Erişilebilir Her Şey’in ortaya çıkış hikâyesini, neler yaptığınızı, hangi temel sorunlara nasıl çözümler sunduğunuzu sizlerden dinlemek isteriz öncelikle. 

Erişilebilir Her Şey’in üç kurucu ortağı olarak uzun zamandır tanışıyoruz. Hepimiz on yılı aşkın süredir sakat hareketinin içinde olan, engellenen bireyleriz. Hem kendi yaşam deneyimlerimizden hem de çevremizdeki insanların yaşadığı sorunlardan fark ettik ki kapsayıcı bir kültür oluşmasının ve topluma eşit katılımın önündeki en büyük engel, erişilebilirlik eksiklikleri. Bu noktada, erişilebilirlik tanımını da biraz açmak gerekli. Erişilebilirlik; bir ürüne, hizmete, kaynağa kolayca ve herkesle eşit bir şekilde ulaşabilmeyi kapsar. Örneğin bir mekânın tekerlekli sandalyeye uygun olmaması, bir internet sitesinde yardımcı teknolojilerin kolayca kullanılamaması veya kamusal bir alanda maruz kalınan sağlamcı bir söylem, engellilik bağlamında “erişilebilirlik eksiklikleri” olarak ele alınabilir. Biz de Erişilebilir Her Şey olarak tam da bu sorunlara yönelik fiziksel, dijital, içeriksel ve iletişimsel erişilebilirlik danışmanlıkları sunuyoruz. Örneğin “Sağlamcı Dil”in düzelmesi ve eşit bir iletişim için hangi engel grupları ile nasıl daha doğru iletişim kurulabileceği üstüne eğitimler veriyoruz. Fiziksel erişilebilirlik üzerine raporlar yazarken hem yurt içi hem yurt dışı standartları alıyoruz ve kullanıcı deneyimi ile birleştiriyoruz. 

Verdiğiniz hizmetlerden biri de koçluk eğitimleri. Eğitimlere ilgi ne düzeyde? İnsanların/kurumların engelli erişimine dair bilinçlerinin, farkındalıklarının arttığını söylemek mümkün mü? Eğitimlerde sorulan sorularla, aktarılan sorunlar ve taleplerle oluşturduğunuz gözlemlerinizde neler öne çıkıyor? 

Eğitimlerimiz, danışmanlık süreçlerimizin iletişimsel erişilebilirlik boyutunu oluşturuyor. Toplumumuzda genel olarak engellenen bireylere ya acınarak ya da kahramanlaştırarak bakılıyor. Bu algıyı değiştirmek amacıyla, doğrudan engellenen bireylerin verdiği algı ve farkındalık eğitimleri düzenliyoruz. Ana içerikte verilen örnekleri ise kurumun çalıştığı sektöre ve hedef kitlenin ilgisine göre değiştirip mümkün olduğunca özelleştirmeye çalışıyoruz. Bu da etkiyi arttırıyor elbette. Çoğu insan öyle ya da böyle engellilikle temas etmiş olduğu için anlattıklarımız da soyut kalmıyor. Eğitimlerde “kör” ve “görme engelli” farkını erişilebilirlik üzerinden anlattığımızda neden kör ifadesini kullanmak gerektiğini anlayabiliyor kişiler. Ya da körle yürürken nasıl eşlik edebileceklerini anlattığımızda neden o kişinin bir adım önde, kör bireyin bir adım arkada yürümesi gerektiği somut olarak anlaşılıyor. 

İnternet sitenizde engelli birey/engellenen birey ayrımına vurgu yapıyorsunuz. Bir kez daha anlatır mısınız, engelli ve engellenen bireyler kimlerdir, arasındaki farklar nelerdir? 

Aslında hem “engelli” kelimesinin İngilizcesi olan “disabled”a bakılınca hem de 1980’lerden bu yana yapılan yaygın tanımlar incelenince bahsedilenin bir engellenmişlik durumu olduğu görülebilir. Bireyin farklılıkları değil, mekânların erişilebilir olmaması veya bu farklılıklara yönelik ayrımcı tutumlar, topluma katılımı engelliyor. Başka bir deyişle ortada bir “sorun” varsa bu, bireyde değil, erişilebilir olmayan mecralarda. Hâliyle tanımı “engelli” değil de “engellenen” olarak yapmak erişilebilirlik ihtiyaçlarının daha görünür kılınmasını sağlıyor ve bize bir savunma alanı açıyor. 

Türkiye’de resmî kayıtlara göre 5 milyona yakın engellenen birey olduğunu ve ülkemizde bulunan sosyal yaşam alanlarının %66,9’unun erişilebilir olmadığını paylaşıyorsunuz. Ekibiniz; engellenen birey eğitmenleri, engellenen bireyler ve engellenen birey aktivistlerinden oluşuyor. Sizler Türkiye’de yaşayan engellenen bireylerin en çok hangi alanda zorluklar yaşadıklarını gözlemliyorsunuz? 

Aslında bir çokluk-azlık sıralaması yapmak zor, her şey birbirine bağlı. Örneğin nitelikli eğitime erişim konusunda okulların altyapı sorunlarından kaynaklanan fiziksel erişilebilirlik sorunlarından da bahsedebiliriz, dijital platformların yardımcı teknolojiler aracılığıyla kullanılamamasının yarattığı eşitsizliklerden de. Aynı zamanda kapsayıcı eğitim pratiklerinin oturmamış olması da ayrı bir konu. İstihdamdan tutun, kültürel hayata katılıma kadar çoklu ve birbirine neden olan bir yumaktan söz ediyoruz. Tam da bu nedenle Erişilebilir “Her Şey” spesifik olarak bir noktaya odaklanmaktansa daha bütüncül bir yaklaşım ele almayı amaçlıyor. 

Kendi sitenizdeki erişilebilirlik menüsünde disleksisi olanlar, görme zorluğu yaşayanlar vb. engellenen bireylerin, görmelerini ve okumalarını kolaylaştırıcı kısa yollara yer veriyorsunuz. Sosyal medya çağında yaşadığımız düşünüldüğünde içeriksel erişilebilirliğin önemi daha da ortaya çıkıyor. Bu uygulamalar ne kadar yaygın Türkiye’de? 

Büyük kurumsal yapıların internet sitelerinde erişilebilirlik eklentileri kullandıklarına şahitlik edebiliyoruz genelde. Öte yandan, sosyal medyaya geldiğimizde ne yazık ki çok az kurumun hesapları erişilebilir. Neredeyse her sosyal medya platformu, ayarlar menüsünden birkaç ayarla erişilebilir bir deneyime olanak tanırken bu konuda bilinirlik az olduğu için sınırlı sayıda kurum aksiyon alıyor. Biz de kapsayıcı iletişim eğitimlerimiz kapsamında bu uygulamaların ve ayarların görünürlüğünü arttırmayı hedefliyoruz.

Çalışmalarınızı sürdürürken diğer sivil toplum örgütleri ya da ilgili resmî kurumlarla iş birlikleriniz, fikir alışverişleriniz oluyor mu? Bu bağlamda değerlendirirsek engelliler için erişilebilir bir yaşam kurma çabasında Türkiye’de etkili bir örgütlenmeden söz edilebilir mi? 

Sivil toplum örgütleri ile yakın temasta çalışıyor ve ortak faaliyetler yapıyoruz. Hem danışmanlıklarımızın tasarım süreçlerinde hem de yaptığımız işlerin yaygınlaştırılmasında önemli rolleri oluyor. Bu açıdan katılımcı süreçler işletmek bize de çok şey öğretiyor. Öte yandan kamu kurumları ile yürüttüğümüz süreçler bazen yavaş ilerleyebiliyor ve aksayabiliyor. Bürokratik yavaşlık ve yasal düzlemdeki eksiklikler bunun en büyük sebepleri elbette. Türkiye’de erişilebilirlik denetimleri hâlâ daha bir standarda oturmamış vaziyette ve bir sertifikasyon sisteminin olmaması işleri yavaşlatıyor. Sonuç olarak eski yapılar denetlenmezken yeni yapılar da standartlara uygun yapılmıyor. 

Şu an gündeminizde hangi çalışmalar öne çıkıyor? İlerisi için yeni projeleriniz var mı? 

Sakıp Sabancı Müzesi’nde Dün Bugün İstanbul sergisini, görme ve işitme farklılığı olan bireyler için erişilebilir hâle getirdik. Sergi, 28 Kasım’da sona erdi. Sergiyi deneyimleyen ve kültür sanat erişilebilirliğinin mümkün olduğunu gören pek çok sanat kurumu da bizimle iletişime geçti ve etkimiz yayılmaya başladı. Önümüzdeki günlerde daha çok erişilebilir sergi haberi duyacağımızı şimdiden söyleyebilirim.

The post ‘Erişilebilirlik Varsa Engellilik Yoktur’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Çalışma sonunda sonuç raporu, vaka kitapçığı ve pandemi sürecine özel olmamakla birlikte işitme kaybı olan bireylerin alt yazı ihtiyacına yönelik farkındalık yaratmak amacıyla bir animasyon film hazırlandı. Dem Derneği kurucusu Ayşe Damla İşeri ile projeyi ve derneğin çalışmalarını konuştuk.

Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz kısaca?

Tabii. Ben Damla. Üsküdar Amerikan Lisesi sonrasında Virginia Üniversitesi Medya Çalışmaları ve Tarih alanlarından mezun oldum. 2014 yılında kurulan iletişim meselelerini diyalog alanları yaratarak keşfetmek ve çözmek için çalışan Dem Derneği’nin kurucularından biriyim. Daha önce beş yıl boyunca başkanlığını yürüttüm, son iki yıldır koordinatör olarak çalışıyorum. Dem Derneği’nde bugüne kadar Aşkını Başka Dilde Anlat, demgoodcoffee, Duyduğun Gibi Değil, İyiye İşaret gibi bir çok çalışmanın koordinasyonu sağladım ve devam ediyorum. 

Dem Derneği olarak nasıl başladınız neler yapıyorsunuz? Faaliyetlerinizden bahseder misiniz?

Dem Derneği olarak 2014 yılında toplumsal zıtlıklar arasında diyalog alanları yaratmayı hayal ederek yola çıktık. Meselemiz ise aslında kendimizden farklı olan ve önyargı beslediklerimiz ile bir araya gelmiyor olmamızdı. Başlamak için bir zıtlık teması belirledik. Her şey olabilirdi aslında. Gençler ve yaşlılar arasındaki iletişimsizlik de bir tema olabilirdi, köpek korkusu olan bireyler ile köpekler arasındaki iletişimi geliştirmek de. Biz toplumda görünmez olduğunu düşündüğümüz işitme kaybı olan ve olmayan bireyler arasında diyalog alanları yaratarak iletişime katkı sağlamak için yola çıktık. Sanırım buradaki iletişimsizliğin göreceli daha somut bir başlangıç olacağını düşündük çünkü iletişimsizliği anlatmak çok kolay değil. Çalışmalara işaret dili eğitimleri ve işitme engelli ve sağır bireyleri eğitimlerde  işaret dili öğreticisi olarak öğrencilerle karşılaştırarak başladık, şimdi bunu çevrimiçi yapmaya devam ediyoruz. Bugüne kadar toplamda %90’dan fazlası 18-35 yaş aralığında olmak üzere 1300’ün üzerinde kişi Dem Derneği’nin sağır ve işitme engelli eğitmenleri ile işaret dili ile tanıştı ama daha da önemlisi sağır ve işitme engelli bir birey ile iletişime geçti. 

2016-2018 yıllarında faaliyet gösteren, sağır ve işitme engelli bireylerin de çalıştığı bir kahve dükkanı açtık, demgoodcoffee. Buradaysa der ay ortalama 1000 kişinin kahve ısmarlarken işitme engelli ve sağır bir birey ile iletişime geçmesini sağladık. Bunun dışında özel sektör ile birçok işbirliği yaptık ve farklı diyalog alanları tasarladık. Ve bence en önemlisi yarattığımız tüm diyalog alanlarında meseleleri deneyimle keşfetme ve kolektif çözüm üretme şansımız oldu. Bu nedenle sürdürülebilir çözümler üzerine de çalışıyoruz. 

Dernek olarak neyi hedefliyorsunuz?

Örneğin devlet koruması altındaki işitme engelli ve sağır çocuklar için savunuculuk yapıyor, işitme kaybı olan bireylerin etkin bir Türkçe ile yazılı olarak iletişim kurmaları ve okuduklarını anlamaları için erişilebilir ve açık kaynak eğitim içerikleri üretiyoruz. Kısacası aslında ne kadar engellilik alanında çalıştığımız düşünülse de aslında hedefimiz toplumu farklı olanla iletişime ve iletişime açık olmaya teşvik etmek ve ‘‘Daha iyi nasıl iletişim kurabiliriz?’’ sorusunun cevabını bulmak.  

Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı desteği ile Türkiye’de yaşayan işitme engelli ve sağır bireylerin pandemi sürecinde yaşadıkları sorunları tespit etmek için çalıştay serisi düzenlediniz. Çıkan sonuç nedir neyi ‘anlamamızlazım’?

Evet, 8 Eylül 2020 ve 24 Eylül 2020 tarihleri arasında altı buluşmadan oluşan bir çalıştay serisi gerçekleştirdik. Koordinasyon kolaylığı için hedef kitlelere yönelik düzenlediğimiz her biri iki saat süren altı çalıştayda, sırayla sağlık çalışanlarıyla, alanda çalışan sivil toplum örgütü temsilcileriyle, işitme engelli ve sağır bireylerin yakınlarıyla; üniversite öğrencileriyle, eğitimcilerle ve farklı düzeylerde işitme kaybı olan bireylerle bir araya geldik. 

Gerçekleştirdiğimiz buluşmalar sonrasında vardığımız ve değişimi için üzerine çalışılması gerektiğine inandığımız en önemli sonuç şu: Sağlık ve eğitim alanı başta olmak üzere; sokakta, evde ve işte işitme engelli ve sağır bireyler ile birey özelindeki uygun iletişim yolu kullanılmadığı gibi uygun iletişim yolları bilinmiyor veya uygun iletişim yolu bulmak ve uygulamak için çaba sarf edilmiyor. Halbuki işitme kaybı olan bireyler heterojen bir grup ve farklı iletim yolları kullanabiliyorlar.  Bu farklılıkların farkındalığının olmaması ve iletişimin farklı yollarının bilinmemesi pandemi sürecinde her alanda tüm işitme kaybı olan bireyler için ortaya çıkan temel mesele. 

Farklı iletişim yolları kullansalar da ve farklı ihtiyaçları olsa da; işitme engelli ve sağır bireylerin pandemi sürecindeki diğer bir ortak meseleleri ise maskeli ve çevrimiçi hayatın işitme engelli ve sağır bireylerin iletişimi için zor olduğu. Türk İşaret Dili ana dili olan veya birincil olarak bu dili kullanmayı seçen bireylerin ise pandemi sürecine özel olmamakla birlikte pandemi sürecinde önemi daha da anlaşılan meselesi tercüman eksikliği. 

Bu alanla ilgili çalışmaların yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?

Çalışmalar yetersiz diyemeyiz. Gerek kamu, gerek sivil toplum; gerekse farklı şekillerde inisiyatif alan topluluklar ve bireyler çalışıyorlar. Ancak alanda yetersiz olan üç şey var: İşbirliği, yapılan çalışmaların işitme engelli ve sağır bireylere yeterince ulaştırılamaması ve yaygınlaştırma.  

Yetkililerden bu alanla ilgili beklentileriniz nelerdir?

Alandaki herkes ile işbirliği, veri çalışmalarına ağırlık verilmesi ve çalışmalarda sözde olmak yerine detaycılık.   

‘anlamamızlazım’ raporuyla vermek istediğiniz mesaj nedir?

Aslında şunu diyoruz; mevcut pandemi sürecine özel olmamakla birlikte işitme engelli ve sağır bireylerin farklı iletişim yollarının olabileceğinin farkındalığı ve bu farkındalık ile birlikte her bir birey ile iletişim için çözüm üreten bireyler, kurumlar ve toplum lazım. Gerçekleştirdiğimiz çalıştaylarda gündeme gelen meseleleri evde, sokakta ve işte olarak üç kategoriye ayırdık.

Evdeyken iletişim bir mesele çünkü: 

Pandemi sürecinde çalışan ve eve gelen sağlık personelinin (filyasyon ekibi vb.) işitme kaybı ve farklı iletişim yolları ile ilgili bir farkındalığı yok,  Engelsiz 1122 ’ye erişim ve hizmet alımı problem olabiliyor, ESİM3 uygulaması yeterince bilinmiyor, aile desteğinin olmadığı veya aile ile iletişim sağlanamadığı durumlarda çocukların eğitimi aksayabiliyor, Eğitimciler özellikle üniversitelerde işitme engelli ve sağır öğrencileri ile erişebilecekleri bir iletişim kurmuyor, öğrencilerin eğitime eşit erişim için olan taleplerine ivedilikle cevap vermiyor veya hiç geri dönüş yapmıyorlar, İşitme kaybının öğrenciye ve onun eğitim sürecine olan etkisi bilinmiyor, anlamak için çaba sarf edilmiyor, Ailesi sağır olan işiten çocukların Türkçe konuşma ile iletişime ihtiyacı olabilir, 

Çevrimiçi sosyalleşme imkanları ve programları özellikle cihaz veya koklear implant kullanan bireyler için bilgisayardan vb. elektronik cihazlardan gelen seslere alışmaları zaman alabildiği için zor olabiliyor. Çalıştaya katılan sağır ve işitme engelli üniversite öğrencilerinin %31’i pandemi sürecinde sosyalleşemediklerini söylüyor.

Evdeyken çevrimiçi olmak bir mesele çünkü:

İnternet paketleri yetersiz kalabiliyor, çalıştaya katılan işitme engelli ve sağır bireylerin %60’ı internet paketlerinin yetersizliğinden şikayetçi. Eğitim sırasında özellikle işitme cihazı ve koklear implant kullanan bireyler için bilgisayardan vb. elektronik cihazlardan gelen seslere alışmak zaman alabiliyor, zor olabiliyor ve çevrimiçi iletişime alt yazı ve yazı gibi yollar ile destek gerekebiliyor, çalıştaya katılan işitme engelli ve sağır üniversite öğrencilerinin %53’ü uzaktan eğitimde zorlandıklarını söylüyor. Eğitim materyalleri ve eğitim ortamları her zaman eğitimciler tarafından işitme kayıplı bireylerin eşit erişimi gözetilerek hazırlanmıyor, (Konuşmacının küçük olduğu ekranlar, ses kaydı ile ders anlatımı, altyazısız videolar, yazı desteği olmadan gerçekleştirilen oturumlar vb.) çalıştaylara katılan ve işitme kaybı olan bireylerin %35’i dudak okumanın iletişim için bir ihtiyaç olduğunu söylüyor. Çalıştaya katılan işitme engelli ve sağır üniversite öğrencilerinin %53’ü uzaktan eğitimde zorlandıklarını söylüyor. Pandemiye ve beraberinde olan uzaktan eğitim sürecine özel olmasa da işaret dili ile eğitime 4 erişim ya yok, ya da gecikmeli olarak hazırlanıp sunuluyor, Çalıştaya katılan işitme engelli ve sağır üniversite öğrencilerinin %53’ü uzaktan eğitimde zorlandıklarını söylüyor. Uzaktan eğitim videoları başta olmak üzere diğer tüm video materyallerde özellikle yazı ile iletişimini destekleyen işitme kayıplı bireyler için bilgiye erişimi destekleyecek alt yazı yok. Çalıştaya katılan işitme engelli ve sağır üniversite öğrencilerinin %53’ü uzaktan eğitimde zorlandıklarını söylüyor.

Evdeyken tercüman eksikliği bir mesele çünkü: 

Televizyon başta olmak üzere bilgiye erişilebilecek her türlü mecrada her zaman tercüman yok. (Örneğin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ulusa sesleniş konuşmalarında işaret dili tercümanı bulunurken, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamalarında tercüman bulunmuyor.) Televizyon başta olmak üzere bilgiye erişilebilecek her türlü mecrada her zaman tercüman yok. (Örneğin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ulusa sesleniş konuşmalarında işaret dili tercümanı bulunurken, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamalarında tercüman bulunmuyor.) Ana dili işaret dili olan sağır bireylerin %100’ü tercümana ihtiyacı olduğunu söylüyor.

Sokaktayken iletişim bir mesele çünkü:

İşitme kayıplı bireylerin heterojen bir grup olduğunun ve bu nedenle farklı iletişim yollarının gerekliliğinin farkındalığı yok, İletişim için farklı kurum ve kuruluşların geliştirdiği uygulamalar (Engelsiz 112, ESİM vb.) yeterince bilinmiyor veya kullanılmıyor, engelsiz 112’ye erişim ve hizmet alımı problem olabiliyor, İnsanların işitme kaybı ile ilgili farkındalık düzeyi düşük, iletişim için niyetsiz veya sabırsızlar.

Sokaktayken maske bir mesele çünkü:

Dudak okuyarak ve karşısındakinin mimikleriyle iletişimini destekleyen biri kamusal alanda herhangi biriyle mesafeli ve maskeli olunca anlaşamıyor, çalıştaylara katılan ve işitme kaybı olan bireylerin %35’i dudak okumanın iletişim için bir ihtiyaç olduğunu söylüyor. Çalıştay katılımcılarının %61’i maskenin iletişime engel olduğunu düşünüyor. Rehabilitasyon merkezlerinde alınan özel eğitimde ağız bölgesinin açık olması eğitimin verimli gerçekleştirilebilmesi için gerekli, Özellikle küçük yaşta ve işitme kaybı olan çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerinin gelişmesi için gerçek hayat tecrübesine yani kamusal alandaki dil girdisine ihtiyaçları var

Sokaktayken tercüman eksikliği bir mesele çünkü:

Ya nitelikli tercümana erişim yok ya da hiç tercüman yok. Ana dili işaret dili olan sağır bireylerin %100’ü tercümana ihtiyacı olduğunu söylüyor.

İşteyken maske bir mesele çünkü: 

Herhangi bir sağlık kuruluşunda koruyucu kıyafet ve maske ile çalışan ve işitme kaybı olan personel için zaten zor olan iletişim daha da zor olabiliyor. Çalıştay katılımcılarının %61’i maskenin iletişime engel olduğunu düşünüyor

İşteyken çevrimiçi olmak bir mesele çünkü: 

Özellikle cihaz veya koklear implant kullanan bireyler için toplantılarda bilgisayardan vb. elektronik cihazlardan gelen seslere alışmakta zorlanabiliyor ve olması gereken katkıyı sağlayamıyor olabiliyor.

Çözüm Önerileri…

Dem Derneği’nin yaşanan sorunların giderilmesi için kayıt düştüğü öneriler şunlar:

• İşitme kaybı, engel grubunun heterojen yapısı ve Türk İşaret Dili dahil olmak üzere farklı ve destekleyici iletişim yolları ile ilgili olarak başta sağlık çalışanlarına ve eğitimcilere ancak sınırlı kalmaksızın toplumun geneline farklı ve yaratıcı yollar ile bilgilendirme çalışmalarının yapılması,
• Eğitimcilerin işitme engelli ve sağır öğrenciler için erişilebilir eğitim sunması, bunun için gerekirse desteklenmesi ve sundukları erişilebilir eğitimin denetlenmesi, 
• Engelsiz 112 ve ESİM gibi uygulamaların hem sağlık personeli hem de sağır ve işitme engelli bireyler arasında bilinirliğinin arttırılması için çalışma yapılması, kullanımının yaygınlaştırılması, erişilebilirliği ve kalitesinin denetlenmesi,
• Hem işiten hem de işitme kaybı olan ailelerin kendi çocuklarının eğitim sürecine dahil olabilmeleri için gerekli mekanizmaların geliştirilmesi,
• Sağır ailelerin işiten çocuklarının Türkçe konuşma başta olmak üzere desteklenmesi ve gereken diğer tüm konularda desteklenmesinin sağlanması, 
• Özellikle işitme cihazı veya implant kullanan işitme kayıplı bireylerin çevrimiçi programlarda daha rahat var olabilmeleri için teknolojik çözümlerin geliştirilmesi veya geliştirilen çözümlerin desteklenmesi, 
• İşitme kaybı olan bireyler için çevrimiçi görüntülü görüşmelerde ihtiyaç olan internet paketlerinin farklı koşullarla ve avantajlı şartlar ile sağlanması, 
• Uzaktan eğitim videolarına, televizyon kanallarına ve benzeri tüm bilgi aktarımının yapıldığı mecralara yoksa alt yazı ve tercüman eklenmesi,
• Sağlık kuruluşları başta olmak üzere gerekli tüm kurum ve kuruluşlarda işaret dili tercümanına ücretsiz ve anında erişim sağlanması için alt yapının sunulması, 
• Maske kullanılmasının mecburiyetini kabul ederek buğu yapmasından ötürü kesin çözüm olmasa da şeffaf maske kullanımının yaygınlaştırılması ve eş zamanlı olarak üretilen maskelerin işitme kaybı olan bireyler tarafından verimli kullanılabilirliğinin artması için gerekli araştırma ve geliştirme çalışmalarının yapılması, 
• Küçük yaş işitme kaybı olan çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerinin gelişmesi için gerekli olan gerçek hayat tecrübesine güvenli olarak ulaşabileceği alanlar yaratılması veya bu tecrübe yerine koyulabilecek faaliyetlerin geliştirilmesi, 
• Bunlarla sınırlı kalmaksızın işitme engelli ve sağır bireylerin pandemi ve benzeri olağanüstü süreçler başta olmak üzere tüm hayatlarını bağımsız ve eşit bir şekilde yaşamalarını sağlayacak çalışmaların yapılması.

The post “Hedefimiz Toplumu Farklı Olanla İletişime Açık Olmaya Teşvik Etmek” appeared first on Sivil Sayfalar.

Sabancı Vakfı’nın desteğiyle Tohum Otizm Vakfı ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SEÇBİR) tarafından yürütülen Eğitimde Engelli Hakları: Okulda Birlikte, Hayatta Birlikte projesi, eğitim hakkından eşit bir şekilde yararlanamayan engelli çocuklara umut oluyor. Tohum Otizm Vakfı, SEÇBİR, Sabancı Vakfı herkesi 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde #BenNedenYokum etiketi ile paylaşımlarda bulunarak, engelli çocukların eğitim hakkından eşit bir şekilde yararlanabilmesi için destek olmaya çağırıyor!

Eğitim hakkı tüm bireylerin sahip olduğu, ulusal ve uluslararası yasal düzenlemelerle garanti altına alınmış temel bir haktır.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (1948), Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Haklarına dair Sözleşme (1989), BM Avrupa Sosyal Şartı (1961; 1996) ve BM Engelli Haklarına İlişkin Sözleşme (2006) ile tüm çocukların eğitim haklarının cinsiyet, dil, din ve ırk ayrımı yapılmaksızın güvence altına alınması gerekliliği ortaya konmuştur. Ancak mevcut yasal düzenlemelere rağmen 18 yaş altı engelli çocukların eğitim haklarından tam anlamıyla yararlanamadıkları ve kaliteli eğitime erişimde problem yaşadıkları bilinmektedir.

Engelli çocukların eğitim hakkından yararlanmaları ihtiyacından yola çıkarak Tohum Otizm Vakfı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SEÇBİR) ile ortak olarak Sabancı Vakfı tarafından desteklenen Eğitimde Engelli Hakları: Okulda Birlikte, Hayatta Birlikte projesini hayata geçirmiştir. Proje ile öğretmenlerde, velilerde, idarecilerde ve öğrencilerde engellilik kavramına yönelik algı ve tutumların dönüştürülmesi, engellilik kavramının olağanlaştırılması, farklılıklara saygı kavramının geliştirilmesi ve okullarda kapsayıcı eğitim** ilkelerinin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

* Söz konusu oran, Türkiye’de 0-19 yaş aralığındaki engelli nüfusunun, eğitim sistemi içerisinde yer alan engelli öğrencilere oranlanması ile bulunmuştur.  

** Eğitimde “tüm öğrenenlerin içerilmesi” anlamına gelen kapsayıcı eğitim, eğitime erişimin önündeki engellerin belirlenmesini ve bu engellerin sistemi değiştirerek çözüleceği yaklaşımını benimser. Kapsayıcı eğitimde kilit rol öğretmendedir ve öğretmenin yaptığı sınıf içi uyarlamalarla sınıftaki tüm farklı öğrenciler eğitime dahil edilir.

The post Engelli Çocuklar Eğitim Hakkından Eşit Bir Şekilde Yararlanmak İstiyor appeared first on Sivil Sayfalar.

3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde, Türkiye Bisiklet Federasyonu’nun 2017 yılı faaliyet programında yer alması dolayısıyla birçok şehirde bisiklet turları düzenlendi. Diyarbakır’da düzenlenen bisiklet turuna Tigris Bisiklet ve Özel Sporcular Kulübü öncülük ederken Dicle Üniversitesi, Bağlar ve Kayapınar Rehberlik Araştırma Merkezleri, Kanserle Mücadele Derneği, Silvan İtfaiye Daire Başkanlığı, Yenişehir Spor Lisesi, İşitme Engelliler Okulu ve Hak İnisiyatifi çeşitli resmî ve sivil kuruluşlar katıldı. Yaklaşık 350 bisikletlinin katıldığı tahmin edilen etkinlikte katılımcılar pedal çevirmeye Mahabad Bulvarı’ndan başlayarak, Tesisler, Ofis, Mardin Kapı, Dağkapı güzergâhlarından geçip turu Park Orman’da tamamladılar. 350 civarında katılımcının yer aldığı etkinlikte “Engel Olma Destek Ol” , “Engelleri Hep Birlikte Sporla Aşalım”, “Kabul & Empati” gibi pankartlar taşındı.

Türkiye Bisiklet Federasyonu Diyarbakır Temsilcisi Ali Alioğlu etkinlikte yaptığı açıklamada, “Bugün 3 Aralık Dünya Engeliler Günü. Bugün engellilerin sorunlarını anlamak, bu sorunlara çözüm getirmek ve onlarla empati kurmak için önemli bir gün. Türkiye’de yaklaşık 8 milyon engelli bulunmaktadır. Çalışma yaşındaki engellilerin yüzde 90’ının işsiz olduğu ülkemizde, maalesef engellilerin sorunlarına yeterince çözüm getirdiğimiz söylenemez. Bütün bu sorunların çözümü için, yetkili kurumlara ve vatandaşlara empati kurarak engelli vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştıracak bir çaba içinde olmalarını, onlara tanınan ve hayatlarını kolaylaştıracak haklara özen göstermeleri çağrısında bulunuyoruz” dedi.

Bisiklet turuna katılanlardan Şeyma Demir etkinlikle ilgili duygularını şöyle dile getirdi: ” 3 Aralık Dünya Engeliler Günü vesilesiyle engellilerin günlük hayatlarında yaşadıkları sorunları anlamak, gündemleştirmek ve bu sorunlar için çözümün özneleri olmak amacıyla yaklaşık 300 kişiyle pedallarımızı çevirdik. Tura katılım bence oldukça iyiydi. Öğrencisinden öğretmenine, yaşlısından gencine, toplumun geniş bir yelpazesi vardı. İşitme engelli öğrencilerin  öğretmenleriyle, patencilerin patenleriyle, karateci çocukların hocalarıyla, ailelerin çocuklarıyla beraber katıldıkları farkındalık etkinliğimiz Diyarbakır’de renkli bir şölene dönüşmüş oldu. Diclekent’ten başladığımız turun bir kısmını bisikletlerimizin üzerinde bir kısmını ise yürüyerek tamamladık. Türkiye’de yaklaşık 8 milyon engelli birey bulunmaktadır. Maalesef ülkemizde engellilerin yaşadıkları sorunlarla ilgili toplumsal ve hukuki çözüm bulunmuş denilemez. Bu konuda atmamız gereken çok adım var.  Engelli bireyler toplu taşıma araçlarına binerken, çalıştıkları kurumlarda, okudukları okullarda kısacası yaşamın her alanında yeterli düzenlemeler yapılmadığından kamusal haklarından mahrum kalıyorlar. Bu adımların varlığını hatırlamamız ve hatırlatmamız açısından da kıymetli bir gün ve etkinlik olmuş oldu.

Engelliliği deneyimlemek

Yetilkinlerin etkinliklerine alışık olduğumuz böylesi günlerde, alışılmışın dışında bir etkinlik Karenin Dışında Kreş & Anaokulu tarafından düzenlendi. Kreşteki çocuklarla bedensel engellilere hizmet veren bir bakım merkezine ziyaret gerçekleştiren öğretmenler, çocukların burada bakım gören engellilerle zaman geçirmelerini sağladılar. Sınıflarında da engelli olmayı deneyimleyen çocuklar, ayak parmaklarının aralarına kalem alarak ya da gözleri bağlı şekilde ağızlarındaki kalemle duvara yazılar yazmaya, gözleri kapalı şekilde puzzle tamamlamaya çalıştılar. Bütün bu etkinliklerde engelli olmanın zorluğunu deneyimlemeleri amaçlanan çocukların, engellilerle yardımlaşma ve dayanışmayı da içselleştirmeleri hedefleniyor. Çocuklara haftada iki saat işaret dili eğitiminin de verildiği kreşte, engellilerle iletişim ve ilişki kurmanın doğal bir şekilde, çocukluktan başlaması için çaba harcanıyor. Kreşin Müdiresi Tuba Güzel, Engelliler Günü vesilesiyle yaptıkları etkinlikleri ve kreşte duyarlılık maksatlı çalışmalarını şöyle anlatıyor:

“Biz her canlının yaşam hakkını savunuyoruz ve her canlının toplumda hak ettiği yeri alması gerektiğini düşünüyoruz bu minvalde de çocuklarımıza bu felsefeyi aşılamaya çalışıyoruz. Maalesef tüketim toplumu olmakta hızla ilerlerken bizim dışımızdaki dünyalara kendimizi kapatıyoruz. Bu durumda en çok zorlanan kesim hiç kuşkusuz ki, engelli bireylerimiz. Onların hayatlarına bir nebze olsun dokunabilen, onların farklı değil sadece ama sadece engelli bireyler olduklarını bilen çocukları yetiştirmenin, bu öğretiyi aşılamanın heyecanını yaşıyoruz. Mükemmel dönüşler alıyoruz. Bizim ekibimiz sadece bir gün değil her gün bu farkındalığı yaratmayı gönülden hedeflemektedir. Bu minvalde kreşimizde işaret dili eğitimi de veriyoruz. Düşünün ki siz konuşma engelli bir bireysiniz ve yaşamı paylaştığınız dünyada sizi anlamayan milyonlarca insan varken minicik çocuklar sizinle iletişime geçebiliyor, sizi anlıyor ve siz onları anlayabiliyorsunuz, ne kadar müthiş değil mi! Tam da bu nokta da bu duyarlığı göstermenin hepimizin görevi olduğunu söylemek istiyorum. Biz işimizi özümseyerek yaptığımız işimizin ne kadar kutsal olduğunu bilen bir ekibiz. Yetiştirdiğimiz bu bireylerin yarının dünyasını şekillendireceğini bilmekteyiz. Bu hassasiyetle işimizi severek yapmaktayız. Her çocuğumuza benimsetmeye çalıştığımız, salt empati değil, engelli bireyleri gönülden, yürekten anlamlarını sağlayabilmek.”

The post Engelsiz bir dünya için büyükler pedal çevirdi, küçükler engelliliği deneyimledi appeared first on Sivil Sayfalar.