‘Pandemi Döngüsel Ekonomi Yolundaki İlerleyişi Frenledi’  

Panelde konuşan AGİD Yönetim Kurulu Başkanı Fahir Gök, yararlı ömrünü tamamlamış veya arıza nedeniyle kullanılamaz hale gelen elektrikli ve elektronik eşyaların, Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya (AEEE) olarak adlandırıldığını hatırlattı ve proje ile bu ürünler için son kullanıcıda; sorumlu tüketim ve ürün yaşam döngüsü ile ilgili bir farkındalık yaratabilmeyi hedeflediklerini belirtti.

Akademi Çevre İş Geliştirme Müdürü Piraye Gök, insan sağlığına olan etkileri ve içerdiği değerli metallerin geri dönüşüm ile tekrar kullanılabilmesi açısından e-Atık’ların sürdürülebilir bir şekilde lisanslı tesislerde ve Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği çerçevesine uygun olarak geri dönüştürülmesi gerektiğini kaydetti.

Her yıl inanılmaz boyutta e-atık ortaya çıkıyor. Dünyada her saniye yaklaşık 1000 adet dizüstü bilgisayarın çöpe atıldığını düşünün.

DCube Yönetim Kurulu Başkanı Berna Kırcı Aşıroğlu ise döngüsel ekonomi konusunda küresel anlamda farkındalığın arttığını belirtmekle birlikte, salgın döneminin döngüsel olma yolundaki ilerleyişi bir parça frenlediğini aktardı. Hollanda merkezli Circle Economy raporuna göre 2018 yılında yüzde 9.1 olan döngüsellik oranı, 2020 yılında yüzde 8.6’ya inmiş durumda.

“Her yıl inanılmaz boyutta e-atık ortaya çıkıyor. Dünyada her saniye yaklaşık 1000 adet dizüstü bilgisayarın çöpe atıldığını düşünün.” diyen Aşıroğlu, bu boyutta atığın şu an dünyada geri kazanım oranının yaklaşık yüzde 20 olduğunu ve bu resimden çıkaracağımız net soncun, döngüsel bir sisteme geçiş için hızlanmak olduğunu söyledi. 

‘Döngüsel Ekonomi Modeline Geçilmeli’

Habitat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sezai Hazır, Dernek olarak 25 yıldır Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda Türkiye’nin 81 ilinde değişimin ve gelişimin öncüsü binlerce gönüllünün desteği ile çalıştıklarını ifade etti.  Hazır, kullanımı mümkün olmayan elektronik eşyaları ilgili tesislere göndererek geri dönüşümüne katkıda bulunduklarını, böylece döngüsel, sürdürülebilir ve çevresel bir e-atık yönetimi sağlanmasına öncülük ettiklerini belirtti. 

Kolektif House Kurucu Ortağı ve CEO’su Ahmet Onur ise yapılan araştırmalara göre son 5 yılda e-Atık üretiminin yüzde 21 arttığına dikkat çekti:  “2019 yılında dünya çapında 53,6 milyon ton ile rekor düzeyde elektronik atık üretilirken, bu rakam Avrupa’daki tüm yetişkinlerin toplam kilosunu aşıyor. Türkiye’de ise hane başına düşen e-Atık miktarı 40 kilogramın üzerinde. Dolayısıyla tüm bu veriler ışığında döngüsel bir ekonomi modelinin hayata geçirilmesi kritik önem taşıyor.”

Bu çerçevede Kolektif House tarafından öncülük edilen ‘Kolektif Efor’ hareketiyle belirlenen noktalarda kullanılmayan elektrikli ve elektronik eşyalar toplanıyor ve tamire ihtiyacı olan, performansı yavaşlayan veya kullanılabilir durumda olmayan e-Atıkları yeni sahipleri için değere dönüşüyor.

The post E-atık Sorununa ‘Kolektif Efor’ Çağrısı! appeared first on Sivil Sayfalar.

Döngüsel ekonomi modeli, ham maddeden atık oluşumuna kadar geçen süreçte bireyleri ve toplumu yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneltirken tüketimi azaltmayı, geri dönüşümü ve yeniden kullanımı teşvik ediyor. Gelecek nesilleri sürdürülebilir iş ve yaşam modellerine yönlendirerek toplumsal faydaya katkıda bulunuyor.

Ürün yaşam döngüsü içinde geri dönüşüm faaliyetlerinin artırılması, ham madde maliyetlerini azaltarak ekonomiye ve topluma fayda sağlar. Tekrar kullanılabilir kaynakların ayrıştırıldıktan sonra geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi, kirliliği ve karbon emisyonunu azaltır.

Ambalaj atıkları, günümüzde tekrar kullanılabilir kaynak olarak değerlendirilebilecek ürünlerden biri. Geri dönüşüm ile sisteme yeniden kazandırılmalarını sağlamak için yenilikçi döngüsel modellere ihtiyaç var.

İşte bu çerçevede Coca-Cola İçecek ana partnerliğinde düzenlenecek olan Döngüsel Ekonomi Mesele Süreci’ne katılan takımlar,

• Sosyal inovasyonun temel prensipleri,
• Döngüsel ekonomi odaklı eğitim müfredatı,
• İnsan Odaklı Tasarım metodolojisine uygun atölye çalışmaları,
• Uzman mentor ağı desteği,
• Sosyal girişimcilik ekosistemine erişim imkanı

ile yaparak öğrenmeye dayalı bir deneyim yaşayacaklar.

Başvuru Kriterleri

Programa tüm Türkiye’den lise, üniversite, yüksek lisans öğrencileri ve yeni mezunlar, 2-5 kişilik takımlar halinde başvuru yapabilir.

Başvuru 

Başvuru formuna buradan ulaşabilirsiniz.

Detaylı bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

The post Döngüsel Ekonomi Mesele Süreci Başvurularınızı Bekliyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Belgesel fikri nasıl ortaya çıktı, döngüsel ekonomi kavramına olan ilginizin sebebi neydi?

Aslında biraz daha geriye gidip ‘The Impact Stories’ isimli girişimimizden bahsetmek gerek bunun cevabını vermek için. Ben uluslararası belgeseller çeken bir yönetmenim. Son yıllarda Reuters, Bloomberg ve The Telegraph gibi haber sitelerinde yayınlanan belgesellerimde firmaların ‘Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne yönelik faaliyetlerini çok dikkat çekici buluyordum. Özellikle çevresel ve sosyal sorunlara çözümler üretmeye çalışan bu kurumların varlıkları daha derinlerde neler yaptıklarını anlama merakı uyandırmıştı. Çünkü insan ister istemez şunu soruyor, neden bir işletme kazancının bir bölümünü kendisiyle doğrudan ilintili olmayan bir sorunu çözmeye ayırıyor? O sırada başka kavramlarla tanıştım: ‘Etki Girişimi’ ve ‘Etki Yatırımı’. Bu girişimciler ve yatırımcılar doğrudan bir sosyal ya da çevresel sorunu çözmek için varlar. İş modelleri bu kısaca ve kazanç grafikleri geleneksel iş modellerinden oldukça farklı. Yatırımın geri dönüşü daha uzun sürüyor. Bir girişimci çabuk para kazanmak istemez mi? Bir insanın neden tüm zorluğuna rağmen etki girişimcisi olmak istediği çok ilgimi çekmeye başlamıştı ve bu hikayelerin aktarılmasının değerli olacağına karar vermiştim.

Ancak genel hikaye anlatıcılığında kullanılan metotları bir noktadan sonra yeterli bulmuyordum ve ne tesadüftür ki 6-7 yıl önce başka projelerde beraber çalışma fırsatı bulduğum arkadaşlarım da girişim ölçümlelerinin rakamlar içinde sıkışıp kaldığını ve bu girişimlerin yarattıkları etkilerinin hikayeleştirilemediğini fark etmişlerdi. Bu sayede biz de ‘The Impact Stories’ girişimini oluşturup hem analiz yapan, hem strateji geliştirebilen hem de tüm bunları anlamlı hikayelere dönüştürebilen bir yapı kurmayı hedefledik. Bu sayede de hem bu girişimlerin iletişim yeteneklerine destek olmak, hem kendi etkilerini daha sağlıklı anlamalarını sağlamak hem de çevresel ve sosyal sorunlara çözümler getirmeye çalışan diğer kişi ve kuruluşlara ilham olabilecek hikayeleri ulaştırmak için bir araya gelmiş olduk.

Project Zoom bu anlamda hedefinizi gerçekleştirme imkanı sunmuş oldu, hikayelere odaklanan bir destek olduğu için.

Evet. Tam bu oluşumun ilk adımlarını atmıştık ki ‘Project Zoom’ karşımıza çıktı. Özellikle çevre konularında akademik araştırmaları ve sektörel tecrübeleriyle bizimle beraber yürüyen aynı zamanda belgeselimizin de danışmanı Dr. Emrah Alkaya ve Microsoft bünyesinde Kamu ve Topluluk İlişkileri Program Yöneticisi Mehmet Can İrhan’la beraber ‘Project Zoom’a nasıl bir proje ile gitmek istediğimize karar vermeye çalışırken, iklim krizi ve çevre sorunları ön plana çıktı. Türkiye’de ve Dünya’da çok değerli girişimlerin varlığından haberdardık. Önümüze uzun bir liste koyup hikayemize kimleri dahil edebileceğimizi karar vermek için Sürdürülebilir Kalkınma Derneği’nden Ferda Ulutaş İşevi ve BEBKA (Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı)’dan Nalan Tepe Şençayır ile görüştük. Döngüsel ekonomi kavramının Türkiye’de yeni yeni konuşulmaya başlandığının farkındaydık ve daha sürdürülebilir bir gelecek için bu alanda yapılan çalışmaları paylaşmanın anlamlı olacağını düşündüğümüzden bu konu üzerinde yoğunlaşmaya karar verdik. Bu vesileyle bize yol gösteren, iyi döngüsel ekonomi örneklerini bizimle paylaşan Ferda ve Nalan hanıma bir kez daha teşekkür etmek isterim.

Ülkemizin gençleri Türkiye’nin ve Dünya’nın sosyal ve çevresel sorunlarının farkındalar ve bu sorunlara sızlanmak yerine çözümler üretmeye başlamışlar. Sayısı az gibi görünen ama etkisi ve kapsamı çok geniş olan işler yapıyorlar. Dolayısıyla bu çalışmanın bize öğretisi şu oldu: Sızlanarak sorunları çözemezsiniz. Daha çok üretmeli ve hayatın zorluklarına rağmen yürümeye devam etmelisiniz.

Döngüsel ekonomi konusunda Türkiye’deki mevcut durumu nasıl özetlersiniz?

Döngüsel Ekonomi,  dünyada uzun yıllardır bilinen bir kavram olmasına karşılık Türkiye’de henüz oldukça yeni bir kavram. ‘Z jenerasyonu’ dünyanın bu sorunlarının içine doğdukları için yaşadığımızın krizin boyutlarının çok farkındalar ve tüketim seçimlerini ona göre yapıyorlar ancak Y ve özellikle X jenerasyonu için bu bilinç oturmuş değil. Hala eski alışkanlıklarını takip ediyorlar. Hem bir iş üretirken hem de bir ürün tüketirken. Ancak artık bazı kurumlar üzerine basa basa iklim krizi ve doğal afetler hakkında bilinçlendirme çalışmaları yaptıkça Döngüsel Ekonomi kavramının tabana doğru yayılmaya başladığını söylemek yanlış olmaz. Tabi ki daha çok uzun bir yol var izlenmesi gereken ancak istesek de istemesek de dış ticaret yapabilmek için Avrupa Birliğinin ‘Yeşil Anlaşma’ kurallarını uygulamaya başlamak zorunda olan kuruluşlar eski alışkanlıklarını terk etmeye başladılar bile. İşin umut veren yanı ise bu zorunlu terk ile başlayan süreç kişi ve kurumların bilinçlenmelerini ve neden oldukları çevresel etkileri anlamalarını sağlamış gibi görünüyor. Bu noktada az önce bahsettiğim bilinçlendirme çalışmalarını yapan kurumları vurgulamakta fayda var. ‘Öze Dönüş’ belgeselimiz dahilinde röportaj yaptığımız Döngüsel Ekonomi Platformu, UNDP Hedefler için İş Dünyası, D-Cube Döngüsel Ekonomi platformu ve yine proje uzmanımızın da görev aldığı GTE gibi kurumlar, bilinçlendirme, hızlandırma ve gerekli destekleri sağlamak konusunda canla başla çalışan çok değerli kurumlar. Dolayısıyla son yıllarda Türkiye’nin bu alanda önemli gelişmeler kaydettiğini söylemek yanlış olmayacaktır.

Sivil toplumun bu konudaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu soruya kendi sektörümün penceresinden cevap vermeye çalışayım ancak 5 yıldır yurt dışında yaşadığım için çok sağlıklı bir gözlem olmayabilir söyleyeceklerim. Sivil toplumcular, döngüsel ekonomi ve ilişkili konularda her zaman çok bilinçliydi gözlemime göre, öyle olmasalar sivil toplumcu olmazlardı zaten. Türkiye’de olduğum yıllarda çeşitli sivil toplum kuruluşlarına video prodüksiyon desteği verme şansım olmuştu. O alanda da ‘The Impact Stories’in kuruluş nedeni olan bir sorun gözlemliyordum. Çok motive harika insanlarla tanıştım hep ancak süreçlerin ve çıktıların orada da genelde sayılara sıkışıp kaldığını gözlemliyordum. Çok doğru ve anlamlı ölçümler yapılıyor ancak mesajların gereken yerlere ulaşamadığını, tabana yayılamadığını düşünüyordum. Son yıllarda eminim o alanlarda da gelişim kaydetmişlerdir ancak tavsiyem veri hikayeciliği kavramının üzerine biraz daha eğilmeleri. Hatta bu vesileyle açık bir çağrı da yapmış olayım, bizler kendi birikimlerimizi paylaşmak ve sivil toplumculardan da yeni şeyler öğrenmek adına her türlü etkinliğe ve iş birliğine açığız. Bildiklerimizi paylaşıp beraber büyüyebileceğimiz kocaman bir okyanus bu konu çünkü.

Projenin size etkileri, öğrettikleri neler oldu?

Eğer yurt dışında yaşıyorsanız ülkenizin sorunlarına dışarıdan bakabilmeye başlıyorsunuz bir süre sonra. Bir göçmen olduğunuz için de yaşadığınız ülkede de aslında dışarıdan birisi oluyorsunuz. Dolayısıyla sorunlara da güzelliklere de mesafeniz eşitleniyor. Belki özlemle karışık bir melankoli ile ülkenizin güzelliklerine biraz daha eşit oluyor olabilirsiniz, dürüst olayım. Ancak günün sonunda şunu fark ediyorsunuz, her ülkenin sorunları var. Elbette ki yoğunlukları, nitelikleri farklı ama bu çalışmayı yaparken şahit olduğumuz bir konu bize ülkemizin geleceğine daha ümitli bakabilmeyi öğretti. Ülkemizin gençleri Türkiye’nin ve Dünya’nın sosyal ve çevresel sorunlarının farkındalar ve bu sorunlara sızlanmak yerine çözümler üretmeye başlamışlar. Sayısı az gibi görünen ama etkisi ve kapsamı çok geniş olan işler yapıyorlar. Dolayısıyla bu çalışmanın bize öğretisi şu oldu: Sızlanarak sorunları çözemezsiniz. Daha çok üretmeli ve hayatın zorluklarına rağmen yürümeye devam etmelisiniz.

The post Döngüsel Ekonomi Yolculuğundan Girişimci Portreleri… appeared first on Sivil Sayfalar.

Çevreci Enerji Derneği; 2015 yılında İzmir’de kuruldu. Ana çalışma konularımız, yenilenebilir enerji mevzuatı, çevre mevzuatı, iklim krizi ve enerji verimliliği. Yenilenebilir enerjinin hem ülkemizin enerji bağımsızlığı hem de dünyamızın iklim kriziyle mücadelede en önemli gücü olduğunun farkındayız.  Çevreci Enerji Derneği olarak amacımız; yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin arttırılmasına destek olmak, enerji verimliliği ve tasarrufu konusunda farkındalık yaratmaya çalışmak. Bu doğrultuda; birçok faaliyette bulunduk. Son dönemde Maliye ve Hazine Bakanlığı’nın sözleşme makamı ve Dış İşleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı’nın yürütücü kurum olduğu projeleri yürütmekteyiz. İlk projemiz Yerel STK’lar Hibe Programı kapsamında “Sürdürülebilir Çevre ve Enerji” isminde bir projeydi. İzmir İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü iştirakçimizdi. Bu projede, çevre ve enerji alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarına bazı eğitimler verdik. Anketler düzenledik, her STK’nın bilgilerini girebileceği, etkinliklerini paylaşabileceği ve özellikle çevresel etki değerlendirmesi kararlarının paylaşıldığı bir web sitesini hayata geçirdik. İkinci projemiz, Sivil Toplum Diyaloğu-5 programı dahilinde, “Sürdürülebilir Kalkınma için Sürdürülebilir Sivil Toplum Diyaloğu” isimli projemiz. Bu projede İtalya’dan Kyoto Club ortağımız, Bologna Belediyesi ve Karşıyaka Belediyesi iştirakçilerimiz. Projedeki amaç; Avrupa Birliği Müktesebatı Çevre faslının alt başlıkları olan, iklim değişikliği, atık yönetimi, kimyasalların kontrolü, yatay mevzuat, hava ve su kalitesi, doğa koruma konularında iyi uygulamaların transferini sağlamak.

Covid19 pandemisi ile birlikte yeni dünya düzeni oluşurken sürdürülebilir kalkınmanın önemli bir yerinin olduğunu ve bu kapsamda hepimizin gözlemlediği at-kullan-at modeli yerine, atıkların kaynak olarak ele alındığı döngüsel ekonomi iş yaklaşımları tartışılmaya başlandı? Siz bu süreci nasıl tanımlıyorsunuz? Yeni normalleşme sürecinde sürdürülebilir kalkınma kavramını nasıl değerlendirebilirsiniz?

Öncelikle şunu sorgulamamız gerekiyor. Salgın sonrası yeni düzende kimin ne rolü olacak? Karar vericilerin bakış açısı, yerel yönetimlerin faaliyetleri, STK’ların işlevi, toplumun alışkanlıkları ve bireyin yaşam tarzı salgın öncesi gibi devam ettiği sürece pek bir şeyin değişeceğini düşünmüyorum. Ancak, geleceğin korunması adına mevzuat değişikliklerin yapılması veya var olan mevzuatın işlerliğinin artırılması, atık üreten işletmelerin atığını değerlendirilecek yeni yöntemlere başvurması, toplumun ve bireyin pozitif baskısının artması ile sürdürülebilirlik kavramı anlam kazanmaya başlayacaktır. Aslında başladı da diyebiliriz.

Sürdürülebilir kalkınma kavramı, salgın öncesi de önemliydi ancak şimdi biraz daha farkına varılmaya başlandı. Özellikle atık üreten şirketler atığını döngüsel ekonomi çarkı içine katarak maliyetlerini azaltmaya uğraşındalar. Döngüsel ekonomi maliyet tasarrufu, tedarik güvenliği, yeni iş fırsatları yaratması gibi önemli faydaları var. Ancak, çevre ve insan sağlığına olan katkısı bunların hepsinin üstünde. Kaynağı daha verimli kullanmak ve süreç sonunda çıkan atığın bir değer olarak başka bir süreçte değerlendirilmesi hem çevreyi hem de insan sağlığını korur. Bu zamana kadar uygulanan doğrusal ekonomi teorisi, döngüsel ekonomiye evrilmekte.

Uluslararası literatürü ve çalışmaları analiz ettiğimiz zaman gelecek için sürdürülebilirliğin iki katına çıkarılması, pandemi salgının şiddetli bile olsa bir bütün olarak iklim ve sürdürülebilirlik hakkında gündem oluşturulmasının tam zamanın olduğuna dair bir yaklaşım bulunuyor. Siz önümüzdeki dönemde sürdürülebilirlik kavramı ile birlikte iklim konusunu insan hayatına somut etkileri bağlamında nasıl değerlendiriyorsunuz?

Maalesef insanlık yaşamadan öğrenemiyor.  İklim krizinin somut etkilerini dünyada birçok yer  yaşamakta. 2008’den beri her yıl ortalama 21,5 milyon insan sel ve kuraklık gibi afetlerden dolayı göç etmek zorunda kalıyor. Ekosistem içerisinde tüm canlıların yaşamsal faaliyetleri değişmekte. Uluslararası kuruluşlar kararlar alıyor ama devletler uygulamada hep sınıfta kalıyor. Örneğin, ekonomilerine zarar verecek düşüncesiyle Paris İklim Anlaşması’ndan çıkan ülkeler var. Bir petrol ülkesi rüzgar enerjisinin kanser yaptığını, bir doğal gaz ülkesi rüzgar enerjisinin karıncalara zarar verdiğini söylüyor hem de canlı yayında.

Duruma gerçekçi bakıp umudu yükseltmek gerekiyor. İklim krizi ile mücadele elbette devam edecek. Sürdürülebilir kalkınma ile ilgili hükümler yasalarımıza işleyecek. ‘Kirleten öder’ ilkesi uygulanacak. Yenilenebilir enerji yatırımları artacak. Ancak bütüncül yaklaşımla değerlendirdiğimizde, dünyayı en fazla kirleten ilk beş ülke değişmediği sürece aynı konuları on yıl sonrada konuşuyor olacağız. Çünkü sorun birkaç ülkeni değil sorun dünyanın sorunu.

Son olarak, yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasının ülkemize katkıları nelerdir? Özellikle istihdam ve ekonomik anlamda ne gibi faydaları bulunmaktadır?

Ülkemizin son on yılına baktığımızda yenilenebilir enerji yatırımlarının hızla arttığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Enerji dönüşüm hemen olabilecek bir şey değil. Ancak burada önemli olan nokta; maalesef hala yenilenebilir enerji ile ilgili bilimsel olmayan iddiaları insanlar sosyal medya hesaplarında paylaşmakta. Bu yüzden dernek olarak doğru bilginin yayılması ile ilgili çalışmalarda yapmaktayız.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın yapmış olduğu çalışmaya göre 2018 yılında bu sektörde çalışanları sayısı 11 milyonu geçti. Yenilenebilir enerji, ekipman üretiminden enerji üretimine kadar birçok alanda istihdam yaratmakta. Yenilenebilir enerji, enerji arz güvenliği ve iletimi konusunda da fayda sağlamakta. Dağınık halde bulunan yenilenebilir enerji yatırımlarının ülke savunmasına katkı sağladığını söyleyebiliriz. Ülkemiz her yıl elektrik üretimi için 30-35 milyar dolar ödeyerek ham madde ithal etmekte. Yenilenebilir enerji yatırımları arttıkça cari açık azalmaktadır.

The post “Duruma Gerçekçi Bakıp Umudu Yükseltmek Gerekiyor” appeared first on Sivil Sayfalar.