Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı’nın (IPA) ikinci döneminde (2014-2020) sivil toplum, demokrasi ve yönetişim sektörü altında bir alt sektör olarak belirlendi. Bu doğrultuda AB Başkanlığı da sivil toplumla birlikte çalışma ve proje yürütme deneyimleri nedeniyle sektörün lider kuruluşu olarak görevlendirildi. Başkanlığımız, sektörün planlamasında katılımcı bir yaklaşım benimsedi ve sivil toplum alanı ile ilgili olan kurum ve kuruluşları sürece dahil etti. 2016 yılından bu yana 15’in üzerinde danışma toplantısı düzenledik. Sivil toplumdan çevrim içi görüş ve öneriler aldık. Gelen görüşleri değerlendirerek, mümkün olduğunca programlama dokümanlarına da yansıtmaya gayret ettik. Sürece ilişkin aldığımız olumlu geri bildirimler ve hibe programlarına yapılan yüksek sayıda başvuru, sivil toplum alanının ihtiyaçlarına yönelik planlı işleyişin karşılık bulduğunun somut bir göstergesi. 

Sivil topluma yönelik sektörel yaklaşımımızın bir diğer önemli çıktısı, projeler vasıtası ile kamu kurumları ve STK’ların ortak platformlarda bir araya gelmelerinin sağlanması ve kamu-STK işbirliğine ilişkin elverişli ortamın yaratılması oldu. Kamu-STK işbirliğini güçlendirmek amacı ile geçmiş yıllarda uygulanmış başarılı hibe programlarını farklı çalışma alanları altında tekrar hayata geçirdik; yeni programlar tanıttık ve hâlihazırda STK’larla çalışan kamu kurumlarımıza yönelik destek mekanizmaları geliştirdik. Bütün bu gayretlerimiz neticesinde sivil toplumun kamu nezdinde tanınırlığı ve bilinirliği arttı. Artık, kamu kurumlarımız IPA kapsamında sivil toplum alanında daha fazla proje uygulamak istiyorlar. 

Ulaşılan bir diğer önemli sonuç ise yukarıda bahsettiğim hususlar ile bağlantılı olarak sivil toplum alanında çalışan kurum ve kuruluşların kapasitelerinin geliştirilmesi oldu. Hibe programlarına yapılan başvuruların sayıca hayli yüksek olması, kamu kurumlarımızın sivil toplum alanında daha fazla proje uygulamak istemesi, hibe faydalanıcıları tarafından uygulanan projelerin niteliğindeki artış vb. hususlar önemli bir kapasite ilerlemesine işaret ediyor. Ama tabii ki bu yeterli değil. Bu hususta daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç var.

IPA’nın 2021-2027 yıllarını kapsayan üçüncü döneminde (IPA-III) sektörel öncelikler AB tarafından beş tematik pencere altında toplandı (Pencere 1: Hukukun Üstünlüğü, Temel Haklar ve Demokrasi; Pencere 2: İyi Yönetişim, Müktesebat Uyumu, Stratejik İletişim ve İyi Komşuluk İlişkileri; Pencere 3: Yeşil Gündem ve Sürdürülebilir Bağlantısallık; Pencere 4: Rekabetçilik ve Kapsayıcı Büyüme; Pencere 5: Sınır ötesi İşbirliği). Bu düzenleme neticesinde, sivil toplum, Pencere 1’in altında bir öncelik alanı olarak belirlendi. Dolayısıyla sivil toplum alanında desteklerin de devam etmesi öngörülüyor. Ancak, söz konusu desteklerin miktarı şu an için kesin olarak belirlenmiş değil. Tüm sektörlerde IPA-III ile ilgili hazırlıklar AB tarafında ve kamu kurumlarımız nezdinde devam etmektedir. AB Başkanlığı olarak sivil toplum sektörünün yeni döneminde hayata geçirilebilecek projeleri kamu kurumları ve STK’larla istişare ediyoruz. IPA-III döneminin planlamasına ilişkin çevrim içi bir danışma süreci başlattık. IPA-III dönemi sivil toplum destekleri ile ilgili görüş vermek isteyen herkes www.siviltoplumsektoru.org adresini ziyaret ederek sürece dâhil oldular. İleriki dönemlerde de bu tür danışma süreçlerini sürekli kılmanın gayreti içinde olacağız. 

IPA’nın ikinci döneminde Sivil Toplum Sektörü altında dört ana öncelik belirlenmişti (kamu-sivil toplum işbirliğinin güçlendirilmesi, STK’lara yönelik yasal çerçevenin iyileştirilmesi, STK’ların kapasitesinin güçlendirilmesi, sivil toplum diyaloğunun geliştirilmesi). Söz konusu öncelik alanları 2020 sonrası dönem için revize edilecek mi? 2014-2020 döneminde AB tarafından Türkiye’ye tahsis edileceği ifade edilen ve fakat çeşitli nedenlerle kesintiye uğrayan 4,5 milyar avro tutarındaki mali yardımın 190 milyon avrosunun sivil toplum sektörü altında yürütülecek proje ve programlara ayrıldığı belirtilmişti. Bu miktarın yeni dönemde artmasına ve sivil alana daha çok kaynak tahsis edilmesine dair bir yaklaşım var mı?

IPA-III döneminde, geçmiş dönemlerden farklı olarak, aday ve potansiyel aday ülkelere yönelik münferit bir tahsisatta bulunulmayacak. Başka bir deyişle, yaklaşık olarak 14 milyar avro civarında bir havuz fon söz konusu olacak. Genişleme bölgesi ülkelerinin teklif edeceği projeler, AB tarafından ilgililik ve olgunluk kriterleri itibarıyla uygulanabilir bulunduğu ölçüde fonlardan yararlanabilecek. Az evvel de belirttiğim gibi, sivil toplum Pencere 1’in altında bir öncelik alanı. Ancak, AB tarafından öncelik alanlarının her biri için ne kadar tahsisat yapılacağı henüz açıklanmadı. Dolayısıyla sivil toplum önceliği için ne kadar bir kaynak ayrıldığını bilmiyoruz. Bununla birlikte AB Başkanlığı IPA-III döneminde de teklif edeceği projelerde, ikinci dönemde izlediği dört ana önceliği esas almaya devam edecek. Sivil sektörde yer alan kurumlarımızın sahip oldukları deneyim ve kurumsal kapasiteleriyle faydalı projeler geliştireceğine ve bunun neticesinde ülkemize önemli miktarda AB fonu kazandıracağına inanıyoruz. Başkanlık olarak bu süreçte ihtiyaç duyulacak her türlü teknik desteği ve yardımı elbette ki vereceğiz. 

Söz konusu öncelikler arasında yer alan kamu-sivil toplum işbirliği için Başkanlığınızca hangi çalışmalar yürütülüyor? Bu konuda mevcut durumu nasıl değerlendirirsiniz? 

Kamu ve STK’ların beraber çalışması elzem, ama bunun tüm ülkede yaygınlaşması çok kolay bir süreç değil. Sivil toplum sektörü altında bu alana ilişkin projeleri uygulamaya gayret gösteriyoruz. Hem İçişleri Bakanlığı ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile pilot projeler gerçekleştirdik hem de sivil toplum ve kamu işbirliğini destekleyen hibe programları tasarlayarak uyguladık. Projelerin sonuçlarından edindiğimiz deneyim, kamu-STK işbirliğinin yerel düzeyde daha kolay kurulabildiği yönünde. Yerelde kurumların ve kişilerin birbiri nezdinde tanınırlığı ve işbirliği yapma potansiyeli daha yüksek olabiliyor. Bu noktadan hareketle STK’lara yönelik sağladığımız fonlarda yerel yönetimlerin, bu fonların sağlandığı projelerin içerisinde ortak ve/veya iştirakçi olmasını destekliyoruz. Ayrıca, önümüzdeki dönem yerelde kamu-STK işbirliğini desteklemeye yönelik olarak İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü, Türkiye Belediyeler Birliği ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile birlikte çalışacağımız yeni bir projeye başlayacağız. 

Avrupa Birliği Başkanlığı, bu program ile kamu kurumları ve STK’lar arasında etkin işbirliklerinin oluşturulmasında kolaylaştırıcı rol üstlenmiş oldu. Bu işbirliklerinin devam etmesini bekliyoruz. Ne var ki, Başkanlığımız bünyesindeki iş plan ve programlarımız dikkate alındığında, Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programının devamının olacağını söylememiz kolay gözükmüyor. Bununla birlikte, IPA-III döneminde de kamu-STK işbirliğini desteklemeye yönelik farklı türde projelerin geliştirilmesi planlarımız arasında bulunuyor.

Sivil Toplum Destek Programı kapsamında yer alan ve kamu-STK işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan “Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı” altında yürütülen projeleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Projeler hedeflerine ulaşabildi mi? Kamu-STK işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik yeni projeler planlıyor musunuz? 

Başkanlığımız tarafından uygulanan Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında yürütülen 10 proje ile kamu kurumları ve STK’lar arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesini ve STK’ların kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesini hedefledik. Toplam 4,3 milyon avro kaynak aktarılan Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı projeleri ile sanat, sosyal girişimcilik, otizm, kent ağları, nefret söylemiyle mücadele vb. alanlarda faaliyet gösteren Türkiye’nin güçlü STK’ları kamu kurumlarıyla bir araya gelerek aralarındaki işbirliğini güçlendirdiler; ortak çalışmalara imza attılar. Başta belediyeler olmak üzere, kamu kurumlarıyla işbirliği içerisinde yürütülen projelerin faaliyetlerinin 2021 yılına kadar devam etmesi öngörülüyor. Bugün erişmiş olduğumuz noktadan bakıldığında, Programın belirlenen hedefine ulaşacağını memnuniyetle gözlemliyoruz. Örneğin, Vehbi Koç Vakfı sosyal girişimcilik alanında muazzam bir farkındalık yarattı. Sosyal girişimcilik ile ilgili mevzuatın geliştirilmesine ilişkin politika önerileri üzerine de çalışıyor. Tohum Otizm Vakfı bir Ulusal Otizm Ağı kurdu ve bu ağ ile birlikte Ulusal Otizm Eylem Planının izlemesini yapıyor. Geçtiğimiz aylarda TBMM araştırma komisyonu tarafından Otizm Araştırma Raporu yayımlandı. Raporda, Ulusal Otizm Ağının önemli katkıları söz konusu. Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı stratejik plan izlemesinde yerel yönetim-STK işbirliğini etkinleştirmeye yönelik bir Dijital Katılım Aracı geliştiriyor. Türkiye Kadın Girişimcileri Derneği Kamu İhale Kanunu’nda kadınlara yönelik pozitif ayrımcılık yapılması ile ilgili bir yasa önerisi üzerinde çalışıyor. Bunlar sadece birkaç örnek. Şimdiye kadarki tespitlerimiz, bütün projelerimizin çıktılarının beklediğimizin de ötesinde olduğu yönünde. Ayrıca, yaratmış oldukları etkileşim, ulaştıkları veya sonuçları itibarıyla dokundukları kişi sayısı, özellikle sosyal medyada milyonlarla ifade ediliyor. 

Ancak, içinde bulunduğumuz pandemi süreci projelerimizi de olumsuz yönde etkiledi. Ortaklıklar ve Ağlar hibe faydalanıcıları ne yazık ki çalışmalarının ivme kazandığı bir dönemde pandemi ile karşılaştı. Sürecin başında yaşanan aksaklıklar moral bozukluğuna yol açsa da, akabinde gerçekleştirdikleri uyum sayesinde hedef grupları ve ortaklarıyla daha sıkı işbirlikleri kurdular. Çevrim içi platformlarda sürdürdükleri faaliyetler ile hedeflediklerinden daha fazla kişiye erişim imkânı buldular. 

Avrupa Birliği Başkanlığı, bu program ile kamu kurumları ve STK’lar arasında etkin işbirliklerinin oluşturulmasında kolaylaştırıcı rol üstlenmiş oldu. Bu işbirliklerinin devam etmesini bekliyoruz. Ne var ki, Başkanlığımız bünyesindeki iş plan ve programlarımız dikkate alındığında, Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programının devamının olacağını söylememiz kolay gözükmüyor. Bununla birlikte, IPA-III döneminde de kamu-STK işbirliğini desteklemeye yönelik farklı türde projelerin geliştirilmesi planlarımız arasında bulunuyor.

 STK’ların savunuculuk ve yönetimsel kapasitelerini artırmayı amaçlayan Yerel STK’lar Hibe Programınız hakkında bilgi verir misiniz?  Programın hedeflerine ulaştığını düşünüyor musunuz? Benzer alanlarda çalışan diğer sivil toplum kuruluşlarının savunuculuk faaliyetlerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Program, “taban kuruluş (grassroots)” adını alan ve daha çok yerel düzeyde faaliyet gösteren STK’ların kurumsal kapasitesini güçlendirmek, lobicilik ve savunuculuk faaliyetlerini desteklemek ve iletişim becerilerini geliştirmek hedefleriyle kurgulandı. 15 farklı ilden 38 projeye 2,1 milyon avro destek sağlandı. 2 Ocak 2019 tarihinde başlayan program, bir yıl sonra 1 Ocak 2020’de sona erdi. Ağ kurma ve kapasite geliştirme, sağlık, çevre, kültür, sanat, engelli hakları, kadın hakları, diğer hak temelli çalışmalar, yenilikçilik, afet ve gönüllülük vb. alanlarda uygulanan projelerin birbirinden değerli çıktıları oldu. Program faydalanıcısı STK’larımız uygulama sürecinde gönüllü ve üye sayılarını artırdılar. Bazı STK’larımız program kapsamında istihdam olanaklarını artırdı. Sağlık alanında proje yürüten STK’larımız bilimsel çalışmalar gerçekleştirdiler. Engellilik alanında çalışan STK’larımız engelli haklarına ilişkin aktif vatandaşlığı geliştirmek üzere faaliyetler yürüttüler. 

Özellikle yerel düzeyde çalışmalar sürdüren imkânları kısıtlı STK’ların çalışmalarını çok anlamlı ve değerli buluyoruz. Faaliyet gösterdikleri alanın sorunlarına daha etkili ve hızlı çözümler yaratabiliyorlar. Bazı durumlarda köklü STK’lara göre daha çabuk harekete geçebiliyorlar. Bu itibarla, varlıkları sivil toplum sektörünün gelişimi ve ülkemize sağladığı katkı bakımından çok kıymetli. Gelecek dönemde de desteklenmelerini önemsiyoruz. 

Sektör içinde ağlar ve platformların artan bir görünürlüğü söz konusu. Sürdürülebilir ve etkin sivil toplum faaliyetleri için mevzuatın ve sahada karşılaşılan uygulamaların yakınlaşmasını ve örtüşmesini gerekli görüyoruz.

AB Başkanlığı gelecek dönemde hibe programlarının başvuru koşulları vb. konularda bir değişikliğe gidecek mi?  

Hibe programları ile ilgili bütün süreçler Avrupa Birliği’nin, dış yardımlarının kullanımına ilişkin olarak benimsediği mevzuat çerçevesinde yürütülüyor. Dolayısıyla AB Başkanlığı’nın sürece yönelik tek başına esnekliğe gitmesi veya inisiyatif alması mümkün değil. 

Sivil toplum uzmanları gerek bürokratik kurallar gerekse denetimler açısından formel yapılardan uzaklaşıldığından daha informel ağların arttığından bahsediyorlar. Siz bu görüşlere katılıyor musunuz? Örneğin, son yıllardaki örgütlenmelere baktığımızda, dernek ve vakıf gibi kurumsal yapılar yerine, çevrim içi olarak, genelde konu bazlı kurulan ve sonrasında dağılan girişim grupları gibi yapıların veya platformların öne çıktığını görüyoruz. Yapılanmada yaşanan bu değişikliklerin size göre nedeni ne olabilir? 

Türkiye’de sivil alanı düzenleyen mevzuat ve buna ilişkin uygulamaların geliştirilmesi amacıyla kamu kurumları ile sivil toplumun bazı ortak girişimleri söz konusu. Bunların yanında birlikte yürütülen çalışmalar mevcut. Yine de bu çaba, hayatın olağan akışının gerisinde kalabiliyor. Teknoloji ve iletişim kanallarındaki çeşitlenme ve gelişim, örgütlenme konusunda da olanakları artırmış durumda. Türkiye’de informel sivil toplumun büyüklüğüne ilişkin kesin sayılar vermek maalesef kolay değil. Başkanlığımız ve bazı sivil toplum kuruluşları tarafından yapılan araştırmalar sayesinde takip edebildiğimiz ağ ve platformlar mevcut olmakla beraber, eskiye nazaran yaygınlaşmakta veya etkinleşmekte olduklarını söyleyemiyoruz. Ancak sektör içinde ağlar ve platformların artan bir görünürlüğü söz konusu. Sürdürülebilir ve etkin sivil toplum faaliyetleri için mevzuatın ve sahada karşılaşılan uygulamaların yakınlaşmasını ve örtüşmesini gerekli görüyoruz. 

COVID-19 pPandemisinin sivil toplum üzerinde yaratmış olduğu etkileri yürüttüğünüz hibe programları açısından nasıl değerlendirirsiniz? Bu dönemde destek verdiğiniz STK’larla görüşerek durum tespiti yapıyor musunuz?

Başkanlığımızın yürüttüğü hibe projelerinin birçoğu COVID-19 Pandemisi sebebi ile projelerini askıya almak durumunda kaldı. Gerek profesyonel STK çalışanları gerekse istihdamları proje bütçelerinden finanse edilen personel, bu süreçte kendilerinden beklenildiği ölçüde sahaya inemedi. Ancak dijital araçlar vasıtasıyla hedef kitlelerine ulaşma gayretinde oldular. Bu süreçte, Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programındaki gibi hedef kitlesini genişletebilen STK’larımız da oldu. Diğer yandan hibe verdiğimiz projeler gerek proje bütçesinden temin etmiş olduğu kaynakları gerekse de beşeri ve mali öz kaynaklarını kullanarak ülkemizin COVID-19 Pandemisiyle mücadelesine katkıda bulunan faaliyetler yürüttüler. Nitekim bir hibe faydalanıcımız, projesi kapsamında satın alınan 3 boyutlu yazıcılarla sağlık çalışanları için yüz siperliği üretimi gerçekleştirdi. Bu tür yaratıcı ve başarılı örnekler, pek çok olumsuzluğun yaşandığı bir süreçte bizlere umut kaynağı olması bakımından son derece kıymetliydi. 

Sürecin başladığı Mart ayının ikinci haftasından itibaren hibe faydalanıcısı STK’larımızın yetkilileri ile uzmanlarımız sürekli temas halinde oldular. Başkanlık olarak hangi faaliyetleri ne derece etkilenecek, faaliyet planlarında ne gibi değişiklikler yapılabilir, projelerin süresinde veya faaliyet takviminde bir güncelleme gerekir mi, ya da projelerin sonuçları olumsuz etkilenecek ise geçici bir dönem için projeleri askıya almak gerekir mi gibi konularda kendileriyle istişare halinde olup durum tespitinde bulunduk. Güncel gelişmeler ışığında harekete geçebilmek için yakın iletişim içerisinde olduk. Bu çerçevede, hibe faydalanıcılarımızın sözleşme makamı ile olan ilişkilerinde de yönlendirici ve destekleyici bir yaklaşım sergiledik.

COVID-19 Pandemisi kısa ve uzun vadede sivil toplumu “riskler ve fırsatlar” açısından nasıl etkiler? Öngörünüz nedir? 

COVID-19 Pandemisi nedeniyle kısa ve uzun vadede ekonomide yaşanması muhtemel durgunluk, elbette ki STK’ların ana gelir kalemlerini oluşturan bağış ve aidat toplamasını da olumsuz yönde etkileyebilecektir. Bu manada finansal sürdürülebilirlik konusunda birtakım risklerin ortaya çıkacağını öngörebiliriz. Finansal sürdürülebilirlikteki risklerin yanı sıra, salgının yarattığı endişe ortamı STK’ların paydaşları ile fiziki olarak bir araya gelmelerini gerektiren faaliyetlerin ötelenmesine yol açabilecektir.

Ancak bu krizin beraberinde getirdiği bir takım fırsatlar da oldu. Bu dönemde sivil toplum kuruluşlarımız dijital dönüşüme büyük ölçüde uyum sağladı. Dijital araçları etkin olarak kullanabilen STK’lar; lobicilik, savunuculuk, karar alma mekanizmalarına katılım gibi alanlarda elbette fark yaratacaktır. Sosyal medyanın hayatımızdaki rolü uzunca bir süredir aşikâr. Salgın döneminde ise sosyal medya kanalları daha aktif şekilde kullanıldı. Bu tecrübenin, önümüzdeki dönemde STK’larımızın hedef kitlelerini etkileme konusunda önemi yadsınamaz bir kazanım olarak karşımıza çıkmasını bekleyebiliriz.

Tarihin değişik dönemlerinde salgınlarla mücadelede sivil toplum kuruluşlarının, sivil inisiyatiflerin üstlendiği etkin rolü görüyoruz. Bunun en güzel örneklerden bir tanesi 1918’de Veremle Mücadele Osmanlı Cemiyeti’nin kurulması ve cemiyetin veremle mücadeleye sağladığı gönüllü katkı. Sınır ve sınıf tanımaksızın toplumun her kesimini sarsıcı bir şekilde etkileyen bu ve benzeri krizlerde sivil toplumun önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Gelecekte, kamu-sivil toplum işbirliğinin müşahede edildiği alanlar arasında, insani krizlerle mücadelenin de yer alabileceğini düşünüyoruz. 

Pandemi dönemine dair Başkanlığınızca bir strateji veya eylem planı geliştirildi mi? 

Belirli bir strateji ve eylem planı hazırlamamakla birlikte, içinden geçtiğimiz sürecin olumsuz etkilerini en aza indirmek amacıyla olabildiğince çabuk hareket ettik ve bir dizi eylemi hayata geçirdik.

Pandemi sürecinde AB Mali Yardımları kapsamında sivil toplum sektörü lider kuruluşu olarak STK’larla Başkanlığımız arasında yıllar içerisinde kurulmuş olan bağı canlı tutmak için bizler de dijital araçların sunduğu nimetlerden yararlanma yoluna gittik. Sosyal medya araçları üzerinden yaptığımız canlı yayınlar ve muhtelif uygulamalar üzerinden yaptığımız çevrim içi toplantılar vasıtasıyla sivil toplumu ilgilendiren birçok konuda eğitim, bilgilendirme ve istişareler gerçekleştirdik. 

Öte yandan, hibe desteği sağladığımız projelerin hedeflediği sonuçlara ulaşabilmelerinin önünde engel teşkil edebilecek olan pandemi sürecinin etkisini azaltabilmek amacıyla Avrupa Komisyonu, AB Türkiye Delegasyonu ve Merkezi Finans ve İhale Birimi nezdinde gerekli girişimlerde bulunduk. Örneğin, hibe desteği verdiğimiz projelere ilişkin olarak birtakım bürokratik süreçlere tabi olan değişiklik işlemlerinde salgınla mücadele koşullarına uygun esnekliklere gidilmesi de aldığımız aksiyonlar arasındaydı.

Pandemi döneminde STK’lara ne öneriyorsunuz? Belirsizliğin sürmesi ve proje etkinliklerinin ertelenmesi ya da iptali ile karşı karşıya olan STK’lar ne yapsınlar? Nasıl bir yol izlesinler? 

AB hibe programları altında proje yürüten STK’lara bu süre zarfında bulunabileceğimiz en temel tavsiye, sözleşme makamı ve hibe programının faydalanıcısı kuruluş ile sürekli irtibat halinde olmaları ve atacakları adımlar hakkında bu kurumları önceden bilgilendirmeleri olur. Projeleri kapsamında etkinliklerin iptali durumunda projenin başarılı bir şekilde tamamlanması için nasıl bir yöntem izleneceği konusunda söz konusu kurumlarla işbirliği içinde olmak, sürecin en az hasarla atlatılmasına yardımcı olacaktır. 

Salgın günlerini sivil toplumun dijitalleşme sürecini hızlandıran ve sivil alanı dönüştüren bir faktör olarak değerlendirir misiniz? 

Pandeminin sivil topluma yönelik en büyük etkisinin, dijital dönüşümün hızlanması olduğunu söylemek yanlış olmaz. Özellikle sivil toplum sektörü altında yürüttüğümüz hibe programları kapsamında projeler uygulayan hibe faydalanıcısı STK’lar açısından değerlendirdiğimizde, yaşanan ilk şokun ardından hızlı bir şekilde faaliyetlerin dijital platformlara taşınmaya başladığını görüyoruz. Sivil toplum sektörünün lider kuruluşu sıfatıyla pandeminin ilk günlerinde sürecin projeler açısından nasıl yönetileceği ile ilgili bazı endişelerimiz söz konusuydu. Ancak gördük ki, dijital ortamlarda gerçekleştirilen birçok faaliyetin beklenenin ötesinde etkileri olabiliyor. Her şeyden önce, daha fazla insana ulaşabiliyor ve etkin bir yaygınlaştırma planı yürütebiliyorsunuz. Fiziksel ortamlarda hedef gruplarınız sınırlı kalabilirken dijital ortamlarda bir anda çeşitlenebiliyor. Hem biz hem de birçok hibe faydalanıcımız pandemi sürecinde bu hususları somut olarak deneyimledi. Önümüzdeki dönemde dijital dönüşümün sivil toplum alanındaki etkilerinin artarak devam edeceği öngörülebilir.

The post ”Gelecekte Kamu-Sivil Toplum İşbirliğinin İnsani Krizlerle Mücadelede de Yer Alabileceğini Düşünüyoruz”  appeared first on Sivil Sayfalar.

Bu çalışmalar ışığında akademisyenler, uzmanlar, STK’lar ve öğrencilere yönelik bir tartışma platformu sağlamak, topluma ve karar alıcılara uygulanabilir politika önerileri sunmak için bağımsız çalışmalar yürütmekte.

Koronavirüs salgını sebebiyle yaşanan bu süreçte sorunlara karşı birlikte çözüm bulmak, olası ortak zeminleri analiz etmek ve akademik araştırmalarla desteklenen fikir alışverişi için 13 Nisan tarihinden itibaren her Pazartesi saat 15:00’te “Salgın ve Toplum” webinar serisini başlatıyorlar.

Kayıt olmak için buraya tıklayınız.

The post “Salgın ve Toplum” Webinar Serisi Başlıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Antalya’daki yerel çalışmalarda gençliğin kültür sanat spor eğitim alanlarında aktif olmasını teşvik etmek ve buna imkan, fırsat yaratmak amacıyla özellikle yerel yönetimlerin yaptığı faaliyetler vasıtasıyla fırsatlar sunmak motivasyonuyla bir araya gelen üyeler ile 2012 ocak ayında derneğimizi kurduk.

Neler yapıyorsunuz, çalışmalarınızdan bahsedebilir misiniz? Nasıl bir boşluğu dolduruyorsunuz?

Derneğimiz 2012 yılından itibaren yereldeki belediyelerin yaptığı faaliyetlere paydaş olarak katılım sağlamıştır, sonrasında Avrupa Birliği projelerine özellikle Erasmus+ projelerine yoğunlaşıyor. 2014’te yeni başlayan Erasmus+ programı kapsamında kabul edilen ilk projesini gerçekleştiriyor. Kasım ayında ve sonrasında değişik projelere de ortak olmaya, projeleri yönetmeye devam ediyor. Özellikle 2013 yılından bugüne 294 gönüllümüzü projelere gönderdik ve bundan sonraki süreçlerde de göndermeye devam edeceğiz. IPA-2 programı kapsamındaki hibe programları için projeler yazmakta veya ortaklık kurmaktayız. ESC (Avrupa Dayanışma Programı) programına Büyük Hedef Derneği (BHD) olarak akredite başvurumuzu hazırlıyoruz. Avrupa’dan da Antalya’ya gönüllü getirmek istiyoruz. 

Dernekte kadın erkek eşitliği var mı? Toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetiyor musunuz?

Derneğimizde kadın erkek eşitliği var hatta kadınlar çoğunlukta. Toplumsal cinsiyet eşitliğine dikkate ediyoruz. Derneğimizin yeni üye yapılanma sistemi var, artık dernekle ilgilenmeyen üyelerimiz dernekten ayrılıyorlar, biz de derneğimizin yeni üye yapılanmasında toplumsal cinsiyet eşitliğine kadın erkek eşitliğine hatta LGBTİ+ bireyleri varsa bu bireylerin de katılmasına fırsat sağlayacak bir yapılanma içerisindeyiz. Bu yapılanmamız halen devam etmekte bu derneğin ortaya çıkaracağı yeni stratejik plan ve stratejik hedefler kapsamında da önemli olacaktır. Daha aktif daha çalışkan daha üretken üyelerle yeni bir yapılanma olacak ve bu kapsamda da yeni görev dağılımları ve stratejik çalışmaları gerçekleştirmek istiyoruz. 

Yerelde işbirliği yaptığınız kurumlar var mıdır?

Evet, Antalya’daki yerel yönetimlerden iş birliği yapıyoruz, bunun haricinde STK’larla iş birliğimiz var bu iş birliğimizi daha da geliştirmeye çalışıyoruz. Antalya’da bir gençlik ağı kurmaya çalışıyoruz, bu kuracağımız gençlik ağı bir platform olacak, bunun için de gençlik alanında çalışma yapan STK’lar ile de iş birliklerimiz devam ediyor.

Kendi ilinizde sizinle aynı alanda çalışan başka dernekler var mı? Birbirinizden haberdar misiniz ya da birlikte çalışabiliyor musunuz? 

Evet, kendi ilimizde benzer alanda çalışan derneklerle yakın iş birliğimiz var birçoğu ile görüşüyoruz. Ortak projelerde yapıyoruz. Birbirimizin projelerine de katılım sağlıyoruz. Bu anlamda iş birliğimiz gerçekten daha kurumsal bir hale dönüşmüş durumda Antalya genelinde kuracağımız gençlik platformunda da yerelimizde yapacağımız gençlik çalışmaları daha koordineli daha organize bir çatı altına getirmeyi hedefliyoruz ve arzuluyoruz. 

Nasıl ayakta kalıyorsunuz, sürdürülebilirliği nasıl sağlıyorsunuz? 

Derneğimizin ayakta kalma süreci ekonomik yapısı tamamen proje bazlı, projelerden gelen desteklerle ya da gençlerimizin üyelerimizin yaptığı bağışlarla ekonomik olarak ayakta duruyor. Onun haricinde birçok harcamamızı dernek üyeleri kendi imkanlarıyla karşılıyorlar, bu şekilde dernek faaliyetlerinizi sürdürüyoruz ama sürdürülebilirlik açısından sağlam bir ekonomik yapımız yok. Önümüzdeki 3 yıllık süreçte bu ekonomik sistemi de daha sürdürülebilir hale getirmek ve dernek kaynaklarımızı daha sağlam hale getirmeyi istiyoruz. Mevcut üye aidatıyla ve bağışlarla derneği ayakta tutmakta gerçekten zorlanıyoruz. Bu anlamda  sürdürülebilirliği sağlamak için İPA projeleri ve Erasmus projelerinden ve diğer kurumların sağladığı fonlardan da yararlanarak derneğimizin kapasitesini ve bilgisini arttırmak istiyoruz. Bunun içinde üyelerimizle birlikte çeşitli çalışmalarımız devam ediyor, biz birçok Avrupa Birliği fonundan kaynak almış ve kullanmış bir derneğiz, bu çalışmalarımızı arttırmak ve geliştirmek istiyoruz. 

Derneğinizin ne gibi ihtiyaçları var? Özellikle sivil toplum kapsamında değerlendirmenizi rica ediyorum.

Derneğimizin mekan ihtiyacı yok artık, bir mekanı var, kullandığı salonlar var, bu anlamda bir sorumuz yok, ancak derneğimizin önümüzdeki süreç içerisinde kendi öz malı olacak bilgisayara, yazıcıya, fotoğraf makinesine, fotokopiye vb. elektronik araçlara ihtiyaçlarımız var, bu araç gereçleri de az önce bahsettiğimiz projeler bünyesinde karşılayıp derneğimizin öz malı haline getirmek hedefindeyiz. 

 Aktivistlere buradan ne söylemek isterseniz? 

Sivil toplum çalışmalarında şu an gördüğümüz iki şey var. Antalya üzerinde konuşursak bu Türkiye’ye de ışık tutacaktır, şüphesiz derneklerimizin yapısı oldukça zayıf, dernek üyeleri ve yöneticilerinin donanım ve deneyimleri oldukça yetersiz, bu kapsamda ciddi ihtiyaçlar söz konusu hem birbirimizle tanışıp güç dayanışması iş birliği yapmamız gerekiyor, hem de her konuyla ilgili kendi aramızda bilgi, deneyim paylaşımı yapmak sivil toplum olarak bizi güçlendirecektir. Bunun için biz Büyük Hedef Derneği olarak her STK ile hedeflerimiz doğrultusunda iş birliğine açığız. Biz gençlerimizin gönüllü olmasını aktivist olmasını aktif vatandaş olmasını destekliyoruz, bu bizim derneğimizin genel amaçları arasında da vizyonu arasında da var, aktif gençleri aktif vatandaş haline getirmek ve bu üretkenliği toplumsal sosyal ekonomik anlamda her alanda gençlerimizin aktif olmasını ve gençlik hakları alanında da insan hakları alanında da çevre doğa iklim küresel ısınma gibi birçok konularda da aktivist bireyler olmasını destekliyoruz. Bu konuda bütün gençlerimize kadın erkek ayrımı yapmadan herkese aktif kişiler olarak aktif vatandaşlar olarak aktif bireyler olarak STK’lara katılmalarını istiyoruz. Lütfen sivil topluma destek verin, sivil toplum kuruluşlarına üye olun ve daha güçlü bir sivil toplum daha güçlü bir Türkiye demektir. Bu konuda bütün aktivistlerden katılımlarını istiyoruz ve bekliyoruz. 

Çalışmalarınızla neleri değiştirdiniz? Sizi mutlu eden, motive eden  anlatmak istediğiniz özel bir hikaye var mı? 

Evet, bizi mutlu eden birden fazla hikayemiz var, ama en güzel hikayemiz sosyoekonomik olarak ailelerinin imkanları kısıtlı olan gençleri dikkate alırsak, yurt dışına Avrupa’ya gitme fırsatı bulamayan gençlerimizin çok büyük masrafa girmeden Avrupa birliği Erasmus fırsatlarından yararlanarak yakaladıkları şansla Avrupa’ya gönderebilmek ve bu gençlerimizin Avrupa’ya gidip farklı ülkelerden gelen gençlerle bir araya gelmesi, Avrupa’daki yaşamı ekonomiyi eğitimi kültürü birebir deneyimlemesi görmesiyle ve oradaki kültürleri tanımasıyla edindiği tecrübe kendine olan özgüveninin artması yabancı dil becerilerinin geliştirmesi ve dünyaya daha geniş bir vizyonla bakıyor olabilmesi, bizi hep mutlu etmekte ve motive etmekte, çünkü bu alanda birçok hikaye var açıkçası gençlerimiz sürekli bu çalışmaların içerisinde yer almaları bizi inanılmaz mutlu ediyor.

Antalya’da sivil toplumun en büyük sorunu nelerdir önünüze nasıl engeller çıkıyor ve bu engelleri nasıl aşıyorsunuz?

İki temel sorun var birincisi; temel sorun katılım derneklerimizin birçoğunun temel sorunu aktif katılımla ilgili sorunumuz var. Üyelerimiz aktif değil derneklerde, 3 – 5 kişilik bir aktif yapı var biz bu yapıyı değiştirmek istiyoruz. Bizim önümüzdeki en büyük engel aktif katılımın olmaması. Bundan kaynaklı dernek yönetimi, dernek faaliyetleri, dernekler mevzuatı gibi konularda sadece bizim dernek değil birçok dernekte bu konuda büyük sorun olduğunu görüyoruz, ciddi bir eksiklik var, boşluk var, bu boşluğu durdurmak için de projeler üretmeye öze gösteriyoruz. Bu süreçte de bizim aktif katılımı arttırmak için en büyük avantajımız Erasmus projeleri ile aktif olan gençlerimizi daha çok göndermek istiyoruz ve onların dernekte daha aktif olmalarını ve yerelde proje üreten bireyler olmasını hedefliyoruz. Stratejik planımızı bu boyutta hazırlıyoruz. Bir diğer temel sorunumuz ekonomi, derneğin sahip olduğu ekonomik kaynaklar ve bu ekonomik kaynakların devamlılığı bu konuda da ciddi sorunlar yaşamaktayız. Antalya’daki sivil toplum kuruluşları olarak desteğimiz yok, o zaman da kaliteli ve içeriği güçlü etkinlikler faaliyetler yapmakta zorlanıyoruz.

Gelecek planlarınız nelerdir?

Erasmus ile ilgili 2020 dönemi projelerimizi yazıyoruz. 2020 yılından itibaren ESC projeleri ile gönüllüleri Antalya’ya getirmek istiyoruz. Hem değişim hem eğitim hem de gençlikte kapasiteyi arttırmak, stratejik alanda çalışmalar yapabilmek için kurumsal iş birliğini geliştirmek için projelerimiz devam ediyor. Bunun haricinde İPA-2 programı altında olan sivil toplum diyaloğu , sivil toplum destek programı gibi programlara da proje başvuruları yapıyoruz ya da ortak oluyoruz bu çalışmalarımız devam ediyor. Ayrıca  Brüksel merkezli yapılacak olan projelere de BHD olarak katılmayı hem ortak olarak hem de başvurmayı hedefliyoruz ve planlıyoruz. Şuan için derneğimizin içinde yer aldığı Antalya’nın da en büyük hibe projesi olan SivilAnt projesinin eş başvuran kuruluşuyuz ve eş koordinatörüyüz. Antalya’da ilk kez kurulan sivil toplum merkezi  Abdullah Sevim Sivil Toplum ve İnovasyon Merkezi’nde derneğimizin yerleşik ofisi var bu ofis üzerinden de bir çok faaliyet yapmaktayız. Gençliği bilgilendirmek, gençliğin birlikte çalışmasına vesile olmak gibi birçok faaliyetimiz ve çalışmamız var. 

The post “Antalya’da Bir Gençlik Ağı Kurmaya Çalışıyoruz”  appeared first on Sivil Sayfalar.

Ülkemizin Avrupa Birliği’ne (AB) uyum süreci ile ilgili yürüttüğü çalışmalar AB Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) çerçevesinde desteklenmektedir. IPA’nın 2014-2020 yıllarını kapsayan ikinci döneminde sivil topluma verilen önemin bir göstergesi olarak sivil toplum bir sektör olarak kabul edilmiştir ve Avrupa Birliği Bakanlığı, AB mali yardımlarının sivil toplum sektöründeki programlamasını yapan lider kurum olarak belirlenmiştir.

Yeni dönemde Avrupa Birliği Bakanlığı ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından sivil toplum kuruluşlarının kapasitesinin geliştirilmesi, kamu-STK işbirliğinin güçlendirilmesi, yasal çerçevenin iyileştirilmesi ve AB-Türkiye sivil toplum diyaloğunun güçlendirilmesi konularında projeler geliştirilmektedir.

Bu çerçevede sürdürülen çalışmaların bir ayağı olarak düzenlenmekte olan çalıştaylarla, STK’ların ‘sivil toplum sektörü’ ile ilgili farkındalıkları ve bilgi düzeyleri artırılarak programlama sürecine katkı sağlamaları ve önümüzdeki dönemde yürütülecek hibe programları hakkında bilgi edinmeleri hedeflenmektedir.

Çalıştayın sabah oturumu Avrupa Birliği Bakanlığı’nın ‘Sivil Toplum Sektörü’ hakkında bilgi vermesi ile başlayacak, Bakanlığın bu alandaki görev ve sorumlulukları ve önümüzdeki dönemde sivil topluma sağlanacak destekler ile ilgili paylaşımı ile devam edecektir. Çalıştayın öğleden sonra oturumunda ise daha önce gerçekleştirilen çalıştayların çıktılarının paylaşılmasının ardından grup çalışmaları yapılacaktır.

16 Kasım 2017 tarihinde Ankara’da düzenlenecek Sivil Toplum Çalıştayına katılım sağlamak üzere, başvuru formunu doldurarak ileten ve aşağıdaki kriterlere uyan 150 STK temsilcisi Kasım ayı içerisinde bilgilendirilecektir.

Başvuru yapacak STK’ların aşağıda belirtilen kriterleri karşılamaları beklenmektedir:

• AB uyum süreci, AB hibe programları ve projeleri konusunda bilgi ve deneyim sahibi olunması,
• Ulusal ve uluslararası işbirliği platformlarında, ağlarında veya programlarında paydaş olarak yer alınması.

Son Başvuru Tarihi: 09 Kasım 2017, Perşembe saat 17:00

Ankara dışından Çalıştaya katılacak 50 katılımcının ulaşım ve konaklama masrafları proje bütçesinden karşılanacaktır.

Başvuru Formu

Kaynak

The post Sivil Toplum Sektörü Çalıştayı appeared first on Sivil Sayfalar.

Duyuru metni şöyle:

AB Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA)’nın 2014-2020 yıllarını kapsayan ikinci döneminde, sivil topluma verilen önemin bir göstergesi olarak sivil toplum bir sektör olarak kabul edilmiştir. Avrupa Birliği Bakanlığı, AB mali yardımlarının sivil toplum sektöründeki programlamasını yapan lider kurum olarak ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon çalışmalarını üstlenmektedir.

Yeni dönemde Avrupa Birliği Bakanlığı ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından sivil toplum kuruluşlarının kapasitesinin geliştirilmesi, kamu-sivil toplum işbirliğinin güçlendirilmesi, yasal çerçevenin iyileştirilmesi ve AB-Türkiye sivil toplum diyaloğunun güçlendirilmesi konularında projeler geliştirilmektedir. Çalıştayımız, STK’ların ‘sivil toplum sektörü’ ile ilgili farkındalıklarını ve bilgi düzeylerini artırarak programlama sürecine katkı sağlamalarını ve önümüzdeki dönemde yürütülecek hibe programları hakkında bilgi edinmelerini amaçlamaktadır.

Çalıştayın sabah oturumu Avrupa Birliği Bakanlığı yetkililerinin ‘Sivil Toplum Sektörü’ hakkında bilgi sunması ile başlayıp, Bakanlığın bu alandaki görev ve sorumlulukları ve önümüzdeki dönemde sivil topluma sağlanacak destekler ile ilgili paylaşımı ile devam edecektir. Çalıştayın öğleden sonra oturumunda ise grup çalışmaları yapılacaktır.

24Ekim 2017 tarihinde Gaziantep’de düzenlenecek Sivil Toplum Çalıştayı’na katılmak içinbaşvuru formunu doldurmak gerekmektedir. Katılım 50 kişi ile sınırlı olup, katılımcılara Ekim ayı içerisinde ayrıca bilgilendirme yapılacaktır.

Son Başvuru Tarihi:17 Ekim 2017, Salı saat 17:00

Çalıştaya Gaziantep dışından katılmak isteyen katılımcıların ulaşım ve konaklama ücretleri kendileri tarafından karşılanacaktır.

Başvuru Formu

Kaynak

The post Gaziantep Sivil Toplum Sektörü Çalıştayı appeared first on Sivil Sayfalar.