Proje kapsamında gönüllüler, afet anlarında organize ve bilinçli müdahalelerde bulunmak için eğitim alacak ve toplumu afetlere karşı bilinçlendirecekler. Projenin bir parçası olmak isteyenler, maratona “Koşu Gönüllüsü”, “Motivasyon Gönüllüsü” olarak katılarak, bağış yaparak veya kurumsal sponsor olarak bu anlamlı çalışmaya destek olabilirler.

Siz de Dayanışmaya Katılabilirsiniz:

• Koşu Gönüllüsü Olun: Kurum çalışanlarınızla veya bireysel olarak koşu gönüllüsü olabilir; bağış kampanyasına aktif olarak katılabilirsiniz. İhtiyaç Haritası Koşu Gönüllüsü Kayıt Formu için tıklayınız.
• Motivasyon Gönüllüsü Olun: Maraton günü koşu gönüllülerini desteklemek için görev alabilirsiniz. İhtiyaç Haritası Motivasyon Gönüllüsü Kayıt Formu için tıklayınız.
• Bağışçı Olun: Bir koşucuyu ya da ekibimizi destekleyerek bağışta bulunabilirsiniz.
• Sponsor Olun: Sponsor olan kurumlar, İhtiyaç Haritası’nın koşu tişörtlerinde ve sosyal medya kanallarında yer alacak.

Detaylı bilgi için linktr.ee/maraton_ihtiyacharitasi adresini ziyaret edebilirsiniz.

Kurumsal destek vermek için 12 Ekim’e kadar maraton@ihtiyacharitasi.org adresine geri dönüş yapabilirsiniz.

The post İhtiyaç Haritası, 46. İstanbul Maratonu’nda Afet Gönüllüleri için Koşuyor appeared first on Sivil Sayfalar.

11 ve 12 Mart’ı Antakya’da Afet Platformu’nun gönüllüleri ile geçirdiğimde izlenimlerini paylaşmak ve analiz yapabilmek için karşılaştığım herkesin görüşüne ve deneyimine başvurdum. Çokça eleştirilen AFAD’dan görüş almayı başaramadım ancak bir grup AFAD görevlisi ile havaalanında kayıt dışı sohbet ettim. Kanaatim şu ki: herkes elinden geleni yapıyor, hatta dahası için zorluyor ama ihtiyaçlar o kadar çok ve çeşitli ki yetebilmek şu aşamada imkansız gibi…

Bölgeye gönüllü olarak gitmiş biri olarak, dayanışmaya katkı sunmak isteyen herkese bir STK ile bağlantı kurarak, onların deneyim ve koordinasyonunda hareket etmelerini tavsiye ederim. 30’a yakın gönüllü, İBB’nin Afet Platformu üyeleri ve gönülleri için tahsis ettiği iki otobüs ile Afet Platformu koordinasyonunda faaliyetlerini sürdüren Hatay Expo çadırına ulaştık.  

Farklı gruplar özelinde yaptığım görüşme ve gözlemlerle aldığım notlar:  

Sivil Aktörler: Azalan gönüllü desteğine karşın sürekli artan ve çeşitlenen ihtiyaçlara yetmeye çalışan Türkiye’nin pek çok kentinden deprem bölgesine gelen çok çeşitli sivil aktörler (en bilinen STK’lar; Ahbap, Afet Platformu, İHH, kadın örgütleri, Okçular Vakfı, “İslami STK’lar”, adını önceden duymadıklarım…)

Gönüllüler: Hayatında hiçbir STK’ya destek olmamış, dahası hiç gönüllü faaliyete de katılmadan kendini “afet gönüllüsü” gibi ağır bir yükümlülük altında bulan; deneyimli ve gönüllüğü yıllardır sürdüren farklı eğitim, statü ve deneyime sahip gönüllüler…

Kamu Kurumları ve Belediyelerin Çalışanları: Çok farklı kentlerden “görevlendirme” ile ya da gönüllü gelen çeşitli kamu kurumları ve belediyelerin çalışanları ve askerler…

Özetle, herkes aslında elinden geleni yapıyor ama hayat o kadar yerle bir olmuş, moloz yığınları, toz-duman arasında ihtiyaçlar o kadar değişken ve çeşitli ki yetebilmek çok zor!

‘Afete Hazır Değiliz!  Ama Artık Nasıl Hazır Olunacağını Biliyoruz!’

İhtiyaç Haritası’ndan Mehmet Sarıca ile de toplum olarak afetten çıkarmamız gereken dersi ve afet gönüllüğünün önemini konuştuk. Sarıca, öncelikle Maraş depremlerinin büyüklüğünü ve tüm gayretlere rağmen ihtiyaçlara yetişememe hissiyatını paylaşıyor. “Burada çok fazla sivil kuruluş var; bir yandan devlet kuruluşları çalışıyor ama bir yetememe hali hissediyorum.” diyor ve bunu İhtiyaç Haritası’nın kurduğu WhatsApp hattına her gün artan ihtiyaç girilmesinden hareketle teyit ediyor. 

Sarıca, kamu ve sivil toplum AFAD-AHBAP tartışmalarını yersiz buluyor ve 11 ili etkileyen bir depremde ihtiyaçlara sadece kamunun yetebilmesinin olanaksızlığını vurguluyor. Bu nedenle, sivil toplum, kamu ve özel sektörün desteği ile ciddi iş birlikleri kurulması gerektiğini söyleyen Sarıca gönüllü desteğine ihtiyaca dikkat çekiyor: “İlk günlerde destek de gönüllü sayısı da çok fazlaydı. Ama 1 ayın sonrasında gelen destekler azaldı. Bizim çok fazla gönüllüye ihtiyacımız var burada. Örgütlü, gönüllü olursa çok daha iyi oluyor. Çünkü ne yapacağını bilen, sahada da daha önce gönüllülük yapmış insanlara özellikle ihtiyaç var”. 

Sarıca ile afet gönüllüsü olmanın farkını ve zorluklarını da konuştuk: “Gönüllülük dediğin şey zaten zor bir iş. Profesyonel çalışandan da zor.  Afet gönüllülüğü ise çok daha zor bir iş. Burada hayatında ilk defa gönüllülük yapan insanlar, afet gönüllülüğü yapmaya çalıştı. Ama maneviyatı da aslında diğer gönüllülük yapanlara nazaran çok daha doyurucu, çok daha iç huzurunu artıran, zenginleştiren bir şey.”  

Sarıca’ya göre Maraş depremlerinden sonra, sahaya çok ciddi bir gönüllü akışı oldu. Bunların arasından güzel çalışan, nitelikli, kendini geliştiren insanlar da oldu. Depoculuğu, makine kullanmayı, insani yardım dağıtmayı burada öğrendiler.

Son olarak Sarıca’ya hem Adana’da depremi yaşayan bir depremzede ve yıllardır edindiği  afet gönüllüsü deneyimi ile 6 Şubat depremlerinin çıkarılması gereken dersin sordum: “Devletin ve diğer kuruluşların çıkaracağı ders şu; hazır değiliz. Hazır olmalıyız! Nasıl hazır oluruz? Gerekli olan nitelikli insan gücü, gönüllü ya da profesyonel, nitelikli ekipman. Bunlarla hazır olmamız lazım. Sahada neye ihtiyaç var biliyoruz artık.” 

Koordinasyon Sorunu Sivil Toplumda da Var!  

Çorbada Tuzun Olsun Derneği Başkanı Ahmet Türker, depremin başından beri sahada; Afet Plattormu’nun Expo deposunu koordine ediyor. Türker ile afetin başından bu yana en sık tekrarlanan koordinasyon sorununu ve AFAD ile ilgili eleştirileri konuştuk.  

Türker, Elazığ depreminde kurulan Afet Platformu’nun içinde olan, kendi alanında uzmanlıkları olan STK’ların en iyisi yapmaya, eleştirileri de dikkate alarak gayret ettiğini söylüyor. “Yapılabilecek birçok şey var; bunlara yetecek kaynaklarımız, gücümüz var ama en büyük problemimiz koordinasyon.” diyen Türker, “Sadece kamuda değil, sivil toplumda da koordinasyon sorunu var. Bireycilik, ego sivil toplumu kitliyor ve koordinasyon sorunu yaratıyor.”

Koordinasyonsuzluğun toplumda çok yaygın olduğunu belirten Türker, “Diyalogdan çok uzaklaşabiliyoruz çünkü çok da duygusal bir toplumuz. Duygularımızı biraz geri planda tutmayı hepimizin öğrenmesi lazım.” dedi.

Türker ayrıca toplumdaki yaygın ayrışmaya dikkat çekerek,  koordinasyonsuzluğu sadece AFAD üzerinden kamu kurumlarına yüklemenin doğru olmadığını belirtiyor ve toplumsal olarak öz eleştiri yapmamız gerektiğine inanıyor. 

AHBAP-AFAD tartışmalarına da değinen Türker, hem Çorbada Tuzun Olsun Derneği hem Afet Platormu çatısı alında AFAD ile kolektif çalıştıklarını, çünkü AFAD’ın koordineli çalışmadan, afet sahasında görev alınamayacağını hatırlatıyor: “Sahada faaliyetleri yarıştırmak da kurumları kötülemek de doğru değil.” 

Türker’in dikkat çektiği bir diğer nokta, Türkiye’de sivil topluma yönelik ciddi güvensizlik. “İnsanlar gönüllü olmak, iyi şeylerin parçası olmak, bağış yapmak istiyor ama sivil toplumda aşırı bir parti siyasileşme mevcut.” diyen Türker’e göre, bu sebeplerle STK’lara duyulan güven zayıf.   

Son olarak Ahmet Türker, bölgeye destek vermek ve dayanışmak isteyen yurttaşlara şu mesajı veriyor: “Sahayı duymazsak, sadece duygularımıza göre hareket edip gereksiz yardımlar yaparız. Her yardım, her desteğin gerekli bir şekilde sahada karşılığını bulabilmesi lazım. Bizim şu anda en çok istediğimiz şey insan kaynağı, gönüllü desteğine ihtiyacımız var.” 

‘Gönüllü İhtiyacı Çok Fazla’

Nef Vakfı’ndan Sosyal Hizmet Koordinatörü Ercüment Arabacı, Afet Platformu’nun kurulduğu günden bu yana tüm afetlerde sahada aktif olarak görev alıyor. Arabacı da depremin büyüklüğüne ve gönüllü ihtiyacına dikkat çekiyor: “Depremin üzerinden geçen zamanda burada yaralar sarılmadı. Buradaki ihtiyaçlar bitmedi. Gelen malzemelerin hızlı bir şekilde afetzedelere ulaştırabilmesi için gönüllü ihtiyacımız var.” 

Hatay deprem bölgesi özelinde hayatın hızlı bir şekilde geri dönmesinin çok zor olduğunu belirten Arabacı, “Biz STK’lar olarak, Nef Vakfı ve Afet Platformu olarak el ele verdik. Sahada çalışmalarımıza devam ediyoruz. Depo faaliyetleri yanında, konteyner kentler çalışmalarımız da devam ediyor.”

Bölgeye gelecek gönüllülere çağrı yapan Arabacı, “Sağlık sorununuz yoksa, kendinize fiziken ve ruhsal olarak güveniyorsanız, ‘her türlü zorlukta çalışırım. Her türlü sıkıntıyı katlanırım’ diyorsanız siz de buyurun. Afet Platformu sayfasında bulunan üye kuruluşlarından hangisini istiyorsanız bizimle iletişim kurup, gönüllü olarak Hatay’a gelebilirsiniz.”  

Afetzedelere destek vermenin pek çok yolu olduğunu hatırlatan Arabacı, “paranız olmayabilir
önemli olan gönlünüz olsun. Önemli olan bir derdiniz olsun. Hiçbir şey yapamıyorsanız, sosyal medyadan gönüllü çağrısına destek verin ya da Afet Platformu’nun İhtiyaç Haritası’nın malzeme çağrılarını, paylaşabilirsiniz.” dedi.

Gönüllülerin emeğini bir anekdotla paylaşan Ercüment Arabacı, TOG gönüllüsü olarak Expo çadırında tekerlekli sandalyesiyle destek veren gönüllüyü paylaşıyor:  “Evet. Sağlık sorunları vardı. Problemleri vardı ama tekerlekli sandalyesiyle masada kayıt tuttu. Çay dağıttı. Onu unutamayız. Gönüllülüğün parayla pulla alınacak bir yeri yok
sonsuz saygı duyuyoruz, sonsuz şükranlarımızı sunuyoruz.” 

‘Doğal Afet + İnsan Elinden Çıkan Yıkım& Şiddet: Etkilerini Tüm Türkiye Görecek!’

Afet Platformu koordinasyonunda çalışan World Human Relief (WHR- Dünya İnsani Dayanışma Derneği) Başkanı Doç.Dr. Ayten Zara ile deprem sonrası bölgenin çeşitlenen ve artan ihtiyaçları karşısında dayanışmanın ve gönüllüğün sürdürülebilir kılınması için ne yapılabileceğini ve afetin psikolojik etkilerini konuştuk. 

Türkiye gündemindeki siyasi konuların ağırlığının da etkisiyle afetin gündemdeki yerinin azaldığını söyleyen Zara, öncelikle azalan ilgilinin sahaya tekrar kanalize edilmesi gerektiğini kaydediyor: “Deprem bölgesinde her şey normalmiş gibi insanların ilgisini de azalttı bu ya da afet bölgesindeki ihtiyaçları arka plana eti. Oysa hala orada çok ciddi anlamda temel ihtiyaçlarının giderilmesi, psikolojik desteklenmesi gerekiyor. Hem yazılı hem de görsel medyanın bu konuya sık sık vurgu yapıyor olması lazım.”

Ayten Zara’ya ayrıca deneyimleri çerçevesinde, 6 Şubat depremlerinde “yeni” olanın ne olduğunu sordum. Ulusal ve uluslararası düzeyde birçok afette görev alan Zara, depremleri sadece “doğal afet” olarak tanımlamıyor; “Aynı zamanda insan elinden çıkan bir şiddetti, bir yıkımdı. İnsanların sevdiklerini kurtaramayışı ya da ölüm yani kurtaracak kimseyi bulamayışı ve ölüme terk edilişi de bence insan elinden çıkan yıkım olarak görüyorum. 6 Şubat depremleri sadece doğal afet değil aynı zamanda insan elinden çıkan yıkımı da şiddeti de barındıran özelliği nedeniyle, etkisi hem kısa dönemde hem de uzun dönemde çok fazla olacak. Bu sadece afet bölgesinde bu yıkımı yaşayan insanlar için değil, Türkiye de bir toplum olarak bunun etkilerini maalesef çok olumsuz olarak görecek.”

Afetten doğrudan etkilenmeyen biz yurttaşların “normal hayata” dönerken bir yandan da nasıl dayanışmayı ve desteği sürdürebileceğimizi, özetle aradaki dengeyi nasıl kuracağımız sorusunu Zara’nın psikoloji bilimi çerçevesinde yanıtı şu oldu: “Afetin bu kadar yıkıcı olduğu ve binlerce insanın öldüğü ve yakınlarını kaybettiği bir afette hemen normale dönülemeyebilir ancak normale dönmek için çabalayabiliriz. Evet işimize gidebiliriz, sorumluluklarımızı yerine getirebiliriz, okula gidebiliriz. Sosyal hayatımızda olabilir. Ama bu sosyal hayatın içinde hiçbir şey yokmuş gibi eğleniyor olmak aslında bizim o afet bölgesinde acıları olan, kayıpları olan insanlara karşı büyük saygısızlık olduğunu düşünüyorum.”

Zara’ya göre, “afetzedeler kadar acılıyken bir şey yokmuş gibi eğleniyor olmamız, onları unutuyor olmamız onları yeniden kendi yüreklerinde öldürmek anlamına gelir. ”

Şu durumda, “ ne yapmalıyız?” soruma Zara’nın yanıtı şu oldu: “Onların acılarını anıyor, tanıyor olmamız lazım. İlla oraya gidip bir şey yapmakla da olmaz. Ama onları anarak, onların acılarına saygı duyarak olur. Bunu yapabilmenin birçok yolu var, hem bireysel düzeyde hem de toplumsal düzeyde yapabiliriz.”

Ayten Zara, bu kadar büyük bir yıkım karşısında yas sürecinin birkaç aydan uzun sürmesi gerektiğini düşünüyor.  Zara’nın biz afetzede olmayanlara ve “normal hayatı” da sürdürme kaygısı taşıyanlara önerisi şu: “Görmezlikten gelmek, unutmak değil. Onları hala düşündüğümüzü, onlar için canımızın, kalbimizin attığını hissettirecek bir sosyal medya paylaşımı bile çok kıymetli olur.”

The post Deprem Bölgesinde Umudun Taşıyıcısı Sivil Toplum ve Gönüllüler! (1) appeared first on Sivil Sayfalar.

Herkesin ortak akılla tartışmaya, düşünmeye ihtiyacı olan, yası yaşaması gereken bir dönem.  Yani öngörülemeyenleri barındırıyor içinde.

2023 Maraş depremlerini, daha önceli deneyimlerinizle karşılaştırdığınızda nasıl değerlendirirsiniz?  Sahada siz ne gözlemlediniz? 

Önceki deneyimlerle karşılaştırdığımda bu tabii hem çok acı hem çok yıkıcı bir afet. Hem fiziksel hem psikolojik hem ekonomik hem sosyal olarak yıkıcı. Büyük bir alanı yıkan, büyük bir alanı kapsayan afetin etkileri de çok fazla olacak. İnsanların hayatlarında, aile hayatlarında şehirle kurdukları bağda, doğup büyüdükleri şehirden bir iç göç meselesi önümüzde olacak. 

81 milyonun aslında evine ateş düştü bu anlamda. Herkesin o bölgede bir akrabası tanıdığı var. Ben de Kahramanmaraşlıyım. Baba tarafım Maraşlı. O yüzden uluslararası camianın, Türkiye’de kurumların, akil insanların, herkesin ortak akılla tartışmaya, düşünmeye ihtiyacı olan, yası yaşaması gereken bir dönem.  Yani öngörülemeyenleri barındırıyor içinde.

Biz toplum olarak nasıl bir durumun içindeyiz? Ne yaşıyoruz? Bu süreç ne kadar daha devam eder? 

Toplumsal bir şok yaşıyoruz, anlamaya çalışıyoruz. Yas içindeyiz. Bir bilgi akışı içindeyiz. Çok fazla bilgi geliyor ve çok fazla konu var. Üzüldüğümüz durumunda kaldığımız, çözüm bulup çaresiz hissettiğimiz, bazen dayanışmayla avunduğumuz, bazen umutsuz olduğumuz… Aslında birçok olumsuz, negatif, çaresiz duygunun içindeyiz. 

Kamunun afet sonrası süreçteki politikalarını ve sivil topluma yaklaşımını nasıl değerlendirirsiniz? STK’lar arasında bir ayrışmaya gidildi mi? 

Dünyada afet öncesi, afet olduğu andan itibaren bir hafta- on beş gün, büyüklüğüne göre geçen süreye “afet sırasında” diyebiliriz. Ve sonrasını takip eden doksan gün ve doksan gün sonrası da aslında “normalleşme çabası” diyeceğimiz bir dönem.  Şu anda karşılaştığımız, sadece tarih kitaplarından öğrenebildiğimiz daha benzer örnekleri var. O dönemin koşulları, o dönemin teknolojileri neyle baş etmiş? Bilemiyoruz. Bilebildiğimizi de araştırıyoruz ama bugünkü durumda aslında kimsenin beklemediği, bu büyüklükte bir kriz, etki alanı, verdiği zarar, ortaya çıkan psikolojik durumla bir sürecin içindeyiz. Bununla tek başına dünyada ne bir kamu otoritesi, ne tek başına sivil toplum baş edebilir. 

Ama burada tabii öncesinde yapılabilecek çalışmalarla kamu, sivil toplum, özel sektör, medya, bireyler… Yani birçok konuda çok şey yapılabilirdi. ‘Yapılabilirdi’ler çok fazla ama bir şey de diyemiyoruz; aynısı başka bir ülkede olsa nasıl bir etkisi başka bir coğrafyada olsa nasıl olurdu? 

Böyle bir tarihi sürecin içindeyiz, öğrenmeye, anlamaya, bir yandan yaşayarak sakinleşmeye çalışıyoruz.

Elazığ depreminden beri Afet Platformu ile sivil toplum kendi arasında iletişim kurmaya çabalıyor. Özellikle yardımı örgütlemeye çalışıyor. 1999 depreminden beri sivil savunma özellikle AKUT öncülüğünde başlayan bir bilgi birikimiyle, hem belediyeler hem kamu kurumları arama kurtarmada, en azından insan kaynağına sahip. Ancak bu sefer bu büyüklükte bir şeye nasıl müdahale edeceğine dair bir senaryonun çalışılmış olmasına ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Arama kurtarma çalışmalarına ama özellikle teçhizat konularında ihtiyaçlar vardı. 

Böyle bir tarihi sürecin içindeyiz, öğrenmeye, anlamaya, bir yandan yaşayarak sakinleşmeye çalışıyoruz. Tabii asıl olan orada hayatlarını kaybeden insanlarımız, yakınlarını kaybedenler… Bugün hayatta kalan insanlarımız, onların acısı, onların yaşadığı duygunun hiçbirini, biz kalanlar  yaşamadan bilemeyeceğiz. Umarım, daha çok bu koordinasyonu, birikimi yaygınlaştırmaya çalışacağız.

‘Ölçek Çok Büyük: Kararlar Katılımcılıkla Alınmalı!’

“Geç müdahale, koordinasyonsuzluk ve sivil aktörler arasında ayrışma” öne çıkan sorun alanları olarak değerlendiriliyor. Size göre, sahada temel sorunlar neler? 

Tabii biraz daha zaman geçtikçe analiz etmek daha sağlıklı olacak. Hayat ileriye doğru yaşanıyor, geriye doğru anlaşılıyor. Yaşadığımız süreç çok hızlı. Geçmişe döndüğünüzde, keşkeler ve “şöyle olsaydı”lar, çok fazla. Ama ölçek çok büyük; bu ölçeğe yönelik senaryo, baş etme biçimleri, mücadele biçimleri, bunları ele almaya, özgürce tartışmaya, bilimi temel alan tartışmaları ortaya koymaya ihtiyacımız var.

Sosyal medya paylaşımlarınızda bazı siyasi partilerin yardım faaliyetlerinin katkısından söz ediyorsunuz; muhalif siyasi partilerin afet politikaları var mı? Afete ve sorunlara çözüm konusunda ne ölçüde yetkin ve etkinler?  

Bütün siyasi partiler aslında, örgütlenme ve teşkilatlanmaları bulunduğu için, hem kendi kayıpları da olduğundan,  bölgedeki ilçe il mahalle yapılanmalarında, kendi organizasyon becerileriyle bütün siyasi partiler yardım ve destek süreçlerinin parçası. Her partinin mutlaka afet politikası vardır, ben detaylı bakmadım ama tabii politika olması, öngörüler olmasından ziyade, hazırlık, koordinasyon, özellikle ulusal, uluslararası sosyal sermayeyi harekete geçirmekle ilgili etkileri önemli. 

Siyasi partileri bununla ilgili daha fazla karar alması gereken aktörler olarak görmek lazım. Bu kararların biraz ortak akılla, kamuoyunun, bilim insanlarının, sivil toplumun yönetişimiyle açıklığıyla tartışılması, ele alınması, karar alınma süreçlerinde ilgili paydaşların yer almasının temel almasını umuyoruz. Çünkü gün sonunda yerel yönetimlerden merkezi yönetim organlarına, kurumlarına kadar bunlar ele alınacak. Meclis çalışma komisyonları oluşacak. İlgili bakanlıklar kendi değerlendirmelerini yapacak karar alıcılar çeşitli kararlar alacak. O yüzden alınacak kararların katılımcılık temelinde ele alınması çok kritik.

Herkes yorgun. Bu yorgunluk, yas süreci ve kayıplarımızı aldıktan sonra Kızılay-Ahbap gibi konuları değerlendirmek daha doğru.

Ahbap-AFAD tartışmalarını, ardından Kızılay’ın Ahbap’a çadır satması, Haluk Levent’in eleştirilere hedef olmasını nasıl değerlendirirsiniz? Bu konu, hangi zeminde ve hangi bağlamda ele alınmalı? 

Ben de uzaktan takip ediyorum. Bizler operasyonun, uygulamanın içindeyiz. Medya ve sosyal medyada çok bilgi var, çok şey konuşuluyor. Afet sonrası 90 günlük süreç önemlidir. Bu konuları 90 gün sonra tartışmak önemli olacaktır. O zaman daha aklıselim değerlendiririz çünkü şu anda bir yas sürecindeyiz, insanların kayıpları var. Çok da hızlı bilgi akışı var. 

Bu nedenle, şu an için gerçekten buradaki durumu anlamaya çalışmak, afetten etkilenen insanların, kayıpları olan insanları düşünmek gerekiyor. Ve tabii ki bundan sonraki süreçte fay hattında yaşanan şehirler var, beklenen bir İstanbul depremi ve daha birçok konu var. 

Bilimsel olarak, afet olduktan itibaren doksan gün çok şey olur.  Pakistan’da da Endonezya’da da dünyanın birçok yerinde çok büyük afetlere karşılaşıldı. 90 gün sonra daha bilgi, belge, veriye göre değerlendirmek gerekiyor. Hepimiz çalışmalarda da bulunduğumuz için herkes yorgun. Bu yorgunluk, yas süreci ve kayıplarımızı aldıktan sonra değerlendirmek bu konuları daha doğru diye düşünüyorum. 

‘Sivil Aktörler Birçok Şey Yapıyor! Yapmaya da Devam Etmeli’ 

Deprem bölgesinde aktif çalışan STK’lar ile gönüllüleri; farklı şekillerde yardım faaliyetlerine katkı sunan diğer STK’lar ve gönüllülerin afet sonrası sürece dair gücü ve etkisini nasıl değerlendirirsiniz? Sivil aktörler bu afette,  kapasiteleri ve kısıtları göz önüne alındığında, ne ölçüde etkin olabiliyorlar?  

Ben 1999 depreminde ilk defa gönüllü olmaya başladım. 1996 Habitat Zirvesi’nde lise öğrencisiydim, kentle ilgili konuları öğrenmiştim. Sonrasında 1999 depremini yaşayanlardan biri oldum. Avcılar yakınındaydım. Birkaç yakınımızı da kaybettik. Devamındaki süreçte sivil toplum gönüllülüğü, afet gönüllülüğü yaptık.

Özellikle Elazığ depremine kadar, arama kurtarmada birçok çalışma yapıldığı, ileri gidildiği görülüyor. Ama özellikle afet sonrası 90 günlük süreçte, afetlerin koordinasyonunda sonraki aşamalar, planlamalar konusunda o iş gücü, koordinasyon yapılırken birçok şeyin de unutulabildiğini görüyoruz.

Elazığ depreminden beri, sivil topluma Afet Platformu’nun oluşmuş olması en azından 30’a yakın destekçi ile birçok farklı uluslararası ve ulusal sivil toplum var. Burada 100’e yakın STK arasında bir eş güdüm, tartışmalar, iletişim, görev paylaşımı var. Ve bunun dışında kalan onlarca, yüzlerce kurum, bireysel girişim, faaliyet, çaba var, o şehirdeki aktörler, ticaret odaları var…

Herkes aslında çok çabalıyor. Bu çabanın oluşturabildiği gücü görünce insan şunu düşünüyor:  “hazırlık aşamalarında aynı kararlılıkla, aynı güçle, aynı eforla daha çok vakit ve planlamaya zaman ayırabilirdik, gündemde tutabilirdik”. O yüzden sivil aktörler bu afette kapasiteleri ve kısıtları göz önüne alındığında birçok şeyi yapıyor. Gelecek birkaç yılda da yapmaya devam etmesi gerekecek. 

Herkesin aslında örgütlü olmayan, bireysel çabalarda bulunanların veya bir toplulukla tanışanların ya bir STK’ya üye olması ya da kendi sivil toplum veya inisiyatiflerini oluşturmasına çok çok ihtiyaç var. Ne kadar çok sosyal alanda bu örgütlülük, gönüllü alanında örgütlülük sayısını artırırsak, kolektif çabalar ve çözümler daha çeşitli olacaktır, daha çok olacaktır. Buna çok ihtiyaç var.

Bu afette İhtiyaç Haritası Chatbot, WhatsApp, SOS Chain , Blockchain ve 3 bin gönüllü ile sahadaydı.

İhtiyaç Haritası olarak, siz bu afette, farklı ve yeni olarak neleri hayata geçirdiniz? Ne öğrendiniz? 

İhtiyaç Haritası, sahipleri ve destekçilerinin normal zamanda buluşturmaya çabalayan, teknolojisini geliştiren bir platform, bir sosyal kooperatif. Bir yardımlaşma kooperatifi. İzmir depreminde Bir Kira Bir Yuva’yı hayata geçirmiştik. Onu burada da kullandık. Afet Haritası’nı Marmaris yangınlarında hayata geçirmiştik. Onu daha çok veri sağlayarak, kamuoyuna buradaki bilgiyi paylaşmaya çalışıyoruz.

Bu dönemde iş birliğiyle bir Chatbot ve WhatsApp hattı yaptık. Buraya gelen ihtiyaç taleplerini, daha veriye dayalı tasnif ediyoruz. Depolardan dağıtımları koordine edebilmekle ilgili çok iyi işlediğini gördük. Bir Kira Bir Yuva, İzmir Belediyesi’nin iş birliğiyle çok daha büyüyerek bir sonuç elde etti. 

Yine SOS Chain ve Blockchain tarafından yaptığımız çalışmalar da o anlamda uluslararası alandan destek gördü.  Uluslararası alanda özellikle uzun yıllardır UPS Vakfı’yla bir işbirliğimiz vardı. Orada özellikle lojistik yurt dışından ilk bir iki hafta olan çadır ihtiyacını getirmede bir imece yapabildik. 

Yine bizim ana çalışma modelimiz olan Online İmece’yi destek vermek isteyenle desteği sağlayabilecek olanı buluşturduğumuz sistemle çok işler halde yapabildik. Bu anlamda özellikle bu tedariki yerelden de karşılayabildiğimiz için özellikle Adana ve Gaziantep Ticaret Odaları iş birliğiyle, oradaki yerel tedarikçilere hızlı ulaşıp, hızlı sevkiyat yapabiliyoruz. 

Burada da özellikle networkün, sosyal sermayenin çok daha güçlü olduğunun, bunun katkıları, destekleri alırken aslında bu iş birliklerinin çok daha etkili olabildiğini gördük. Özetle, bu afette öncekilerden farklı olarak, hali hazırda yaptıklarımız pekiştirebildiğimizi ve bunun çok daha büyük ölçekte nasıl yapılabildiğini deneyimlediğimizi görüyoruz. 

Tüm bu süreçlerde de Mazars Denge, Uluslararası Denetim Firması olarak bizim ilk günden itibaren tüm idari mali süreçlerimizi denetliyor. 2015’te kurulan İhtiyaç Haritası’nda ekibin uzmanlaşması, gönüllülerimizin bu konuda çok önemli bir desteği olduğunu gördük. Bugüne kadar üç bine yakın gönüllü sahada aktif olarak görev aldı. Genelde 300’e yakın gönüllü oluyordu. Onları harekete geçirme, haftalık periyotlarla görev alabilmelerini sağlama noktasında da hızlı hareket edebildiğimizi düşünüyoruz.

Toplumsal olarak her yıl birkaç afeti deneyimliyoruz artık; yenileri de kapıda… Afetlere hazır ve dirençli olmak için, yurttaşlar ve kamu aktörleri ne yapmalı? Ekonomik kısıtlara rağmen neler yapılabilir? 

Eğitim sistemine, çocukluktan itibaren mahalleden, aileden itibaren ciddi olarak afetlere hazırlıkla ilgili bir süreç dâhil etmeliyiz. Bu çok kritik. Oturulan binalar, yaşam biçimleri, son yirmi yıldır sürdürülebilir kalkınma meselesi, iklim krizi, iklim değişikliği, gıda krizi gibi  birçok sorun küresel anlamda bir açmaz sunuyor. Bu süreçte afetler hem insan eliyle olan hem doğal olanlar kaçınılmaz. Afetlere dirençli olmak için yaşam biçimlerini yeniden tasarlamaya, birlikte tasarlamaya, birlikte tartışmaya ihtiyaç var. Bu anlamda da mahallenin önemi ortaya çıkıyor. Yerel kalkınmayı, yerel katılımı, yerinden yönetimi daha hâkim kılacak bir yaklaşıma ihtiyaç var, umarım bunu başarırız. 

Toplum olarak, uluslararası kurumlar ve kişiler de dâhil herkes, bu tarihi sonuçları olan afetin acısını yaşıyor. Bizler de yaşıyoruz. Umarım kaybettiğimiz insanları anmaya devam ederek, bu konuyu gündemde tutarız ve öğrenerek gelecek nesillere bu bilgiyi aktarırız. 

The post ‘Mahalle Düzeyinde Örgütlenilmeli, Katılımcılıkla Karar Alınmalı!’  appeared first on Sivil Sayfalar.

Başvurular sonucunda belirlenecek katılımcılar iki gün (15-16 Haziran) çalıştay ve son gün (17 Haziran) ise konuşmaların/panellerin yapılacağı oturuma katılım fırsatı bulacaklar.

Konferansa başvuru yapmak için buraya tıklayınız.

*Konferansa katılım ücretsizdir. İstanbul dışı katılım sağlamak isteyen kişilerin konaklama ve ulaşım ücretlerini kendilerinin karşılamaları beklenmektedir.

The post Sosyal Kooperatif Konferansı’na Davetlisiniz appeared first on Sivil Sayfalar.

Afet bilinci ve toplum psikolojisi açısından afetlere hazırlıklı değiliz. Kamu kurumlarının risk planlaması ve afetlere hazırlığı yok.

Genel olarak yangın bölgesinde durum nasıl? Sosyal medyaya yansıyan bilgiler ile sahadaki durum örtüşüyor mu?

Burada geniş bir bölgede, çok dağınık bir coğrafyaya yayılan, birbirine uzaklığı bazı yerlerde 7 saate ulaşan, rüzgarla beraber anlık olarak çok değişen bir afet hali var.  Vatandaşlar müthiş bir şekilde seferberlik ilan etmiş durumda. Kamunun yetmediği, THK (Türk Hava Kurumu) ve merkezi idarenin sorumluluğunda olan yerlerde eksiklikleri görüyoruz. Burada hem yerel halk, hem tatil için buraya gelenler hem de dışarıdan gelenlerle gönüllü seferberliği var. Bu tür afetler zaten gönüllülerin desteği olmadan çözülemez.

Ancak afet bilinci ve toplum psikolojisi açısından hazırlıklı olmadığımızı görüyoruz. Kriz anında kamu idareleri ve yetkililer vatandaşlarla doğru iletişim kurmadılar.

Yangın felaketinin boyutlarını, oluşan tahribatı ve kamunun aldığı önlemleri nasıl değerlendirirsiniz?

Kriz yönetimi ve iletişimi konusunda problem var. Vatandaşların yangına karşı hassasiyeti yüksek. Türkiye’nin en değerli yerlerinin yanması toplumsal psikolojiyi etkiledi. İnsanlar da bir şey yapmak istiyor. Ya bağış yapıyorlar ya bölgeye bir şey gönderiyorlar ya buraya gelip gönüllü destek veriyorlar.

Ne gözlemliyorsunuz? Eksikler ne?

İnsanlar bir şey yapmak istiyorlar; herkesin hassasiyet göstermesi ve yardım çabalarına katkı sunma gayretini olumlu buluyorum. Bir şey yapmak isteyen gönüllülerin enerjisini doğru yere kanalize etmek gerekiyor.

Yangın bölgesinde, toprak ve ormanlarla ilgilenen, insani yardım alanında çalışan, hayvanları korumaya gayret eden, yangını söndürmeye katkı sunan pek çok STK ve gönüllü var. Bunlar sivil toplum ve gönüllülük ile ilgili olumlu gelişmeler. Ancak yangınların başladığı ilk günlerde gelen yardım malzemeleri ilgisizdi. Son birkaç günde ihtiyaç duyulan malzemeler ağırlıklı olarak gelmeye başladı. Başlarda asıl ihtiyaçları oluşturan yangında yaralananlar için kullanılacak malzemeler ile yangın söndürmeye katkı sunacak ekipman ve bunları kullanılacak kişiler konusunda sıkıntı yaşandı. Bu nedenle, bazı belediyeler ‘gıda malzemesi ihtiyacı yok’ diye açıklamak durumunda kaldılar.

Kemerköy termik santrali ile ilgili durum nedir?

Modern hayatın gerektirdiği ihtiyaçlarla ilgili olan tüm yatırımların, sürdürülebilirlik ve iklim krizi ile uyumlu olması lazım. Son 10 yıldır, sürdürülebilir kalkınmayı biraz yanlış anlıyoruz. Sürdürülebilir kalkınma popüler bir konu gibi görünse de bu konuda yatırım ve sorumluluk almayı gerektiriyordu. Sürdürülebilirlik, kurumları, binaları, kırsal alanları, geçim kaynaklarını yeniden gözden geçirmeyi gerektiriyor. Termik santral de bu yaklaşımın uygulamaya geçmemesinin bir örneği.

‘Risk Planlaması Yapmayan Kurumlar Her Afette Sorunları Yeniden Keşfediyor!’

Kamuoyunda yetkililerin krizi iyi yönetemediği tartışmalarına dair ne söylersiniz? Sizce, temel olarak, orman yangınlarında yaşadığımız sorunların kaynağı ne?

Her afet kendine özgü bir süreç ortaya koyuyor. Bu sürece uygun pozisyon almak gerekiyor. Bu tür afet durumlarında kriz masalarının kurulması, buralarda kamu-sivil toplum iş birliğinde faaliyetlerin yürütülmesi gerekiyor. Kurumlar arasında daha çok iletişim kurulması gerekiyor. Kriz planı iyi anlatılmazsa, kamuoyuna bilgiler doğru iletilmezse, zaten hassas psikolojide olan vatandaşlar kendileri sorumluluk almaya başlıyor. Bu da vatandaşın hayatını riske atabiliyor.

Çok değerli bir turizm bölgesinde yangın ile ilgili hazırlıkların olmaması çok önemli bir eksiklik.

Burada kamu yatırımları açısından çok ciddi eksiklikler görüyoruz. Çok değerli bir turizm bölgesinde yangın ile ilgili hazırlıkların olmaması çok önemli bir eksiklik.

Ayrıca bu tür turizm alanında yangın afeti yaşanması durumunda, risk haritası, risk planlaması ve risk senaryolarının olmaması, vatandaşların afet anında ne tür sorumluluklar üstleneceğinin planlanmaması önemli bir eksiklik. Bu yüzden her seferinde sorunları yeniden keşfetmek durumunda olan kurumlar görüyoruz.

Afetlere hazırlıklı olmalıyız; afet anı ve sonrası olarak süreci değerlendirmek gerekiyor. Bir afet sonrası 90 gün sonra o bölgede hayat tekrar eskisi gibi başlayamıyorsa, o zaman afetle ilgili iyi bir planlama yok demektir. Bence iyi bir planlamaya ihtiyaç var. İyi afet senaryoları yapamıyoruz. Bunlar için Türkiye’nin kamu, özel sektör, sivil toplum ve medyasının bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi önemli. Belki çocuklardan başlayarak bilinçlenmeye ihtiyacımız var.  Toplum olarak afet bilincini edinmemiz gerekiyor çünkü deprem, sel, yangın gibi iklim krizi etkileri ile karşılaşmaya devam edeceğiz.

‘Bir Destek Bir Yuva Kampanyası Yaşamı Yeniden Tesis Etmeyi Hedefliyor’

İhtiyaç Haritası olarak Nef Vakfı ile birlikte Bir Destek Bir Yuva adlı yeni kampanya başlattınız.  Size destek olmak isteyenler ne yapsınlar?

Bu kampanya ile yaşamı yeniden tesis etmeye katkı sunmaya çalışıyoruz. Şu an yangın söndürme çalışmaları devam ediyor. Biz de hayatı tekrar yaşanabilir kılmaya odaklanıyoruz.  Biz, bir çözüm önerisi ortaya koymak yerine, sürdürülebilir geçim kaynaklarını yeniden tesis etmek için bir süreç başlattık. Bizim gibi başka kurumlar da çeşitli kampanyalar başlattı, hepsi kıymetli. Az, çok demeden bir ucundan tutmak gerekiyor.

Bir Destek Bir Yuva kampanyasına sadece maddi bağış ile değil farklı şekillerde de katkı sunulabilir.  Mesela bir köyde arıcılık faaliyetinin yeniden başlaması, hayvanların yeniden alınabilmesi, turizm sezonunda ortasında pansiyonları yananlara küçük katkılar sunulması gibi, insanların yaşamlarını küçük küçük katkılarla yeniden tesis etmek gerekiyor.

Böyle dönemlerde toplumsal dayanışma, kaynakların verimli ve yerinde kullanılması ile sorunlar çözülecek.

İzmir depremi sonrası 1 Kira 1 Destek kampanyası başlatmıştık; 3 haftada 46 milyon TL bağış toplanmıştı. Bu sayede, depremzedeleri çadır kentte mahkûm etmeden, sağlam ve boşta olan evlere yerleştirebilmiştik. Biz böyle basit ve yenilikçi çözümler sunmaya çalışıyoruz. Bu dönemlerde toplumsal dayanışma ve kaynakların verimli ve yerinde kullanılması ile sorunlar çözülecek diye düşünüyoruz. Bu zamanlarda da kamu sivil toplum özel sektörün ortaklaşa ve ayın çalışmasına ihtiyaç var. Biz de İhtiyaç Haritası olarak buna katkı sunmaya katkı sunmaya gayret ediyoruz.

Vatandaşlar STK’ların çalışmalarını daha çok okusunlar, takip etsinler. Destek verecekleri kurumların bu bağışları nereye harcayacaklarını öğrensinler. Kendileri neyin parçası olmak istiyorlar, bunu düşünsünler.

Bölgede mağduriyetlerin giderilmesine katkı sunmak isteyen yurttaşlara ne önerirsiniz? Ne yapsınlar?

Bir kere, öncelikle insanlar kalpten üzülüyorlar ve bir şey yapmak istiyorlar, bu çok değerli bir reakisyon ve katkı. Ama bunu yaparken biraz okusunlar ve araştırsınlar. Sakin kalıp, hareket etsinler. Herkesin farklı hassasiyetleri var; bu hassasiyetlerle katkı sağlayabileceği farklı uygulama ve projeler var. Ani ve duygusal reaksiyonla hareket edildiğinde, sonra insanlar destek verdikleri STK’lardan pişmanlık duyabiliyorlar.

Vatandaşlar STK’ların çalışmalarını daha çok okusunlar, takip etsinler. Destek verecekleri kurumların bu bağışları nereye harcayacaklarını öğrensinler. Kendileri neyin parçası olmak istiyorlar, bunu düşünsünler. Harekete geçmeden önce araştırsınlar. Burada gönüllü olarak, hukukçu ya da bir psikolog olarak ya da başka bir sıfatla destek verebilirler. Ucundan tutulabilecek birçok alan var.

Kamuya da sivil topluma da güven bunalımı var.  Vatandaş bağış yaparken ve destek verirken artık sorguluyor.

Benim gözlemim, kamuya da sivil topluma da güven bunalımı var. Vatandaş bağış yaparken ve destek verirken artık sorguluyor. Bu kötü bir şey değil, tabii sorgulasın. Artık şeffaf olana, daha hesap verebilir olana, vatandaş ulaşmak istiyor.

‘Toplum Olarak Hareket Etmemiz ve Toplu Bir Çaba Göstermemiz Gerekiyor’  

Son olarak yurttaşlara bir mesajınız var mı?

Bu süreç çok acı ama bir İstanbul depremi ihtimali var önümüzde. Çok daha acı görüntülere gebeyiz. Herkes kendi şehrinde her an afet olabilecek şekilde hareket etmeli. O nedenle herkesin oturduğu mahalleden başlayarak bir sorumluluk süreci yaratması gerekiyor. Mahalleden başlayarak bir hazırlık komitesi gibi yapılar kurmak gerekiyor.  Afetlere hazırlık ile örgütlenme için ilgili meslekleri ne olursa olsun, herkesin sorumluluk alması, hazırlık yapması gerekiyor.

Bu tür afet süreçlerinin 1 ay sonrasında her şeyi unutuyoruz; bir sonraki afette yeniden buluşmak üzere ayrılıyoruz. Bunu aşmamız gerekiyor.

Şu an herkes bir şey yapıyor ama aslında yıllardır yapılması gerekenler yapılmamış. Olay anında bir şey yapmaya çalışınca her şey için geç oluyor. Bu tür afet süreçlerinin 1 ay sonrasında her şeyi unutuyoruz; bir sonraki afette yeniden buluşmak üzere ayrılıyoruz. Bunu aşmamız gerekiyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından geçen seneki yangın sonrası mahallelere yangın söndürme cihazları alındı. Oralarda yangın olunca, hemen bu sayede hızlı müdahale ediliyor.  Ama İzmir deneyimine rağmen, burada belediyelerin önlem almadığını, hazırlıklı olmadıklarını görüyoruz.

Kamunun ve ilgili tüm birimlerin afetlerle mücadele için yatırım yapması; vatandaşın, sivil toplumun ve tüm toplumun hazırlıklı hale gelmesi gerekiyor. Toplum olarak hareket etmemiz ve toplu bir çaba göstermemiz gerekiyor.

The post ‘Sivil Dayanışma Doğru Yere Kanalize Edilmeli’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Türkiye Ormancılar Derneği, yangın sayılarının sürekli artış göstermesinin iklim kriziyle bağlantılı olarak yaşanan kuraklığın etkisinin ve bu eğilimin süreceğine dikkat çekiyor. Son 10 yılın ortalamaları dikkate alındığında 2.631 orman yangını gerçekleşirken; yılda ortalama 9.096 hektar ormanlık alan yandı.

‘İklim Krizi, Yangın Sayısında ve Yanan Alanda Büyük Artışa Neden Oluyor’

Sadece 2020 yılında ise 3.399 orman yangını gerçekleşti ve bu yangınlarda 20.971 hektar orman tahrip oldu. Bilimsel veriler ve uzmanlar, iklim krizinin etkisiyle hem orman yangını sayısını hem de yanan alan miktarındaki büyük artışın eğiliminin süreceği uyarısında bulundu.

Nitekim Ümit Şahin gibi pek çok uzman sıcak hava dalgaları ve kuraklık koşullarında “orman yangınlarına karşı tek çarenin iklim değişikliği ile mücadele etmek olduğunu” söylüyor. Küresel düzeyde etkilerini daha çok deneyimlediğimiz iklim krizinin Türkiye’ye özgü sonuçları ise orman ekoloğu İsmail Bekar tarafından şu sözlerle özetleniyor: “A bölgesinde her 10 yılda bir yangın çıkıyorsa ve insan faaliyetleri sonucunda burada yangınlar iki senede bire düşüyorsa, işte o zaman doğal yangın rejimi değişmiş oluyor. Bu kadar ani değişiklikler ekolojik felaketlerin başlaması demek.”

Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verileri, Türkiye’de yıllık ortalama yanan alan miktarındaki azalmaya karşın, yangın sayılarında sürekli artışa işaret ediyor. 2 Ağustos 2021 itibarıyla OGM, son 6 günde 35 ilde meydana gelen 130 orman yangınının kontrol altına aldığını açıkladı.

Bununla birlikte, orman yangınları konusunda ihmaller ve yangın riskinin bertaraf edilmesi ile yanan alanların tekrar orman alanı haline getirilmesine ilişkin tartışmalar kamuoyunun ve sivil toplumu ana gündem maddesini oluşturmayı sürdürüyor. Sivil toplumun fidan dikmekten daha fazla rol üstlenmesi gerektiğini, yanan yerlerin imara açılmamasını izlemesi ve mağdurların hakları için mücadele etmesi gerektiğini söyleyen sivil toplumcular, iklim krizinin etkilerine dikkat çekmekle birlikte, STK’ların daha aktif bir mücadele yürütmesini hayati buluyor.

‘Uzun Vadeli Bakış Açısı ve Planlama ile Ormanlar Kurulmalı’

İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi’nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay Sivil Sayfalar’a yaptığı açıklamada, bireylerin ve STK’ların orman yangınlarını önleme ve oluşan zararı gidermede yapabileceklerini özetliyor: Ağaçlandırma çalışmaları ve fidan bağışının ötesinde, toplumsal düzeyde Ekim ayının sonuna dek devam edecek orman yangın riski ve sıcak hava dalgalarına karşı, kritik bölgelerde ormanlık alanlardan uzak durulmalı ve yangın çıkarabilecek faaliyetlerden kaçınılmalı.

STK’ların ne yapması gerektiği konusunda ise Tolunay, aceleyle alınan, fidan dikmek gibi, kararların faydadan çok zarar getirdiğini; oysa orman kurulurken uzun vadeli bakış açısı ile planlama yapılmasının önemini vurguluyor. “Bir orman alanı en az 80-100 yıl orada kalacak; 100 yıllık planlama ile ormanların yaşamasını sağlayacak şekilde hareket etmemiz gerekiyor. Yanan alanlardaki Kızılçam ormanları yangına karşı hassas ama o bölgede başka ağaç türü yetiştirmenin imkânı yok.” Özetle, Tolunay, yanan Kızılçam ormanlarının da iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve ekosistem hizmetleri gözetilerek öncelikli olarak doğal yollarla gençleştirilmesinin düşünülmesini öneriyor. Tolunay’a göre, tüm bu gerekçelerle, sivil toplum ve kamuoyu yangınların çıkma sebebine odaklanarak daha dikkatli davranmalı. Bu sayede yangın sayılarının düşürülmesi mümkün olabilir.

 ‘Sivil Toplum, Yerel Mücadeleleri Bir Çatı Altında Toplamalı ve Ulusal Politikalara Etki Etmeli’

İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi’nden Doç Dr. Cihan Erdönmez de Sivil Sayfalar’a yaptığı açıklamada, Doğanay Tolunay’a benzer şekilde, STK’ların ağaçlandırma kampanyalarının iyi niyetinden kuşku duymadığını ancak ekolojik açıdan fidan dikiminin zararlı sonuçları olduğunu hatırlatıyor.

Yanan orman alanlarını ağaçlandırmak yerine, rehabilitasyonu ve doğal süreçlerle kendini onarmasının çok daha yararlı olacağının bilimsel bulgularla desteklendiğinin altını çizen Erdönmez, STK’ların ağaçlandırma kampanyaları olmasa da zaten OGM’nin en kısa sürede yanan bölgelerde ağaçlandırmaya gittiğine dikkat çekiyor.

Erdönmez, yangınların önlenmesi ve orman alanlarının korunması konusunda sivil toplumun birinci görevinin toplumu doğru bilgiyle bilinçlendirmek ve yanlış bilgilenin yayılmasının önüne geçecek faaliyetlerde bulunmak olduğunu kaydediyor.

Türkiye Ormancılar Derneği üyesi de olan Erdönmez, ayrıca orman yangınlarının nedenleri, yangınların nasıl söndürüleceği ve yanan alanların rehabilitasyonu konusunda yanlış bilgilerin hakimiyetini koruduğunu ve sivil toplumun bu konuda daha dikkatli adım atması gerektiğini belirtiyor.

Geçen hafta Turizmi Teşvik Kanunu’na yapılan değişiklik ile orman alanlarının yönetimde tek otorite olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yetkili kılındığını kaydeden Erdönmez, bu düzenlemeyle ormanlarda turizm tesisi yapılmasına izin verildiği algısının yanlış olduğunu; söz konusu yasanın 1982 tarihinde çıktığından bu yana zaten “sağlıklı ormanlık alanlarda turizm faaliyetine izin verildiğini” vurguluyor. Bu nedenle, Çevre ve Orman Bakanlığı ile paylaşılan yetkilerin tümünün Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilmesi bilgisinden hareketle,  Erdönmez, ormanların korunmasında sivil topluma düşen sorumluluğa dikkat çekiyor.

Ormana ve genel olarak doğaya zarar veren durumlar karşısında Türkiye’nin çeşitli yerlerinde yerel düzeyde verilen güçlü tepkileri, Akbelen, Kazdağları, İkizdere gibi örneklerle paylaşan Erdönmez’e göre, Anadolu kentlerinde sivil toplumdan ziyade yöre halkı daha etkili bir savunuculuk faaliyeti yürütüyor. “Sivil toplum ile yöre halkının bu mücadelelerinin entegre olması düşünülmeli. Türkiye’nin değişik noktalarında doğayı korumak için kendiliğinden ortaya çıkan yerel mücadelenin kapsamlı bir çatı altından toplanması ve ulusal politikalara etki eder hale getirilmesinde, sivil topluma büyük rol düşüyor”.

Orman Yangınları Konusunda STK’ların Yürüttüğü Faaliyetler

Yangınların başladığı 28 Temmuz 2021’den bu yana STK’lar yürüttükleri çeşitli faaliyetlerle yangınla mücadeleye ve mağduriyetlerin giderilmesine katkı sunmaya çalışıyor. STK’ların sahada operasyonel destek sunması ve yardım faaliyetlerinin ihtiyaç sahiplerine ulaştırması, yangınların geniş bir bölgeyi etkilemesi ve bunun sonucunda etkilenen bölge ve kişi sayısının artması nedeniyle, daha da güçleşiyor.

Mevcut koşullarda çeşitli kampanya ve saha çalışmaları ile faaliyetlerini sürdüren bazı STK’lar şunlar:

Fidan bağışı tartışmaları ile öne çıkan TEMA Vakfı 30 Temmuz itibariyle, ‘Hep Birlikte Yaşamı da Umudu da Yeniden Yeşerteceğiz!’ adıyla başlattığı kampanyada, yangından zarar gören bölgelerin tekrar ağaçlandırılması için bağış topluyor. Fidan bağışlarının OGM’ye aktarılacağını açıklayan ve bunun üzerine bazı bağışçıların tepkisi ile karşılaşan TEMA Vakfı, bu kararının gerekçelerini sosyal medya hesaplarından ve web sitesinden duyurdu:  “TEMA Vakfı olarak yanan alanlar da dahil olmak üzere tüm ağaçlandırma çalışmalarımızı uzun yıllardır Orman Genel Müdürlüğü ile iş birliği içerisinde yürütüyoruz. Bize yapılan her bir bağışın takipçisi olarak, bağışlar sayesinde oluşturduğumuz ağaçlandırma sahalarımızda 3 yıl boyunca sonbahar ve ilkbahar dönemlerinde olacak şekilde kontrolünü gerçekleştiriyoruz.”

AKUT Derneği, yangınlarda görev alan ve çeşitli kentlerde çalışmalarını sürdüren operasyon ekipleriyle, yangına müdahaleye kesintisiz destek veriyor. AKUT ayrıca, bugün itibariyle, Türkiye’nin orman yangınları ile mücadele kapsamında resmen aktive ettiği AB Sivil Koruma Mekanizması operasyonel havuzunda da yer alıyor.

Türk Kızılay’ı, mağdurlara acil destek ihtiyacı için açtığı bağış kampanyasının yanı sıra sahada Kızılay gönüllüleri ve uzmanları yardımıyla,  gelen bağışların tasnifi, bağışların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması, Gıda ve içecek ikramı, psiko-sosyal destek faaliyetlerini sürdürüyor.

Afet Platformu Yangınlar Sürdüğünden İhtiyaç/Durum Analizine Ağırlık Veriyor!

Bünyesinde 20’den fazla STK bulunan Afet Platformu resmi kurumlardan edindiği bilgi çerçevesinde, yangın devam ederken, “koordinasyon dışı” sahaya gönderilen malzeme ve ekiplerin karmaşa yarattığına dikkat çekiyor. Yardım faaliyetlerinin temelini oluşturan durum-ihtiyaç analizinin eksikliğine vurgu yapan Platform, web sitesinde yaptığı açıklamada :

“yangından etkilenen en fazla kişiye en kısa sürede kaliteli ve işlevsel yardımı sağlamak” için Plaftorm üyelerinin ihtiyaç analizine başladığını; yangınlar söndürülmeden ihtiyaçların doğru şekilde tespit edilemeyeceğini; “yangınlar devam ederken ortaya çıkan anlık ihtiyaçları ise kamu kurumları ve Kızılay’ın kendi ağı ve bölge kaynakları aracılığıyla giderilmekte” olduğu bilgisini paylaşıyor.

Dolayısıyla, Afet Platformu bünyesindeki STK’lar; “gönderilen desteklerin yerine ulaşılacağının garanti edemeyecek olmaları ve ihtiyaç tespit çalışmalarının tamamlanmaması” sebebiyle, yangından mağdur olan bireylerin ihtiyaç listelerini yayınlamasını rica ediyor. Sahada kamu kurumları ile koordinasyon halinde çalışmalarını sürdüren Afet Platformu, hem Platform’un web sitesinden hem kurumsal hesaplarından güncel bilgilendirmeleri sürdürüyor.

Yangın Bölgesinde Güvenli Konaklama Haritası

Afet Platformu bünyesinde de yer alan Ahbap Derneği ise kurumsal olarak sahada aktif çalışmalar yürütüyor. Ahbap Derneği ayrıca, Türkiye’nin birçok şehrinde devam eden yangın nedeniyle tahliye edilen bölgelerdeki halka konaklama imkânı sunan otel, pansiyon vb. yerlere kolayca ulaşılabilmesi için Güvenli Konaklama Haritası ile mağduriyetlerin giderilmesine katkı sunmaya çalışıyor.

Haritada, Konaklama Desteği ve Tahliye Aracı Desteği başlıklarında iki seçenek yer alıyor. Yangın bölgelerinden herhangi birine yakın konaklamaya uygun tesisi bulunan kurumların sitedeki “Konaklama Desteği Sunmak İstiyorum” butonu üzerinden ileterek, Güvenli Konaklama Noktaları Haritasına eklenmesi ve afetten etkilenen kişilerin yönlendirilmesi mümkün.
Bölgedeki kişiler ve hayvanların güvenli alana tahliyesi sırasında da minibüsü, otobüsü kamyonu ya da kamyonetiyle ulaşım desteği vermek isteyenler için sitede, “Tahliye Aracı Sunmak İstiyorum” seçeneği yer alıyor.

Afet Haritası

İhtiyaç Haritası’nın teknik desteği ile Afet Platformu tarafından hizmete açılan Afet Haritası ise orman yangınlarının etkisini takip etmek ve bireysel-kurumsal destek olmak isteyenlere güncel bilgiye ulaşma olanağı sunuyor. Afet Haritası’nda halihazırda Marmaris, Manavgat ve Bodrum İhtiyaç Listeleri’ne yer veriliyor.

Afet Haritası aynı zamanda, yangından etkilenen kişilerin hasar tespit formu ile hasarlı yer ve görselleri paylaşmasına; bu sayede ihtiyaçların doğru şekilde tespit edilerek ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına olanak sağlıyor.

Yangın bölgesinde aktif olarak görev alan bir diğer STK, İHH (İnsani Yardım Vakfı).   İHH Arama Kurtarma ekipleri  sahada yardım faaliyetlerini yürütüyor; Gezici Aşevi bölgede hizmet veriyor.  Ayırca İHH,  mağdurlar için bağış topluyor.

TEMA’dan farklı olarak ÇEKÜL Vakfı, yanan orman alanlarının ağaçlandırılması ile ilgili bir kampanya yürütmediğine ilişkin  açıklamasıyla birlikte, “Yanan ormanlarımızın telafisi ne yazık ki uzun sürecek. Bu süreçte öncelik can ve mal kaybının, doğaya verdiğimiz zararın tespit edilmesidir.” paylaşımını yapıyor.

WWF_Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) ise “Türkiye’nin Canları Yanıyor: Yaraları Sarmak için Destek Ver” adıyla başlattığı kampanyada, yangınlarda yaralanan, yaşam alanları tahrip olan canlarımız için yapılacak kurtarma, tedavi ve rehabilitasyon çalışmaları için gerekli olan malzemelerin tespiti ve temini için bağış topluyor.  

Yangın dahil tüm afetlerde “can kayıpları” arasında sayıldığı nadir görülen hayvanlar ile ilgili faaliyetleri yürüten en aktif STK’lardan biri HAYTAP.  Manavgat’ta hayvanlar için tam teçhizatlı bir Sahra Hastanesi kuran HAYTAP, bölgedeki mağdur hayvanların tedavi masraflarını da üstleniyor.

‘Turizmi Teşvik Kanunu, Korunan Pek Çok Alanı Tehdit Ediyor’

Ormanların korunmasına dikkat çeken bir diğer STK olan Doğa Derneği, Turizmi Teşvik Kanunu’nda yapılan değişikliğin “bugüne kadar korunmuş pek çok alanı tehdit ettiğini; yapılan düzenlemenin ‘Kültür ve Turizm koruma ve gelişim bölgeleri’ adıyla orman alanları, kıyılar, meralar turizm yatırımlarına açılacağını ; kanun yürürlüğe girmesi durumunda Türkiye’nin Önemli Doğa Alanları, hassas ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği için geri dönüşü olmayacak zarar göreceği” uyarısında bulunuyor.

The post ‘Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Tahribatın Giderilmesinde Sivil Topluma Büyük Görev Düşüyor’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Forma ulaşmak için tıklayınız.

The post İhtiyaç Haritası’ndan Deprem Haritası Formu appeared first on Sivil Sayfalar.

Karabıyık, Hayata Destek Derneği ve İhtiyaç Haritası’nın girişimiyle başlatılan dağıtımın Yaşama Dair Vakfı’nın omuz vermesi, Kalkınma Atölyesi saha ekibinin kamu kurumlarıyla yaptığı koordinasyon ve Mey İçki’nin katkılarıyla sağlandığını kaydetti.

Proje kapsamında, Manisa’da bulunan tüm geçici çadır yerleşimlerindeki mevsimlik gezici tarım işçisi ailelere 400 hijyen kutusu dağıtımı yapıldı.

The post Manisa’da Mevsimlik İşçilere Hijyen Kutusu Dağıtımı appeared first on Sivil Sayfalar.

Sarı Bisiklet Projesi, Bisiklet Geri Dönüşüm Kampanyası için 2019 yılında İhtiyaç Haritası ile iş birliği yaparak tüm Türkiye’ye yaygınlaşıyor. İhtiyaç Haritası ile yapılan iş birliği sonucu web sitesi üzerinden kullanılmayan bisikletler yeni sahipleri ile buluşmaya devam ediyor. Tüm Türkiye’ye yaygınlaşan kampanya kapsamında Antalya, Samsun ve Ankara şehirlerinde toplanacak olan bisikletler ise önceki yıllarda olduğu gibi Sarı Bisiklet tarafından bakım, onarım ve tamirleri gerçekleştirilerek ilgili İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ile birlikte belirlenecek olan ilkokullara hediye edilecek.  

The post Unutulmuş Bisikletler Harekete Dönüşüyor appeared first on Sivil Sayfalar.