimiz gibi aklı selimin galip geleceğine inanıyoruz.

The post “İade-i İtibar Mücadelemiz ‘Kadro Peşinde Koşmak’ Olarak Değerlendiriliyor” appeared first on Sivil Sayfalar.