Yavuz Selçuk: Başvurularımız Cemevleri İbadethane Değildir Denilerek Reddedildi

1998 yılında vakıflaşan Erenler Cemevi’nin Alevi inancına ve kültürüne hizmet ettiğini belirten vakıf başkanı Yavuz Selçuk, 16 Mayıs 2015 tarihinde CLK Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından cemevine başlatılan icranın cemevinin itirazı sonucu durdurulduğunu ifade etti. Aydınlatma ve elektrik giderlerinin devletçe ödenmesi için Esenyurt Kaymakamlığı’na ve Müftülüğü’ne başvurduklarını ancak başvurularının “Cemevleri ibadethane değildir” denilerek reddedildiğini söyledi.

Selçuk, “ Yürürlükte olan 6446 sayılı Enerji Piyasası kanununda “Toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatma giderleri Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır” ibaresi yer almakta, ibadethaneler de “ Toplumun ibadetine açılmış olma ve ücretsiz girilme” dışında herhangi bir şart belirtilmemektedir. Cemevleri Alevi inancına mensup insanların inançları çerçevesinde ibadet ettiği yerlerdir.” dedi.

“Türkiye Açısından Utanç Verici Bir Durum”

Alevilerin yüzyıllardır maruz bırakıldıkları baskı, katliamlara karşın inançlarından vazgeçmediklerini belirten Selçuk, “ Cemevlerinin ibadethane olup olmadığını tartışmak ve bütün ibadethanelere tanınan hakların cemevlerine de tanınması için hukuk mücadelesi yürütmenin Türkiye açısından utanç verici bir durum olduğunu belirtti. Tüm bu uygulamaların Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi’ne, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ve AİHM kararlarına aykırı olduğunu ifade etti.

“Bir Yerin İbadethane Olup Olmadığına Orada İbadet Edenler Karar Verebilir”

Avukat Zeynel Çambeli ise söz alarak, “AİHM kararına göre bir yerin ibadethane olup olmadığına ancak orada ibadet edenlerin karar vereceğini söyledi. Çambeli, Cemevlerinin ibadethane olduğuna ve elektrik giderlerinin devlet tarafından ödenmesine yönelik kararlar olduğunu hatırlattı.

The post Danıştay Kararı: Diyanet, Erenler Cemevi’nin Elektrik Giderlerini Karşılayacak appeared first on Sivil Sayfalar.

Cem Vakfı idaresindeki Yenibosna Cemevi’nin başvurusu sonrası AİHM, Türkiye’yi haksız bulmuş ve toplam 54 bin 400 Euro tazminata mahkûm etmişti. AİHM, vakfın idaresindeki Yenibosna Cemevi’nin elektrik giderlerinin devlet tarafından karşılanması talebinin “Alevilik bir din değil, cemevleri ibadethane değil” tespitiyle reddedilmesini, “ayrımcılık’ olarak nitelemişti. AİHM Türkiye’yi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “ayrımcılık yasağı”nı öngören 14. maddesinin ve bununla bağlantılı olarak da  “inanç özgürlüğünü” güvence altına alan 9. maddesinin ihlal etmekten mahkûm etmişti.

Aslında AİHM’in Yenibosna Cemevi’ne ilişkin kararı sonrası cemevlerinin ibadethane sayılıp sayılmayacağı tartışması sona erdi.  Çünkü Türk hukuk sisteminin de en son ‘karar mercii’ konumundaki AİHM, cemevlerinin ibadethane olduğunu reddetmenin bir ‘hak ihlali’  oluşturduğunu karara bağladı.

Cemevlerine ayrımcılık yapıldı

Türk Hükümeti’nin 2002’de yayımlanan bir Bakanlar Kurulu kararı uyarınca ibadethaneler elektrik parası ödemekten muaf tutuluyor. Elektrik paraları Diyanet’e bağlı bir fondan ödeniyor. Ancak bu kararda, ibadethane olarak cami, mescit, kilise ve sinagog sayılıyor. Cemevi bunların arasında yer almıyor. İşte AİHM bu durumu hukuken ‘ayrımcılık’ olarak nitelendiriyor.

AİHM geçen yıl verdiği bu kararda, önce Yenibosna Cemevi’nin ibadethane olup olmadığını inceledi. Cemevinde Alevi inancının temel bir unsuru olan cem yapıldığını, cenaze törenleri için kullanıldığını, buna karşılık bir ücret alınmadığını göz önünde tutarak cemevlerinin bir inanç üyelerinin ibadet amacıyla kullandığı bir mekân, yani ibadethane olduğuna karar verdi. AİHM, bu bağlamda cemevlerine aynı statüdeki başka ibadethanelerden farklı işlem yapıldığını saptamış ve bu farklılığın nesnel ve makul bir nedene dayanıp dayanmadığını araştırmıştı. Bu araştırma sonucu devletin diğer ibadethanelere karşı cemevlerine ‘ayırımcı’ davrandığını tespit etmişti.

İnancın meşruluğuna devlet karar veremez

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmeleri uyarınca, devletin bütün inançlara karşı tarafsız ve eşit mesafede olmak yükümlülüğü var. Sözleşmenin 9’uncu maddesi, “din ve vicdan özgürlüğünü” içeriyor. Tarafsızlık ilkesi gereğince devletin bir inancın meşruiyetine karar vermek gibi bir yetkisi bulunmuyor. Bu nedenle eğer devlet ibadethaneler için bazı ayrıcalıklar tanımışsa, (elektrik faturalarının diyanet tarafından ödenmesi gibi) bu ayrıcalıkların ‘bütün ibadethaneler’ için geçerli olduğunu bilmek ve uygulamak durumunda. Bütün ibadethaneleri  ayrım gözetmeksizin, eşit bir biçimde bu olanaklardan yararlandırmak zorunda. AİHM bu davada bir dinsel makamın görüşü esas alınarak başvurucunun talebinin reddedilmesinin devletin inançlar karşısında tarafsız olma yükümlülüğünü ihlal anlamına geldiğine hükmetti.

Devlet, inançlar karşısında ‘tarafsız’ olmalı

Bütün bu kararlara bakılacak olunursa, cemevlerinin ibadethane sayılıp sayılmayacağı tartışması artık yapılmamalıdır. Devlet tüm inançlar karşısında tarafsız olmalıdır. AİHM cemevlerinin ibadethane olduğunu ve bunu reddetmenin bir insan hakkı ihlali oluşturduğunu karara bağladı. Bu kararın bir önemli tarafı ayrıca, yargı organlarının Diyanet’in görüşünü esas alarak karar vermelerinin kabul edilemeyeceği, bunun devletin inançlar karşısındaki tarafsızlığı ilkesi ile bağdaşmayacağı yönünde artık bir ‘AİHM içtihat’ oluşması. Devletler bu kararlara uymak zorundadırlar. Kararın uygulanmasının anlamı, ihlale yol açan nedenin ortadan kaldırılmasıdır. Eğer bu yapılmıyor ve AİHM kararlarına rağmen eski uygulamalar sürdürülüyorsa, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi devreye girer ve Türkiye üzerine yaptırımlar gündeme gelir.

The post Cemevleri Tartışması AİHM Kararlarıyla Son Buldu appeared first on Sivil Sayfalar.

Cemevlerine destek almıyoruz

Sinan Coşkun, bu türlü söylemlerin Alevi kökenlileri rencide ettiğini söyleyerek, “Biz, Sünnilerin inanç yerinin neresi olduğunu tayin edecek değiliz. Onlar da bizim ibadet yerimizin neresi olduğunu söylemeyi bıraksınlar. Aleviler cemevini ibadethane olarak kabul ediyorsa orası onların ibadethanesidir. Devletten hiçbir destek almadığımız halde biz buraları yaşatıyoruz. Diyanet İşleri Başkanı’nın yaptığı açıklamayı kabul etmiyoruz. Cemevi ile cami arasındaki ayrımları keskin bir şekilde yapmamız lazım. Camiler Sünni söylemine göre şeriatın kapısıdır ama cemevi hakikatin kapısıdır. Camide kadın ve erkek beraber ibadet yapmazlar, cemlerde cinsiyetçilik yoktur can kavramı ön plandadır. Aramızda çok net farklılıklar var” dedi.

Coşkun, bazı Alevi kurumların da bu söylemlerin zeminini hazırladığını belirterek şunları söyledi: “Maalesef ki bazı Alevi kurumlar bu türlü söylemlere alet olabiliyor. Bizim inancımızda postun yeri bellidir. Ama bakıyorsunuz posta dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu oturtuluyor. Bu zemin bu duruma ortam hazırlıyor. Aslında biz Aleviler net bir dil kullanmadığımız için onlar da bizim inancımıza yönelik her şeyi söyleme hakkını kendilerinde bulabiliyorlar. Ülkede sürekli artan bir baskı var ve mevcut iktidarın demir yumruğu ile yönetiliyoruz. Kanun Hükmünde Kararnameler ve OHAL süreciyle istediklerini yapıp, istediği yasayı çıkarıyorlar. En son Erzincan şube yönetimi ve üyelerimizden olan 10 arkadaşımız gözaltına alındı. Bu gözaltılar tamamen bizi sindirmek korkutmak amaçlıdır. Biz Pir Sultan Abdal Kültür Derneği olarak edep, erkan, yol bunların hepsini sahipleniriz ama çıkıp rahatlıkla eşit yurttaşlık hakkı istiyoruz, zorunlu din dersleri kaldırılsın da diyebiliriz. Mahallelerimizde, meydanlarda duruşumuzu sergilemeye devam edeceğiz, taviz vermeyeceğiz”.

“İnancımız nedeniyle ayrımcılığa uğruyoruz”

Aynı dernekte görev yapan Çağla Dönmez de, cemevinde hem erkek hem de kadının bir arada ibadetini gerçekleştirdiğini belirterek, “Alevi gençleri olarak biz ne yaparsak yapalım üzerimizde hep baskı var. Her alanda öteki konumunda görülüyoruz. Bizden önce baskı zamanlarını yaşamış olan ailelerimiz şimdi bizim aynı durumları yaşamamızdan korkuyorlar ve geri planda durmamızı istiyorlar. İmam hatiplerin önünde eylemler yapıyoruz. Ardından polis şiddet uygulayıp gözaltına alıyor. Sicilimize işlenen olayların neler olduğu görülünce bu bizim geleceğimizi kötü anlamda etkiliyor. Fişleme, gözaltı ve tutuklamaların çok kolay yaşandığı bu süreçte gençler bir araya gelip tepkisini gösteremiyor. Gelecek kaygısı işsizlik sorunu her gencin sorunu iken biz Alevi olduğumuzdan kaynaklı iş başvurularında, görüşmelerinde her zaman daha zorlu süreçler ile karşılaşıyoruz” dedi.

The post “Alevilerin ibadet yeri cemevidir” appeared first on Sivil Sayfalar.

Aleviler Tepkili

Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’ın bu açıklamasını değerlendiren Alevi kuruluşlarından konuya ilişkin PİRHA’ya konuşan Alevi Bektaşi İnanç Kurulu Başkanı Pir Hüseyin Güzelgül, “Biz kadıdan, hacıdan, hocadan fetva almamışız. Bizim pirimiz, rehberimiz, mürşidimiz vardır. Biz dünyayı güzelleştirmek adına, gönülleri, insanlığı güzel eylemek ve bu güzellikleri de pay ederek birlikte yaşamayı isteyenleriz. Bütün inançlar güzel ahlak ve sevgi üzerine kurulmuştur ve varlıklarını da onun üzerinde devam ettirmeye çalışmaktadırlar. Bizim ibadethanemiz cemevidir, ibadetimiz de cemdir. Farklı inançlar, kültürler ve düşünceler arasında saygı ve dayanışmaya dair ilişkiler yerine bunlar düşmanlık üretiyor. Diyanet, toplumumuzu kutuplaştırmaya, ayrıştırmaya yönelik saygısız hamleler yapıyor” dedi.

Camiler hem Sünnilerin hem de Alevilerin ibadethanesidir sözlerinin siyasi ve cahilce olduğunu söyleyen Cem Vakfı Onursal Başkanı Prof. Dr. İzzettin Doğan ise “Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Anayasanın 136. maddesine göre kurulma amacı, birliği bütünlüğü sağlayacak şekilde siyaset üstü bir kurum olarak yapılandırıldı. Biz taleplerimizi bugüne kadar siyasi liderlerle barış içerisinde görüşerek halletmeye çalıştık. Mahkeme kararı ile de bu işi kesinleştirdikten sonra, başkanın ortaya çıkıp bu tarz açıklamalar yapmasını yorumlamakta zorlanıyorum açıkçası. Bu tamamen siyasi ve bilgisizce bir davranıştır. Bu ülkede hangi mezhep ya da inanışa sahip olursa olsun herkes üzerine düşen vergiyi ödemiyor mu, ödüyor. Bu ülkenin kalkınması, sorunlarının çözülmesi bu genel bütçeden sağlanmıyor mu? Bu bütçe de sayısı 25-30 milyonu aşan Alevi vatandaşların vergileri yok mu? Olduğu için de zaten AİHM kendi talepleri dâhilinde ihtiyaçlarını da karşılayabilecek şekilde bütçeden pay ayrılmalıdır diyor” dedi.

Peki AİHM Cemevlerinin Statüsü Hakkında Ne Karar Almıştı?

Türkiye’deki iç hukuk tüketildikten sonra 200’ün üzerinde Alevi yurttaş konuyu 2010 yılında AİHM gündemine taşımıştı. Strasbourg’da görülmeye başlayan dava sonucunda AİHM:

Dini toplulukların ne olduklarına devlet veya ulusal yargının değil söz konusu toplulukların ruhani liderlerinin karar verebileceğine, hükümetin Alevileri “Sufi tarikatı” olarak tanımlamasının Alevileri, dini inançlara yasaklar getiren 677 sayılı “Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun” kapsamına aldığını hatırlatmıştı. Türk hükümetinin “Aleviler kendi aralarında bölünmüş haldeler” tezine “bu durum onların dini bir topluluk olarak hakları olduğu gerçeğini değiştirmez” yanıtını vermişti. AİHM; devletin Alevileri resmen tanınmaması ve hukuksal statü sağlamamasıyla, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin din ve vicdan özgürlükleriyle ilgili 9’uncu maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştı. Strasbourg Mahkemesi, Alevilerin hiçbir kamusal hizmetten faydalanamamalarını da “dini ayrımcılık” olarak tanımlamıştı. Alevi inancını inkârın “laik devleti koruma” teziyle gerekçelendirilmesini de reddeden AİHM, Türkiye’de din ve inançlarla ilgili hukuksal yapının “nötr” kriterlere dayanmadığını ve bu durumun bazı inançların ayrımcılığa maruz kalmasına neden olduğunu not etmişti. Türkiye’de devletin din ve inançlara yaklaşımını “hedefle orantısız” olarak tanımlayan AİHM, Alevilere yönelik uygulamanın “akla uygun ve objektif temele dayanmadığına” ve bu nedenle Alevilere “dinsel ayrımcılık” yapıldığına hükmetmişti.
Kaynak: habercem.com

The post Camide Cem Yapılabilir Mi? appeared first on Sivil Sayfalar.