Neden ‘Anka Dersim’?

Doğaya, insana ve doğayı birlikte bölüştüğümüz tüm canlılara saygıyı esas alan geleneksel üretimle bağımızı yeniden canlandırmayı amaçladığımız için. Dersim toplumunun kendi kökleri, dilleri, kültürleri ve değerleri üzerinden yeniden varolmasına katkı koymak istediğimiz için.

Dersim’in doğal gıda açısından ifade ettiği önem nedir?

Dünya doğal gıdaya ulaşmak için ciddi para ve kaynak harcıyorken biz bu kaynağın başında oturuyoruz. Kentlerde insanlar huzursuz ve mutsuz! En önemlisi de kentlerde 10 insandan 5’i hastalanırken, kırsalda 10 insandan sadece 1’i hastalanıyor. Parayla bulamayacağımız çoğu şey bu topraklarda kendiliğinden var. Türkiye’nin ve Avrupa’nın en büyük endemik alanı Dersim coğrafyasıdır. Yine en güçlü su toplama havzası Fırat’tır ve temeli Dersim coğrafyasındadır. 

Dersim en çok göç veren illerimizden aynı zamanda? 

Evet. Dersim’in kendi ürünleri ve çeşitleriyle burada büyümeyi ve bu sayede insanlarımızın yerinde, yurdunda yaşamasını sağlayarak göç vermekten kurtulabiliriz. Çünkü bu kültür ancak bu topraklarda bir yaşam seçeneği oluşturarak ayakta tutulabilir! Bunun olanaklarının yaratılmasını elzem görüyor, bunun için uğraş veriyoruz.  

Geleneksel olmaya önem vermenizin nedeni nedir?

Biz, doğal gıda ve temiz çevrenin yanı sıra, Dersim için ayrıca kendi tarihine, kültürüne, değerlerine ve ana dillerine dönüşü de önemsiyoruz. Örneğin eskiden 3-4 yıl çift sürmüş bir öküz, yaşlandığında hemen satılmazdı. Evin emektarı sayılır ve ona saygı duyulurdu. Birkaç yıl bakılır sonra satılırdı ve satılırken de rızalığı istenirdi. Bunca kötüleşen dünya üzerinde, bu tarz değerlerimizin bugün yaratılacak üretim kültürü içinde yaşam bulmasını ve gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamayı önemsiyoruz.

Fazla ürün almak için bir açgözlülük emaresi olan ve hem insanı hem doğayı ve üzerindeki canlı yaşamı zehirleyen her türlü kimyasal katkıdan uzak; hibrit / yapay tohumlar kullanmadan etik üretim, etik bölüşüm felsefesiyle çıktığımız bu yolda, Anka Dersim olarak geleneksel değerlerimizle hareket ediyoruz. Toprağın rızkı neyse onu olduğu gibi kabul eden, aldığı ürünü hakça bölüşen, her adımında rızalık alıp veren Alevi-Kızılbaş değerleriyle yaşamış atalarımızın geleneğini, bugünün modern dünyasının olanakları içinde varetmeye çabalıyoruz. 

Bu açıdan Anka Dersim, önceliğini kendi iç terbiyesine veren, doğanın yarattıklarına saygı ve onu koruma duygusuyla boy veren, bizimle aynı doğayı paylaşan hiçbir canlıya zarar vermeden var olmak isteyen bir üretim anlayışı ve bunun somut uygulamalarıdır. Yanı sıra kendimizin yemediği hiçbir ürünü, başkasına da yedirmeme ahlakını önemsiyoruz.

Şimdiye kadar neler yaptınız? 

İlk işimiz buğdaya eğilmek oldu, çünkü sağlığımıza en büyük tehdidi yüksek gluten ve bromür oranlarıyla günlük kullandığımız ekmekler oluşturuyor. Geleneksel tohumların giderek tedavülden kaldırılmış olması ve verim artışı gerekçesiyle kimyasallarla zehirlenmiş tarım alanlarının çokluğu bu tehdidi sürekli diri tutuyor. 

Biz de bu akıntıya karşı kürek çekebilmek için, atalık tohumları çoğaltıp köylere yaygınlaştırarak, daha geniş alanlara ekim yapmayı hedefliyoruz. Şu ana kadar dört yerel buğday türünün ekimini gerçekleştirdik.

Bunlardan biri olan Karakılçık, serin ve görece daha yüksek rakımlarda yetişmekte ve yakın geçmişe kadar Dersim’de yaygın olarak ekilmiş ancak yabancı hibrid tohumlar karşısında giderek yok olmaya yüz tutmuş siyah başaklı bir buğday türüdür. Gluten oranı yüzde 1’in altında olup lezzet ve besin değerleri bakımından çok özeldir. Hem potasyum ve fosfor açısından çok zengin hem de A, E, K, C vitaminleri, demir, lif ve protein oranı oldukça yüksek. Dersim coğrafyasında bu buğday iklim, mevsim koşulları ve rakım itibarıyla en iyi Pülümür ve Erzincan tarafında yetişiyor.

Biz de Anka Dersim olarak bir ton karakılçık tohumunu bu bölgede kimyasal zehirlere maruz kalmamış topraklarla buluşturduk. İlk ekimimizi Pülümür Armağan köyünde Ali Budak’la birlikte, toprağın ve buğdayın rızalığını isteyerek gerçekleştirdik. Devamla Pülümür’ün Yarbaşı ve Pancılas köyleri ile Erzincan’a bağlı Karacalar köyünde de Karakılçık buğdayını toprakla hemhal ettik. 

İkinci atalık tohumumuz olan Aşure buğdayı, Dersim’in en az beş asırlık yerel buğdayıdır. Sonbaharda ekilir, merkezi ilçelerde yaygın üretimi susuz tarımla yapılır, koyu renklidir. Geçmişi M.Ö. 1000’li yıllara kadar uzanan ekmeklik bir buğday çeşididir. Tohum kaynağına eriştiğimiz Mazgirt ilçemizin Kavaktepe ve Sörek (Karabulut) köylerinde geniş bir alanda arkadaşlarımızla beraber bu buğdayın ekimini ve hasadını gerçekleştirdik.

Üçüncü atalık tohumumuz ise Dersim’in yazlık buğdaylarından Bare’dir. Zazaca konuşulan yerlerde “Usare” diye adlandırılır. Açık, renkli ve sindirimi rahat bir buğdaydır. Bu buğday türünü tohum çoğaltmak amacıyla Dersim merkez ve Pertek’te ekmeye devam ediyoruz.

Son buğday türümüz ise Anadolu’nun modern buğdaylarından Gerek-79. Beyaz taneli, kırmızı başaklı, kışa ve kurağa dayanıklıdır. Modern çeşitler içinde ayrıca ele alınması gereken en önemli ikinci ekmeklik buğdaydır. Ekmeğinin kalitesi yüzünden üretimini sürdürmekteyiz. Pertek, Dere nahiyesi Çay köyünde sonbahar ekimi buğday tarlalarımızın hasadını da bir etkinlikle gerçekleştirdik.

Elde ettiğimiz buğdayların önemli bir kısmını tohum olarak değerlendirip kalanı da su değirmeninde öğütüyoruz. Bu amaçla Anka Dersim ekibi olarak köylülerle birlikte Dere nahiyesinde asırlık bir su değirmenine tekrar hayat kazandırdık. Amacımız bu değirmenlerin ve atalık tohumlarla ekolojik üretim kültürünün Dersim’de daha da yaygınlaşması.

Yanı sıra Ovacık’ın Karayonca (Pardi) ve Isıtma (Heniye Sıti) köylerinde yerli atalık üç ayrı Çalı fasulyesi tohumunu toprakla buluşturduk. Çalı fasulyesi, zahmeti bol ve yetişme süresi uzun olduğu için artık giderek tercih edilmiyor. Çünkü Ovacık’a son yıllarda getirilen ve hızlı yetişip zahmeti az olan Konya tohumuyla rekabet edemez hale getirildi. Oysa çalı, beyaz küçük taneleri, yüksek besin değerleri doyuruculuğu ile hem bünyeyi güçlendiren hem de kilo sorunu yaratmayan şaheser bir fasulyedir.

Belediyelerle ilişkileriniz var mı?

Pülümür, Ovacık ve Pertek’te belediyelerle birlikte çalışıyoruz. İlçelerde farklı alanlarda yeni projelerin hayata geçirilmesine destekler sunuyoruz. Kültür ve sanat cephesini olanaklarımız ölçüsünde desteklemeye gayret ediyoruz. Dersim’in şifa geleneğinin ayağa kaldırılması, bu alanın geliştirilmesi, arıcılık faaliyetlerinin canlandırılması noktasında da henüz emekleme aşamasındayız. Öte yandan özellikle kadınlarımızın üretim sürecine katılması amacıyla atölye çalışmalarını teşvik ediyoruz. Pülümür Halk Eğitim Merkeziyle başladığımız bir çalışmada Dersim’de üretilen ürünlerin ekolojik torba dikimlerini kadın arkadaşlarımız yapmaktadır.

Çalışmalarınızda karşılaştığınız zorluklar var mı?

Öncelikle insanlarımızda bir inanma sorunu var. Dersim, uzun yıllar boyu çok kimsesiz kaldığı ve insanlarımız genelde olumsuzluklar yaşadığı için, yeni şeylere karşı iyimserlik beklentisi az ya da hiç yok! Yanı sıra etrafımız yarım kalmış ya da gerçekleştirilmemiş projeler çöplüğüne dönüşmüş durumda. İnsanlarımızın inanç ve güveni çok fazla suiistimal edilmiş durumda. Bu nedenle önce somut olarak göstermeniz gerekiyor. Bu da bir dezavantaj olmakla birlikte, Anka Dersim’in yaklaşımında bir avantaja dönüşüyor. Çünkü var olma nedenimiz tam da fikirlerimizi realize etmek! 

İkinci sıkıntımız, bol su kaynakları içinde olmamıza rağmen sulu arazilerin azlığı. Bu durum üreticileri çok zorluyor ve tarım alanlarının çoğunun atıl kalmasına neden oluyor. Yanı sıra tarımsal üretim koşullarının çok geri olması, makine ve teknik ekipman yetersizliği de bir diğer olumsuz faktör.

Kısa- orta- uzun vadede hedefleriniz neler?

Henüz yolun başında olmamıza rağmen, ciddi bir bilgi ve deneyim biriktirdik. Sahada geniş bir alanda, farklı iklim ve toprak özelliklerinde, farklı tohum çeşitleriyle çalışmak çok geliştirici oldu. Bu günlerde bu deneyimlerimizden öğrendiklerimizle, gelecek dönemin üretim planlamasını yapmaktayız. Bu sene tohumlarımızı biraz daha çoğaltma fırsatını bulduk. Tohumlar çoğaldıkça, hangi bölgeye hangi türler uygunsa, ilgili tohumu köylülere dağıtmak suretiyle Dersim’de hibrit tohumların yerini giderek atalık tohumların almasını sağlamaya gayret ediyoruz.

Faaliyete başlarken Dersim’in şifa değeri yüksek bitkilerini açığa çıkarmak ve bunlar üzerinde akademik alanı da dahil ederek çalışmak amacımız vardı. Devamla talep çokluğundan nesli tükenmek üzere olan sarımsak, ışkın ve benzeri türleri kültüre almak istiyoruz. Bu amaçla kimi bitkiler üzerinde başlayan denemelerimizi yaygın ekime dönüştürmek niyetindeyiz.

Sarımsağın atası sayılan Ovacık dağ sarımsağını farklı alanlarda kültüre almaya başlamıştık. Bu çalışmalar sonucunda, en efektif şeklini bularak Ovacık’ta sarımsak ekimi yapmayı planlıyoruz. Ayrıca katma değeri yüksek olup coğrafyamızda yetişmeyen bitkileri de arkadaşlarımızla birlikte Dersim toprağında test ediyoruz. Bu amaçla Ovacık’ta lavanta, yine Ovacık ve Pertek’te safran bitkisi denemeleri başlamıştı. Koşullar el verirse bu tarz denemeleri geliştirmek ve teşvik etmek istiyoruz.

İlgilendiğimiz bir diğer alan ise arıcılık. Bal, propolis, polen ve arı sütünün geliştirilmesi ve bu alanda sağlıklı, katkısız üretimlerin yapılmasını teşvik ediyoruz ve destekliyoruz. Aynı zamanda Anka Dersim ürün kalemlerinin içinde de bal ürünleri yer almaktadır. 

Dersim’in nesli giderek tükenen salatalık, domates, mısır, biber, patlıcan, kavun ve kabak gibi bostan bitkilerinin de yerli tohumları ile bahçeler kurmak da gelecek dönem hedeflerimiz içindedir.

Yine Dersim’in geleneksel el sanatlarının (astır, cacım, heybe, el işi örmeleri gibi), özellikle kadın emeğiyle üretime geçebilmesi orta vadede yapmak istediklerimizden biridir. Hem bu geleneksel ürünlerimizin kaybolmaması hem de kadınlarımızın üretim sürecine katılıp kendi geçimlerini sağlamaları açısından çok önemli görüyoruz bunu..

Son olarak, Anka Dersim felsefesini, yaklaşımını, gelenekle ve üretimle bağını ortaya koyabileceğimiz bir mekan arayışı içindeyiz. Bunu da realize etmeye çabalıyoruz.

The post ‘Tohumdan Toprağa, Topraktan Sofraya Temiz Gıda, Ekolojik Yaşam’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Geçtiğimiz Haziran ayında otobüs çarpması sonucu Munzur ırmağına düşen ve cansız bedenine 18 gün süren arama çalışmaları sonucu ulaşılan Engin Eroğlu olayı, Dersim’de (Tunceli) bu tür olaylara müdahale için gerekli kamu kurumu ve sivil oluşumların yetersiz olduğunu açığa çıkarmıştı. 

Bu olayın harekete geçirdiği Dersimli doğaseverler bir dernek çatısı altında bir araya gelmeye karar verdi. Kuruluş toplantıları esnasında Dersim dağlarında yaşayan boynuzlu keçinin adından esinlenerek “Şamuadak” adı üzerinde duran dernek girişimcileri, “Munzur Doğa Sporları ve Arama Kurtarma Derneği” (MUDAK) adında karar kılarak derneğin resmi kuruluşunu gerçekleştirdi. 

MUDAK Geçici Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Bidav, “Şehirde AFAD var. AFAD’ın teknik yeterliliği iyi olmasına karşın, sayısal anlamda yetersiz. Dolayısıyla kentte arama-kurtarma çalışması gerektiren olaylara müdahalede sivil desteğin varlığı çok önemli. Özellikle yangınlar, dağda mahsur kalma, su üstü arama-kurtarma, deprem, çığ, trafik kazaları gibi elim olaylarda biz de AFAD’la birlikte çalışmalara katılmayı, giderek ulusal ve uluslararası alanda etkin olmak istiyoruz.” diyor. Bidav, çalışmalarında en büyük desteği AFAD’dan alacaklarını vurgulayarak, AFAD’ın özellikle eğitim yeri ve eğitim çalışmalarında kendilerine yardımcı olacağını kaydetti. 

Belediyenin henüz bu alanda uzman bir ekibi olmadığını ancak oluşturmayı hedeflediğini belirten Bidav, “Kısa zamanda arama-kurtarma olaylarında acil ve yeterli müdahale yeteneğine kavuşmamız gerekli” dedi. 

Mehmet Bidav, derneğin kısa sürede bölgede yaşanan doğa ile ilgili kazalara, yaz aylarında baş gösteren orman yangınlarına, yabani hayvan saldırıları ile bu hayvanların yaralandığı olaylara müdahale edecek duruma gelmesi için çaba gösterdiklerini ifade etti. 

50 dolayında girişimci ile resmi kuruluşunu gerçekleştiren MUDAK, bölgedeki doğasever, çevreci gençler tarafından ilgi ile karşılandı.

The post Munzur’un Artık ‘Arama-Kurtarma’ Derneği Var: MUDAK appeared first on Sivil Sayfalar.

Geçtiğimiz günlerde bir kaza sonucu Munzur ırmağına düşerek hayatını kaybeden Engin Eroğlu olayı Dersimli gençleri ve doğaseverleri harekete geçirdi.

Engin Eroğlu, bir otobüsün açılan bagaj kapağının çarpması sonucu Munzur’a düşmüş ve cesedine 17 gün süren arama-kurtarma çalışmaları sonucu güçlükle ulaşılmıştı.

Engin Eroğlu’nu arama çalışmaları Dersim’de özellikle akarsu altında ve üstünde arama-kurtarma çalışmaları konusunda büyük bir eksiklik yaşandığını ortaya çıkardı. Ülkemizdeki akış hızı en yüksek sulardan olan Munzur’a ev sahipliği yapmasına rağmen bölgede bu alanda uzman ekiplerin olmaması, Dersimli doğaseverlerin harekete geçmesine neden oldu.

Geçtiğimiz günlerde bu alanda faaliyet yürütmek amacıyla bir araya gelen bir grup Dersimli doğasever, ŞAMUADAK Arama Kurtarma Derneği adıyla bir dernek kurmaya karar verdi. Dernek kurucularından Mehmet Bidav, “Şehirde 10 kişilik bir AFAD ekibi var ama olaylara müdahale etmek konusunda çok yetersiz kalıyorlar. Belediyenin de uzman bir ekibi yok. Bölgede bu alanda yaşanan olaylara müdahale edecek profesyonel ekiplere ciddi şekilde ihtiyaç var. Bunu Engin Eroğlu arkadaşımızı kaybettiğimiz olayda acı bir şekilde tekrar gördük ve artık harekete geçmek için daha fazla geç kalamayacağımızı anladık” diyor. 

Mehmet Bidav, kısa sürede sürekli ve gönüllü katılım kriterlerine göre sayılarının 50 kişiye ulaştığını kaydederek dernek kuruluşu için resmi başvurularını yaptıklarını ifade etti.

Bidav, derneğin yürüteceği çalışmalar hakkında, “Biliyorsunuz bölgede sadece akarsu ile ilgili kazalar yaşanmıyor, özellikle yaz aylarında baş gösteren orman yangınları var, kurt ve ayı başta olmak üzere yabani hayvan saldırıları oluyor. Veya bu hayvanların yaralandığı olaylar yaşanıyor. Şehirdeki AFAD bu olaylara müdahale etmede çok yetersiz kalıyor. Kurucularımız arasında bu olaylarla ilgili profesyonel, uzman arkadaşlarımız var. Hızla eğitimlere başlayıp gerek ilimizde gerekse de çevre illerde yaşanacak olaylara müdahale edecek duruma gelmek istiyoruz” dedi.

Arama Kurtarma Derneği’ne isimini veren “Şamoa” Dersim dağlarında yaşayan boynuzlu bir keçi türüne verilen isim. 

The post Dersim’de Arama-Kurtarma Derneği Kuruluyor appeared first on Sivil Sayfalar.

-Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yeri açıklansın.

-Arşivler açılsın.

-Dersim ismi iade edilsin.

-Dersim halkından özür dilensin.

-Sürgünler, kayıplar ve evlatlık alınan çocukların listesi açıklansın.

-Dillerimize ve Kızılbaş Alevi inancımıza özgürlük tanınsın.

-Munzur’daki baraj projeleri iptal edilsin!

“Yüzleşme mücadelemiz somut adımlar atılana kadar devam edecektir”

Dersim Katliamı’nı uluslararası sempozyumlarda duyurmaya çalıştıklarını belirten Şen sözlerini şöyle sürdürüyor:  “Birçok yere sempozyumlarla, panellerle derdimizi anlatmaya çalıştık. Uluslar arası kurumlara bunun ‘Soykırım’ olduğunun kabul edilmesi, tanınması konusunda çalışıyoruz. Dersim meselesi herkesin bildiği bir sırdır. Türkiye’de çok fazla tartışılmaz. Son 8-10 yıldır tartışılmaya ve konuşuluyor. Bu süreç devam edecektir. Yüzleşme mücadelemiz somut adımlar atılana kadar devam edecektir. Çağdaş ülkeler bu ve benzeri konularda kendi iç hesaplaşmalarını yaşamış, özür dilemesini bilmişler Bizim tazminat gibi bir derdimiz yok. Tek amacımız bu katliamın tanınması ve özür dilenmesi.”

Dersim Katliamı’nın gerçekleştiği noktaların tespit edilmesi ve orada kazıların yapılması için hukuk mücadelesi verdiklerini vurgulayan Şen, “Nisan 2015’te Bargiri Kazıları yapıldı. Bu kazıların devam etmesi için hukuki mücadelemizi sürdürüyoruz” diyor.

“Taleplerimiz yerine getirilene kadar mücadelemiz devam edecek”

Yüzleşme Derneği Başkanı Cafer Solgun ise Dersim Katliamı’nın tanınması için derneklerin ve bazı Alevi kurumlarının girişimlerde bulunduğunu hatırlatarak sözlerini şöyle sürdürüyor:        “Dersim dernekleri, bazı Alevi kurumları ve konuyla ilgili olan birçok kişi çeşitli girişimlerde bulundu. Ülkenin içersinde bulunduğu şartlar dolayısıyla bu girişimler yavaşladı. Hükümetin bir zamanlar Dersim açılımı, Alevi açılımı gibi yaklaşımı vardı. O dönemde çok ciddi tartışmalar oldu, katliam kamuoyunun gündemine girdi. Dersim meselesinin konuşulması, tartışılması ve gerçeklerin açığa çıkmasının gerekleri vardı. Gerekleri yerine getirilmedi. Dersim Katliamı ile ilgili devlet, atması gereken adımlar konusunda biraz yavaşladı. Ama taleplerimiz hâlâ aynı. Yerine getirilene kadar mücadelemiz devam ediyor.”

“‘Özür dilemek gerekiyorsa özür dilerim’ demek yeterli değil”

2011’de dönemin Başbakanı ve şimdinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Orada bir isyan olmadı, bir katliam oldu. Gerekirse özür dileriz”  sözlerinin önemli olduğunu vurgulayan Solgun “Tarihiydi bir açıklamaydı. İlk defa siyasi bir polemik içerisinde bile olsa bu sözcükleri aynı cümlede kullandı. Ama ‘Özür dilemek gerekiyorsa özür dilerim’ demek yeterli değil. Devletin resmi özür dilemesi Meclis’ten çıkarılacak bir yasayla gerçekleşecektir. Seyit Rıza ve arkadaşlarının cenazelerine ne yapıldığının açıklanması yüzleşme adına önemli bir adım olur. Türkiye’nin devlet ve toplum nezdinde tarihin en kanlı katliam gerçeğiyle yüzleşmesi gerekiyor. Türkiye’nin kendi iç barışını tesis etmesi açısından bu yüzleşme önemli” ifadesini kullanıyor.

“Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması yüzleşme adına önemli bir adım olur”

Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanmasının yüzleşme adına önemli bir adım olacağını ifade eden Solgun, “1937 yılında Bakanlar Kurulu’nun çok gizli damgasını taşıyan kararıyla Dersim’e bir harekat başlatıldı. Aynı yılın 14 Kasım’ı 15 Kasım’a bağlayan gece Seyit Rıza ve arkadaşları olağanüstü bir mahkeme kararıyla Elazığ Buğday Meydanı’nda öldürüldü. Bu ülkede Senato Başkanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Cumhurbaşkanı vekilliği yapan İhsan Sabri Çağlayangil anılarında bu idamı çok detaylı bir şekilde anlattı. Fakat resmiyette bizim ‘Seyit Rıza ve arkadaşlarının cenazelerine ne yaptınız?’ sorumuza ‘Kayıtlarımızda böyle bir bilgi yok.’ dendi. Böyle bir ciddiyetsizlik ve sorumsuzluk olamaz. Katliam olduğunu ve Seyit Rıza ile arkadaşlarının idam edildiğini biliyoruz. Bu nedenle cenazelerinin nerede olduğunun açıklanması yüzleşme adına önemli bir adım olur” diyor.

Yüzleşmenin Alevi ve Dersimlilerin günlük yaşantısı için de önemli olduğunu söyleyen Solgun sözlerini şöyle tamamlıyor: “Biz Dersimliler olarak bu ülkede kendi kimliğini, inancını gizlemeden herkes kadar rahat ve özgür yaşamak istiyoruz. Bugün bile Dersimli olmak bir olağan şüpheli muamelesi görmek anlamına geliyor. Öncelikle bundan kurtulmak gerekiyor.”

“Türkiye’de Dersim tekil bir olay değildir”

Dersim için ‘Olup bitmiş bir olay değildir’ ifadesini kullanan Alevi Düşünce Ocağı Derneği Başkanı Doğan Bernek ise bunu şöyle gerekçelendiriyor: “Dersim olup, bitmiş bir olay da değildir, 1966 Ortaca Katliamı (ölü sayısı bilinmiyor) , 1971 Kırıkhan, 1975 Akçadağ, 1978 Malatya, I. Sivas olayları ve Maraş Katliamı, 1980 Çorum olayları, 1993 Madımak ve Başbağlar, 1995 Gazi Mahallesi ve Ümraniye olayları aynı zincirin başka baklalarıdır. Saydığımız olayların hemen hemen tümünde hukukun ruhuna uymayan yönetimsel ve uygulama engelleri nedeni ile tatmin edici araştırmalar yapılamamış, hukukun gerektirdiği adalet sağlanamamış ve kamu vicdanı tatmin edilememiştir. Bu engellemelerin bugün de devam etmekte olduğunu sizler de biliyorsunuz. Bu ortamda ulaşamadığınız belgelerin afişe edilmesi mümkün olamaz ve olamamaktadır. Türkiye’de Dersim tekil bir olay değildir, çok sayıda benzer olay yaşanmıştır ve çok üzülerek, çok utanarak söylemek istiyorum ki ortada çok sayıda benzer dosya vardır, tabii ölçek olarak dersim çok büyüktür, ama Maraş daha az acı değildir, Madımak ya da Gazi ve Ümraniye daha  açıklığa kavuşmamıştır, sizin üzerinde çalıştığınız Tahir Elçi dosyası, Hrant Dink dosyası, Orgeneral Eşref Bitlis ve Gaffar Okkan dosyaları ve benzeri çok ama çok sayıda dosyanın yanı sıra  Dersim dosyası da eksik ve üzeri kapatılamaya çalışılan dosyalardandır.”

Dersimlilerin 7 talebinden biri olan Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması konusunda ise Bernek, “Seyit Rıza’nın kabrinin nerede olduğunu açıklamalarının bir yüzleşme sayılması için, ulaşılamayan tüm bilgilerin ulaşılır hale geldiği bir Türkiye’de yaşıyor olmamız gerekir. Bazı nokta bilgilerin açıklanmasını ki ne kadar güvenilir olacağı da belirsiz.  yüzleşme sayıyoruz derseniz yarın birisi ‘Seyit Rıza’nın mezarı şurada..’  diye bir açıklama yapıp, hesabı görülmemiş bu korkunç katliamı aklamaya çalışır. Yakın zamanlarda çalışılmış olduğu gibi” diyor.

“Dersim’in kayıp erkek çocukları da kızlar kadar kalabalık”

Son olarak Dersim’in kayıp kızları konusunu da değerlendiren Bernek sözlerini şöyle tamamlıyor: “Dersim’in kayıp kızları tabii bir başlık olarak acı verici ama kayıp erkekleri ve erkek çocukları de en az kızlar kadar belki de daha kalabalıktır. Tabii önemli bir çalışmadır ama daha yapılacak çok sayıda çalışma vardır ve kayıp kızlardan çok daha acıklı, insanlık dışı sahneler yaşanmıştır. Sorun bu bilgilerin ortaya çıkarılmasının görünür ve görünmez engelleridir. Şunu da unutmamak gerekir ki yukarıda saydığımız olayların hemen hepsi Dersim gibi eksik kalmış ya da eksik bırakılmış dosyalardadır. Her biri kendi içinde Dersim kadar vahim, Dersim kadar acı olayları içermektedir. “

The post “Türkiye’nin Kendi İç Barışı İçin Dersim Katliamı İle Yüzleşmesi Gerekiyor” appeared first on Sivil Sayfalar.

Katılımcılara tarımsal üretim süreçleri, tarımda inovasyon, pazarlama ve satış süreçlerinin planlanması, satış sonrası süreçler, proje hazırlama ve yönetimi konularında Munzur Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Ekrem Akbulut tarafından eğitim verildi.

Eğitim sonunda oluşturulan proje önerileri içerisinde dereceye girecek kadın girişimcilere, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından iş fikirlerini uygulamaya geçirebilmeleri için 40 bin TL değerinde finansal destek sağlanacağı belirtildi.

The post Dersim’de Tarımda Kadın Girişimciler İçin Eğitim appeared first on Sivil Sayfalar.

Yeni seçilen belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, il genel meclis üyeleri ile muhtarlara çağrıda bulunan Dersim Kültürel ve Doğal Mirası Koruma Girişimi sözcüsü avukat Barış Yıldırım, “Dersim kültürel ve doğal mirası ile özgün bir bölgedir. İnsanlığın kültürel ve doğal mirasının nadir olarak korunduğu yöremize sadakat bizlerin vazgeçilmezi olmalıdır.” dedi. Dersim halkının verdiği yetkinin sorumluluk anlamına geldiğini savunan Yıldırım’ın çağrısındaki maddeler şöyle:

Kültürel ve doğal mirasın temeli Munzur Gözeleri ile tüm akarsu kaynaklarının yapılaşmaya ve kirliliğe karşı korunması ile dünyanın en önemli ekosistem sahalarından biri durumundaki yörenin baraj / HES ve madencilik projelerine karşı korunması,

Munzur Vadisi Milli Parkı’nın Dünya Kültür Mirası Listesi’ne önerilmesi ile belediyelerimizin Yavaş Şehir Ağı’na dahil edilmesi için çalışma yürütülmesi,

Pülümür Vadisi’nin Milli Park olarak ilan edilmesi,

Başta Munzur ve Pülümür vadileri olmak üzere tüm akarsulardaki parametlerinin korunması maksadıyla biyolojik atıksu arıtma tesisi inşa edilmesi,

Türkiye’nin taraf olduğu Uluslararası Sözleşmeler gereğince katı atık (Çöp) depolama sahalarının Koruma Sahalarından çıkarılması,

Katı atıkların ayrıştırılarak geri dönüşüm yapılması,

Avrupa Peyzaj Sözleşmesi ile mevzuat hükümleri nazara alınarak imar kirliliğine karşı farkındalık geliştirilmesi;

Dersim’in kadim kültürel Ziyaretgah alanlarının Birleşmiş Milletler Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi uyarınca korunarak gelecek kuşaklara aktarılması,

Zazaca‘nın UNESCO’nun “Tehlike Altındaki Diller Atlası”nda olduğu bilinciyle gerekli girişimlerin yapılması,

Üretim eksenli olarak Arıcılık, organik tarım projeleri başta olmak üzere Dersim ekolojisine zarar vermeyen projelerin gerçekleştirilmesi,

Belediye mülklerinin kamu yararı için değerlendirilmesi,

Tüm makam araçlarının kamu hizmetine tahsis edilmesi maksadıyla çalışma yürütülmelidir.

The post Doğaseverlerden Dersim’deki Yerel Yönetimlere Çağrı appeared first on Sivil Sayfalar.

8 Mart’ta saat 12:30’da Seyit Rıza Meydanı’nda basın açıklaması gerçekleştirileceğini aktaran Şahin, kentteki kadınları 8 Mart’ta alanlara çıkmaya davet etti.

The post Dersim Kadın Platformu’ndan 8 Mart Çağrısı appeared first on Sivil Sayfalar.

Munzur Akademi Kültür Sanat Derneği’nin merkezinde gerçekleştirilen panel, pir Zeynel Batar’ın verdiği gülbeng ile çılalar yakılması ile başladı.  Hızır ayının önemine ilişkin açıklamalarda bulunan Pir Batar, “Hızır gençlere umut verendir, darda olana yetişendir. Hızır karada, havada 18 bin alemi gözleyen zattır. Hızır’ı gönlü temiz olan canlar görürler” dedi. Dersim ibadet takvimi hakkında teorik ve mitolojik bilgi birikimini katılımcılarla paylaşan Kemal Kahraman da Hızır’ın Dersim inanç takviminde önemli bir yeri olduğuna dikkat çekerek, “Dersim ibadet takviminde Hızır ayı bir ay sürer. Bölgelere ve ocaklara göre farklı tarihlerde 3 gün oruç tutulur. Orucun ardından Hızır kurbanı kesilir, Hızır lokması dağıtlır. Hızır, Dersim Alevi inancında yardımlaşmayı, sevgiyi sembolize eder. Bu ayda darda olanlara yardım edilir.” dedi.

Konuşmaların ardından Pir Zeynel Batar, katılımcıların getirdiği lokmalara gülbenk duası verdi. Lokmaların dağıtılmasından sonra Pir Batar deyişler okudu.

 Etkinlik Metin- Kemal Kahraman ve Maviş Güneşer’in dinletisi ile sona erdi.

“Hızır, Dersim Kültürünün Önemli Bir Parçası”

Dernek olarak Dersim kültürünü korumayı, yaşatmayı ve gelecek kuşaklara aktarmayı misyon edindiklerini belirten Munzur Akademi Yönetim Kurulu Başkanı akademisyen Dilek Kızıldağ Soileau, “Hızır’ın Dersim inanç kültürü ve ibadet takvimi içerisinde önemli bir yer tutuyor” dedi.

Dersim inancında kutsal olan Hızır geleneğinin doğru bir şekilde anlatılması, aktarılması ve yaşamasına katkı sunmak adına bu etkinliği düzenlediklerini belirten Soileau, “Hızır ayı içerisinde olduğumuz bu günlerde bu etkinliği yaptık. Dersim Alevi geleneğini iyi bir şekilde aktaran Pir Zeynel Batar ile Dersim kültürü ve müziğinin önemli temsilcileri olan Metin-Kemal Kahraman kardeşler ile Maviş Güneşer’i davet ettik.” dedi.

Soileau, Munzur Akademi’nin Dersim’in inançsal ve kültürel değerlerine ilişkin etkinlikler düzenlemeye devam edeceğini belirtti.

Pülümür’de Zazaca Hızır Cemi Yapıldı

Dersim’in Pülümür ilçesinde Hızır ayı nedeniyle Pülümür Cemevi’nde Hızır Cemi bağlandı. Zazaca yapılan Hızır Cemini pirler Kaya Dede ile Metin Demir yürüttü. Pirler, cemde Hızır ayının önemini anlattılar. Ceme katılan canların getirdiği lokmalar pirlerin verdiği gülbenk duasıyla dağıtıldı.

The post Dersim’de Hızır Ayı Başladı, Hızır Ceminde Hızır’ın Önemi Anlatıldı appeared first on Sivil Sayfalar.

Tunceli Valisi Tuncay Sonel, valilik kararıyla kent genelinde dağ keçisi, su samuru, vaşak, ur keklik, bozayı, kurt ve çengel boynuzlu dağ keçisinin avlanmasının yasaklandığını söyledi.

Yaban hayvanları için doğaya yem bıraktı.

Öte yandan Dersim’de olumsuz hava koşulları nedeniyle yiyecek bulmakta zorluk çeken yabani hayvanlar doğaya yem bırakıldı. İl Jandarma Komutanlığı ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekipleri, gazetecilerle birlikte Skorsky tipi 2 helikopterle bölgeye giderek yaban hayvanları için doğaya yem bıraktı.

The post Tunceli Valiliği Dersim’de Avcılığı Yasakladı appeared first on Sivil Sayfalar.