Bu kadının adı yok değil, adı çok. 2017’de erkekler tarafından öldürülen 409 kadından, cinsel şiddete uğrayan 332 kadından biri mesela. 10 kadından 4’ü eşi ya da erkek arkadaşından fiziksel şiddet görüyor, o 4’ten biri bu kadın. Yani önünde onca “engel” olan, bu engelleri aşmak bir kenara dursun, hafifletmek/azaltmak için dahi tam destek alamayan bir kadın.

Ayıltalım: Kadınların önünde engeller var. Hem de çok.

Her gün onlarca kadın kocasının, sevgilisinin, abisinin, babasının, kardeşinin, patronunun, çalışma arkadaşının, bakkalın, manavın, komşunun, hısım akrabanın, sokaktaki herhangi birinin cinsel, fiziksel, psikolojik, ekonomik şiddetine uğrarken; her gün onlarca kadın okumak, okumaya devam etmek için, sokağa çıkmak, hava almak gezmek için, çalışmak para kazanmak için türlü müzakerelere giriyor, kimini kazanıyor kimini ağır kaybediyorken; ekranları “aslında engel yok, tek engel sizsiniz” edebiyatıyla boyamak, en hafif tabiriyle tüm bu kadınların verdiği mücadeleye haksızlıktır. Yalandır üstelik. İnkardır. Gerçeği görmezden gelmek, üstünü örtmek, suç ortaklığı yapmaktır. Sorumluluktan kaçmak, sorumluları görmezden gelmektir.

Çünkü kadının önünde engeller var. Türlü türlü hem de. Bu engellerin de özneleri, sorumluları var. Bu hikayeyi tek bir ağızdan tüyleri diken diken eden müziklerle bize anlatan şirketlerin de sorumlulukları var.

Kadınlık bir tür insanüstülük müdür?

Kadının mücadelesini, başarısını küçümsemek, önemsizleştirmek değil amacım, asla. Kadınlar birbirine yaslanarak, birbirinden güç alarak duruyor ayakta. O kadar kıymetli ki o alın teri. Bu anlatıyı dinlediğimiz özneyle benim derdim. Kendi sorumluluğu yokmuş ya da yerine getirmiş gibi bu güç anlatısına sığınan, reklamlarla benden alkış bekleyen şirketlere lafım. Derdim; kadını bu türden bir mücadeleye mahkum eden engellerin yok sayılması. Sanki kadın içindeki gücü keşfedemediği, kullanamadığı için başarısız, mutsuz oluyormuş, hatta ölüyormuş gibi, kimsenin bunda bir payı, bağı, sorumluluğu yokmuş gibi. “Bizde kadına şiddet yoktur” diyor bir reklam mesela. Şiddete maruz kalan bir kadın bunu izlediğinde ne hissediyor diye merak ediyor mu bu reklam üreticileri, şirketler, devletler? Bir başkası diyor ki “karar verdim, yaptım, oldu”. Şipşak yani. Hemencecik başarılırmış gibi. Her hayat böyleymiş gibi. Yani sanki engeller dursun, kadınlar öyle güçlü öyle süper kahramandır ki her şeyin üstesinden gelmeyi bilirler gibi.

Kariyer de yapmış, çocuk da yapmış, yemek de yapmış, temizlik de yapmış, toplantıya da girmiş, mühendis de olmuş, annesine de bakmış. Süper kadınlar! Her işe yetişen, her engeli aşan insanüstü varlıklar. Kadınların önündeki engeller zayıflasa, zayıflatılsa, ortadan kalksa ve insan onuruna yakışır şekilde yaşayabilmek için “insanüstü” mücadele etmek zorunda kalmasa? Bu daha normal, eşit ve adil değil mi?

Ve 9 Mart gelir, kadın ekranda ütü yapmakta, çocuğa mama yedirmektedir

Mücadeleyi, gücü, ilhamı falan şirketlerden öğrenecek değiliz. Şirketlerin bizi “bilinçlendirme” rolüne soyunmadan önce yerine getirmesi gereken sorumlulukları var. Şu engeller meselesine dair yani.

Ben bir kadın olarak tek engelin kendim olduğunu kabul etmiyorum. İçimdeki gücü falan da keşfetmek istemiyorum. Önümdeki engellerin ortadan kaldırılması için sorumluların hareket etmesini istiyorum. 8 Mart’ta güçlü, başarılı bir kadın olarak beni alkışlarken, 9 Mart’taki ürün reklamında bana ütü, temizlik yaptırmasın, çocukla ilgili her konuda “haydi anneler” demesin istiyorum mesela. Mühendis olmuş, başarmış, okumuş kadınları ekranlara taşırken, karar almada, yönetimde 0 kadınla şirket yönetsin istemiyorum mesela.

Yani gidecek çok yol, yapılacak çok iş var. Şirketlerin de 8 Mart’taki reklam atağından alkış beklemeden önce kendi sorumluluklarını yerine getirmesi gerekiyor. Sonra dilerlerse 8 Mart’ı ekranda değil birlikte meydanlarda kutlarız.

Kaynaklar:

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, 2017 Veri Raporu

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın  Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması, 2015

The post Tek Engel Kendimizmişmiş, Pardon? appeared first on Sivil Sayfalar.

https://www.youtube.com/watch?v=F8qkK5BrWHI

Toplumsal cinsiyet rollerine dair kalıp yargılar, ev işleri, çocuk ve yaşlı bakımı gibi emekleri yalnızca veya çoğunlukla kadınlar tarafından yerine getirilmesi gereken işler olarak görüyor. Türkiye’nin gerçeği de bu yargıların toplumda ne denli yaygın olduğunu gözler önüne seriyor. Türkiye’de kadınlar ücretsiz bakım işine erkeklere oranla günde 4 kat daha fazla zaman ayırıyor (kadınlar 6,18 saat; erkekler 1,46 saat). Dünya genelinde ise bu rakam 2,5 kat.

Bu fotoğrafın değişmesi ve cinsiyete dayalı rol dağılımının ortadan kalkması için ise tüm sektörlere önemli roller düşüyor. Bosch’un yeni ütü reklamı, ütü yapan, çocuğa yemek yediren, evi süpüren, erkeğin/çocuğun/ailenin refahı için hızlıca ve kolayca ev işlerini halleden “kahraman” kadın/anne figürünün aksine, bir erkek/baba figürü kullanıyor. Üstelik reklamda erkeği yalnızca ütü yaparken görmüyoruz. Ütü masasına çamaşır sepetiyle gelmesi, son sahnede bebeğin bakımını da üstlendiğinin vurgulanması ve kadının çocuklarla dışarıya çıkıyor olması, benzer birçok reklamdaki “kadının işlerine yardım eden fedakar erkek” vurgusunu da epey hafifletmiş görünüyor.

Bu tür ürün reklamlarında erkekleri ilk kez görmüyoruz. Daha önce erkek çocuğuna ütü ve çamaşır makinesi ayarlarını öğreten anne, ütü yapan ve ailesine aşık baba ve eşine “yardım” eden kahraman erkekler görmüştük. Ev içi işleri üstlenen erkekleri konu alan reklamlardaki hakim duygunun ise genellikle “yardım etmek” olduğunu görüyoruz. “Kadının ev içi yükünü hafifleten erkek”, “eşine yardımcı olan erkek” mesajları, ev içi işlerin sorumlusunun kadınlar olduğu yargısını yeniden üretiyor. Erkek ise kadının bu yükünü hafifleten bir kahraman oluyor. Üstelik çabucak ev işlerini halleden, çocuğa bakan o “kahraman anne” figüründen daha da kahraman. Çünkü kadının kahramanlığı “sorumluluğunu” pratikçe ve layığıyla yerine getirmesinden gelirken, erkeğinki sorumluluk alanı dışında kalan bir işe fedakarca soyunmaktan geliyor.

Kuşkusuz erkeklerin ücretsiz bakım işlerini üstlenmesinin normalleşmesi için gidecek daha çok yol var. İdealle aramızdaki mesafeyi kabul ederek, Bosch’u ve reklam ajansını toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinin ana akımlaştırılmasına katkıda bulunan bu reklam için tebrik etmek gerek. Nicelerini görebilmek dileğiyle.

The post Ütü de yaparım kariyer de appeared first on Sivil Sayfalar.