Vakıf, ‘Kente 95 santimden baksaydın neyi farklı yapardın’ sorusunu mimarlara, şehir plancılarına, kamu görevlilerine ve belediye başkanlarına sorarak yeni cevaplar ve çözümler oluşturuyor. 

1960 yılında kurulan Bernard Van Leer Vakfı, Hollanda merkezli bir vakıf. Kurucusu Bernard Van Leer, II. Dünya savaşının yıkıcı etkisini gördükten sonra şirketini vakfa bağışlayarak çocuklara yatırım yapmayı ve böyle bir savaşın bir daha tekrar etmemesi için dünyaya bir katkıda bulunmaya karar vermiş. 2000’lere kadar elliye yakın ülkede faaliyet gösteren vakıf, 94’ten beri de Türkiye’de çeşitli çalışmalara finansal ve teknik destek sağlıyor.

Vakfın 2016-2020 Stratejisi KENT95

Şehirler yetişkinlerin ihtiyaçlarına göre tasarlanırken çocuklar göz ardı ediliyor. Kent95 projesi şehre 3 yaşında sağlıklı bir çocuğun boyu olan 95 santimden baksaydın neyi farklı yapardın sorusuyla yola çıkıyor, çözümler üretiyor. Vakfın Türkiye Temsilcisi Aksakoğlu projeyi şöyle anlatıyor: ‘‘Kent95’in 4 tane çalışma alanı var. Bu 4 çalışma alanı üzerinden İstanbul’da bir çalışma ile başladık. Önce yaptığımız çalışmaya İstanbul95 dedik. Yaptığımız işbirlikleri ile İstanbul’da 2 yılı tamamladık. Şu anda İstanbul95’in de ötesine geçerek İzmir ve Gaziantep Büyükşehir Belediyeleriyle de çalışmaya başladık.’’

‘‘Kente Bakınca Çocukların Nerede Olduğunu Görmüyoruz’’

İstanbul95 projesi kapsamında yürütülen çalışmalardan ilki veriye dayalı karar verme araçları üretmek diyen Aksaoğlu, bu alanda yapılan çalışmaları ve neler yaptıklarını şöyle ifade ediyor. ‘‘Kente bakınca çocukların nerede olduğunu görmüyoruz. İstanbul gibi 15 milyonluk bir kentte acaba dezavantajlı çocuklar nerede sorusuyla başladık. Sadece İstanbul’da 0-4 yaş grubunda TÜİK verilerine göre 1,2 milyon çocuk var. Her yıl 230.000 bebek sadece İstanbul’da dünyaya geliyor. Bu da günde 630’dan fazla demek. Bu çocukların özellikle dezavantajlı olanların kentin nerelerinde yaşadığını görebilmek için TESEV ve Kadir Has Üniversitesi’nin İstanbul çalışmaları merkezi ile birlikte hareket ettik. Dezavantajlı çocukların nerede olduğunu bulabilmek için rayiç bedelleri yani metrekare fiyatları üzerinden belirleme yaptık. Sokak başına metrekare fiyatlarından ortalama mahalle için bir metrekare fiyatı çıkarıldı. Bunun üzerine de TÜİK’ten yaş grupları verisini alıp 0-4 yaş grubunun daha yoğun olduğu yerleri harita üzerinde işaretledik. Böylece İstanbul’un genelinde bütün mahallerine bakarak dezavantajlı çocuklar nerede sorusunun cevabını harita üzerinde gösterebildik. İstanbul’da 39 ilçe var ve bu ilçelerin çocuk ve ebeveynlerine yönelik hizmetleri dağınık bir şekilde ilerliyor. Bunu haritalamak için TESEV gidip ilçe belediyelerinden bu verileri topladı. Böylece hepsini istanbul.kent95.org sitesinde görebilir hale geldik. Böylece parklar, kreşler nerede? Nakit yardımı varsa bunlar hangi mahallelere gidiyor? sorularını önceki haritalarla kesiştirince hizmetler, yardımlar doğru yerlere gidiyor mu? sorusunun cevabı da çıkmış oldu. Bunu sadece biz değil ilgili belediyeler de görebilir hale geldi.’’

‘‘Dünyada Geçerliliği Olan Yöntem Ev Ziyareti Temelli Aile Rehberliği’’

Erken çocukluk döneminin önemine vurgu yapan Aksakoğlu, sadece çocuklara değil ebevynlere de İstanbul95 projesi kapsamında destek sunulduğunu dile getiriyor ve şöyle devam ediyor. ‘‘Bu çalışma alanında Boğaziçi Üniversitesi ile birlikteydik. Dünyada çok geçerliliği olan bir müdahale yöntemi var ev ziyareti temelli aile rehberliği. Bu model genel olarak dezavantajlı aileyi belirleyip hamilelikten 3 yaşa kadar olan dönemde ona destek olacak bir aile rehberini göndermeyi kapsıyor. Boğaziçi Üniversitesi, bu programı geliştirdi ve Türkiye’ye adapte etti. Eksik olan anne depresyonu, beslenme ile ilgili bilgileri de dahil ettiler. 

Program, hamileliğin son 3 ayından başlayıp çocuk 3 yaşına gelene kadar beslenme, depresyon, çocuk gelişimi gibi konularda destek olmayı sağlar hale geldi.’’

İstanbul’da 4 ilçe belediyesiyle çalıştıklarını söyleyen Aksakoğlu, bu belediyelerde 4’er kişilik ekip kurarak hareket edildiğini belirtti. Beyoğlu, Maltepe, Sultanbeyli ve Sarıyer belediyeleri İstanbul95 projesinin çalışma alanlarından oldu diyen Aksakoğlu sözlerini şöyle sürdürdü. ‘‘Belediyeler tarafından oluşturulan ekipler önce Boğaziçi Üniversitesine eğitime gönderildi. Sonrasında sahaya dönüp haritalardan tespit ettikleri mahallelerde hamile anneleri programlara dahil ettiler. Program şu an 2. yılını doldurdu. Programa dahil olan bebeklerde 2 yaşına geldiler. Şu an bir belediye çalışanı en fazla 40 aileye ulaşabiliyor. Bu sayıyı, daha çok aile rehberlik programından yararlanabilir hale gelsin diye yükseltmeye çalışıyoruz.’’

 ‘‘Oyun Parkları 0-3 Yaş ve Ebeveynleri İçin Uygun Değil’’

Çocukların eğlenerek vakit geçirdikleri alanlar özellikle de şehirlerin içerisinde daha da kısıtlı. Bu durum 0-3 yaş çocuklar için daha kötü. Çünkü parklar bu yaş grubu ve ebeveynler için tasarlanmıyor. Aksakoğlu, proje kapsamında bunun üzerine de çalıştıklarını anlatıyor: ‘‘İstanbul95 projesi kapsamında üçüncü yürüttüğünüz çalışma yeşil ve kamusal alanların 0-3 yaş ve ebeveynlerine yönelik düzenlenmesi. Maalesef oyun parkı diye geçen alanlar 0-3 yaş ve ebeveynleri için uygun değil. Plastik kaydıraklar ve salıncaklar en erken 5 yaşından sonra çocuğu oynatabileceğiniz yerler. Hem yeşil alanların hem kamusal alanın daha çok 0-3 yaş ve ebeveynine yönelik düzenlenebilmesi için Superpool mimarlık şirketi ile çalıştık. Superpool, çocuğun gelişim dönemlerine göre ilk 3 yılda açık alanlarda ne tür ihtiyaçları var onları anlatan bir fikir rehberi geliştirdi. Çocuktan bahsediyoruz onu ailesinden bağımsız düşünmemek gerekiyor. Ebeveynin de açık alanlarda ihtiyaçlarına dikkat edilmesi gerekiyor.  Anne eğer kendi de rahat ediyorsa o parka daha sık çocuğu götürüyor. Gittiğinde de o parkta daha uzun süre kalıyor. Dolayısıyla bu fikir rehberinden hareketle yine bu dört ilçede Superpool pilot parklar tasarladı, belediyeler uyguladı. İki tanesinin açılışı yapıldı. Bir tanesi bitmek üzere bir diğeri de 2020’nin ilk üç ayında tamamlanacak. Bunun ötesinde sadece park değil aslında kamusal alanın da 0-3 yaşa uygun hale getirmek mümkün. Seyyar oyun parkı diye bir uygulamayı da hayata geçirdik. Seyyar oyun parkı, çocukların oynamayı en çok sevdiği şeylerden birisi mukavva kutular. Onları kendi hayal güçleri doğrultusunda çeşitli şeylere dönüştürebiliyorlar. Bir yere bir kısım mukavva kutu götürmeniz bile aslında orayı oyun parkı halini dönüştürebiliyor.’’

‘‘Kentleri Orta Yaş Üstü Engelsiz Erkekler Kendilerine Benzeyen Bireyler İçin Tasarlıyor’’

İstanbul95 projesi kapsamında son çalışma alanlarının kent içi hareketlilik olduğunu aktaran Aksakoğlu, şehirlerde küçük çocuklara ve ailelerine yönelik düzenlemeler olmadığını söylüyor. Aksakoğlu bu konuyla ilgili şunlara değiniyor: ‘‘Kentleri orta yaş üstü engelsiz erkekler yine kendilerine benzeyen bireyler için tasarlıyorlar. Küçük bir çocukla karşıdan karşıya geçmek ne kadar vakit alıyor, arabalar ne kadar dikkat ediyor gibi temel şeyleri düşününce kent içi hareketlilikte çözümler üretmeye çalıştık. Uluslararası bir başka STK ile birlikte çalışarak ilk örneğini Maltepe Zümrütevler’de denedik. İşgal edilen bir kamusal alanda arabaları ve çöp konteynırlarını kaldırarak bir kent meydanı haline dönüştürdük. Eğer orada yaşayanlar bu uygulamayı benimserse orası kalıcı hale dönüştürülecek ve benzer uygulamalar sadece Maltepe’de değil başka yerlerde de tekrar ederek yaygınlaştırılacak.’’ 

Yerel yönetimlere çok iş düştüğünü belirten Aksakoğlu, ‘‘Uzun dönemli ve büyük yatırımlar değil, kısa dönemli ve hemen yapılacak bir çok iş var.’’ diyor. Aksakoğlu, bu işleri yapabilmek için de çocuklara yukarıdan kafasını okşayacak mesafeden değil, onlarla göz göze gelmek gerektiğini ve onların boyundan kendi yönettikleri kente bakmaları yeterli olduğunu dile getiriyor. 

The post ‘‘Kente Bakınca Çocukların Nerede Olduğunu Görmüyoruz’’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Aksakoğlu’nun Avukatı Aslı Kazancı, müvekkilinin 2013 yılında başlatılan, Kavala dosyası açısından kullanışlı olduğu düşüncesiyle 5 yıl sonra tekrar kapağı açıldığı anlaşılan bu soruşturmada haksız ve hukuka aykırı bir biçimde tutuklandığını belirterek, “Soruşturma dosyasında gizlilik kararı olduğu İçin inceleme imkanımız olmadı. Ancak yöneltilen sorulardan 2013 yılının Haziran ayı itibariyle Yiğit Aksakoğlu hakkında iletişimin dinlenmesi ve fiziki takip kararları alındığı ve uygulandığı anlaşılıyor. O dönemde iletişimin dinlenmesi ve fiziki takip talep eden savcı, talep doğrultusunda karar veren hakim ve bu kararları uygulayan polis memurları büyük bir ihtimalle bugün FETÖ’den ihraç edildiler. Ancak ne yazık ki onların yarım bıraktığı kumpas dosyası bugün tekrar açıldı” dedi. Aksakoğlu’nun  6 ay boyunca tüm telefon görüşmelerinin kayıt altına alındığı ve her adımının izlendiğinin anlaşıldığını belirten Kazancı, “Her nasılsa “içeriğine ulaşılamamış” bir toplantı nedeniyle 5 yıl sonra tutuklanıyor. Tutuklama kararı, sulh ceza hakiminin kendi vurgusuyla  ‘bu anlamda karanlıkta kalan yönleri olan’ bir delile dayanarak verilmiştir. ‘Şüpheden sanık yararlanır’ ilkesi ihlal edilmiş, karanlıkta kalan yönleri olduğu, yani açık ve net olmadığı kabul edilen bir delil esas alınmış ve savcının talebi doğrultusunda Yiğit Aksakoğlu tutuklanmıştır. Böylece, çözüm sürecine destek için, bölgede yaşanan şiddetin sona ermesi için, şiddetsiz eylem yöntemini savunmuş olan müvekkilimizin, şiddetsiz eylemlerle geziyi yaygınlaştırmaya çalışıyormuş gibi değerlendirildiği ve inanılmaz bir şekilde “cebir ve şiddet” kullanarak hükumeti devirmeye çalıştığının kabul edildiği anlaşılmaktadır.” dedi. Kazancı ‘büyük hukuksuzluk’ olarak nitelendirdiği durumun düzeltilmesi için itirazda bulunacaklarını da kaydetti.

“Sivil Alan Daraltılıyor”

Yiğit Aksakoğlu ile 1990’larda  Avrupa Öğrencileri Forumu Kulübü (AEGEE) çalışmalarında tanıştıklarını belirten Bilgi Üniversitesi’nden Alper Akyüz, “Daha sonra Bilgi Üniversitesi STK Yönetimi Birimi’nde yıllarca birlikte çalıştık. Yiğit Aksakoğlu yıllardır Türkiye’de sivil toplumun gelişmesi, ifade ve düşünce özgürlüğü için çalışmalar yapan, dersler veren, kitap yazan biri. Bu bilgileri daha çok kişiye ulaştırmak için samimiyetle çaba gösteren bir hak savunucusu…Bu haklar temel insani haklar olarak uluslararası sözleşmelerle korunmuş yasal haklardır. Ancak Aksakoğlu tam da bu yasal haklarını toplum yararına kullandığı için tutuklanmış görünüyor.” dedi. Dünyanın genelinde sivil alanın daralması fenomeniyle karşı karşıya olduğumuzu belirten Akyüz, “Türkiye bu konuda biraz daha ön cephede görünüyor. Bu tip operasyonlar herkesi suskunluğa itmek, sivil alanın daralmasına, en temel haklar için bile savunuculuk yapmamaya itmek gibi gayelerle yürütülüyor. Sivil toplum bu tip operasyonlarda genel itibariyle tam da yapılmak istenen amaca hizmet edecek şekilde bir suskunluğa gömülüyor. Bir elin parmağını geçmeyecek itirazlar yükseliyor. İtirazların ille sert bir muhalefetle yapılması gerekmiyor. Burada öncelenmesi gereken; bu tip operasyonların, tutuklamaların sivil toplumun anayasal haklarla teminat altına alınan toplantı yapma, örgütlenme özgürlüğü gibi ana faaliyet alanlarını tehdit eden bir durum olduğunun gözler önüne serilmesidir. Bu sadece operasyona maruz kalanların değil tüm sivil toplum camiasının sorun etmesi gereken bir durum, çünkü daraltılan hem bizim hem de toplumun özgürlük alanı…” diye konuştu. Çocuğun iyi hali için çalışan Yiğit Aksakoğlu’nun çağrıldığı taktirde ifade vermeye kolaylıkla gidebilecekken, sabahın erken saatlerinde gözaltına alınmasının büyük bir haksızlık ve ironi olduğunu dile getiren Akyüz, “Biri 7, diğeri 2,5 yaşında iki çocuğu var. Bu onlar için başlı başına bir travma. Aynı zamanda eşi için de çok zor bir durum. Aile yakınları, arkadaşları destek olmaya çalışıyor ama çocuklar olağanüstü bir durumun yaşandığının farkında, gözaltının kendisi zaten yeterince travmatik.” dedi.

“Yaşatılanlar İçin Özür Dilenmeli”

Yiğit Aksakoğlu ile geçtiğimiz yıllarda ‘asker hakları’ alanında önemli çalışmalar yürüten akademisyen Tolga İslam da, bu yanlıştan bir an önce geri dönülmesini dile getirdi. Aksakoğlu’yla 2011 yılında toplumdaki hemen herkesi doğrudan ya da dolaylı etkileyen ‘asker hakları’ konusunda hak savunuculuğu yaptıklarını belirten İslam, “Türkiye’de on yıllardır devam eden, herkesin bildiği ama kimsenin bir şey yapmadığı bir konuyu, zorunlu askerlik sırasında erlerin yaşadığı kötü muameleleri, hak ihlallerini görünür kılmaya çalıştık. Bu sorunun ortadan kaldırılması için bir çok faaliyet yaptık. Defalarca Meclis’e gittik, çoğunluğu Ak Partili olmak üzere bir çok milletvekili ile görüştük. Savunma Bakanıyla görüştük, medya üzerinden görünür olması için çabaladık. Ve netice de aldık, askerlerin işkence gördüğü diskolar (disiplin koğuşları) kaldırıldı. Rütbeli askerlerin zorunlu askerlere karşı tavırlarında hissedilir değişiklikler oldu.” Dedi. Bu çalışmaları küçük bir ekiple yaptıklarını belirten İslam, “ Tamamen gönüllü olarak, kendi kişisel zamanından, ailesine, çocuklarına ayıracağı zamandan çalarak, kimsenin umursamadığı toplumsal bir sorunun ortadan kalkması için yıllarını veren, emek harcayan biridir Yiğit… Toplumda böyle insanların sayısı zaten çok az. Yiğit gibi insanların cezalandırılması değil, ödüllendirilmesi gerekir. Yiğit’in bir an önce serbest bırakılması gerek ama bu yeterli değil. Bu yaşatılanlar için kendisinden özür de dilenmeli” şeklinde konuştu.

Roman hakları olmak üzere sivil toplum çalışmalarıyla bilinen Hacer Foggo da, Yiğit Aksakoğlu’nun sivil toplum alanında uzmanlaşmış biri olarak kendisiyle birlikte bir çok kişiye eğitimler verdiğini kaydetti. Aksakoğlu’ndan çok şey öğrendiğini ve hak temelli sivil toplumun oluşmasında katkılarının çok olduğunu dile getiren Foggo, “Özellikle son yıllarda erken çocukluk eğitimi ile ilgili yaptığı çalışmalar çok önemli. Bu alanda çalışan; sivil toplumu, akademiyi, belediyeyi, okulu, kamuyu da dahil ederek modeller oluşturan pek kimse yok. Yiğit iyi bir dünya için ve çocukların geleceği için çalışan bir arkadaşımız değil ceza evine göndermek bugüne kadar yaptıkları için ödüllendirilmeli.” diye konuştu. Foggo sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada da; “Bugün Dünya Çocuk Hakları Günü çocukların da, bebeklerin de haklarını yıllardır gözetip kollayan arkadaşımızı bırakın” dedi.

Yiğit Aksakoğlu Kimdir?

Yiğit Aksakoğlu, Yıldız Teknik Üniversitesi’nde İnşaat Mühendisliği eğitimi aldıktan sonra master için İngiltere’ye gitti.  London School of Economics’te Sivil Toplum Yönetimi üzerine yüksek lisans yaptı. 10 yıldır çeşitli sivil toplum kuruluşlarında gönüllü ve profesyonel olarak çalıştı. Üniversiteler, STK’lar, kamu kurumları ve vakıflar olmak üzere birçok kuruluş ile işbirliği yürüten Aksakoğlu, Bernard van Leer Vakfı, Türkiye Temsilcisi olarak İstanbul95 projesinin koordinatörlüğünü yapmaktadır. Aksakoğlu, lisans eğitimi aldığı inşaat alanında çalışmak istemeyip, sivil toplum alanında yüksek lisans yapmasının sebebini şöyle anlatıyor…

Aksakoğlu’nun tutukluluğuyla ilgili sosyal medyada yapılan yorumların bazıları şunlar…

The post Çocuk Hakları İçin Çalışan Aksakoğlu’nun Tutukluluğuna İtiraz appeared first on Sivil Sayfalar.