Kafasındaki belirli sorularla bir araştırma hayali kurduğunu belirten Sunay’ın sorularından bazılarını şöyle anlatıyor:  “Bir pilot bölge seçip, bir saha çalışmasıyla kentte inançlı kadının ibadet mekân kullanımları/engelleri araştırılabilir mi? Mecidiyeköy’de pek çok esnaf cuma öğlen kapatıyor, kadın çalışanlar ne yapıyor o saatte, kadın esnaf ne yapıyor sözgelimi? Kadınlar camilerde ne kadar bir alana sahip? Erkekler ne kadar? Eskiden nasıldı? Şimdi nasıl? Üniversitelerde açılan yeni mescitlerin ne kadarından kadın öğrenciler yararlanabiliyor? Buralarda fiziki koşullar nasıl?  Örneğin Çengelköy’deki Kerem Aydınlar Camisi’nin yanında sosyal bir mekân var ve kadınlar çokça burada toplanıyor, bu mekân bize ne gösteriyor?” 

Daha sonra Özlem Türkdoğan ile tanıştıklarını ve araştırma hayalinde birleştiklerini söyleyen Simlâ Sunay şöyle devam ediyor “Özlem’in bir proje yapalım, feminist yöntemle yapalım deyişini ve heyecanını hiç unutmuyorum. Özlem ile biz Mekânda Adalet Derneği’nin MAD Araştırma bursunu üstlendik ve çalışmalara başladık. Bu arada videonun hazırlanmasında Volkan Işıl da bize teknik destek sundu, ona da buradan tekrar teşekkür etmiş olalım.”

Araştırmada mekânsal ayrım ve adaleti, cami türleri üzerinden neden sonuç ilişkileriyle karşılaştırmalı incelemeye karar verdiklerini selatin (tarihsel ve turizm), protokol (siyasal İslam ve sınıf), çarşı/merkez (eril alan), mezarlık (cenaze namazına katılım), cemaat (belli bir dini cemaatin erkeklerinin kullandığı), mahalle (eve en yakın), modern mimarili (yeni mimarinin kadınların ibadet alanlarını nasıl yorumladığı) üzerinde bir çalışma yürüttüklerini belirten araştırmacılar bu çalışmayı 10 camide yapılan saha çalışması ile kadınlar, erkekler, Kadınlar Camilerde Kampanyası üyeleri, kadın ve erkek din görevlileriyle yazılı ve videolu görüşmeler yapmayı planladıklarını ifade ettiler. Bununla beraber camilerin aile, anne, çocuk, ikili cinsiyet sistemi dışı ve göçmen kullanımını gözlemek, mekânsal ayrımlar mimari plan ve kesit içeren grafiklerle tespit etmek hedefini belirlediklerini dile getiren ekip, araştırma çıktılarını da farklı biçimlerde sunmayı istediklerini ve ulaşmak istedikleri bir kesimin de cami mimarları olduğunu söylediler. 

Özlem Türkdoğan ise gözlemlerini ve kafasındaki soru işaretlerini şöyle ifade ediyor; “Camilerde kadınlara sadece cinsiyetlerinden ötürü yer gösteriliyor. Mekânsal bir ayrımcılık görünmekte. Bu ayrımcılığın nedenlerini, aktörlerini, mekâna etkilerini, mekândan topluma etkilerini araştırmak, tüm etki ve etkenleriyle birlikte tarafsız tartışmak mühim. Bu ayrımcılık insan haklarını, inanç özgürlüğünü, kadın haklarını, eşit kamusal mekân hakkını, eşit kamu ekonomisi hakkını nasıl etkilemektedir? Mekânsal eşitlik ve adalet kavramı ile nasıl ilişkilenmektedir?”

Yazar Yıldız Ramazanoğlu da video çalışmasını değerlendirirken, kadınların mescitle ilişkisinde Peygamber’in dönemindeki uygulamalarını kaale alınmadığını vurguluyor. “Kamusal alan diyebileceğimiz camilerin birçoğunda kadınlar neden kendini incinmiş hissediyor” diyen Ramazanoğlu, bu gerçeği ‘her mümin erkeğin’ ve özellikle kanaat önderlerinin görmesi gerektiğinin altını çiziyor. Video  çalışmasının iyi bir mekân ve deneyim takibi yapılacağını gösterdiğini belirten Ramazanoğlu, “Bu çok kıymetli ve gerekli. Kayıt altına almaya, paylaşmaya, iyileştirmeye değer bir hikâyemiz ve yaramız var.” diyor. Değişen dünya düzeni  ve şehirleşme ile kadınların kamusal alanda daha çok vakit geçirdiğine vurgu yapan Yıldız Ramazanoğlu bunun tarih dışında kalan insanların kriz noktaları olduğunu bir an önce çözülmesi gerektiğini ifade ederek sözlerini şöyle tamamlıyor: “Kadın mahfillerinin temiz, güzel, ana bölümünün bir parçası talebinde bulunan kadınları töhmet altında bırakma çabaları İslam medeniyetiyle bağdaşmaz. Zarif bir paravanla yetinmek yerine estetikten uzak tahtalar, bezler, duvarlar kullanmak, karanlık, dar mekânlar üretmek yurdumuza gelen kardeşlerimiz için de sıkıntı verici.”

The post “İyileştirmeye Değer Bir Hikâyemiz ve Yaramız Var” appeared first on Sivil Sayfalar.

Kampanya ekibi birinci yılını doldururken, hem ilk yıl deneyimlerini paylaşmak hem de yeni dönemdeki çalışmalarını kurgulamak için -29.Eylül.2018 tarihinde- genel katılıma açık bir toplantı yaptı. Toplantıya kampanya yürütücüleri ile farklı hikayeler gibi görünse de aslında ortak camii deneyimlerinden geçen kadınlar katıldılar. Kampanya yürütücüleri hangi motivasyonla bir araya geldiklerini, ilk yıl süresince hangi etkinliklerde bulunduklarını paylaştılar. Platform, organizasyon ve benzeri bir yapı oluşturmak yerine; yürütülen çalışmayı sadece cami meselesini ele alan; çözüm odaklı, hedefi camilerin iyileştirmesi olan kurgusu nedeni ile ‘kampanya’ olarak adlandırdıklarını belirttiler.

Kadınlar Camilerde yürütücü ekibi, kampanya ilk yılını geride bırakırken en önemli kazanımlarının camide kadın meselesini gündeme getirmek olduğunu belirtiyor. Bu alanda adım atan ilk oluşum olmasalar da ülke çapında konunun konuşulmasını sağlayan ilk kampanyayı yürütüyor olmalarının, bir dönüşümün başlangıcına katkı sağlamış olmanın ve dünya çapındaki hareketlerle paralel olmasının da heyecan vericiliğine vurgu yapıyorlar.  Somut olarak ise bir caminin kadınlar bölümünün iyileştirilmesi gibi bir kazanımdan henüz bahsedilemiyor. Hedeflendiği şekilde somut değişiklikler için ise tabandan tavana bir hareketten ziyade, yukarıdan, karar vericiler tarafından adım atılması elbette daha etkili olacaktır. Cami meselesine baktığımızda bu karar mekanizmalarının tepe noktasında diyanet bulunuyor. Diyanetin dönemsel olarak yoğunlaştığı temalar arasına bu meseleyi almadığı Türkiye çapında genelleşmesi ve camideki cemaate sirayet etmesi adına Cuma hutbesine ve birçok başka kanala dahil etmediği sürece de konunun Türkiye’nin konuştuğu bir konu haline gelmediği görülebiliyor.  Diyanet konuyu ele aldığında, kadınları dinleyerek ve veriler toplayarak, konu ile ilgili yapılan çalışmaları inceleyerek; bir komisyon aracılığı ile her camide iyileştirmeye gideceğini taahhüt etse, bu noktada kaynağın da sağlanabileceği aşikar. Çünkü mesele bir yandan kaynakla ilgili. Bu noktada belirtmek gerekir ki, camilerin iç mekanı diyanetin; tuvalet ve abdest alma yerleri belediyelerin çalışma alanında. Kadınlar Camilerde ekibi talepleriyle hem diyanete hem de belediyelere çağrı yapıyor. Her iki kurum da iş birliği yapsa ve dönüşme konusunda strateji geliştirse, camilerin büyük bir kısmının çok iyi hale geleceği düşünülüyor. Kadınlar Camilerde ekibi tabandaki hareket ve taleplerle ancak önümüzdeki 15-20 sene içinde gözle görülür değişiklikler olabileceğini ön görüyorlar.

Toplantıda katılımcılar Türkiye ve dünyanın farklı yerlerinde yaşadıkları cami deneyimlerini aktardılar. Modern denilen; cinsiyet eşitliğine göre tasarlandığı duyurulan fakat erkek cemaatin talepleri neticesinde revizyona uğrayan camiler de konuşuldu. Buradan aslında cami iç yapısında cemaatin baskısının ne kadar kritik olduğunu da gözlemliyoruz. Toplumsal baskı bu derece kritikken, büyük değişimler için kadınların daha fazla camide olmasının da çok kritik olduğunu söyleyebiliriz.

Yerel ve ulusal basının ilgisini yoğun olarak çektikleri Fatih camiinde toplu namaz kılma etkinliğinin hikayesini paylaştılar. Etkinliğin temelinde kadın dayanışması ve mücadelesi var. Kampanya yürütücülerini ilk günden Mart 2018 dönemine kadar farklı camilerde buluşup, tartışmalar yürüttükleri, sahayı deneyimledikleri alandan; ilk ses getiren etkinliklerine götüren sebep ise Fatih Camii’nden bir kadının kadınlara ayrılan kapalı bölüm dışında oturduğu için cami imamı tarafından azarlanarak kovulması. Etkinliklerinden ‘Böylesi olaylar bir daha asla yaşanmasın, hiçbir kadın Allah’ın evinden kovulmasın diye aynı noktada hep birlikte namaz kıldık.’ şeklinde bahsediyorlar.

Kampanyanın çıkışının İstanbul’da olmasının tesadüfi değil. Bir kadın grubunun bir araya gelme sistematiği harekete yardımcı oluyor. Başka şehirlerden kampanyanın yürütülmesi için talepler mevcut. Fakat ekip olarak iş güçlerinin ancak kampanyanın devam ettirilmesine yettiğini belirtiyorlar. Kampanyayı kendi illerinde sahiplenerek yürütecek kişilerle ellerinde bulunan içerikleri paylaşarak, gerekli desteği sağlayacaklarını da ekliyorlar.

Haftalık toplantılarına devam eden kampanya ekibi sosyal mecralar vasıtası ile ülkenin dört bir yanından camideki kadın hikayelerinin toplandığı bir nokta olmayı da başarmış durumda. Kadınların site üzerinden ‘İletişim’ sekmesinin altındaki Cami Değerlendirme Formu üzerinden gönderdikleri, #SizdenGelenler hashtagiyle paylaşılan hikayelerin çoğu İstanbul dışından, özellikle Bursa’dan. Çağrılarının ve taleplerinin samimiyeti sayesinde farklı konumlardan, camilerde benzer sorunlar yaşayanların hikayelerini derleyerek kamuoyu ile paylaşıyorlar. Kadınlar Camilerde’ye ulaşmak, hem hikayesini paylaşmak hem de dayanışmak isteyenler kadinlarcamilerde.com web sitesinde bulunan başvuru formu, ‘sizden gelenler’ bölümünü doldurabilir; kadinlarcamilerde@gmail.com adresinden de iletişim sağlayabilirler. Aynı zamanda kampanyanın Facebook, Twitter ve Instagram hesaplarımız aktif, takip edebilir, bu mecralardan da iletişime geçebilirler.

The post Camide Kadın Meselesi Gündemleşirken Geçen Bir Yıl appeared first on Sivil Sayfalar.

Şimdiye kadarki tartışmalarımızda camilerdeki kadın yerlerinin küçük ve eşitsiz olmasından, engellilerin ve yaşlı kadınların camilere erişimindeki kısıtlılıklara, abdesthanelerin yetersizliği ya da kirliliğinden, kadınların kendilerini camilere ait hissedememesine kadar birçok meseleye değindik.

Henüz bir araya gelemediğimiz kadınların da bu konuda benzer veya farklı dertleri olduğunu biliyoruz. Bir araya gelirsek bu dertleri paylaşabileceğimize, azaltabileceğimize, ve çözüme kavuşturabileceğimize inanıyoruz. Gelin, bu çabayı birlikte büyütelim!

Kadınlar Camilerde olarak, her hafta Cuma günleri saat 18.30’da Üsküdar Mihrimah Sultan Camii’nde gerçekleştirdiğimiz buluşmalara sizleri de bekliyoruz. Buluşmalarımızdan ve diğer etkinliklerimizden haberdar olmak ve bizimle iletişime geçmek için sitemizi ve sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz.”

Yakın zamanda çalışmalarına başlayan bu kampanya, geçtiğimiz hafta “Neyi İspatlamaya Çalışıyoruz” isminde bir yazıyı dolaşıma soktu. Yazının ardından #kadınlarcamilerde ve #NeyiİspatlamayaÇalışıyoruz hashtag’leriyle görseller paylaştı. Kısa zamanda oldukça olumlu tepkiler alan bu sosyal medya kampanyasını bir sonraki adıma taşıyan grup, “Fatih Camii’nde Kovulduğumuz Yerde Namaza Çağrı” başlıklı bir etkinlik düzenliyor. 15 Mart Perşembe günü, saat 13.00’de kadınları namaza çağırdıkları bu etkinliğin metni ise şöyle:

“Yakın zamanda Fatih Camii’nde yaşanan, bizi oldukça üzen olaya sitemizde de yer verdik. Bir arkadaşımız kapalı kadınlar kısmının dışında oturduğu için cami imamı tarafından herkesin önünde azarlandı ve kovuldu.

http://kadinlarcamilerde.com/neyi-ispatlamaya-calisiyoruz/

Böylesi bir olay bir daha asla yaşanmasın, hiç bir kadın Allah’ın evinden kovulmasın istiyor, bu olayların üstesinden ancak birlikte hareket ederek gelebileceğimizi düşünüyoruz.

Ve sizleri Fatih Camii’nde, arkadaşımızın kovulduğu yerde, hep birlikte namaz kılmaya çağırıyoruz.

Bizimle kadınlarcamilerde@gmail.com adresimizden iletişime geçebilirsiniz.”

The post Kadınlar Camilerde’den “Fatih Camii’nde Kovulduğumuz Yerde Namaza” Çağrı appeared first on Sivil Sayfalar.