“Hepimiz Hedefteyiz”

LGBTİ+ derneklerinin ortak açıklamasında “Sızan bilgilere göre, 11. Yargı Paketi’nde TCK 225’in kapsamının genişletilmesiyle, LGBTİ+’lar başta olmak üzere toplumun tamamı hedef alınmaktadır. Bu değişiklikler, LGBTİ+’ların kamusal ve özel alanlardaki varoluşlarını, ifade özgürlüklerini ve yaşam haklarını doğrudan tehdit etmektedir,” ifadelerine yer verildi.

Paketin getireceği yasal düzenlemelerin, “genel ahlak” ve “doğuştan gelen biyolojik cinsiyet” gibi sübjektif ve belirsiz tanımlar üzerinden ayrımcılığı meşrulaştıracağı ve cezai yaptırımların kapsamını genişleteceğini vurgulandı. Açıklamada, “Bu paket, sadece LGBTİ+’ların değil, mevcut iktidarın ‘makbul’ saymadığı herkesin yaşam tarzına, kimliğine ve varoluşuna müdahaleyi yasal zemine oturtma girişimidir,” denildi. Açıklama ile LGBTİ+ dernekleri paketin yasalaşması halinde, ifade özgürlüğü, toplanma özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü gibi temel hak ve hürriyetlerin ağır darbe alacağını belirterek, tüm sivil toplum kuruluşlarını ve kamuoyunu bu tehlikeli pakete karşı mücadeleye davet etti.

“Bu Bir Nefret Yasasıdır”

Kadınlar, feministler ve LGBTİ+’lar tarafından yapılan ortak basın açıklamasında, paketin “nefretin ve ayrımcılığın ‘yasa’ kılığına sokularak meşrulaştırılması” anlamına geldiği vurgulandı. Açıklamada, “Bu yasa teklifi, ‘doğuştan gelen cinsiyete ve genel ahlaka aykırı davranış’ gibi muğlak ifadelerle, toplumu tektipleştirmek ve başta LGBTİ+’lar olmak üzere, patriyarkal kalıplara sığmayan herkesin varoluşunu ceza kanunu nezdinde bir suç haline getirmek istiyor,” denildi.

Söz konusu teklifin, devletin “makbul” bulmadığı tüm kimlikleri, yaşam tarzlarını, düşünceleri ve bedenleri “ahlak terazisiyle” yargılamayı ve cezalandırmayı hedefleyen bir rejim inşa etme amacı taşıdığı belirtilen açıklamada, “Varoluşumuz, bedenlerimiz, aşklarımız, sözlerimiz suç değil, haklarımız pazarlık konusu değildir. Bu saldırıya karşı bulunduğumuz her yerde, her alanda mücadele edeceğiz. Çünkü biz buradayız, varız ve hiçbir yasa, hiçbir iktidar kim olduğumuzu değiştiremez, nefret bizi yok edemez,” ifadelerine yer verildi.

EŞİK: “Ahlak Bekçiliği mi Geliyor?”

Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK) ise yaptığı açıklamada, paketin “Ahlak Bekçiliği” getirip getirmediğini sorguladı.

EŞİK, yapılması planlanan düzenlemelerin siyasi iktidarın toplumsal cinsiyet eşitliğine karşı duran zihniyetinin bir yansıması olduğunu belirterek, “Uzun yıllardır, ‘toplumsal cinsiyet eşitliği’ kavramını yasaklı kavramlar arasına alan ve cinsiyetler arası eşitsizliği derinleştirici politikalar güden siyasal iktidar, bireyleri kalıp rol ve yargıların içine hapsederek özgürlüklerini ellerinden almayı yasal zemine oturtmak istiyor,” dedi.

“Mücadelemizde Yanımızda Durun”

EŞİK yaptığı açıklamada muhalefet partileri ve vekillerine de seslendi.

“Bu taslağın TBMM’ye girmesine izin vermeyin. Meclis’e gelirse Genel Kurul’a gelmemesi için mücadele edin. Genel Kurul’a geldiği takdirde OYLAMAYA KATILMAYIN! Kendileri çalıp kendileri oylasınlar. Sayısal çoğunluğa sahip olan ve istediği antidemokratik yasayı istediği gibi geçiren siyasal iktidarın demokratik yollarla yasa yaptığı yalanına ortak olmayın. Siz halkı temsil ediyorsunuz. Halka rağmen, tüm yurttaşların hak ve özgürlüklerine meydan okuyan bu taslağın yasalaşmasına biz sonuna kadar karşı çıkacağız. Siz de halkın temsilcileri olarak sesimizi duyun.”

The post 11. Yargı Paketine Tepkiler Büyüyor: “Nefret Yasasına Geçit Vermeyeceğiz” appeared first on Sivil Sayfalar.

• Türkiye’de demokrasinin işleyişinden memnun olmayan gençlerin oranı %90
  (KONDA, Gençlerin İnsan Hakları Algısı: Kamuoyu Araştırması, Ekim 2022)
• “Kadın erkek hak eşitliğini sağlamak devletin temel görevlerindendir” diyenler %84
  (Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Araştırma Merkezi, Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Algısı Araştırması, 23 il, 1205 kişi, 2019)
• ‘Vatandaşlar hükümete muhalefet edebilmeli, eleştirebilmelidirler’ diyenler %84
  (KONDA, Türkiye’de İnsan Hakları Algısı, Ekim 2021)
• Kadın haklarını savunan grupları destekleyen kadınlar%86
  (A&G Araştırma Şirketi, 2083 kadın, 2015)
• “Kızımı 18 yaşından önce evlendirmem” diyenler %92
  (Havle Kadın Derneği, Erken Yaşta Evlilik Araştırması, 12 il, 2818 kişi, 2020)
• LGTBİ+ların eşit ve özgür yaşamasına karşı olmayanlar %71.
  (KAOS-GL Derneği, LGBTİ+lara İlişkin Algı Araştırması, 1500 kişi, Mart 2025)

O halde marjinal kim?

Kampanyayı takip edebileceğiniz EŞİK Sosyal Medya  hesapları:
https://x.com/esikplatformu/status/1904481334875021514?t=Nez8Kt89uhNRTUAzWUeyqg&s=19
https://www.instagram.com/p/DHnntBBATOY/?igsh=Z252aXNyYzBwZGoy
https://www.facebook.com/share/p/1JK3spxEXu/
https://bsky.app/profile/esikplatformu.bsky.social/post/3ll734lsb5s2q

The post EŞİK Soruyor: #MarjinalKim appeared first on Sivil Sayfalar.

Kadınlara Soyadı Dayatmaktan Vazgeçin.

AİHM ve AYM Kararlarını Uygulayın.

Kadınları özgür bırakın, hangi soyadını kullanmak istediklerine karışmayın.

İktidarın, Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği “Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır” hükmünü yeniden ve aynen yasalaştırmak isteyen teklifi maalesef TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilerek TBMM genel kuruluna sevk edildi. 11 Temmuz 2024 Perşembe günü saat 10:14’te başlayan Adalet Komisyonu görüşmeleri, ertesi sabah, 12 Temmuz Cuma günü saat 06:27’de bitti. Nöbetimiz 20,5 saat sürdü. Kadına soyadı dayatırken sürekli olarak aileyi ve çocukları korumaktan söz eden AKP’nin meclisteki vekillerin ailelerini ve çocuklarını yok sayma, vekilleri insanlık dışı koşullarda zorla çalıştırma politikası bir kez daha teşhir oldu. Uzun komisyon çalışması boyunca kadınların gözü komisyonun üzerindeydi. Toplantı süresince, EŞİK, muhalefet partilerinden kadın vekiller ve kimi AKP’li kadın vekiller ve siyasetçiler maddenin önergeler yoluyla düzeltilmesi için çaba harcadı. Kadınlara, görüşülen 9. Yargı paketindeki soyadı ile ilgili 15. maddenin eşitlikçi yönde değiştirileceği sözleri verildi. Ancak Adalet Komisyonu’nda verilen tüm değişiklik önergeleri reddedildi.

9. Yargı Paketi’nin 15. Maddesinde yer alan soyadı teklifi bir gün önce de TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) toplantısında görüşülmüş ve muhalefet partilerinden kadın vekillerin yoğun eleştirileri ile karşılanmıştı. Adalet Komisyonu görüşmeleri sırasında komisyon başkanı Cüneyt Yüksel, “Bütün eleştirileri dinledik ve bu konuda, Genel Kurula kadar, kurumlardan görüş alınıp bütün etki analizleri yapılarak bir noktaya varılacak. Değerlendirmeler yapılıyor, bir değişikliğe gitme ihtimali çok yüksek, onu da belirtmek istiyorum” demiştir. Konunun temel hak ve özgürlüklere ait olduğunu söyleyen Yüksel, komisyonun görevlerini yerine getirmesini sağlamak yerine konuyu TBMM genel kuruluna paslamıştır. Oysa ki, Adalet Komisyonu’nun görevi, konunun taraflarını ve muhalefet partilerini de dinleyerek; yasa tekliflerinin gerçek sorunlara çözüm getirmesini, hukuka uygun ve hukuk güvenliğini sağlayacak şekilde çıkarılmasını sağlamaktır.

Komisyon Başkanı Yüksel’in, soyadı teklifinin “genel kurula kadar en uzlaşmacı ve uygun şekilde yeniden değiştirileceğini düşündüğünü” belirten sözlerine rağmen Adalet Bakanı Yılmaz Tunç hemen bir açıklama yaparak bu sözleri boşa çıkarmaya çalışmıştır. Tunç 13 Temmuz günü basına verdiği demeçte  “Anayasa Mahkemesi burada bir iptal kararı verdi ve iptal kararı sonrasında o boşluğun yeniden düzenlenmesi gerekti. Taslak çalışmamızı biz TBMM grubumuza ilettik ve onlar da değerlendirmelerde bulundular ve ‘Kadın evlenmekle kocasının soyadını alır, isterse kızlık soyadını da bununla beraber kullanabilir’ hükmü Adalet Komisyonu’nda aynı şekilde korundu ama Anayasa Mahkememizin gerekçelerine de atıf yapılarak yeni bir düzenleme gerçekleştirildi. Durum bundan ibaret” diyerek kadınlara soyadı dayatması getiren tekliflerini savunmuştur. Adalet Bakanı, yapılan itirazların, AYM’in iptal kararına uyulması çağrılarının önünü kapatmak, konunun yeniden tartışılmasını engellemeye çalışmıştır.

Hangi aileyi koruyorsunuz? Kadının içine doğduğu kendi ailesini neden korumuyorsunuz?

Kadınlara evlendiği erkeğin soyadını dayatarak “aileyi koruma” iddiası AKP’li üyeler tarafından komisyon görüşmeleri boyunca da tekrarlanmıştır. Adalet Komisyonu’nda yasa teklifini savunan AKP vekili Cahit Özkan, teklifi “aile yapısını zayıflatacak her türlü girişim karşısında teyakkuzda olmalıyız” demiş ve iptal kararı nedeniyle Anayasa Mahkemesi’ni suçlamayı ihmal etmemiştir. Komisyonda söz alan diğer AKP’li üyeler de; soyun sadece erkekler üzerinden gitmesinin, kadının erkeğin soyadını almaya kanunen zorlanmasının erkek egemenliğinin ilanı olduğunu hatırlatan çoğu hukukçu muhalefet vekillerinin ve TBB Başkanı Erinç Sağkan’ın itirazlarına, tekraren aile birliği, ailenin öneminden bahsederek cevap vermiştir.

Kadınlara soyadı dayatması konusunda aileyi ve çocukları bahane olarak sunan herkese hatırlatmak isteriz ki, kadınların evlenmeden önce ve sonra içine doğdukları ve soyadını taşıdıkları bir aileleri vardır. Yeni kurdukları ailedeki erkekleri üstün kılma adına, önceki kendi ailesi ile soybağları kesilmeye, soyadları değiştirilmeye çalışılmaktadır. Kadınlar böylece, annesi, babası, tüm kız ve erkek kardeşlerinden ayrılarak bambaşka bir soya dahil edilmekte, onların soyadını taşımaya zorlanmakta ve ömrünü geçirdiği öz aile ile bağları koparılmak istenmektedir. Türkiye’de kadınlara, kendi öz anne ve babaları, kendi öz kardeşleri ile aynı soyadlarını taşımaları yasaklanmaktadır. Kadınlara, sanki hep yeni evlendikleri eşlerinin anne babasının, kardeşlerinin soyuna dahil imiş gibi, onların soyadı ile yaşamaları dayatılmaktadır. Bugün Türkiye’de aileler, kız çocukları ile erkek çocuklarının, evli olmayan kız çocukları ile evli olan kız çocuklarının, kız ve erkek torunların farklı farklı soyadlarını taşıdığı bir soyadı karmaşası içindedir. Evlilikle soyadını değiştirme dayatması, sadece kadınları kendi ailelerinden kopartmakla kalmamakta, çocuklarını yani torunları da kadının ailesinden kopartmaktadır. Örneğin üç kız çocuklu bir ailede dört ayrı soyadı olmaktadır; evli kız torunlar varsa durum daha da garip bir hal almaktadır. Bu kız çocukları ve kız torunlar arasında boşanmalar olduğunda ipin ucu iyice kaçmaktadır.

Evli kadınların hayatlarına kendi içine doğdukları aile soyadıyla devam edebilme özgürlüğü olmasının, yeni kurdukları ailenin “birliğini” nasıl ve neden olumsuz etkileyeceğini açıklayacak mantıklı bir tek argüman bile sunulamamaktadır. Asıl mesele aileyi korumak değil; topluma erkeğin mutlak reis olduğu, eşitsiz bir aile modelini dayatmaktır.

AİHM ve AYM kararlarını uygulayın

Türkiye’de kadınlar on yıllardır soyadı mücadelesi vermektedir. Çok sayıda AİHM kararı ve Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru sonucunda, kadına eşinin soyadını dayatan Medeni Yasa’nın 187. Maddesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kadınlara karşı ayrımcılık oluşturduğu hüküm altına alınmıştır. Sonunda AYM bu hükmü iptal etmiştir. AYM’nin bu iptal kararı, Anayasa madde 153 gereğince tüm kişileri ve kurumları bağlamaktadır. AYM’nin bu iptal kararına rağmen, iptal edilen hükmü aynen geri getirmeye çalışmak, anayasanın hukuk devleti ilkesini ve başta kadın erkek eşitli ile ilgili 10. ve ailede eşitlik ile ilgili 41. Maddesi olmak üzere birçok maddesini ayaklar altına almak olacaktır. Meclisin yasama yetkisini, anayasanın birçok maddesini ve anayasayı ilga etmek için kötüye kullanmak anlamına gelecektir.

Bu hukuka meydan okuyan girişim, Türkiye’nin hukuksuz bir biçimde İstanbul Sözleşmesi’nden çıkışından sonraki en büyük hukuk ihlali olacaktır. İktidar birçok icraatı ile kadın erkek eşitliğine karşı politikalar yürütmektedir. Örneğin kadına karşı şiddetle ilgili çok kapsamlı bir mücadele çerçevesi çizen 2006/17 sayılı Başbakanlık genelgesi, 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı genelgesi ile sessiz sedasız yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun Resmi Gazete’de yayını için de, adeta kadınlardan intikam alınırcasına 25 Kasım Dünya Kadına Karşı Şiddetle Mücadele Günü seçilmiştir. Böyle irili ufaklı kadın erkek eşitliğine aykırı ve kadınları erkek şiddeti karşısında yalnız bırakan birçok düzenleme ve uygulama yapılmıştır. Ancak İstanbul Sözleşmesi’ne taraf devlet olmaktan çıkış ne kadar büyük bir kırılma noktası ise, kadınlara soyadı dayatması da o kadar büyük bir kırılma noktasıdır.

Çünkü soyadı, basit bir isim tartışması değildir. İnsan soyunun hangi cins üzerinden yürüyeceği tartışmasıdır. Bu soruya, insan soyu erkek cinsi üzerinden yürüyecektir yanıtı verildiğinde tüm hayat erkeklerin egemenliği üzerinden yürüyecektir. Bilimden sanata, siyasetten spora, hayatın tüm alanlarında erkeklerin üstünlüğü, belirleyiciliği ve denetimi esas alınacaktır. Kadınlar ve çocuklar erkeklerin mülkü olarak görülecektir. Soy erkekler üzerinden yürüyeceği için kadınların varlığı ve hayatları değersiz görülecek; kadınlar erkek çocuk doğurmaya zorlanacaktır. Miras ve mülkiyet, kuşaklar boyunca erkekler arasında devredilmeye devam edilecektir. Anayasalarda, yasalarda istenildiği kadar eşitlikten söz edilsin, daha nikah kıyıldığı anda, kadına dayatılan soyadı ve eline tutuşturulan evlilik cüzdanı ile ailede erkeğin üstün ve reis olduğu dikte edilecektir. Eşitlikçi bir aile ideali, daha aile kurulurken imha edilecektir.

Ailede ve toplumda eşitlik ilkesini artık kabul edin

AYM iptal kararı yürürlüğe girdikten sonra birçok EŞİK gönüllüsü kadın, sadece evlilik öncesi soyadını kullanabilmek için Nüfus Müdürlüklerine müracaat etti. Ancak bugüne dek oyalandılar. İçişleri Bakanlığı ya da Adalet Bakanlığı çıkaracakları kısacık bir genelge ile bu sorunu çözebileceği halde bugüne dek tek bir adım dahi atmadılar. İki ay önce 9. Yargı paketinin içeriği kamuoyuna sızdırıldı ve EŞİK olarak pakette yer alan soyadı dayatmasına karşı AYM iptal kararına uyulması çağrıları yaptık, bilgi notları ile kamuoyunu bilgilendirdik, sosyal medya kampanyaları yaptık, siyasi parti liderleriyle görüştük. İstanbul Sözleşmesi’nden çıkış girişimi gibi, Türkiye’yi evrensel hukuk sisteminden biraz daha uzaklaştıracak bu erkek soyu dayatmasını durdurabilmek için büyük çaba harcadık.

Çünkü mutlu ve huzurlu bir toplum ve aile ancak eşit hak ve sorumluluklara sahip özgür bireyler ile mümkündür.

Kadının kendi soyadını kullanması, ortak çocukların anne veya babanın soyadını, ya da her ikisini de kullanmaları aileye zarar vermez; tam tersine ailede eşitliği pekiştireceği için güçlendirir. Nitekim birçok ülkede bunun örnekleri yaşanmaktadır.

Yunanistan’da kadınlar 41 yıldır soyadlarının hiç değişmediği bir hayat sürüyorlar. İspanya’da kadınların yüzde 96’sı evlendiklerinde kendi soyadlarını kullanıyorlar; çocuklar, anne ve baba soyadını taşıyorlar. Fransa’da eşler 2013 yılından beri, hangi eşin soyadını kullanacaklarına birlikte karar verebiliyorlar. Hollanda, Japonya, İskandinav ülkeleri gibi birçok ülkede bunu mümkün kılan yasa değişikliklerinin gerekçesi kadın-erkek eşitliğini sağlamak. Medeni hayatın İslam hukukuna göre düzenlendiği birçok ülkede bile kadınlar doğum ile aldıkları soyadlarını koruyorlar.

Soyadı hakkımızdan ve eşitlikten vazgeçmeyeceğiz

AKP’li ya da değil, kadın erkek eşitliğine karşı olanların sürekli olarak “kızlık ya da bekarlık soyadı” kavramlarını kullandığını görüyoruz. Burada da bilinçli ya da bilinçsiz bir eşitlik karşıtı tutum olduğunu biliyoruz. Hukukçu olan Adalet Bakanı’nın bile “kızlık soyadı” nitelemesini kasten kullandığını düşünüyoruz. Çünkü bu zihniyet, kadınların ancak bir kere evlenebileceğini ve ölünceye dek evli kalması gerektiğini ima ediyor. Bekarete ve evliliğe yaşamsal bir önem atfediyor. Oysa ki şu anki yasalarımız bile “önceki soyadı” diyerek daha eşitlikçi bir tutuma işaret ediyor.

Kadınların soyadı ve kadınlara hayatta biçilecek rol, tanınacak alan konusu aslında şu anda siyasetin ana gündem konularından biri. Siyaset gündeminde, akademi ve sanat çevrelerinde ve medyada yeterince yer bulamaması, Türkiye’nin erkek üstünlükçü yapısının, iktidar ve muhalefetteki ataerkilliğin somut bir göstergesi.

Olsun. Kadınlar olarak biz alışkınız.

Eşitlik kavgamızdan vazgeçmeyeceğiz.

Şu anda önümüzde iki seçenek var:

Bunlardan ilki, iktidarın soyadı ile ilgili 15. madde teklifinin 9. yargı paketinden çıkartılması. AYM’nin iptal kararı sonrası artık evlenen herkes eski soyadı ile devam edebilir. Büyük Britanya gibi kimi ülkelerde özel bir soyadı kanunu yok örneğin. Yasal bir sınırlama yoksa, kural özgürlüktür. Çok istenirse basit bir genelge ile nüfus müdürlüklerinin nasıl işlem yapacağı belirlenebilir.

İkinci seçenek ise TBMM’de bir düzenleme yapılması. Eğer ille de bir yasa çıkartılacak ise vazgeçilmezlerimizi tekrar hatırlatalım:

• Yasalarda “erkeğin soyadı” diye bir madde olmayacaksa, “kadının soyadı” diye bir madde de olamaz. Hiçbir yasa maddesinde “kadının soyadı” ibaresi geçirilemez. Eğer soyadı ile ilgili bir yasa maddesi yazılacak ise, kesinlikle ve sadece “eşler” kalıbı kullanılarak yazılmalıdır.
• Kadının evliliğe sadece doğum ile aldığı aile soyadı ile devam edebileceği açıkça belirtilmeli ve erkeklere de isterlerse kadının soyadını alabilmeleri hakkı tanınmalıdır.
• Evlilik ile kadının nüfus kütüğünün değiştirilemeyeceği; baba kütüğünden koca kütüğüne nakledilemeyeceği özel olarak belirtilmelidir. Kadınlar, sırf bir erkekle evlendikleri için, kendi doğum yerlerinden kopartılarak ait olmadıkları illerin hemşehrisi ilan edilmemelidirler.
• Evlilik ile erkeğin nüfus cüzdanı ve diğer kimliklerinde hiçbir değişiklik olmamakta ve hayatları aynen devam etmektedir. Kadınlar ise, kimlik belgelerinden araç ehliyetlerine, banka kartlarından pasaportlarına kadar tüm kimliklerini yenilemek zorunda kalmaktadırlar. Evlilik, erkeklerin nüfus cüzdanlarında hiçbir değişiklik yapmadığına göre, kadınların da yapmamalıdır.
• Çocuklar erkeklerin mülkü değildir. Günümüz koşullarında çocuğu doğuran da, büyüten de kadındır ve kadınlar çocuklarına kendi soyadını verebilmelidir.

Kadınların soyadı, iktidar muhalefet demeden herkesin bir eşit yurttaşlık ve insaniyet sınavıdır. Kimsenin bu insanlık sınavından, sınıfta kalmamasını diliyoruz.

İktidarı ve muhalefetiyle birlikte bütün milletvekillerine, siyasi partilere ve kamuoyuna bir kez daha sesleniyoruz:

Toplumda ve ailede eşitlikten vazgeçmeyeceğiz.

AİHM ve AYM Kararlarını Uygulayın!

#SoyadıDayatmasınaHayır

#AtaerkilAileDayatmasınaHayır

17 Temmuz 2024

EŞİK – Eşitlik İçin Kadın Platformu

www.esik.org

iletisim@esik.org.tr

Bu bildiri EŞİK Platformu için Av. Hülya Gülbahar tarafından hazırlanmıştır.

Konuyla ilgili EŞİK Bilgi Notları:

1. https://esik.org.tr/kategori/9.-yargi-paketi/74249/turkiye-de-evli-kadinlarin-soyadi-tercihi-iki-soyadi-kullanan-kadinlarin-demografik-ozellikleri
2. https://esik.org.tr/kategori/9-yargi-paketi-raporlar-arastirmalar/74245/9.-yargi-paketi-taslaginda-kadina-soyadi-dayatmasi-ve-cocuk-bahanesi
3. https://esik.org.tr/kategori/9.-yargi-paketi/74251/almanya-nin-soyadi-reformu-konusunda-notlar

The post EŞİK: Kadınlara Soyadı Dayatmaktan Vazgeçin! appeared first on Sivil Sayfalar.

İstanbul Sözleşmesi ağırlıklı çalışıyoruz, kazanılmış haklara karşı topyekün cevap vermek için kurulduk. Her kesimden partiden katılım var, şu anki cumhur ittifakından hariç. Kadın düşmanlığı üzerinden bir araya gelinmesinin ikinci yılı oldu. 

‘Eşit Temsil Üzerinden Kampanya Yürütmeye Devam Edeceğiz.’

Seçim sürecine yaklaşırken faaliyetlerinizde bir değişiklik oldu mu? Kurumunuzun faaliyetleri nasıl etkilendi?

Her partiden kadın var, onların da çeşitli adaylıkları var. Herkes kendi partisine ya da yakın gördüğü kadınları destekleyecek. Kadınların eşit temsili konusu üzerinden çalışmaya başladık. Siyasi partiler ve seçim yasasının aksaklıklarını gösteren açıklamaları da ekleyerek eşit temsilin önemini vurgulayan bir basın açıklaması yapmaya başladık. ‘Nasıl aday istiyoruz, nasıl aday istemiyoruz’ gündemde. EŞİK’in yaptığı meclis izlemesi var, Sözleşme sürecinden her kentten tüm vekilleri izlediler. Bunun üzerinden tam teşekküllü 10 tane ‘Mecliste Gözümüz Üzerinde‘ başlıklı rapor çıkardık. Bunun yanında eşit temsil üzerinden kampanya yürütmeye devam edeceğiz. Kendiliğinden aday olan tüm kadınları hangi partiden olursa olsun seçilebilir yerlerden olmalarını destekleyeceğiz. 

Seçim sürecine özgü tasarladığınız bir faaliyet var mı? 

Yalnız bu değil 5 acil talebi sürekli ve düzenli yinelemeye devam ediyoruz. Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Yok Edilmesi Sözleşmesi (CEDAW) 37 no’lu tavsiye kararı, iklim krizi ve afet durumunda, kadına değen her konuyu gündeme getireceğiz. 

Seçim sürecine özgü, sivil toplumda ve/veya kendi çalışma alanınızda nasıl adımlar atılıyor, neler gözlemliyorsunuz?

Kendi alanımızda tüm kadın hareketlerinde eşit temsil gündeme gelecek. Ekoloji ve feminizm odağında CEDAW 37’yi vurguluyoruz. Kadına dair seçim taleplerini gündeme getirecekler. Genel olarak sivil toplumda medya nedeniyle herkesi hemen göremiyoruz, herkes kendi yerinden işçi sendikası gibi bir hareketlenme gözlemliyorum. Seçim sırasında söz söylenmiyorsa ne zaman? 

Bu süreçte neler eksik kalıyor, neler gözlemliyorsunuz?

Odak meselesi eksik, her şeyi istiyoruz ama her şeyi isteyince kayboluyor. Bir konuya odaklanıp herkesin bir yerden söz söylemesi çok önemli. EŞİK kendi konusunda odaklı ki en önemli başarısı bu.

Seçim sürecinden beklentiniz nedir? Bu süreçte siyasetten nasıl adımlar atmasını beklersiniz? Özellikle kendi çalışma alanınızda nasıl bir gelişme olsun isterdiniz?

Süreçle ilgili beklentimiz, CHP’nin kendi içinde demokratlaşması, şeffaflaşması lazım, eşit temsili tüzüklerine geçirmesi lazım. Lgbti+ların seçim listelerini çok özenli hazırlamaları lazım. Bu seçimde çok ittifak olduğu için, adaylık taleplerine cevap vermek tüm partileri çok sıkıştıran bir şey. Kadınların gözden kaçmasını gerektirmez.

Seçim sürecinden bireysel olarak beklentiniz nedir?

Seçim güvenliğinden endişeliyim. Geçen seçimde sandık kurulundaydım, ilçe seçim kuruluna gitmeden ortalık kazandık diye doldurulmuştu. Güvenlikli bir seçim olması beklentim var. Kontrollerin sağlanması lazım, kapılarına asılan belgeleri korumak lazım.

‘Özgür Basını, Gelir Adaletinin Yükselmesini Bekliyoruz.’

Seçim sonrası süreçle ilgili kurumsal beklentiniz/öngörünüz nedir?

İstanbul Sözleşmesi’nin yeniden hayata geçmesi için her şeyi yapmaya, bunun mücadelesini sürdürmeye devam edeceğim. Sözleşme TCE’nin kurulması demek, adım adım eğitim, sağlık, istihdam gibi tüm konularda sözleşmenin içerdiği alanlara ağırlık vereceğiz. 

EŞİK adına biz sesimizi duyuracağımız daha özgür bir hayat bekliyoruz; sansürsüz, sihirli değnekle cinskırım var, ekokırım var, yoksulluk var, baskı var, şiddet var, her şey var. Bunların yok olmasını öngörüyor ve bekliyoruz. Aynı şekilde, özgür basını, gelir adaletinin yükselmesini bekliyoruz. Demokrasi anlamında biraz daha iyi olacağını öngörüyoruz. Bir paylaşımdan insanların hapse girmeyeceğini öngörüyoruz. 

Seçim sonrası süreçle ilgili kurumsal olarak atmayı düşündüğünüz bir adım var mı?

Siyasi partiler açısından bakınca iktidardaki partilere demokratik işleyiş öneriyoruz. Erkek egemenliğin reddine bunu programlarıyla zenginleştirmelerini bekleriz. Partilerin kadın örgütlerini süs olarak değil kadınların sözlerini dikkate almalarını, eşit temsil, rotasyon bekliyoruz.

Seçim sonrası süreçte kendi çalışma alanınızla ilgili en ivedikle değiştirilmesi/dönüştürülmesi gereken hususun ne olduğunu düşünüyorsunuz? Yeni yönetimden ne talebiniz var?

İstanbul Sözleşmesi’nin yeniden yürürlüğe girmesi, 6284’ün ciddiye alınması, TCK madde 103 ve nafaka hakkı düzenlemeleri, yerel yönetimlerin bu konuya bütçe ayırması, kadına yönelik şiddete karşı anında müdahale, emniyetin, yargının, herkesin bu konuda eğitimden geçirilmesi taleplerimiz arasında.

‘Bu içerik Friedrich-Ebert-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği desteği ile hazırlanmıştır ve derneğin görüş veya tutumunu yansıtmaz. Sayfadaki içerikten sadece Sivil Sayfalar sorumludur.’

The post ‘Beklentimiz Demokratik İşleyiş, Şeffaflık ve Eşit Temsiliyet’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Eril şiddet her gün en az 3 kadını yaşamdan koparır, her gün en az üç şüpheli kadın ölümünün üstü örtülürken, 20 Mart 2021 tarihinde İstanbul Sözleşmesi hakkında hukuka aykırı bir kararla “fesih” bildirimi yayınlandı. Oysa şiddet gittikçe yükseliyor, şiddetle mücadelede İstanbul Sözleşmesi’nin önemi ve etkin uygulanması zorunluluğu her geçen gün biraz daha artıyordu. Danıştay, fesih kararının hemen ardından açılan yürütmeyi durdurma davalarını dikkate alıp bu hukuksuz kararı iptal ederek fesih kararından cesaretlenen kaç kadın katilini fiilinden caydırmış olacaktı asla bilemeyeceğiz. Ancak şunu biliyoruz; kadınların eşit ve şiddetsiz bir hayat sürmeleri için İstanbul Sözleşmesi elzemdir. Bu yüzden Sözleşme’den asla vazgeçmeyeceğiz.  

Fesih kararına ilişkin yürütmenin durdurulması ve kararın iptali talebiyle, pek çok kadının, kadın örgütünün, baroların, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının, sendikaların ve siyasi partilerin açtıkları 200’ü aşkın davadan duruşma tarihi belirlenenler, 28 Nisan Perşembe günü esastan görüşülecek. Verilecek karar, sadece İstanbul Sözleşmesi’nden çıkma kararının hukuksuzluğuna ve buna yönelik iptal taleplerimize ilişkin olmayacak. Aynı zamanda, hukukun ayaklar altına alındığı mevcut bağlamda, Türkiye’nin geleceği ve hukukun üstünlüğü adına belirleyici olacak.

EŞİK Platformu’nun kuruluş tarihi olan 1 Ağustos 2020’den bu yana sürdürdüğümüz mücadelenin her aşamasında vurguladığımız üzere; İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmek Anayasa’daki eşitlik ilkesinden, şiddeti önlemek ve maruz bırakılanları korumakla ilişkili diğer yasalardan vazgeçildiğinin, devletin kadın erkek eşitliği ve kadına karşı şiddeti önleme politikasını terk ettiğinin tüm dünyaya ilan edilmesidir. TBMM’de yasayla kabul edilen uluslararası bir sözleşmeden tek kişilik kararla çıkılması Sözleşme’nin kendisinin önemini de aşan bir önemi vardır. Bu karar sözleşmenin referans aldığı ve Türkiye’nin de taraf olduğu tüm temel insan hakları belgelerinden de çekilebileceği anlamına gelmektedir. Bu sebeple, İstanbul Sözleşmesi’ni savunmak sadece kadınların değil, demokratik bir ülkede adaletli ve insanca yaşamdan yana olan herkesin sorumluluğudur. 

Tüm kadınları, kadın ve LGBTİ+ örgütlerini, baroları, emek ve meslek örgütlerini ve siyasi partileri; eşit ve şiddetsiz bir yaşam isteyen herkesi hep birlikte hukuka ve İstanbul Sözleşmesi’ne sahip çıkmaya çağırıyoruz.

The post Eşik Platformu: ‘1000’den Fazla Avukatla İstanbul Sözleşmesi’ni Savunuyoruz’ appeared first on Sivil Sayfalar.

EŞİK, “Kanun teklifinde ‘çocuğumu özledim’, ‘çocuğumu görmek istiyorum’ diyerek annenin yanından alınan ve görüşme sırasında babaları tarafından öldürülen çocuklar ve şiddete maruz kalan ve öldürülen kadınlar görmezden gelinmiş.” tespitini yapıyor.

EŞİK’e göre, Adalet Komisyon’undan geçirilen kanun teklifinde;

1- Kadının Can Güvenliği Yok

Buna göre, Türkiye’de her gün en az üç kadının adliye kapıları, okul önlerinde erkek şiddetine maruz bırakıldığı, öldürüldüğü gerçeğine karşın; kanun teklifinde, Adalet Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’nce belirlenen çocuk teslimi mekanlarında, kadının can güvenliğinin sağlanmasına yönelik hangi önlemlerin alınacağının belirtilmediğine dikkat çekiliyor.

Üstelik kanun teklifi bu haliyle yasalaşırsa, kadınların çocuklarını şiddet tehdidi, can güvenliği riski olduğu için “teslim etmemesi” halinde disiplin hapsi ile cezalandırılması söz konusu olacağı, ve bu aşamada çocuğun üstün yararı ilkesinin de göz ardı edildiği tespit ediliyor.

2- Çocuğun Üstün Yararı Lafta Kalmış

Teklif maddelerinde altı çizilen çocuğun üstün yararı ilkesi, çocukla ilgili her konuda, haliyle kişisel ilişki kurulmasında da ana-baba yararı ile çocuğun yararının çatışması halinde çocuğun yararına üstünlük tanınmasını gerektirir.

Çocuğun can güvenliğinin ve şiddetsiz yaşam hakkının gözetilmediği bir kanun teklifinde çocuğu anne-baba arasında paylaşılacak bir “nesne” olarak görüldüğü açıktır.

3- Uzman Eşliğinde Teslim Muğlak ve Göstermelik

Teklif metninde çocuk teslim merkezlerinde çalışan uzmanların mahkemeden bağımsız görev yapacağından bahsedildiğine dikkat çekiliyor ve bu durumun, her seferinde değişme riski olan uzmanın çocuğu tanımadan bir raporlama yapmasına yol açabileceği kaydediliyor.

Oysa, “her somut olay; olayın tüm özellikleri, tarafların geçmiş ilişkileri, şiddet geçmişleri olup olmadığı gibi tüm unsurlar dikkate alınarak uzmanlar tarafından hazırlanacak bir raporla titizlikle belirlenmelidir. Bu konuda gösterilecek özenin ölçüsü, çocuğun yararı bağlamında en üst düzeye çıkarılmalıdır.”

EŞİK’e göre, 5. Yargı Paketi, kadınların ve çocukların kazanılmış haklarını ve hayatlarını tehdit eden kişisel görüşme hakkının düzenlenmesine ilişkin maddeleri sorun çözmek yerine yeni toplumsal sorunlar üretme özelliğine sahip.

EŞİK Tarafından Yapılan Öneriler

• Çocuğun kişisel görüşme hakkına ilişkin maddeler tekliften çıkarılmalıdır.
• Tüm tarafların ve uzmanların katılımıyla, çoğulcu, kapsayıcı ve müzakereci yöntemlerle demokratik ortamda, toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle tasarlanan bir yasa değişikliği yapılmalıdır.

Açıklamanın tümüne buradan ulaşabilirsiniz.

The post ‘5. Yargı Paketi Çocuk ve Kadınların Hayatını Tehdit Eden Maddeler İçeriyor’ appeared first on Sivil Sayfalar.

‘Yasaları Biz Yaptık, Yeni Tehditlere Karşı Hep Birlikte, Mücadeleye Hazırız’

EŞİK gönüllüsü 150’ye yakın kadının katılımıyla yapılan basın toplantısında, Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve kadın haklarına aykırı pek çok girişimin adım adım hayata geçirildiği ve bunlara karşı kadınların ve LGBTİ+’ların verdiği mücadele hatırlatıldı.

Kampanyanın pek çok faaliyetten oluştuğunu söyleyen Özgül Kapdan, kamuoyunda çocuk cinsel istismarcılarına af tasarısı diye bilinen TCK 103’te yapılmak istenen değişikliğin 10 yılda adım adım örülen arka planını ve yasal mekanizmaların cinsiyet eşitsizliği yönünde nasıl aşındırıldığı örneği üzerinden zaman çizelgesinin şekillendiğini aktardı.

Fidan Ataselim, kampanyanın bütünlüklü bir siyasal hat üzerinden süreceğini ve bir ayağının birkaç dava dosyası temel alınarak kadına şiddet/kadın cinayeti davalarının yakın takibi olacağını söyledi.

Avukat Hülya Gülbahar, Türkiye kadın hareketinin dünya tarihine geçecek bir mücadele verdiğini, ciddi yasal değişiklikler yapılmasını sağladığını, yasaların noktasında virgülünde ve hatta iki kelime arasındaki boşlukta bile emekleri olduğunu vurguladı. “Yasalarımızda bir sorun yok. Sorun uygulanmamasında. Şimdi hala var olan yasaların orasını düzelteceğiz, burasına bakacağız denilerek içleri boşaltılıyor.” diyen Gülbahar, bu politikalar sonucunda, çocukla cinsel ilişki yaşının 12’ye kadar çekilmesine, 6284 sayılı şiddeti önleme yasasına ilişkin aleyhte gelişmelere, cinsel suçlarda ‘somut delil’ aranmasından nafaka hakkının kısıtlanmasına, çocuk istismarcılarına af girişimlerinden laikliğe aykırı söylem ve uygulamamalara, LGBTİ+ ayrımcılığının körüklenmesine kadar pek çok tehditten bahsetti.

Gülbahar, her yargı paketini bu korkuları taşıyarak beklediklerini; bu nedenle 5. Yargı Paketinde de benzer durumları yaşamamak kampanyayı başlattıklarını ifade etti.

Yazar Berrin Sönmez ise EŞİK olarak muhalefet partileriyle görüştüklerini ve ‘yeni sistem’ arayışlarında kadınların ve taleplerinin de olması için çalıştıklarını kaydetti. Siyasi aktörlerle görüşmelerde #EşitTemsil ve #ŞiddetsizBirYaşam önceliklerini dile getirdiklerini söyleyen Sönmez, yeni yargı paketinde en önemli konulardan birinin çocuk teslimi olduğunu ve bunun çocuğun hasar almadan ve annesiyle birlikte can güvenliğinin sağlanacak şekilde düzenlenmesi, il sulh komisyonlarına havale edilecek kadar basit bir konu olmadığını vurguladı.

Basın toplantısı kaydını izlemek için tıklayınız.

The post EŞİK #YasalaraDokunmaUygula Kampanyası Başlattı appeared first on Sivil Sayfalar.

Miting imzacılarının yaptığı duyuruda, şu ifadeler öne çıkıyor:

“Biz, evlerde, sokaklarda, meydanlarda, işyerlerinde, balkonlarda, sosyal medyada ses çıkaran, haklarına sahip çıkma kararlılığında olan milyonlarız. İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının yürürlüğe gireceği 1 Temmuz günü yaklaşırken itirazımızı, isyanımızı, kararlılığımızı en güçlü haliyle, hep birlikte ortaya koymak için EŞİK’in (Eşitlik için Kadın Platformu) çağrıcılığında bir araya geldik. Hep birlikte örgütlenmesini üstlendiğimiz bu mitingde bir kez daha haklarımızdan, mücadelemizden ve İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmediğimizi haykıracağız.

Erkek şiddetinin ve çocuk istismarının faili ve aklayanı olanların İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesine; haklarımıza ve hayatlarımıza yönelik saldırılarına karşı birlikteyiz ve çok güçlüyüz!

Biliyoruz ki İstanbul Sözleşmesi’ne yönelik bu saldırılar, kazanılmış diğer haklarımıza yönelik saldırıların da önemli bir adımı. Tek bir hakkımızdan bile vazgeçmeyeceğimizi ilan ediyor, hayatlarımıza sahip çıkıyor, 19 Haziran’da Türkiye’nin her yerinden birlikteliğimizi ve gücümüzü ortaya koymak için bir kez daha buluşuyoruz.

Tüm kadınları ve LGBTİ+ları İstanbul Sözleşmesi’nden Vazgeçmiyoruz Büyük Kadın Mitingine çağırıyoruz! Sen yoksan bir eksiğiz… 19 Haziran’da, İstanbul Sözleşmesi’nin imzaya açıldığı İstanbul’dayız!

Susmuyoruz! Korkmuyoruz! İtaat etmiyoruz!
İstanbul Sözleşmesinden Vazgeçmiyoruz…”

The post Büyük Kadın Mitingi 19 Haziran’da İstanbul’da Yapılacak appeared first on Sivil Sayfalar.

“Bu hukuksuz çekilme kararı bizim için o kadar yok hükmünde ki, İstanbul Sözleşmesi’nin 11 Mayıs 2011 tarihinde İstanbul’da imzaya açılmasının ve Türkiye tarafından ilk imzacı olarak imzalanmasının 10’uncu yıldönümünde #İstanbulSözleşmesi10Yaşında, ‘Daha nice yaşlara’ diyoruz.” denilen açıklamanın devamında, devletin “kadınlar, çocuklar, LGBTİ+’lar, yaşlılar, mülteciler, engelliler ile diğer dezavantajlı tüm grupların haklarını, hayatlarını koruma görevini yerine getirmek zorunda” olduğu kaydediliyor. Karar alıcıların “kadınların hayatlarını ve haklarını yok sayıp, kadının içinde şiddet gördüğü aileyi yüceltenlere “mavi boncuk dağıtmak” yerine “her bir bireyin şiddetten uzak özgürce yaşama hakkını koruma” görevini yerine getirmesi gerektiğinin altı çiziliyor.

Açıklamanın sonunda, devletin yükümlülükleri hatırlatılarak, sorumlular göreve çağrılıyor ve EŞİK’in İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararından geri dönülene kadar ulusal ve uluslararası alanda, her türlü hukuki yolu deneyeceği belirtiliyor.

EŞİK tarafından yapılan “#İstanbulSözleşmesi 10 Yaşında, Vazgeçmiyoruz…” başlıklı basın açıklamasının tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

The post EŞİK’ten “İstanbul Sözleşmesi 10. Yılı Açıklaması: “Vazgeçmiyoruz” appeared first on Sivil Sayfalar.