Öte yandan, araştırmaya katılan gazetecilerin en çok bildiği ve düzenli takip ettiği internet haber portalı T24 oldu. Diken, Duvar ve Bianet de listede T24’ün ardından gelen portallar.

‘Yurttaş gazeteciliği’ yaptıklarını ifade eden haber mecralarındaysa en yüksek bilinirlik ve düzenli takipe sahip site, dokuz8Haber oldu. Ötekilerin Postası, artık ‘yurttaş gazeteciliği yapmadıklarını’ belirten 140 Journos ve Seyri Sokak da dokuz8’in ardından listede.

Araştırmaya katılan gazetecilerin profili

İstanbul’da, Cezayir Toplantı Salonu’nda düzenlenen basın toplantısında MEDAR Koordinatörü Yunus Erduran, Doçent Doktor Bora Ataman ve dokuz8Haber Yayın Yönetmeni Gökhan Biçici konuşma yaptı.

Araştırma, Şubat-Mayıs 2018 döneminde İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Adana, Antalya’dan editör, muhabir ve yönetsel rollerde bulunan ulusal ve yerel yayın mecralarından 306 gazeteciyle görüşülerek hazırlandı.

Gazetecilerin hali hazırda 92’si editör, 109’u muhabir, 29’u yazı işleri müdürü, 76’sı da yönetsel rollerde bulunuyor. Gazetecilerle yapılan görüşmelerin çoğu telefon üzerinden gerçekleştirildi. Araştırma için görüşülen gazetecilerin yüzde 67’si erkek, yüzde 33’ü kadın ve çoğunluk (yüzde 70’ine yakını) 26-45 yaş aralığında. Gazetecilerin yüzde 92.8’i ise aktif olarak çalışmakta olduklarını belirtmiş.

Araştırma kapsamında görüşmelerden 24’ü ajans, 42’si televizyon, 166’sı gazete, 52’si haber portalı ve 22’si diğer kuruluşlar ile yapıldı.

Gazetecilere ‘’Ne kadar zamandır medya sektöründesiniz’’ diye sorulduğunda ise ortalamanın 13,1 yıl olduğu ortaya çıkmış. Yüzde 29,7 ile çoğunluk 20 yıldan uzun süredir gazetecilik yaptığını ifade etmiş. Toplamın yüzde 40,8’i ise çalışma hayatı boyunca gazetecilik ile ilgili hiçbir eğitim almadıklarını söylüyor.

Sonuçların duyurulduğu raporda araştırmanın amaçları 8 alt başlık altında açıklandı:

• Profesyonel gazetecilerin internet kullanım alışkanlıklarının belirlenmesi

• Haberlerin hangi kaynaklardan takip edildiğinin, alternatif/bağımsız medya mecralarının ne ölçüde bilindiğinin ve hangilerinin düzenli takip edildiğinin belirlenmesi

• Haber takibinde, üretiminde ve dağıtımında sosyal medyanın ne kadar etkin kullanıldığının anlaşılması

• OHAL koşullarının sosyal medya kullanımını ne ölçüde etkilediğinin kavranması

• Yurttaş haberciliği olgusundan ne zaman haberdar olunduğunun ve bunun nasıl tanımlandığının belirlenmesi

• Takip edilen yurttaş haberciliği platformlarının nasıl değerlendirildiğinin tespit edilmesi

• Yurttaş haberciliğinin profesyonel kriterler açısından nasıl algılandığının belirlenmesi

• Profesyonel gazetecilik ile yurttaş haberciliği ilişkisinin gelişiminin nasıl tasavvur edildiğinin kavranması.

”Yaptığım gazetecilik mi yoksa yapmak istediğim mi?”

Araştırmaya katılanların yüzde 38,9’u yaptıkları gazeteciliği ‘objektif’, yüzde 38,6’sı ‘hak odaklı’, yüzde 33,3’ü ‘tarafsız’ olarak tanımlıyor. Gazetecilerin yüzde 17,6’sı ise ‘muhalif gazetecilik’ yaptıklarını söylüyor.

Öte yandan Erduran, ‘Yaptığınız gazeteciliği nasıl tanımlarsınız’ sorusuna, gazetecilerin yüzde 80’inin ‘’Hali hazırda yaptığım mı yoksa yapmak istediğim mi’’ diye sorarak cevap verdiklerini ifade etti.

Araştırmaya katılan 306 gazetecinin yalnızca yüzde 27,8’inin aylık kazançlarından memnun olduklarını söylemeleri de araştırmanın öne çıkan verilerinden birini oluşturuyor.

Gazetecilerin yüzde 23,9’u Türkiye Gazeteciler Sendikası’na üye olduklarını belirtmiş. Erduran, bu oranın önemli bir kısmını gençlerin ve kadınların oluşturduklarına dikkat çekiyor. MEDAR’ın sorularını yanıtlayanların yüzde 38,9’u hiçbir meslek örgütüne üye değilmiş.

Ayrıca Erduran, basın toplantısında araştırmanın bulgularından bahsederken ‘haber üretenler ile yönetsel rollerde bulunanların yurttaş habercilik bağlamında ayrışmalarını beklediklerini’ ifade etti. Fakat sonuçların beklentileri karşılamadığına dikkat çekti.

‘Yurttaş habercilik’

Araştırmaya göre, haber üretenlerin yüzde 76’sı, yönetsel rollerin de yüzde 60’ı ‘yurttaş habercilik’ kavramını biliyor. OHAL koşullarından ise haber üreticilerinin yüzde 46’sının etkilendiği gözüküyor. Bu oran, yöneticiler için yüzde 31.

Bunlara ek olarak araştırmada ana akım medyada çalışanlar ile alternatif medya çalışanlarının profilleri de karşılaştırıldı. Alternatif medyanın ana akıma kıyasla çok daha yoğun bir genç çalışan nüfusu olduğu gözleniyor.

Mesleki kazançtan memnuniyetsizlik de alternatif medyada daha yoğun hissediliyor. Ana akım çalışanlarının yüzde 33’ü yurttaş haberciliği kavramını hiç duymamışken, alternatif medya çalışanları içinde bu oran yüzde 10’a kadar düşüyor.

Türkiye’de medya

Türkiye’nin kısa bir ‘medya tarihi’nin de aktarıldığı araştırmada, 1980 öncesi gazeteci-patron ilişkisi olduğu belirtilirken 12 Eylül darbesi ile neoliberalizme geçişin gerçekleştiği söylendi.

80 ve 90’lı yıllarda modern medya endüstrilerinin doğuşu ile ‘piyasacılık’, ‘milliyetçi militarizm’ ve ‘otoriter laikçilik’ kavramlarının ortaya çıktığı ifade edilirken 2000’li yıllarda ekonomik krizin ardından AKP’nin iktidara gelmesi ile ana akım medyanın güçsüzleşerek tasfiye edildiği ifade edildi.

Araştırmada, AKP iktidarı ile neoliberal-muhafazakâr bir medya bloğu oluşturulduğunun altı çizildi. 2010 sonrasına da yer verilen araştırmada, ‘AKP-Gülen koalisyonunun’ hakim hâle gelmesi ile medyanın devletin güçlü bir aygıtına dönüştüğü ortaya kondu.

2013 yılında meydana gelen Gezi protestolarında ‘laisist medyanın sessiz kaldığı’ belirtilerek, 2014-2016 yılına gelindiğinde ise ‘AKP-Gülen ittifakının bozulması ve Güneydoğu’da yeniden başlayan savaş ile basın üzerindeki baskıların arttığı’ ifade edildi.

Araştırmanın ‘Türkiye’de Medya’ başlıklı kısmında son olarak 2016’dan 2018’e gelinen aşama için “Erdoğan rejimine muhalefet eden 200’e yakın basın yayın organı kapatılıyor, gazeteciler ‘terör örgütü propagandası’ yaptıkları gerekçesiyle tutuklanıyor” dendi.

Sosyal medyada gazetecilik

Araştırmaya katılan gazetecilerin yüzde 89,5’inin internette
‘sürekli çevrimiçi’ olduğu ve yüzde 92,2’sinin internete akıllı telefondan bağlandıkları da gözüküyor.

Gazetecilerin her 10’un 9’unun Twitter ve/ya Facebook, yüzde 73,5’inin Instagram kullandıkları da belirlendi. Araştırmaya katılanların sosyal medyayı yüzde 93,1’inin ‘haber/bilgi takibi ve paylaşımı’ için ve yüzde 59,5’inin kendi oluşturdukları içerikleri paylaşmak amacıyla kullandıkları da gözüküyor.

Araştırmaya katılanların haber takibi yapmak için yüzde 46,7’sinin sosyal medyayı, yüzde 41,5’inin gazetelerin haber portallarını ve 39,5’inin bağımsız haber portallarını kullandıkları belirlendi.

Haber toplama sürecinde de en sık kullanılan sosyal medya platformları sırasıyla Twitter, Facebook, Instagram ve Youtube. Gazetecilerin oldukça küçük bir kısmı Periscope, LinkedIn ve Google+ cevaplarını da vermiş.

Araştırmada “Başka Gazetecilerin yaptığı haberleri paylaşıyor musunuz?” sorusunda yüzde 24.4 ‘hayır’ cevabı verirken; yüzde 75.6 başka gazetecilerin haberlerini paylaştıklarını ifade etmiş. Başka gazetecilerin yaptığı haberleri paylaşma kriterleri ise yüzde 61.2’lik en yüksek oran ile haberin doğruluğuna güveniyor olmak olarak ifade edildi.

Gazetecilerin sosyal medya hesaplarından paylaştıkları haber türlerindeyse ‘sosyal içerikli haberler’ yüzde 53,9 ile birinci sırada. İnsan hikâyeleri ve kültür sanar içerikli haberler de sosyal içeriklileri takip ediyor. Siyasal içerikli haber paylaşanların oranı yüzde 38,2.

Araştırmaya katılanlar, “OHAL koşulları sosyal medya kullanımınızı etkiledi mi?” sorusuna yüzde 59.5 ‘hayır’ ve yüzde 40.5 ‘evet’ yanıtını verirken; “Sosyal Medya paylaşımlarınız yüzünden resmi veya gayrı resmi baskı gördünüz mü?” sorusuna ise yüzde 73.9 ‘hayır’ ve yüzde 26.1 ‘evet’ cevabını verdi.

Katılımcılardan, yüzde 70.3’ü yurttaş haberciliği kavramını bildiğini belirtirken, bu insanların yüzde 49.3’ü bu kavramı ilk olarak 2013 ve sonrasında duyduklarını ifade etti.

“Yurttaş haberciliğinden söz edildiğinde aklınıza ne geliyor?” sorusuna yüzde 45.6’nın oluşturduğu çoğunluk “yurttaşın haber yapması” dedi ve “Yurttaş haberciliğini en iyi tanımlayan ifade” için de yüzde 51.6’lık çoğunluk “gönüllü habercilik” cevabını verdi.

Araştırmayı yapanların belirledikleri ‘yurttaş haberciliği ile ilgili ifadelere katılım’ infografiği şöyle:

Yurttaş haberciliğinin geleceği ile ilgili yapılan anketin sonuçları ise böyle:

Araştırmanın bir ayağı daha olacak. Bu ayakta ‘yurttaş gazeteciler’in profillerine odaklanılacak.

Kaynak: T24

The post ‘Gazetecilerin Yurttaş Haberciliği Algısı ve Tutumu Araştırması’nın Sonuçları Açıklandı appeared first on Sivil Sayfalar.

Kaos GL Derneği’nin, internet gazetesi KaosGL.org ve Kaos GL Dergisi gönüllü muhabir ve yazar ağını güçlendirmek, LGBTİ’leri kendi hikayelerini yazmaya teşvik etmek, hak temelli haberciliği yaygınlaştırmak için düzenlediği Medya Okulu ekim ayında 4 şehre gidecek.

Ankara, Bursa, İstanbul ve İzmir’de temel haber yazım teknikleri, haberin unsurlarının yanı sıra hak temelli habercilik ve KaosGL.org yayın ilkelerinin tartışılacağı birinci aşama atölyelerinin ardından Kasım ayında da 2. Aşama Medya Okulu yapılacak. İlk atölyelere katılan muhabirler bu sefer Ankara’da röportaj teknikleri, yeni medya araçları, cinsel şiddet ve habercilik, nefret söylemi gibi konuların tartışıldığı 2. Medya Okulu’nda bir araya gelecek.

İzmir: 7 Ekim

Medya Okulu, İzmir’de Genç LGBTİ+ Derneği’nin “Aktivizm Okulu” ile birlikte yapılacak. 10 hafta boyu sürecek çeşitli tematik alanlarda kapasite geliştirmeye yönelik Aktivizm Okulu ile Kaos GL’nin Medya Okulu’nun ortaklaşa etkinliğinde KaosGL.org editörlerinden Gözde Demirbilek temel haber yazım tekniklerinin yanı sıra gençlik ve toplumsal cinsiyet haberciliği üzerine atölye yapacak.

İzmir Medya Okulu’na başvuru için tıklayınız.

Ankara: 8 Ekim

Medya Okulu Ankara etabı 8 Ekim’de yapılacak. Ankara’daki üniversite öğrencileri, LGBTİ hak savunucuları, basın çalışanları ve yurttaş habercilerine açık olacak Medya Okulu’nda KaosGL.org editörlerinden Yıldız Tar, temel haber yazım tekniklerini aktaracak. Ankara Medya Okulu’nda kampüs haberciliği de tartışılacak.

Ankara Medya Okulu’na başvuru için tıklayınız

Bursa: 15 Ekim

Bursa Özgür Renkler Derneği ile Kaos GL Derneği’nin ortaklaşa yapacağı Medya Okulu’nda KaosGL.org editörleri Aslı Alpar ve Yıldız Tar yer alacak. Yıldız Tar, temel haber yazım tekniklerini aktaracak, Aslı Alpar ise medyada ayrımcı söylemi izleme ve değiştirme üzerine konuşacak.

Bursa Medya Okulu’na başvuru için tıklayınız.

İstanbul: 28 Ekim

Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD) ile Kaos GL Derneği’nin ortaklaşa yapacağı Medya Okulu KaosGL.org editörlerinden Yıldız Tar’ın temel haber yazım teknikleri sunumuyla başlayacak. Ardından CŞMD’den Pınar Büyüktaş, “Dilimizi Dönüştürüyoruz: Cinsel Şiddet Alanında Hak Temelli Habercilik” projelerini aktaracak. Cinsel şiddet alanında hak temelli haberciliğin nasıl olabileceğini anlatacak.

İstanbul Medya Okulu’na başvuru için tıklayınız.

Nasıl katılabilirim?

2016 yılında Bursa, Denizli, İstanbul, İzmir, Ankara, Mersin ve Bodrum’da yapılan “İnsan Haklarının İzlenmesi İçin Medya Okulu” programının devamı olan etkinliğe daha önce Medya Okulu’na katılmamış kişiler katılabilir.

Etkinliği takip etmek isteyen kişilerin ikamet ettikleri şehirler için linklerdeki başvuru formunu doldurmaları gerekiyor.

Medya Okulu’nun ilk etabına katılan kişiler içerisinden 20 kişi Kasım ayında Ankara’da yapılacak 2 günlük Medya Okulu İkinci Aşaması’na da katılacak.

Medya Okulu bu yıl temel habercilik eğitiminin ardından Kasım’da KaosGL.org muhabir ve yazarlarının katılımıyla “özel haber”, “dijital güvenlik”, “video aktivizm”, “yaratıcı yazarlık”, “cinsel şiddet alanında hak temelli habercilik”, “yurttaş gazeteciliği”, “röportaj teknikleri”, “çizim atölyesi” gibi atölyeleri ile devam edecek.

Medya Okulu hakkında

2007 yılından bu yana gönüllü muhabir ağı eğitimleri ile ülke genelinde yerel LGBTİ haberciliğini güçlendiren, LGBTİ gündemini hak temelli habercilikle aktarmak için yayıncılık yapan KaosGL.org haber portalı 2015 yılında yaptığı Yeni Medya Okulu ile bu çalışmalarını sosyal medyaya da taşımıştı. 2016 yılında ise 7 şehre yayılan üç aşamalı “İnsan Haklarının İzlenmesi İçin Medya Okulu” ile hem habercilik deneyimi hem de sosyal medya kullanım becerileri LGBTİ hak savunucularına aktarılmıştı.

Kaos GL’nin Medya Okulu’na katılan kişiler KaosGL.org’ta haber ve yazıları ile şehirlerindeki LGBTİ gündemlerini görünür kılma imkanı buluyor. Yanı sıra medya eğitimi alan LGBTİ aktivistleri bu sayede başka yayın organlarında da yazmak için kendilerini geliştirebiliyor.

Kaynak: KaosGL

The post Medya Okulu Ekim’de 4 Şehre Gidecek! appeared first on Sivil Sayfalar.

Cinsel şiddetin varlığının, meşruiyetinin ve yarattığı hasarların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar yürütmek amacıyla resmi olarak 2014 yılında kurulan Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD);  ‘Dilimizi Dönüştürüyoruz: Cinsel Şiddet Alanında Hak Temelli Habercilik” projesi eğitimlerini Kadir Has Üniversitesi ve Bilgi Üniversitesi öğrencileri ile gerçekleştirdikten sonra projenin medya ayağında Evrensel Gazetesi ve BirGün Gazetesi’nde görev alan editörler, muhabirler ve içerik üretimi yapan katılımcılar ile devam etti.

Gerçekleştirilen eğitimlerde ilk olarak  toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyet kimliği ifadesi, cinsel yönelimler gibi temel kavramlardan başlanılarak toplumsal cinsiyet temelli şiddet ve cinsel şiddet başlıkları ele alındı. Eğitimin devamında; cinsel şiddet haberleri, haber çerçevesi, haber dili, hayatta kalan ile yapılacak görüşmelerde izlenmesi gereken yol ve kullanılması gereken dil konularında bilgiler aktarıldı. Yazılı ve görsel medyada kullanılan dilin dönüştürülmesi ile dönüşümün sağlanabileceğini hedefleyen  CŞMD ‘Toplumsal dönüşüm için, toplumsal iletişim ve dayanışma’ amaçlarına ulaşmada eğitimlerin faydalı olacağı inancında olduklarını; aldıkları geri bildirimlerin bunu doğrular nitelikte olduğunu belirtti.

Proje eğitmeni Şehlem Kaçar; üniversite öğrencileri ile yapılan eğitimlerde öğrencilerin toplumsal cinsiyet alanında gelişimlere açık, farkındalıkları yüksek, yurtiçi kaynakların yanı sıra yurtdışındaki kaynakları, alan çalışmalarını takip eden, hak temelli habercilik yapma idealinde olduklarını gözlemlediğini belirtti.  Ayrıca ana akım medyanın içinde yaşadığımız toplumlarda şiddete  dair nasıl konuştuğumuzu şekillendirme gibi bir gücü olduğunu vurgulayan Kaçar, doğru kelimeleri kullanmak için Kanadalı femifesto örgütünün “Use the Right Words” kitabını çevirdiklerini ve yerelleştirdiklerini; eğitimlerde kullandıkları bu kitabın gazeteciler, medya çalışanları, topluluk örgütleyicileri, eğitimciler ve tecavüz kültürünün onay kültürüne nasıl dönüştürülebileceği üzerine düşünen, konuşan ve yazan herkes için değerli bir araç ve kaynak olacağını umduklarını söyledi.

Proje Koordinatörü Pınar Büyüktaş ise medya kuruluşlarında gerçekleştirdikleri eğitimlerde, hali hazırda zaten haber diline dikkat eden ilgili katılımcıların normalize edilen ve dile yerleşen kalıpların aslında şiddet piramidinde yer aldığının bilgisi verildiğinde, bu bilgileri dikkate alarak yeni içerik üreteceklerini iletmelerinin projenin amacına uygun ilerlediğini doğruladığını iletti.

Kadir Has ve Bilgi Üniversitesi öğrencileri ile yapılan eğitimlerde öğrenciler, cinsel şiddet haberlerine  medyada yer alışında bir artış olduğunu belirttiler. Sadece yazılı, görsel basının içerik üretiminde değil; şarkı sözlerinde, medya görünürlüğü yüksek kişilerin söylemlerinde eleme olmaksızın yayınlanmasının da cinsel şiddet mitlerini  yeniden ürettiğine dikkat çektiler. Bu noktada medyanın algıyı oluşturmada önemli olduğu; hak temelli, cinsel şiddeti, cinsiyetçi söylemi yeniden üretmekten kaçınan bir tavırda olması ile bu durumun önüne geçilme ihtimallini tartıştılar.

Bu eğitimlerle ayrıca medya kuruluşlarında çalışanların haber dili, haberlerde kullanılan fotoğraflar, haber çerçevelerini oluştururken karşılaştıkları zorluklar ve yaşadıkları deneyimler üzerinden bir tartışma ortamı oluştu. Cinsel şiddet haberlerini verirken sansasyon yaratmaya çalışmadan, hayatta kalanın haklarını gözeterek oluşturdukları haber içeriklerinde cinsel şiddetin yarattığı hasarı ve olayın ciddiyetini vurgulamak için seçilebilecek kelimeler üzerinden de fikir alışverişlerinde bulunuldu.  Medya kuruluşlarının cinsel şiddeti önlemede yapabilecekleri koruyucu ve önleyici çalışmalar da tartışmaya açıldı.

Evrensel Gazetesi’nde gerçekleştirilen eğitime katılan Hilal Tok, ‘Medyadaki cinsiyetçi dile karşı mücadele şiddetin ve cinsiyet ayrımcılığının önüne geçmek için çok önemli. Bunu sağlamaya çalışan ve bunun için çabalayan CŞMD’nin medya eğitimleri gazetelerde, internet haberlerinde ve televizyonlarda sunulan haberin şiddet ve cinsiyetçilik içermemesi ve bu söylemlerden arındırılması  hatta bu söylemlere alternatif neler söylenebilir bunu ortaya koyuyor. Cinsiyet hiyerarşisine karşı verilen mühim bir iş medya dilini değiştirmek ve bunun imkansız olmadığını da görmüş oluyoruz bu eğitimlerle. Eğitimlerin ana akım ve yerel medyada çalışan gazeteciler, öğrenciler ve medya çalışanları tarafından talep edilmesi de çok önem arz ediyor’ dedi.

Sevgim Denizaltı ile BirGün Gazetesi eğitiminden sonra gerçekleştirdiğimiz görüşmede ise kendisi; gerçekleştirilen atölyede, akıllarındaki birçok soruya yanıt bulduklarını, somut örnekler üzerinden iyi ve kötü habercilik örneklerini tartışma imkânı elde ettiklerini belirtti. ‘Hem bildiklerimizi pekiştirip somutlaştırdık, hem de yeni bilgiler edindik. Bu nedenle atölyenin biz editörlere de, gazetecilik bölümünde okuyan stajyer arkadaşlarımıza da çok şey kattığını düşünüyorum, hatta düşünmekle kalmıyor gözlemliyorum. Bu yüzden CŞMD’ye çok teşekkür ediyor, atölyelerin yaygınlaşarak daha çok meslektaşıma ulaşmasını diliyorum’ dedi.

BirGün ve Evrensel gazetelerindeki eğitim sonrasında, hem kullanılan görsellerin hem de haber dilinin belirgin bir şekilde değiştiği gözlemlendi.

Açık Toplum Vakfı, ABD Büyükelçiliği ve Rosa Luxemburg Vakfı’nın desteklediği  proje, medyada cinsel şiddet alanında hak temelli habercilik konusunda bir dönüşümün oluşması; cinsel şiddetin gündemleştirilmesini sağlayarak cinsel şiddet alanındaki sessizliğin kırılması; basın özgürlüklerine müdahalelere karşı medya çalışanları ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliklerinin geliştirilmesi, sivil toplum haberciliği ile ana akım habercilik arasında köprüler kurulması amaçlarını taşıyor. CŞMD bu amaçlar ile medya kuruluşlarında ve üniversitelerin iletişim fakülteleri öğrencilerine eğitimler düzenlemeye devam edecek.

Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği’nin Facebook ve Twitter hesaplarından proje ile ilgili gelişmeleri takip edebilir, sorularınız için medya.csmd@gmail.com adresinden iletişime geçebilir ve medya çalışanlarına yönelik oluşturulan “Cinsel Şiddet Alanında Hak Temelli Yayıncılık” broşürünü inceleyebilirsiniz.

The post Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği habercilik dilini değiştiriyor! appeared first on Sivil Sayfalar.