Haziran ayı itibarı ile alınan önlemlerin hızla gevşetilmesi vaka artışlarının temel nedenidir. Bu tür bir salgında açılma belirli bir kural, kriter çerçevesinde olmalı. Vaka artış hızı, vaka sayısı bunların başında gelir. Henüz Türkiye özellikle sayı bakımından mevcut hasta sayısı çok yüksek denebilecek, henüz salgın kontrol altına alınmamış iken açılmaya karar verdi. 

Diğer bir nedeni ise sosyal (fiziksel) mesafe ve maske kullanımına uyulmamasıdır. Bunun için denetim mekanizmalarının olmayışı, eğitimlerin yetersiz kalması sayılabilir. Bir anlamda toplumun sağlına uyumundaki, yanıtındaki sorunlar vaka sayılarında artışa neden olmuştur.

Özellikle bazı illerimizde vaka sayısının öne çıkması ile ilgili ne söylersiniz? Bu illerle ilgili nasıl önlemler alınmalı?

Vakaların illere dağılımını net olarak bilmiyoruz. Ancak Ankara, Adana, Diyarbakır ve Gaziantep gibi illerde vaka sayılarının çok olduğu söyleniyor. Pandemi yönetiminde il kurullarının görevleri çok önemlidir. İl düzeyinde risklerin değerlendirilip ona göre müdahalelerin yapılması gerekir. O nedenle de vakaların illere dağılımı açık olarak belirtilmelidir.

Size göre, kamu ve bilim insanları tarafından yapılan öneriler toplum tarafından gerektiği ölçüde, tam olarak dikkate alınıyor mu?

Ne yazık ki alınmıyor. Ancak bunun böyle olmasının bazı nedenleri de var. Bunu biraz beklemek de gerekli. Yani tam bir uyumu beklemek Türkiye’de gerçekçi değil. Gerekçelerine gelince bunlarda biri “eski normal” olarak alıştığımız yaşam tarzımızla “yeni normal” arasında önemli farklılıklar var. Sosyal mesafe ve maske kullanımı bizde olmayan bir alışkanlık idi. Bunu gerçekleştirebilmek için yoğun, kapsamlı ve sürekli eğitim çabası ve denetimlerin yanı sıra, güven, işbirliği ve açıklık ortamı gerekir. 

Toplumla ve bilim insanları ile kamu tarafından yeterince bilgi paylaşılmaması güven ve açıklık ortamının oluşmasına engel olmuştur. Yine bu nedenle bilgi salgını (infodemi) yanlış ve yanıltıcı bilgilerin yayılması ortaya çıkmıştır. Bunlarda toplumsal uyumun azalmasına yol açmıştır.

HASUDER olarak COVID-19’nun ülkemizde yönetim süreci ile ilgili görüşlerinizi paylaşır mısınız?

HASUDER olarak durumdan endişeliyiz. Birçok ülkede olduğu üzere bir epidemiyolojik bülten formatı geliştirilmesi ve haftalık ve düzenli olarak verilerin yayımlanmasını önemsiyoruz. 

COVID-19’un sağlık çalışanları için “meslek hastalığı” olarak kabul edilmesi için de bekliyoruz.

Sağlık çalışanımızın bu süreçte korunmasını, onlara yönelik bir tarama stratejisinin geliştirilmesini, maddi manevi desteklenmesi bekliyoruz. Salgın Yönetiminde özellikle normalleşme süreci ile birlikte birçok karar erken ve hızla alınmaktadır. İl Pandemi kurullarının katılımcı bir anlayışla etkin kılınmasını bekliyoruz. Bilimsel araştırmaların önündeki engellerin kaldırılmasını istiyoruz. Zamansız ve hızlı açılma nedeni ile salgınında hasta sayılarımız ve ölü sayılarımız arttı ve artıyor. 

Pandemi bilimsel, akılcı ve iyi yönetim ilkeleri doğrultusunda yönetilmelidir. Bu konuda önemli eksiklik ve aksaklılar mevcuttur.

Salgın devam ederse toplumda nasıl bir etki yaratır?

Salgın uzadıkça, bireyler ve toplum sıkılıp, yorulabilir. Ruhsal açıdan sorunlar ortaya çıkabilir. Sağlık çalışanları da benzer şekilde yorulabilir. Salgın ruhsal sorunların yanısıra ekonomik sorunlara da yol açabilir. İşsizlik ve yoksulluk derinleşebilir. Sağlık hizmetleri aksayabilir ve toplumun sağlık hizmetine erişimi aksayabilir. O nedenle salgını bir an önce kontrol altına almak gerekir. Kontrol altına aldıktan sonra da bilimsel ve akılcı bir yaklaşımla açılmalar yapılmalıdır.

Son günlerde çok konuşulan konulardan biri de ikinci dalga salgın olayı. Son günlerdeki artışlar nasıl değerlendirilmeli?

Son günlerdeki artış bir ikinci dalga olarak ya da zaten birinci bitmemişti ki diye düşünürsek birincinin yeniden yükselmesi gibi de yorumlanabilir. Daha çok bir ikinci dalganın başlangıcı mı diye yorumlamakta yarar var. Sırası çok önemli değil ama bir dalganın başlangıcı olduğu açık. Bunun çok büyümesini istemiyor isek, bazı önlemleri ivedi olarak almak gerek. En azından olguların kümeleştiği illerde.

HASUDER’in “kademeli normalleşme” kavramı neye işaret ediyor?

Normalleşme belirli ölçütleri karşıladığınızda yapılmalıdır. Normalleşirken, daha doğrusu yeni normal döneme geçerken önlemleri tek tek kaldırmak gerekir. Alınan önlemlerin tümünü birden kaldırırsak sağını kontrol edemeyiz. 

Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Önemli bir tehdit ile karşı karşıyayız. Bunu akıl, bilim, mantık ve iyi yönetim kuralları gereğince hareket edersen en az hasta ve ölümle atlatırız. Açık, katılımcı, şeffaf, paylaşımcı bir yönetim anlayışı, bilimsel çabaların önündeki engellerin kaldırılması salgın karşısında en iyi sonucu verecektir. Başarılı ülke örneklerine de baktığımızda bu sonuçları görebiliriz.

The post “Vakaların İllere Dağılımı Açık Olarak Belirtilmelidir” appeared first on Sivil Sayfalar.

Halk Sağlığı konularında toplumun eğitimine katkıda bulunmaktayız, bu kapsamda bilgilendirici ve toplumu uyarıcı basın açıklamaları ve raporlar hazırlamaktayız. Ülkemizde ve dünyada sorunlarına ilişkin halk sağlığı bakış açısı ile görüş oluşturuyor, çözümler üretmeye çalışıyoruz. Gerektiğinde danışma kurullarında yer alıyoruz. Gerek kamu gerekse sivil toplum kuruluşları ile halk sağlığını koruma ve toplum duyarlılığını artırmak için ortak çalışmalar yapmaktayız.

Üyelerin mesleki çalışmaları desteklemek için kurslar ve seminerler düzenliyor, sorunlarının saptanması ve çözümünde çaba harcıyoruz. Her hafta Çarşamba günleri düzenli olarak sürdürdüğümüz mesleki gelişimimize yönelik webinar etkinliğimiz var. Bu sunumları diğer sunumlarla beraber bir youtube kanalı olan Kanal HASUDER ‘de yayınlıyoruz. Ayrıca buna ek olarak Halk Sağlığı Okulu olarak adlandırdığımız bir ulaşılabilir bilgi kaynağımız var.

Ulusal ve uluslararası bilimsel toplantıların düzenlenmesinde öncülük ediyor görev alıyoruz. Her yıl halk sağlığı kongresi düzenliyoruz. Ulusal ve uluslararası diğer tıp meslekleri kuruluşlarıyla ve halk sağlığı konusunda çalışmalar yapan kuruluşlarla ilişki kurarak ortak çalışmalar düzenlemekteyiz.

Derneğimiz tarafından 2003 yılından beri Türkiye Halk Sağlığı Dergisi (Turkish Journal of Public Health) yayınlanmaktadır. Dergimizin yayın dili Türkçe ve İngilizce olup, yılda üç sayı olarak yayınlanmaktadır.

Dernek ekibi kimlerden oluşuyor?

Şu andaki Yönetim Kurulu 30 Kasım 2018 tarihi itibari görev başında.  7 kişilik bir ekibiz. Hem akademiden hem de sahadan arkadaşlarımızla çalışmalarımızı yürütüyoruz. Doç.Dr. Funda Sevencan (Genel Sekreter), Prof. Dr. Sarp Üner, Dr. Öğr. Üyesi Melike Yavuz, Dr. Öğr. Üyesi Onur Özlem Öztürk, Uz. Dr. Yeşim Karakoç ve Uz. Dr. Mehmet Gülay Yönetim Kurulu üyelerimiz.

Tabii en önemli gücümüz örgütlenmemizden geliyor. Yaklaşık 500 üyemiz, 16 Çalışma Grubumuz, TUKMOS ve Yeterlik Kurulu gibi bileşenlerimiz Derneğimizin sürekli gelişimini sağlıyor.

Türkiye’de halk sağlığı çalışmalarının yeterli olduğunu düşünüyor musunuz? Bu konuda hangi aktörlere nasıl sorumluluklar düşüyor?

Halk Sağlığı çalışmaları aslında alt yapı hizmetlerine benzer. Varlığında görünürde belirgin bir şey yoktur ama yokluğunda ciddi sorunlar oluşur. Elbette tıbbın her alanı değerli. Ancak, tedavi edici hizmetler çok göz önünde ve dikkat çekicidir. Bir böbrek ya da yüz naklini düşünün. Çok önemli, insanlık için çarpıcı, haber niteliği yüksek. Ancak,  önemli olan kişileri o hale getirmeden önce basit ve yaygın, sürdürülebilir önlemlerle kişileri korumaktır. Tuz kısıtlaması sağlamak gibi. Benzer şekilde, hani derler ya “ipten adam almak”. Biz ipten adam alma ile değil de oraya uzanan süreçteki tedbirlerle o adamın üretken ve sağlıklı bir şekilde toplum içinde var olmasını önceliklendiriyoruz. Ama elbet ki, bu süreçte sağlık sektörünün tek başına çabaları yeterli değildir. Aslında bir toplumun sağlık durumu, genetik, etnik, yaş, cinsiyet gibi değişkenlerden etkilense de en çok sağlığı belirleyen birçok sosyal belirleyicinin sonucudur. Sağlık bir insan hakkıdır. Bu hakkın hakkaniyetle tüm insanlara ulaştırılması esastır. Bu nedenle,  sosyo-ekonomik faktörlerin düzeltilmesi sağlığın en önemli belirleyicisidir. Halk Sağlığı hizmetleri bu süreçte en önemli eşitliği sağlama aracıdır; bir ülkeye yapılabilecek en önemli yatırımdır. Ne de olsa “Kralın en önemli zenginliği halkındır”.

Özellikle sivil toplum bu alanda neler yapıyor, daha neler yapabilir?

Sivil Toplum son yıllarda artan şekilde Halk Sağlığı alanına ilgi duyuyor. Çok yaratıcı yaklaşımları var. Aslında bunu yaparak zaten hakkı olan sağlık hakkına da sahip çıkıyor. Burada geliştirilmesi gereken en önemli konu, işbirliğimiz ve sürdürülebilirlik. Kamu kurumları, uzmanlık dernekleri ve sivil toplumun bir araya gelmesi. Bu sektörler arası yapının kurulması sağlıkta eşitsizliklerin azaltılmasını için yapılacaklar arasındaki rolü itibari ile de çok değerlidir. Bu nedenle, bu yapıyı sağlamak en çok çalışmamız gereken alan gibi duruyor.

Uluslararası – 21. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi’ni 26-30 Kasım 2019 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştireceksiniz. Kongrenin ana teması “Geleceği Birlikte Kurmak: Halk Sağlığında Çok Sektörlü Yaklaşım”. Bu temayı biraz açabilir misiniz? Ve mümkünse kongrenin içeriğinden kısaca bahsedebilir misiniz?

Kongrenin düzenleme Kurulu başkanlığını Prof. Dr. Sarp Üner hocamız yürütmektedir. Sektörler arası işbirliği kavramı, uluslararası düzeyde ilk kez 1978 Alma-Ata Bildirgesinde tanımlanmıştır. 2016 yılında Şangay’da gerçekleşen 9. Küresel Sağlığın Geliştirilmesi Konferansında, sağlıkta eşitsizliklerin giderilmesindeki önemine dikkat çekilmiştir. Sağlıkta sektörler arası işbirliği yenilikçi yaklaşımlar ile halk sağlığı hedeflerine ulaşmada önemli katkılarda bulunmaktadır.  Ancak, sağlık hizmeti sunumunda sivil toplumun, yerel otoritelerin daha önemli bir rol alacakları bir dönemde, bu işbirliğinin önündeki engelleri tanımlamak ve iyi örneklerin paylaşılması gerekmektedir. Halkın sağlığının geliştirilmesinde sektörler arası işbirliği kaçınılmazdır.

Halk sağlığı her zaman hastalıkların önlenmesinden sağlık sistemlerinin değerlendirilmesine, bilimden karar vermeye, uygulamadan değerlendirmeye ve iletişime kadar çeşitli faaliyetlere sahiptir. Çok sektörlü yaklaşım, çeşitli paydaş grupları (örneğin, hükümet, özel sektör, STK’lar) ve sektörler (örneğin sağlık, çevre ve ekonomi) arasında işbirliğinin oluşturulması anlamına gelir. Birden fazla sektöre katılarak, bilgi, uzmanlık ve kaynaklar paylaşılır. Halk sağlığı doğal olarak çok sektörlüdür. Çok sektörlü olmalıdır. Ancak bu zorunluk, bu yapının inşa edilmesinin kolay olduğu anlamına gelmemektedir. Aslında, Halk Sağlığında Çok Sektörlü Yaklaşımı hayata geçirmek gerçekte zorlu bir süreçtir

“Geleceği inşa etmek” daima çalışmalarımızın merkezindedir. Kongre, geleceği inşa etmek için birlikte çalışmanın yeni yollarını oluşturma fırsatı sunuyor. İklim değişikliği, ortaya çıkan enfeksiyonlar, göç ve bulaşıcı olmayan hastalıkların küresel salgını gibi ortak zorluklarımıza çözüm arayacağız.

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği yıllık kongreleri, Türkiye’de ve ayrıca dünyadaki son iki uluslararası kongre de düşünüldüğünde, halk sağlığı profesyonelleriyle tanışmak için ana fırsat olarak değerlendirilmektedir. Delegeler arasında halk sağlığı ve diğer birçok ilgili alanda araştırmacılar, politika belirleyiciler, uygulayıcılar ve eğitimciler bulunmaktadır. Kongreye yaklaşık 500 meslektaşımızın katılımı gerçekleşecektir;  bu nedenle de profesyonel ağ oluşturma ve arkadaşlıklar kurma ve geliştirme için mükemmel fırsatlar sunmaktadır. Tek bir yerleşimde olacağımız için, kongre boyunca birlikte olma şansımız olacak. En son araştırma ve bilgileri paylaşacağız, en iyi uygulamaları teşvik edeceğiz ve araştırmaya dayanan halk sağlığı sorunları ve politikalarını savunacağız.

Sivil topluma ve okuyucularımıza bir çağrınız var mı?

Sivil Toplum Kuruluşları tarafından Halk Sağlığı adına hayata geçirilen iyi örneklerin paylaşılmasını çok önemsiyoruz. Kongremiz bunun tam da yeri. Bu nedenle sivil toplumu 3. Uluslararası – 21. Ulusal Halk Sağlığı Kongresine davet ediyoruz. Oturum önerilerini web sayfamızdan gerçekleştirebilirler. Ya da kongrede iyi örneklere ayrılmış stand oturumlarında yer alabilirler. Katılımları bizleri çok mutlu edecektir.

HASUDER Web Sayfası

Kongre Web Sayfası

The post HASUDER : “Sağlıklı Bir Toplum Yaratmak Hedefimiz” appeared first on Sivil Sayfalar.

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği yıllık kongreleri, Türkiye’den ve dünyadan halk sağlığı profesyonelleriyle tanışmak ve paylaşımlarda bulunmak için büyük bir fırsat olarak değerlendiriliyor. Delegeler arasında halk sağlığı ve diğer birçok ilgili alanda araştırmacılar, politika belirleyiciler, uygulayıcılar ve eğitimciler bulunmakta. Kongreye 500’den fazla meslektaşın katılımı bekleniyor. Bu nedenle de profesyonel ağ oluşturma, arkadaşlıklar kurma ve geliştirme için mükemmel olanaklar sunmakta.

En son araştırma ve bilgileri paylaşılacak, en iyi uygulamalar teşvik edilecek ve araştırmaya dayanan halk sağlığı sorunları ve politikalarını savunulacak.

Kongreye kayıt yaptırarak katılmanın yanı sıra panel ve kongre öncesi düzenlenen kur önerilerinde bulunabilirsiniz. Detaylı bilgi, katılım ve önerileriniz için tıklayabilirsiniz.

The post 3. Uluslararası – 21. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi appeared first on Sivil Sayfalar.

TBMM’de görüşülecek yeni torba yasa tasarısındaki 45. Madde getirdiği muafiyet ve sebep olacağı kirliliğe dikkat çeken bir bildiri yayımlayan Temiz Hava Hakkı Platformu, yasa teklifinin; Çanakkale, Kahramanmaraş, Karabük, Kütahya, Manisa, Sivas, Şırnak ve Zonguldak’ta bulunan 10 santrale iki yıl daha havayı kirletme özgürlüğü tanıyacağını iddia ederek duruma tepki gösterdi.

Türk Tabipleri Birliği, TEMA Vakfı, Greenpeace Akdeniz, HEAL, 350.org, WWF-Türkiye, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği ve Türk Toraks Derneği gibi çevre ve sağlık alanında çalışan 17 kuruluşun üyesi olduğu Temiz Hava Hakkı Platformu, Torba Yasadaki Madde 45’in mecliste kabul edilmemesini istedi.

Elbistan sınır değerin 6 katı, Zonguldak ise 3 katı zehir soludu

Temiz Hava Hakkı Platformu, emekli olma zamanı gelmiş bu santrallerin bulundukları şehirlerde yüksek miktarda hava kirliliğine sebep olduğunu belirtti.

Kim ne dedi?

Türk Tabipleri Birliği Temsilcisi Doç. Dr. Gamze Varol: “Dünya Sağlık Örgütü, kirli havayı ‘insan sağlığına etkileyen en büyük tehlikelerden biri’ olarak açıkladı. Kirlilik seviyelerindeki artış yaşam süresini kısaltıyor; kanser, kalp damar hastalıkları ve felç görülme sıklığını artırıyor. Bebek ölümleri, erken doğum, büyüme-gelişme geriliği, öğrenme bozuklukları, hafıza ve davranış sorunları ve diyabet gibi çok sayıda sağlık sorununun temelinde kirli havanın etkisi olduğu tartışılıyor. Sağlık iki yıl beklemez, bu bölgelerdeki insanların iki yıl daha sağlık sorunları yaşamasının bedelini kim ödeyecek?”

Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Hasan Bayram: “Solunum yolu ile alınan kirli hava, akciğer ve kalp hastalıkları oluşum riskini artırıyor. Çok sayıda çalışma, hava kirliliğinin yoğun olduğu yerlerde akciğer ve kalp hastalıklarına bağlı ölümlerin daha çok olduğunu, acil hastane başvuruları ve yatışları ile hastaların ilaç ihtiyacının arttığını göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün ilk kez bütün dünyada hava kirliliği ile topyekun mücadele başlattığı bir dönemde, yasal uyarıya rağmen termik santrallerin önlem almayarak havayı ve çevreyi kirletmeye devam etmesine izin verilmesi halk sağlığı açısından doğru değildir.”

TEMA Vakfı’ndan Çevre Politikaları Bölüm Başkan Yardımcısı Özlem Katısöz: “2014 yılında Anayasa Mahkemesi (AYM) benzer bir düzenlemeyi iptal etti. AYM, iptal kararının gerekçesinde sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının ekonomik ve mali gerekçelerle vazgeçilecek haklardan olmadığını açıkça belirtmişti. Bu karara rağmen, santrallerin kirleterek çalışmaya devam etmesi temiz hava hakkımızın ihlalidir.”

Greenpeace Akdeniz Projeler Sorumlusu Avukat Deniz Bayram: “Anayasa Mahkemesi’nin kararına rağmen termik santraller yıllardır bu ayrıcalıklardan faydalanıyor. Torba yasa ile bu hukuka aykırı duruma bir kılıf hazırlanıyor. Çevre yatırımlarını yapmayan santraller ve hava kalitesinin ilgili mevzuata uygun yönetiminden sorumlu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, bu bölgelerde hava kirliliği ve erken ölümlerden sorumlu olmaya devam edecekler”.

Sağlık ve Çevre Birliği (HEAL) Türkiye Temsilcisi Funda Gacal: “Türkiye’de 2021 sonuna kadar bu santrallere çevre muafiyeti verilmesi tartışılırken AB üyesi ülkelerdeki termik santraller 2021’den itibaren daha da düşük baca gazı emisyonu sınır değerlerine tabi tutulacak. Yasa tasarısının geri çekilmesini, halk sağlığının ve çevrenin korunması adına AB’deki bu gelişmelerin takip edilmesini talep ediyoruz.”

The post Temiz Hava Hakkı Platformu Termik Santrallerin Emekliliğini İstiyor appeared first on Sivil Sayfalar.

“Erken ölümler artacak”

Cumhuriyet gazetesinde yer alan habere göre, Raporun sonuçlarına göre, Çanakkale’de termik santral projeleri hayata geçerse, bölge yaşanmaz düzeylere ulaşacak. Hava kirliliğine neden olan ve gözle görülemeyen parçacık maddeler rüzgârın etkisi ile çok geniş bir alana yayılabildiğine dikkat çekilen raporda, santralların hava kirliliğini yüzde 50-150 arasında artırabileceğine dikkat çekildi. Bu kirliliğin sağlık etkisinin bölgede her yıl 1130 erken ölüm olacağı ve her yıl 160 bebeğin düşük doğum ağırlığıyla dünyaya geleceği hesaplanıyor.

Kömür devri geçti

Şişli’deki TEMA Genel Merkezi’nde bir araya gelen sivil toplum kuruluşları, termik santrallardan vazgeçilmesini isteyerek “Havamızı bozmayın” dediler. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği adına konuşan Nebile Bayrak, santral projelerinden vazgeçilmesini isteyerek “Artık kömür çağı geçti” dedi. Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nden (HASUDER) Doç. Dr. Çiğdem Çağlayan da “Hava kirliliği, bronşit, amfizem ve akciğer kanseri gibi kronik solunum hastalıkları ve kalpdamar hastalıkları gibi ölümcül hastalıklara sebep olabiliyor. Her yıl dünyada 6.5 milyon insan hava kirliliği nedeniyle ölüyor” diye konuştu.

The post “Çanakkale’de termik santraller faaliyete geçtiğinde yılda 1140 erken ölüm gerçekleşecek” appeared first on Sivil Sayfalar.