Şefkatli ve hak temelli bir bakış sunan bu rehberi Sivil Sayfalar takipçileriyle paylaşıyoruz.

Okullarda ve öğrenme alanlarında somut olarak kullanılabilecek pek çok öneri ve kaynak içeren bu rehbere linkten erişebilirsiniz.

The post Zorbalıkla Mücadelede Şefkatli Sınıflar Rehberi Yayında! appeared first on Sivil Sayfalar.

Çocuk hakları alanında uzun süredir çalışan biri olarak, çocukların seslerinin duyulması için çaba harcıyorum. Bu nedenle çocuk haklarını çocuklarla değil, yetişkinlerle çalışmayı önceliyorum. Çünkü çocukların, haklarının onlarla çalışılmasından çok, hepimiz gibi hak temelli ilişkiler kurulmasına ihtiyaçları olduğunu düşünüyorum.

Uzun süredir yaşadığımız bu sıkışmışlık hâlinde bazen alışma, bazen umursamama, bazen karamsarlık, öfke, çokça isyan ve yorgunluk var. Ama konu kendini temsil etme ve anlatma, yani anlattığını duyurma konusunda (bizim yüzümüzden) kısıtlı imkâna sahip olan çocuklar, hayvanlar ve doğa olunca, bende işler değişiyor. Tüm bu gelip geçici ya da kalıcı olabilecek duygular, bu gruplar söz konusu olduğunda lüks kaçıyor.

Herkes bu sıkışmışlıkla baş etmek için çeşitli stratejiler geliştiriyor. Ben ise çocuklara soruyorum: Nasılsınız?

“Çocuklar Nasılsınız?” buluşması da işte böyle ortaya çıktı. Yapabileceklerim sınırlı: Çocukları dinleyebilirim, birbirlerini duymalarını sağlayabilirim, varsa önerilerine destek olabilirim, onlarla birlikte olabilirim. Ben de öyle yaptım. Daha önce birlikte çalıştığım çocukların olduğu gruplarda, “Nasılsınız? Böyle bir buluşma yapalım ister misiniz?” diye sordum. Çocuklar istekliydi. Sonra Sivil Sayfalar bize destek oldu. Bir başvuru formu hazırladım, 62 başvuru geldi. Başvuruların bir kısmı https://www.sivilsayfalar.org/cocuklardan/ yazarlarıydı. Toplantıya 9-12 yaş arasında 19 kişi katıldı. Sevgili Naci Emre Boran ile bir buçuk saat boyunca çocukları dinledik.

Başlarken kendimizi tanıttık. Ben çocuk hakları alanında çalıştığımdan, Naci de şiddetsizlikten bahsetti. Ülkenin durumu karşısında hissettiklerimizi paylaştık. Onları merak ettiğimizi ve her yorumu dinlemeye hazır olduğumuzu anlattık.

Kısa bir sessizlikten sonra çocuklar söz alarak konuşmaya başladı… Bu sessizlikler beni kaygılandırmaz. Hepimizin böyle bir anda durup, ilk defa duymuş gibi o soruları kendimize sormak ve o an kafamızdan gerçekten neler geçtiğini duymak için zamana ihtiyacımız olur. Bu geçiş hâlini sakince karşılayabilmeyi seviyorum.

“İnsanların aynı fikirde olmaması tatsızlığa sebep olur diyor sosyal bilgiler öğretmeni diyor.”

İlk söz alan çocuk, siyaset yapmanın yasak olup olmaması üzerine bir kafa karışıklığıyla konuşmaya başladı. Aslında bir şeyler söylemek istiyor ama acaba söyledikleri “yasaklı” mı diye kestiremiyordu. Onun gibi düşünmeyenler varsa söylediklerinden rahatsız olma ihtimalinin yüküyle gelmişti toplantıya. Neyse ki herkes konuşmaya başlayınca bu kaygısı hızla azaldı.

Yoğun kaygı, korku, öfke, umutsuzluk, derin üzüntü en çok ifade edilen duygulardı. Haksız yere hapse atılmak, hapisteki “çocuklar”, demokrasi, protesto, hak, haksızlık kavramları uzun uzun konuşuldu.

“Böyle şeylere çok ağlamak istemiyorum çünkü o zaman güvenimi kaybediyorum. Bu ülke bence ileriki yıllarda düzelecek”

Kurumlara çocuk danışma kurulu önermeyi hep önemserim; yine çocuklar, yetişkinlerden çok daha düzeyli ve entelektüel bir tartışma yürütüyorlardı ve çok haklılardı. Böyle zamanlarda çaresizlik ve gurur arasında gidip geliyorum. Hem çocukların gündeminin oyun oynamak yerine bu konular olmasına üzülüyorum hem de akıllarına şükredip umutla coşuyorum.

İktidar, siyaset, devlet, hükümet, muhalefet, demokrasi, bürokrasi gibi kelimeler sıkça telaffuz edilince, Naci’nin de önerisiyle bir an durup kavramların üzerinden yeniden geçmeye karar verdik. Kim devlet, kim hükümet; çocukların kafasında karışmıştı. Nasıl karışmasındı ki? Bu karışıklıkla kavramlar üzerine konuşmanın yine herkes için ne kadar kurtarıcı olduğunu fark ettim. Hakların garantörü, hakları korumak ve güvence altına almakla görevli devlet çatısı altında güvende hissetmemek, hepimizi derinden sarsıyor.

Buluşmanın hedeflerinden biri de çocukların birbirlerinden öğrenmelerine, birbirlerini duymalarına alan açmaktı. Tam bu noktada Amerikalı insan hakları savunucusu Rosa Parks imdadımıza yetişti. Tartışmalar sürerken çocukların bu örneği kendilerinin getirmesi, kim olduğunu bilmeyen çocukların “Neresi?” diye sorması, çocukların kütüphanedeki kitaplarını koşarak alıp getirmesi, Rosa Parks’ın hikâyesini birbirlerine heyecanla anlatmaları ve diğerlerinin pür dikkat dinlemesi karşısında Naci ile heyecanımızı dizginlemeye çalıştık.

1955’te onun bir siyah olarak otobüste beyazlara yer vermeyi reddettiği isyanıyla başlayan ayrımcılık karşıtı eylemleri, çocuklardan biri sanki kendisi de oradaymış gibi, onunla birlikte yaşamışçasına içtenlikle anlattı. Siyah ve beyazların yan yana oturmasını yasaklayan bir yasanın olması, bugün bize ne kadar saçma geliyorsa, çocuklara da şu an ülkede olan birçok olay ve karar vericilerin tutumları o kadar saçma geliyordu. Çok basit ve muhteşem bir mantıkla: “Devlet biziz” demek, her şeyi harika özetliyordu.

“Devlet biziz bence. Yani devlete karşı çıkmamız gerekiyor, çünkü devlet biziz. Devlete karşı çıkarken de ‘devlet biziz’ diye bağırmamız gerekiyor. Bugünlerde depremler, yangınlar oluyor, herkes çok üzgün. Devlet kimsenin hakkını yiyemez.”

Ceren Suntekin

Sosyal Hizmet Bilim Uzmanı, Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Uzmanı

Bonus – Velilerden Gözlem Notları 1:

İlk defa bir çocuk etkinliğine, oğlum vesilesiyle katılmış oldum. Aslında oğlumla muhabbetimiz fena değil. Ama böyle zor bir zamanda yeteri kadar onu duyup duyamadığımı merak ediyordum. O yüzden etkinliğin büyük bir çoğunluğunu kenardan dinledim.

Oğlum başta etkinliğe katılma noktasında çok direnmişti: “Anne ama biliyorsun ben öyle çocuk çocuk değilim” diyerek. “Çocuk çocuk”tan kastı ona sevimli bir sesle yaklaşan, doğrudan söylediklerini kaale alıyormuş gibi yapıp aslında almayan, dil bilmeyenlerin turiste yaptıkları gibi neredeyse bağırarak konuşan ve ancak her şeyi basitleştirdiğinde çocukların anlayabileceğini düşünen etkinliklerdeki tecrübesiydi aslında. Bu etkinlikte öyle olmayınca heyecanını gördüm. Kamerasını açmak istememesi dahil tüm tercihlerinin saygıyla karşılandığını görmek ona çok iyi geldi.

Çocukların paylaşımlarını dinlerken başta yanda biraz ağlamış da olabilirim, yalan söylemeyeceğim. Çünkü her ne kadar bilsem de bu kadar kaygı yüklü paylaşım beklemiyormuşum aslında. Bir yandan da bilgi seviyeleri dehşete düşürdü beni. Çok kaygılılar, çok üzgünler, çok öfkeliler. Bir yandan da “çocukları serbest bırakın” paylaşımlarında ağırlıklı olarak kastedilen yetişkin üniversite öğrencilerini gerçekten kendileri gibi çocuk sanarak da ekstra kaygıya düşüyorlar. Bunları görünce her sözümüzün çocukların zihninde nasıl yankılandığını tekrar öğrenmiş oldum.

Uzun lafın kısası, benim için inanılmaz öğretici bir tecrübeydi. Oğlumun aşırı siyasi bilgiyle yüklü hali kaygımı biraz artırsa da eşit muamele gördükleri alanlarda kaygılarını seyreltme ihtimali bana çok iyi geldi. Ceren ve Naci başta olmak üzere tüm katılımcılara ve bu katılımcıların ebeveynlerine sonsuz teşekkürler!

Velilerden Gözlem Notları 2:

Kızıma böyle bir atölye var, katılmak ister misin diye sorduğum zaman, “evet ben de konuşmak isterim; fırsatım olacak mı” diye sordu. ilk kez zoom da bir online toplantıya katıldı ve bunu herkese anlattı. Oldukça heyecanlıydı, “benim toplantım var, akşam bize kimse gelmesin, misafir alamayacağız kusura bakmayın” diye anneanne ve teyzelerine anlattı.

Kızıma senin de kedilerin olduğunu ve çok sevdiğini söylemiştim, o yüzden toplantı esnasında sana kedimizi gösterebilmek için azıcık hırpalayarak sevmiş olabilir

Toplantı sonrasında, “nasıldı” diye sorduğumda; “sanırım biz çocuklar aynı şeyleri hissediyoruz anne” dedi, eğer bunu söylüyorsa keyif almış demektir. Belli ki içselleştirmiş konuşulanları, “soru sordum ve sormaktan çekinmedim” dedi, “bir daha olsa günüm ve saatim uyarsa katılmak evet isterim tabi” dedi.

Velilerden Gözlem Notları 3: Ruhunuza sağlık, olup bitenleri akranları ile konuşmak kızıma çok iyi gelmiş. Sevgiler.

The post Çocuklar Nasılsınız? appeared first on Sivil Sayfalar.

Atölyede kullanmak için kağıtlar, renkli kartonlar, yağlı pastel boyalar, boardmarker, makas, pritt, rahat olabileceğiniz ve çizim yapabileceğiniz; mümkünse hediye olacağı için çocuklardan uzak bir ortam gerekiyor.

• Katılmak için bu şartları sağladığınızdan ve başvuru formunu doldurduğunuzdan emin olun.
• Bu çalışma için çizim/resim yeteneği aranmamaktadır.

Atölye Sivil Sayfalar’ın desteğiyle 5 Aralık Salı günü, saat 20:00′de gerçekleşecektir.

Zoom linki mail adresinize atölyeden önce iletilecektir.

Kayıt için buradaki linke tıklayabilirsiniz.

The post Çocuklarla Hak Temelli İletişim Kurmak İsteyen Yetişkinlere Özel Atölye: ‘Seni Seviyorum’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Etkinliğe katılmak için buradaki linkte yer alan formu doldurabilirsiniz. Formu doldurduğunuzda email adresinize bir onay maili gelecektir. Bu onay mailini aldığınızdan emin olun. Zoom linki etkinlikten bir gün önce email ile iletilecektir. 

Konu: Çocuk Haklarına Kısa Bir Bakış: Çocuk Katılımı ve Güvenliği Nedir, Ne Değildir, Nasıl Sağlanır?

Konuşmacı: Ceren SUNTEKİN (Çocuğa Karşı Şiddeti Önlemek İçin Ortaklık Ağı Yürütme Kurulu üyesi & Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Uzmanı)

Kolaylaştırıcı: Cansın Kuvvet (Uluslararası Sivil Toplum Ağı Derneği)

Tarih: 27 Eylül 2023 Çarşamba, 20.00

Yer: Zoom

İletişim için: cansin@icsna.com.tr  

Afişin görsel betimlemesi: Sol üst köşede Uluslararası Sivil Toplum Ağı Derneği’nin logosu, sağ üst köşede Hak Odaklı Yaşam Projesi logosu, ortada “Hak” Webinarları Serisi yazısı, görselin orta kısmında Ceren SUNTEKİN ve Cansın KUVVET’in fotoğrafları yer almaktadır. 

Ceren SUNTEKİN’in fotoğrafının altında “Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Uzmanı” ve “Çocuğa Karşı Şiddeti Önlemek İçin Ortaklık Ağı”; Cansın KUVVET’in fotoğrafının altında “Moderatör” ve “Uluslararası Sivil Toplum Ağı Derneği” yazmaktadır.

En altta ortalı “Çocuk Katılımı ve Güvenliği Nedir, Ne Değildir, Nasıl Sağlanır?” yazısı, onun da altında “27 Eylül 2023 Çarşamba saat 20.00 Zoom” yazmaktadır.

The post Hak Odaklı Yaşam Projesinin ‘Hak Webinarları’ Devam Ediyor appeared first on Sivil Sayfalar.

-İnsanların benimsemedikleri aday hakkında alay etmeleri, o kişilere hakaret etmeleri beni çok rahatsız etti. Bazı şeylerin eleştiri olmadığını aşırıya kaçan, özel hayatın sınırlarını aşan şeyler olduğunu düşünüyorum ve çok rahatsız oluyorum.

-Benim seçim deyince aklıma sandıklar ve sandık güvenliği geldi. Oy sayılarının yükseltilmesi ile ilgili şüphelerim var.

-Benim en çok ilgilimi çeken kısmı, başka ülkelerde yaşayan Türklerin de oy vermesi. Çünkü onlar kime oy verirlerse versin onlara göre bir şey değişmeyecek. Oy kullanmamaları gerekiyor bence.

– Benim seçim deyince aklıma pazartesi okul olmayacak olması aklıma geliyor.

Ceren: Nasıl bir seçim ortamı olsaydı bizim istediğimiz gibi olurdu sizce?

– Oyları insan değil de makineler kontrol edebilseydi güvenli olabilirdi. Mesela, A partisi için kırmızı pul, B partisi için sarı pul olacak şekilde düzenleme yapılırdı. Bunları makine kontrol eder ve bilgileri de bakanlığa gönderirdi. İnsanın karışmadığı dijital bir sistem daha iyi olurdu.

– Bence robotlar yaparsa da illa ki bir yerde arıza verir, yanlış sayar… Yani zor bir durum. Bence bir şey fark etmez. Robotlar da A partisine basacakken B partisine basabilir. Yine hatalar olabilir.

Ceren: Hala interneti olmayan, dijital konularda zorluk yaşayan köyler, kasabalar var. Türkiye’nin koşulları eşit değilken yine zorluk yaratır mı bu insansız sistem?

-Kâğıda basıyoruz ya oyumuzu, arkaya geçme konusunda yaşadığımız sıkıntıda belki robotlar yardımcı olabilir.

-Bir tane ekranla bu sorun çözülebilir aslında ve insanlardan alınan vergileri bu koşulları iyileştirmek için kullansalar böyle dijital sistemler kullanabiliriz.

Ceren: 18 yaşına kadar oy kullanılamıyor. 25 yaşına kadar da meclise girilemiyor. Ne düşünüyorsunuz bu konuda?

– Bence mantıklı düşünebilen çocuklar oy kullanabilmeli.

Ceren: kim onlar? Nasıl belirleyeceğiz mantıklı çocukları?

– Ağaç yaşken eğilir. Zekanın yaşla ilgilisi yok. Çocuklar zeki ve mantıklı ve oy kullanmalı. 

– Çocukları mantık soruları ile dolu testten geçirebiliriz.

Ceren: Bu testi kim hazırlayacak peki? Hangi soruya, nasıl cevap verdiğinde bu çocuk mantıklı diyeceğiz?

-Soruları robotlar hazırlayabilir. 

– O zaman partiler robotları hackler ve testleri de etkilerler.

– Robotlar çocukları dışarıdan tarayabilir.

– Çocuklar oy versin yani ne olabilir ki? Bir şey değişmeyecek, sadece daha fazla oy gelecek. Çocuklar da ya A diyecek ya B diyecek sonuçta. 9 yaş ve üstü bence oy kullanabilir.

– Bence de çocuklar oy vermeli ama yaş sınırı olması lazım. Seçimle ilgili okullarda eğitim verilebilir. Böylece çocuklar da daha bilinçli oy kullanırlar. Bence ideal yaş sınırı 5 yaş üstü.

– Tamam belki bizim gibi çocuklar verebilir ama bazı çocuklar mantıklı düşünemeyebilir. Bence 15 ve üstü daha uygun. Yetişkin olmaya daha yakın. Meclis yaşı da 25’ten 18’e inmeli. 18 yaştan büyükler yetişkin olarak kabul ediliyorsa seçme ve seçilme hakları da doğal olarak olmalı.

Ceren: Şu an ülkemizde çocuklar da oy kullanabiliyor olsaydı sizin dikkatinizi çeken bir aday, bir vaat oldu mu?

-Ben lunapark a gitmek istiyorum ve orada çok fazla mülteci olduğu için annem tehlikeli bulup beni götüremiyor. Ama ben okula giderken yol kenarlarında Kılıçdaroğlu’nun “Suriyeliler gidecek” sözünü gördüm ve lunaparka gidebileceğim artık diye rahatladım. Lunaparka gitme olasılığım yükselecek o kazanırsa.

– Açıkçası ben adayların çocuklarla ilgili bir şey yaptığını pek görmedim. Deprem olduğunda binalar kötü yapıldığı için yıkılıyor. Malzemeden çalıyorlar ve Japonya’da böyle olmuyor. Ray sistemi var. Belki başkan değişirse bu malzemeden çalma biter ve raylı sistem gelebilir diye düşündüm.

– Diyelim ki C Partisi ben çocuklara oyun parkı yapacağım, diyor. A Partisi hiçbir şey söylemiyor, B partisi ise gençlere bedava Wifi, diyor. Eğer C partisi seçilirse ve bu sözünü tutarsa, çocukların mutlu olduğunu gören anne babalar yine ona oy verir ve aslında C partisinin yaptığı diğer hatalar tekrarlanır.

Ceren: Yani adayların çocuklar için vaatler de bulunması anne babalar için kafa karıştırıcı, çeldirici mi olur? Onların duygusal davranmalarını mı sağlar demek istiyorsun?

– Evet, biraz.

Ceren: Aslında bunlar zaten sizin haklarınız, hangi aday olursa olsun, bunu yapmalılar. Yine de anne babaların kafasını karıştırır mı sence? Yani iyi bir şey yapmasını neden kafa karıştırıcı olarak düşünüyorsun?

-Bizim için iyi ama adaylar için bir taktik

Ceren: Ama her şey bir taktik değil mi? Her aday aslında vaatlerini insanları etkilemek için söylemiyor mu? Aynı şey değil mi?

– Çocuk haklarından bir tanesi iyi bir çevrede yaşamak, oyun parklarını yapması elbette iyi bir şey. Ama yapmazlarsa ve anne babaları duygusal olarak etkilemek için kullanırlarsa diye endişe ediyorum. 

– Ben çocukların oy kullanasını hem isterim hem istemem. 18 yaşında olmadığım için oy kullanmanın beni de ilgilendirmediğini düşündüm. Ama seçim sonucundan çocuklar da etkileniyor. Çocukların da hayatı değişiyor. Bazı şeyler bizi ilgilendiriyor ama bazı şeyler de ilgilendirmiyor.

-Bence her şey bizi ilgilendiriyor. Yetişkinlerin aldığı kararların sonuçlarını biz yaşıyoruz.

Ceren: Sizi etkileyen ve etkilemeyen şeyler ne mesela?

-Okul saatleri, tatiller, oyun parkları, okulların sabahçı/öğlenci olması bizi ilgilendiren şeyler ama biz oy veremiyoruz.

– Tamam bizi ilgilendiren konularda biz karar veremiyoruz ama ailemiz veriyor bizim yerimize. Ailemiz bizim için en iyi kararı verebilir diye düşünüyorum.

– Açıkçası çocukları ilgilendiren ve ilgilendirmeyen konular var. Mesela ekonomi çocukları ilgilendirmeyen bir konu. İlgilendirse bile nadiren ilgilendiriyor. O konularda biz doğru karar veremeyebiliriz çocuk olduğumuz için ama yine de hak tanınmalı oy vermek için. Çünkü çocuklar da gayet iyi kararlar verebilir. Sadece unicornları düşünmezler.

– Ekonomi bizi çok ilgilendiriyor diye düşünüyorum. Okulumuz, harçlığımız, yaşadığımız ev ve kıyafetlerimiz, birçok şey ekonomi ile ilgili. Ülke doğru bir sistemle yönetilemiyor, iyi yönetim yapamıyorlar sonra da ekonomi zor diyorlar.

– Ekonomi bizi ilgilendiriyor çünkü okul formalarının fiyatı geldi bugün ve çok pahalanmış. Paramız yetmeyebilir. Ama öğretmenler bunu düşünmüyor. Sadece zamları söylüyorlar. 

– Onlar da para kazanmalılar. Onlar para kazanacak diye bazen çocuklar okuyamıyor.

– Ekonomi çocuklar arasında konuşulunca bu hoş görülmeyebilir. Bizim sınıfta herkes konuşuyor. Çocuklar arasında ekonomi çok konuşulur.

– Evet teneffüste, okuldaki arkadaşlar sürekli ekonomi konuşuyor.

Ceren: Peki neden hoş karşılanmadığını düşündün, madem çocuklar çok konuşuyor bunu?

– Ne zaman konuşsak, öğretmenler konuşmayın bu sizi ilgilendirmez, diyor. Bu da benim beynime işliyor sanırım.

– Sosyal dersinde siyaset ile ilgili konuşuyorduk, öğretmenler kızdı. ‘Beni konuşturmayın’ diyorlar. Bir de okul ortamında hocaların siyaset konuşması yasak; belki ondan da olabilir.

Ceren: Çocuklara yakıştırılan konular, yakıştırılmayan konular var gibi. 

– ‘Bu Çocuklar için uygun değil, yaşın büyücünce konuş’ diyor öğretmenler.

Ceren: İyi bir şey bulduk. Ekonominin, siyasetin aslında çocukları ne kadar çok etkilediğini ama “çocuklar sizi ilgilendirmez” denildiği için beynimize böyle kazındığını bulmuş olduk. Bunun dışında kalmak zorunda hissediyoruz demek ki.

Şu an oy verebilseydiniz neyi düşünerek oy kullanırdınız, oyunuzu neyi hesap ederek verirdiniz?

– Ben çocuklar için ne yapacağına göre oy verirdim. Şu an “Adalet getireceğiz” diyorsa oy verirdim.

– Ben bizim için yapılan iyilikleri düşünürdüm. Çocuklara daha iyi gelecek sunan için oy verirdim. Ama X Partisi oyun parkı sözü verse ama Y Partisi iyi gelecek sözü verse; iyi geleceği tercih ederdim.

– Birisi sizin geleceğiniz iyi olacak dese bile belki vaatlerini yerine getirmeyebilir, o nedenle ona göre hareket etmezdim. Ben şunu düşünürdüm, şu anki hayatımızdan memnun muyum değil miyim, memnun değilsem ona göre oy kullanırdım. Sözler önemli değil, şu an ki durumum, gerçekte olan, yaşadığım şeyler önemli.

-Ben de vaatlere bakmazdım. Benim için önemli olan insanın kişiliği. Ben ona göre karar verirdim. Yani o sözü tutup tutmayacağı aslında kişiliğinden de çıkar. Mesela, biz okul seçiminde gıcık bir arkadaşımıza oy vermiştik, çünkü vaatleri çok iyiydi. Ama sonra hiçbir şey yapmadı. Bizim isteklerimizi yerine getirmedi. Burada da insanın kişiliği önemli. İkna edici davransa da kendimize dur demeliyiz, bu kötü biri buna oy verme demeliyiz. İkna olmayı bekleme. İyi bir insan olup olmamasına bak. Ben buna bakardım.

– Ben karar alırken şunu düşünürdüm; herkes hata yapabiliyor. Biz de eski okuldayken sınıf başkanına gökten şeker yağacak dediği için oy verdik ve o sırada meteorolojik olarak gerçekte gökten asit yağmıştı!  Yani vaatlere bakmaya gerek olmayabilir.

Seçim yaparken ben, herkes hata yapabilir esasına göre kendi istediğimi değil, ülke için daha iyi ne olacaksa ona bakarım. Mesela ben A partili olabilirim ama eğer B partisi yurdumuz için daha iyi olabilecek planlardan bahsediyorsa, onu tercih etmek gerekir. Ben de öyle yapardım.

Hangi partiyi tuttuğumuz değil, onların ülke için ne kadar faydalı olacağı önemli bence.

Ceren: Şu anki adaylara ne mesaj verirdiniz?

-Bizim için daha iyi gelecek istiyorum, çocuklar hiç düşünülmüyor gibi şu an çünkü.

– Adalet hakkında iyi şeyler söylemesini isterdim.

-Sizden adalet ile ilgili iyi şeyler duymak isteriz, derim.

– Söylediklerinizi yapın, derim. Cumhurbaşkanı olurlarsa sözlerini tutmazlarsa, Öğle yemeklerinde dondurma getireceğiz deyip getirmezlerse bir daha seçilmezler.

– Söyledikleri sözün arkasında dursunlar. Sözlerini gerçek hale getirmeliler. Oy kullananlar da duygusal davranmasınlar, objektif davransınlar, soğukkanlı davransınlar.

– Şimdi başkan olan ‘şunu yapacağız bunu yapacağız’ derse tuhaf oluyor, çünkü zaten şu an başkansın şimdi yapsana vaatlerini!

-Kişiliğinize bana tanıtın, nasıl insanlar olduğunu görmem lazım, derdim. Yapacaklarını garanti altına almaları ve nasıl insanlar oldukları önemli.

The post Çocuklarla Seçim Konuşmaları appeared first on Sivil Sayfalar.

Çocuk istismarını önlemek için sivil toplum tarafında çok iyi çalışmalar oluyor. Bunlardan biri de sizlerin çıkarmış olduğu bu değerli kitapçık. “Cinsel İstismarı Önlemek Elimizde” Bu kitapçığı hazırlamanızdaki ana motivasyonunuz nedir?

Nurgül Öz: Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD) çatısı altında yaklaşık 4 yıldır sürdürdüğümüz ve geliştirdiğimiz “Çocukların Bedensel Söz Hakları” isimli bir yaygınlaştırma programımız var. Bu çalışmanın temel hedefi çocuklara yönelik cinsel istismarın önlenmesinde ve çocukların birer birey olarak temel insan haklarına ulaşabilmesinde rol almak. Bu kitapçık da CŞMD olarak bu alanda hem bugüne dek ürettiğimiz ve yetişkinlere ulaştırmak istediğimiz içerikleri bir araya getiren hem de istismara yönelik yaklaşımımızı ortaya koyan bir yayın diyebiliriz.

‘Kaynakların Çoğu Genital ya da Temas Odaklı İstismar Türlerine Odaklanıyor’

Cinsel istismarı önlemeye yönelik var olan kaynakların çoğu genital ya da temas odaklı istismar türlerine odaklanıyor. Çocukların cinsel haklarını yok sayıyor ya da çocuk katılımına dair düşünme pratiğini içermiyor. Hatta bazı yayınların ve videoların bırakın çocukları, yetişkinler için dahi korkutucu ve tetikleyici olduğunu söylemek mümkün. Biz de kaynağın sınırlı ve mesajların eksik olduğunu düşündüğümüz bu alanda kapsamlı bir içerik üretelim istedik. Temel motivasyonumuz buydu diyebiliriz; alana güçlendirici ve kapsayıcı bir kaynak kazandırmak. Dernek olarak hem kullandığımız dilin hem de görsellerin güçlendirici, destekleyici, cesaretlendirici olmasına özen gösteriyoruz. Tam da bu nedenle bu kitapçıktaki çizimler sevgili Ceren’in ellerinden olsun; çocukların nesneleştirilmediği, güçlendirici bir perspektif sunsun istedik.

‘Alanda Konuyla İlgili Görseler Çok Ajitatif’

Kitapçığı görselleştirirken neler dikkat ettiniz?

Ceren Suntekin: Maalesef alanda konuyla ilgili görseler çok ajitatif. Bir magazin ürünü içeriği gibi ya da bizim dikkat çektiğimiz yanlış bilgileri pekiştirir nitelikte. Bu anlamda savunuculuğunu yaptığımız konunun iletişimi, görselleri, materyalleri, dili ile tutarlı olması bizim için çok önemli. Görsellerin tıpkı hayatta olduğu gibi çeşitliliği, yapabileceğimiz hataları anlatması ve tam da olduğumuz halimizle ne kadar basit değişikliklerle istismarın önlenebilir olduğunu fark etmemizi sağlamasına çalıştım. Ayrıca herkes için kolay, anlaşılabilir ve kapsayıcı olmasına özen gösterdim.

‘Çocuklara ‘hayır’ Demeyi Öğretmek Tek Başına Bir Önleme Stratejisi Değildir’

“Çocukları cinsel istismardan korumanın tek yolu çocuklara ‘hayır’ demeyi öğretmek değil” şeklinde bir itirazınız var. Bu itirazı neden yapıyorsunuz? 

Nurgül Öz: Evet, bu istismar meselesine yaklaşımla ilgili bir itiraz. Açıkçası bu yaklaşımı fark etmenin ve sorgulamanın çok çok önemli bir kırılma noktası olduğunu düşünüyoruz. “İstismarı önlemenin yolu çocukların istismar davranışına ‘hayır’ demesidir” gibi bir önerme ile yola çıkarsak, çocuklar hayır demediğinde, istismarı fark etmediğinde, durdurmadığında ya da istismar davranışını “istediğinde” ve hatta “başlattığında” çocuk istismar davranışının sorumlusudur gibi örtük bir sonuçla karşılaşırız. 

Şimdi böyle söyleyince “Tabi ki böyle düşünmüyoruz” diyeceksiniz fakat emin olun biz bu algıyla, özellikle de çocuğun yaşının daha yüksek olduğu istismar örneklerinde, karşılaşıyoruz. Bu algı kesinlikle istismara yaklaşım şeklimizi etkiliyor. Çocuklara “hayır” demeyi öğretmek elbette bir bilgilendirmedir, güçlenmedir ve gereklidir ama bu tek başına bir önleme stratejisi değildir, olmamalıdır. Bizler biliyoruz ki çocuklar en çok bildiği, güvendiği, yakınlarındaki yetişkinler tarafından istismar ediliyor; yani “hayır” demenin hali hazırda güç olduğu yetişkinler tarafından. Bu nedenle istismarla mücadelede temel sorumluluk yetişkinlere ait diyoruz. 

‘Önemli Olan Yetişkinlerin Bu ‘Hayır’ları Duyması’

İstismarın önlenmesi için en çok yetişkinlere görev düşüyor. Peki cinsel istismarı önlemek öncelikle nasıl yetişkinlerin elinde olacak? 

Nurgül Öz: Çocuklar zaten “hayır” demeyi biliyorlar, yetişkinlerden daha sık ve rahatlıkla “hayır” diyorlar. Önemli olan yetişkinlerin bu “hayır”ları duyması ve dikkate alması. Yetişkinler, ebeveynleri ya da bakım verenleri olsalar dahi, öncelikle çocukların hayırlarını duyarak ve durarak, istismar etmeyerek, yani en en önce kişisel konfor alanlarından çıkıp kendi sınır ihlalleri ve istismar davranışları ile yüzleşerek, çocukların bedenleri üzerinde sahip oldukları gücü fark ederek ve sorgulayarak sorumluluk almalılar. Cinsel istismar bir cinsel şiddet türü. Tıpkı diğer cinsel şiddet türlerinde olduğu gibi istismar da, güç ve hiyerarşi ile kendini var ediyor. Cinsellik burada bir araç. Asıl mesele cinsellik değil güç ve kontrol. Yetişkinlerin çocuklar üzerinde sahip olduğu otoriteyi ve gücü ne şekilde kullandıklarına bakmaları önemli bu noktada. Aynı şey çocuğa yönelik ihmal, duygusal ve fiziksel şiddet için de geçerli.

‘Ebeveynler Cinsellik Hakkında Konuşmaktan İmtina Ediyor’

Peki dediğiniz gibi yapabilmek için cinsel istismarla mücadelede yetişkinlere ve özellikle ebeveynlere düşen sorumluluklar neler? 

Nurgül Öz: Çocuklarla cinsellik hakkında konuşmanın çocuklara zarar vereceği ya da çocukların buna hazır olmadıklarına dair yaygın bir inanış var yetişkinlerde. Özellikle ebeveynler cinsellik hakkında konuşmaktan imtina ediyor, yanlış bir cevap vermekten çekiniyorlar. Çocukla bu konuda konuşursak, yoktan yere bu konuyu aklına sokarız sanılıyor. Oysa yapılan pek çok araştırma faillerin, cinsellik hakkında ebeveyni ile iletişim kurabilen, genitallerinin bilimsel isimlerini bilen çocukları nadir olarak seçtiğini gösteriyor. 

Ebeveynler çocukların bedenlerine ya da cinselliğe dair sorularına “Yasak, günah, ayıp…” diyerek cesaretlerini kırmak yerine “Cinsellik gelişimin doğal bir parçası, bedeninle ilgili merak ettiğin her şeyi bana sorabilirsin” diyerek onlara konu her ne olursa olsun iletişime açık oldukları mesajını iletebilirler.

Çocuklar, bir yetişkinin onu yargılamadan, suçlamadan dinleyeceğini bilirse, duygularını paylaşmakta çok daha rahat hisseder ve bu olası bir istismar olayına zamanında müdahalede bulunarak çocuğun daha fazla zarar görmesini önleyebilir.

Cinsel İstismar Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar 

Cinsel istismarın kapsamı hakkında doğrular bilinen yanlışlar neler? Somut örnekler üzerinden anlatabilir misiniz? 

Nurgül Öz: Doğru bilinen yanlışların ilki ve en önemlisi istismarı tanımlama biçimimiz. Cinsel istismar sadece çocuğun bedenine, genitallerine yönelik fiziksel temas içeren davranışları kapsamaz. Cinsel istismar kavramına bu sığlıkta yaklaşmamız ve fiziksel temas olmadığı sürece sorun olmadığını düşünmemiz diğer cinsel istismar biçimlerini fark etmemize engel olur. Cinsel istismar sadece cinsel organlara değil, bedenin tümüne yönelik dokunuşları, bakışları, konuşmaları, sevme ve hitap biçimlerini kapsayabilir. Çocuğun cinsiyetini, bedenini, cinsel organlarını alay, övünç ya da utanç aracı olarak kullanmak da bir tür istismardır. 

Cinsel istismar her zaman çocuğu korkutarak, tehdit ederek, zorlayarak ve ona karşı güç uygulayarak gerçekleşmez. Çoğu istismar olayında yetişkin; çocuğun ona duyduğu güven, hayranlık ve sevgiden faydalanır. Çocuklar istismar eylemi sırasında fiziksel ve cinsel olarak uyarılabilir; eylemin gerçekleşmesini isteyebilirler. Fakat bu eylemin istismar olduğu gerçeğini kesinlikle değiştirmez. Çocuklar, evlilik yoluyla istismarda olduğu gibi onayları inşa edilerek ya da başka seçenekleri bulunmadığını düşünerek de istismar eylemine sessiz kalabilirler.  

‘Her Cinsel İstismar Eylemini Gerçekleştiren Kişi Pedofil Değildir’

Bir diğer yanlış bilgi, istismar eden kişilerin pedofil ya da sapık olduğuna dair yaygın algı. Cinsel istismar failleri hayatımızın içinde, çevremizde, aramızda bulunan, sıradan kişilerdir. Fail biz de olabiliriz. Her cinsel istismar eylemini gerçekleştiren kişi pedofil değildir. İstismar; her daim kişilerin cinsel dürtülerini kontrol edememeleri, hasta ya da sapık olmalarıyla ilgili değildir. İstismar eden kişiler güç, otorite, statü ve ayrıcalığa sahip kişiler olabilecekleri gibi evli, ebeveyn ve çevrelerince sevilen, saygı duyulan kişiler de olabilirler. 

‘Çocuklar İçin Üzülüyor Ertesi Gün Hayatımıza Devam Ediyoruz’

Ceren Suntekin: Bu örneklere baktığınızda bu inanışların aslında yüzleşmekten kaçındığımız, bilgisiz olduğumuz konulara dair olduğunu fark edebilirsiniz. Bazen bu mitleri çoğaltmak, pekiştirmek; bilinçli yada bilinçsiz olarak etkili önlemler almak için harekete geçmeyi, aslında kendi bilgimiz, ailemiz, kültürümüz ya da çocukluğumuzla da yüzleşmeyi, konfor alanlarımızdan çıkmayı önlüyor. Bu mitlere inandığımızda sorgulamamıza, dönüştürmemize gerek kalmıyor. Bir istismar haberi alıyor, çocuklar için üzülüyor ve ertesi gün hayatımıza kaldığımız yerden devam ediyoruz. Biz tam da bu nedenle çocuklar için sorumluluk almak istemeyen bu duruşu değiştirmek gerektiğinin altını çizerek mitleri besleyen medya, eğitim sistemi, çocuklara yaklaşımımız gibi konuları bu mitlerden arındırmayı önemli buluyoruz. 

‘Çocuğu İstismara Açık Hale Getiren Eylemler’

Çocukların bedensel söz hakları nelerdir? Bu hakların önemini kavrayan yetişkinler nasıl davranmalı?  

Ceren Suntekin: Çocukların yerine kendinizi koyun; sabah yemek yerken birilerinin ağzınıza lokmaları tıktığını, giyeceğiniz kıyafeti belirlediğini, yapabilecek olmanıza rağmen elinizi kolunuzu tutarak onları size giydirdiğini, elinizi yüzünüzü başkasının yıkadığını, hatta sizi banyo yaptırdığını, saçınızı nasıl tarayacağınıza karar verdiğini, yola çıktığınızda bindiğiniz otobüste sanki siz yokmuşsunuz gibi sizi oturduğunuz yerden kaldırdığını ve size sormadan sanki bir paketmişsiniz gibi sizi kucaklara aldığını bir düşünün. Gittiğiniz bir evde yaşayanları bilseniz de bilmeseniz de selamlaşma esnasında karşınızdakinin size sormadan veya sizden onay almadan size sarıldığını, öptüğünü, yanaklarınızı sıktığını, başınızı okşadığını düşünün. Bu örnekler uzayıp gider.

Bütün bunlar çocuğun bedeniyle ilgili söz hakkını ortadan kaldıran, bedenimizi bizim değil başkalarınınmış gibi algılamamıza neden olan; ne kadar “hayır” dese de, istemediğimizi belli etsek de bize asla duyulmadığımızı, görülmediğimizi, önemsenmediğimizi hissettiren ve bu nedenle de bizi istismara açık hale getiren eylemlerdir. 

Bedensel söz hakları bir çocuğu sınırları ile kabul etmeyi ve o sınırlarla ilişkilenmek için ondan onay almayı temel alır. Bedenin tamamını özel ve biricik kabul eder. Her çocuğu çeşitlilikleri, gelişimsel ve yaşa bağlı özellikleri, kendini ifade etmedeki farklılıkları, ihtiyaçları ve koşulları ile ele alır. Bir çocuğun birey olduğunu ve hakları olduğunu es geçmez. Çocukla bu perspektifle iletişim kurar ve çocuğun saygıyı öğrenmesinin ancak ona saygı duymakla başlayacağını temel alır. Bu hakların önemini anlayan yetişkinler çocuklardan onay alarak onlarla iletişime geçer. Çocukların çocuk haklarının dört temel ilkesi içinde yer alan katılım haklarını ihlal etmeden, onların kararlarına saygı duyarak, onların kendilerini güvenle ifade edebilecekleri alanları açarak, her koşulda çocukların haklarını korumayı önceliklendirerek, çocukları kendileri ile ilgili süreçlere dahil ederek ve onlarla şeffaf bir iletişimi seçerek, çocukları pasif değil, aktif bir birey olarak iletişimin  ve hayatın bir parçası yaparak ve onlara kulak vererek davranan yetişkinler çocukları istismardan korumaya başlamıştır bile.

Nurgül Öz: Çocuklar, tıpkı yetişkinler gibi, haklara sahip birer birey. Çocukları korumak onların haklarını korumakla başlıyor. Bizim kitapçıkta çocukların özellikle bedensel söz haklarını vurguladığımız bir bölüm var. Okuyuculara, çocukların bedensel söz haklarını tanıyan yetişkinin kontrol listesini gözden geçirmelerini öneririz.  Çocukların kişisel güçlenme, ifade ve kimlik gelişim süreçlerini destekleyen seçimleri ve kararları onlara aittir. Cinsiyet kimliği, cinsel yönelim ve bedensel ifade çeşitliliği de bu hakların bir parçası. Kapsayıcı derken tam da bunu kast ediyoruz, var olan kaynaklar ya da bilgiler LGBTİ+ çocukları kapsıyor mu yoksa genellemeler üzerine mi kurulu? Benim genellikle bir kaynakta ilk baktığım özellik bu oluyor.

‘Sakin, Şefkatli ve Ne Olursa Olsun Yargılamadan Dinlemek’

Cinsel istismara uğrayan çocukla nasıl iletişim kurulmalı? 

Ceren Suntekin: Çocuklar da tıpkı yetişkinler gibi zor konuları konuşmak için kendini güvende hissettiği bir alanda, güvendiği bir kişi ile iletişim kurmak ister. Söyledikleri ya da söylemedikleri ile; hâli, hareketleri, tavırları ile yargılanmayacakları bir ortamda olduklarını bilmek ister. Bunu tesis etmek yetişkinlerin başlıca görevidir. 

Kültürümüz ve çocuk yetiştirme yöntemlerimize baktığımızda çoğunlukla çocukların pasifleştirildiğini görürüz. Yani toplumdaki algı, çocuğun söz dinlemesi, itaat etmesi ve ancak öyle olursa çocuğun saygılı (iyi) bir evlat olarak değerlendirilmesi yönündedir. Çocuklar yetişkinlerden gelen davranışları veya mesajları analiz ederken duydukları hissin saygısızlık olarak değerlendirileceği kaygısı eğilimde olabilirler. Kendilerini kötü hissetseler bile bu kişi eğer tanıdıkları biriyse, ki vakaların çoğu istismar edenin çocukların ve ailelerinin tanıdıkları kişiler olduğunu doğruluyor. Onu şikayet ediyor gibi olmanın verdiği rahatsızlığı da aynı zamanda hissediyorlar. Dolayısıyla cinsel istismar yaşamış bir çocukla ilk karşılaştığımızda sakin, şefkatli ve onu ne olursa olsun yargılamadan dinleyeceğimiz mesajını vermek zorundayız.

‘Göz Hizasında Oturmak, Güven Vermek’

Onunla aynı seviyede (göz hizasında) karşılıklı oturmak da, dokunmadan ama yargılamadan onu dinlemek de bunun bir parçası. Hatta  çocuklar ne zaman hazır olursa onların zamanlarına sadık kalmak, onları soru bombardımanına tutmamak, her davranışlarını ya da anlattıklarını çocukta korku yaratacak ya da onu endişeye sürükleyecek tepkilerle dinlememek, buna neden olacak mimik ve yüz ifadelerinden kaçınmak ve ne olursa olsun süreç hakkında çocuğa şeffaf bilgi vererek istismarı yetkili mercilere iletmek yükümlülüğünü es geçmemek önemli. İstismar yaşamış bir çocukla karşılaştığımızda çocuğun istismardan hayatta kalan olduğunu da unutmamamız gerekir. Onunla kuracağımız ilişkide çocuğun iyileşebileceğine de, hayatına devam edebileceğine de öncelikle bizim inanmamız gerekir.

Mekanın Uygunluğu Önemli

Mekanın da çocuklarla iletişim için uygun olması çok önemli. Çocuklar içeriye girdiğinde ortamın yetişkinler için değil kendileri için uygun olduğunu anladıkları bir düzenleme gerekir. Oturma yerlerinden, sandalye boylarından ışıklanlandırmaya; içeride bulunan ve duvarda asılı eşyalardan, içerinin havalandırılması ve üzerimizdeki kıyafete kadar çocuklar kendilerini güvende hissedebilecekleri bir ortamda olmalılar.  

Farklı ihtiyaçlar, farklı ifade biçimleri, farklı gelişimsel özelliklerini de düşünerek çocukların kendilerini daha rahat ifade edebilecekleri araçların da ortamda ve erişilebilir olması ayrıca önemli.

‘Çocuk Sizinle Yaşadığı İstismarı Paylaşıyorsa, Zaten Doğru Şeyi Yapıyorsunuz Demektir’

Nurgül Öz: Bu konuda ürettiğimiz bir 10 madde içeriği var.  Ayrıca bu konuyla ilgili faydalı bir kaynağı yakında Türkçeye kazandıracağımız haberini de vermek isterim. O kaynakta da yer verdikleri, benim için en güçlendirici cümlelerden biri “Bir çocuk sizinle yaşadığı istismarı paylaşıyorsa, zaten doğru şeyi yapıyorsunuz demektir.” Tüm koşullar mükemmel olmasa da, beyan size geldiğine göre orada çocuğun kendini ifade edebileceği güçlü ve güvenli bir bağ var demektir. Sonrası, bir yetişkin olarak çocuğun güvenliğini ve iyi olma halini desteklemek.

‘Paylaşımları Daha Çok Okunsun Diye Çocukları Nesneleştirmesinler’

Özellikle sosyal medya ortamlarında yapılan paylaşımlarda kurulan cümleler bilinçsizlik nedeniyle daha zarar verici olabiliyor. Bu konuda iyi niyet göstergesini keskin hatlarla ayırmak mümkün mü? 

Nurgül Öz: Şiddete karşı ses çıkarmak ile şiddetin önlenmesine yönelik sorumluluk almak arasındaki fark büyük. İstismar sonrası hızla alevlenen ve kısa süre sonra sönen toplumsal tepki; iyi niyetli olsa da yeterince iyi değil; aksine yanlış, sorunlu ve en önemlisi geçici. Bu konuda bir şeyler yapmak isteyenler; çocukların bulunduğu fotoğrafları, tetikleyici ve travma yaratabilecek detaylar içeren haberleri paylaşmak yerine bulundukları ilçenin kent konseyi toplantılarına katılsınlar, yerel yönetimlerden cinsel istismarı önleyici etkinlikler talep etsinler. 

Sosyal medya paylaşımları ile sınırlı kalmak yerine bu alanda çalışan kurumlar ve sivil toplum örgütleriyle görüşsünler, fikir istesinler; hatta onları desteklesinler. Failin cezalandırılmasından bahsettikleri her yorumda; en az 2 kez şiddete maruz bırakılan çocuğun desteklenmesinden ve haklarından da bahsetsinler. Yapılan paylaşım daha çok okunsun, görünür olsun diye çocukları nesneleştirmesinler. Çünkü paylaşımları bu şekilde yaptıkça, mağduriyet kültürünü de besliyoruz. Mağduriyet ne kadar büyükse, olay o kadar önemliymiş gibi bir ilişki gelişiyor. Bu, istemediğimiz bir şey.

Ayrıca Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği’nin “Çocuk ve Ergen Odağında Cinsel Haklar” isimli podcast serisini dinlemek için buradaki linki tıklayabilirsiniz. 

“Cinsel İstismarı Önlemek Elimizde” kitapçığının Türkçesi 

“Cinsel İstismarı Önlemek Elimizde” kitapçığının Kürtçesi

“Cinsel İstismarı Önlemek Elimizde” kitapçığının İngilizcesi

“Cinsel İstismarı Önlemek Elimizde” kitapçığının Arapçası

The post ‘İstismarla Mücadelede Temel Sorumluluk Yetişkinlere Ait’ appeared first on Sivil Sayfalar.

1. Bu ilkeler, Sivil Sayfalar’da yayınlanan tüm haberler, kullanılan tüm içerikler ve görseller için geçerlidir. 
2. Bu ilkelerden Sivil Sayfalar ekibi ile konuk yazarlar, içerik üreticileri sorumludur.
3. Bu ilkeler, Sivil Sayfalar’ın web sitesi, sosyal medya hesapları dahil, Sivil Sayfalar’dan çıkan yazılı basılı her tür materyal için geçerlidir.
4. Bu ilkeler, çocuklar hakkında haberler ve içinde çocuk geçen tüm haberler, röportajlar, metinler dahil çocuklarla üretilen içerikler için geçerlidir.
5. Bu ilkelerin  amacı çocukların ve çocuklarla ilgili haberlerin görünürlüğünün hak temelli yapılmasının ve çocuk görsellerinin yanlış kullanımından doğan istismarların önüne geçerek çocukların haklarının korunmasının yaygınlaşmasının sağlanmasıdır.
6. Bu ilkelerin uygulanması için kontrol listesi dikkate alınmalıdır.
7. Bu ilkeler çocukların haklarını koruyan TC anayasası ve Türkiye’nin imzacısı olduğu Çocuk Hakları Sözleşmesi ile uyumludur.
8. Bu ilkeler bir suç olarak tanımlanan istismarla mücadele için Sivil Sayfalar’ın çalışma prensibini yansıtmaktadır.
9. Bu ilkeler çocukların bir birey olarak görüldüğü toplumsal değerleri yaygınlaştırmak, onların haklarına erişimlerinde alan açması için yapılandırılmıştır.
10. Bu ilkelerin diğer medya kurumlarına örnek teşkil etmesi ve hak temelli çocuk haberciliğini gündemleştirmesi hedeflenmiştir.

Konusu Çocuklar ya da Çocuk Hakları Olan İçerikler İçin Kontrol Listesi

• Her çocuğun bir birey olduğunu unutmam.
• Her çocuğun farklı ve biricik olduğunu bilirim. Çocukları yaşlarına, gelişimsel özelliklerine, görüntülerine, kendilerini ifade etme biçimlerine göre ayırmam; haberi anlatırken genellemelerden ve kalıp yargılardan kaçınırım.
• Basılı, yazılı, görsel, dijital hiçbir haberde çocukların onurunu zedeleyici, ayrımcı, küçük düşürücü, alaycı, aşağılayıcı dil ve görsel kullanmam. Bunların olduğu metinlerin yayınlanmasına ilkesel olarak izin vermem.
• Sadece çocuklarla ilgili hak ihlallerini değil, çocukların hakları ve özgürlüklerini de konu edecek haberler yaparım.
• Farklı çocuk gruplarının özel gereksinimlerini dikkate alır; çocukların kültür, kimlik, değerler, yaşadığı coğrafya, yaş, sosyo-ekonomik yapı, koşullarını ve bedensel özelliklerini göz önüne alarak içerikleri planlarım. Yayınların tüm çocuk gruplarını ve ihtiyaçlarını görünür kıldığından emin olurum.
• Çocuğu olumlu haberlerin öznesi yapar; ihlaller kadar hakların görünürlüğü için çalışırım.
• Yasada ve toplumda çocuk haklarının önüne geçen uygulamaları görünür kılar, bunları değiştirmenin/düzenlemenin yasa yapıcıların, yetişkinlerin görevi olduğunu unutmadan atıfta bulunurum.
• Medyanın çocuk haklarını görünür kılmak için çok önemli bir araç olduğunu unutmam.
• Haberle kullandığım görselin amacına hizmet edip etmediğini kontrol ederim.
• Haberde kullandığım görselin ve dilin benim mi yoksa çocuğun ihtiyacına mı hizmet ettiğine bakar; görselin ve haber dilinin istismarın ve mitlerin pekiştiricisi/normalleştirici olmadığından emin olurum.
• Haberin çocuk hakları ile ilgisinden emin olurum.
• Haberi çocukların kendi düşünceleri, kendi ifadeleri, kendi söylemeleri ile verdiğimde bunun çocuk üzerinde risk yaratan bir durumu olup olmadığını değerlendirir; buna göre önlemler alır, çocuğu zarar verecek durumlara karşı korumakla yükümlü olduğumu unutmam. 

Çocukların Ürettiği ya da Çocuklarla Birlikte Üretilen İçerikler İçin Kontrol Listesi

• Haber yaptığım konu dışında çocukla özel hayatı ve mahremiyeti ile ilgili ilişkilenmem; konu dışında sorular sormam.
• Onunla küçümseyici, dalga geçici, sevimli bulan, aşağılayan, kahramanlaştıran ifadelerle konuşmam, ona olduğundan farklı davranmam; haberleri çocukların bir birey olduğu bakış açısıyla yaparım.
• Haber yaptığım çocuk ya da çocuk grubuna içerik, yöntem ve konuyla ilgili yeterince bilgi verir; bu bilgiyi vermek için alelacele hareket etmem. Çocuğa/çocuklara konuyu anlaması, değerlendirmesi, yorumlaması için  yeterince zaman ayırırım.
• Çocuk/çocukların bu haberin içinde yer almak için gönüllü olduğundan emin olurum.
• Haberde yer alan ya da haberi birlikte yaptığım çocuğun ve çocuktan sorumlu kişinin, konuyu ve süreci tüm ayrıntıları ile açıklayarak izin ve onayını alırım.
• Çocukların kendilerinden ve bakıcılarından isimlerinin ve görüntülerinin kullanılması için yazılı izin ve onay alırım.
• Fiziksel mekanın ve çocukla kurduğum iletişimin baskı yaratmadığından, ona kendisini kötü hissettirmediğinden emin olurum. Gerekirse bunun için bir uzmandan destek alırım.
• Çalışma süresince çocuğun/çocukların ulaşımı, beslenmesi, her türlü şiddetten uzak güvenli bir ortamda olmasının haberi hazırlayan kişi ve kurum sorumluluğunda olduğunu unutmam, çocuklarla yapılacak herhangi bir çalışmada çocuğun bakımından sorumlu kişinin de çocukla olmasının önemini bilirim.
• Merak ettiği, sormak istediği, kaygı duyduğu herhangi bir konuyu sorabilmesi için ona alan açarım.
• Haberin yayına çıkmadan son halini mutlaka çocuk ya da çocuklara gösterip onay alırım. Yayınlanmış olsa dahi çocuğun fikrinin değiştirmesi halinde haberi yayından kaldıracağımın bilgisini veririm.
• Çocuğun/çocukların konuyu takip edebilmesi için haberciye nasıl ulaşabileceklerinin bilgisini veririm.

The post Sivil Sayfalar Çocuk Haklarına Duyarlı Habercilik Politika Metni appeared first on Sivil Sayfalar.

Toplumda Edilgen Çocuk Algısı

Eğitimde medyada haber metni ve haber görsellerde kullanılan dilin nasıl olması gerektiği katılımcıların görüşleri ve iki farklı haber üzerinden uygulama üzerinden ele alındı. Suntekin, çocuk hakları konusunda haber yapan her mecranın bu konuda kurumsal düzeyde ilkelerini belirlemesinin çocuk haklarının korunması ve buna dair farkındalığın artmasına sağlayacağı katkıyı anlattı.

Eğitimin ilk bölümünde toplumda çocuk algısı ve çocukların hangi kavramlar üzerinden tanımlandığı ele alındı. Toplumda sıklıkla negatif anlamlar yüklü kelimelerle tanımlanan çocukların, doğum günü ve ulusal bayramlarda yapılan etkinlikler dahil pek çok durumda yetişkinlerin tercihleri doğrultusunda araçsallaştırıldıklarına, çocuklara söz hakkı verilmediğine dikkat çeken Suntekin, bunun her bireyin kendi “çocukluk algısı” ile doğrudan bağlantılı olduğunu kaydetti. Olumlu olduğunu düşündüğümüz atıfların bile çoğu zaman ayrımcılığı ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştirdiğinin altını çizerek “Biz çocuğu nasıl görüyorsak, onun haklarını da o şekilde görüyoruz. Oysa, çocuğun yapmak istediklerini doğru değerlendirmek için, onun kendisi olmasına fırsat vermeliyiz.” dedi.

Çocuk İstismarının Kaynağı: Yetişkinlerin  Çocuklarla kurduğu Güç İlişkisi

Seminerin devamında yanlış ya da eksik bilinen kavramlardan biri olan çocuk istismarına değinen Ceren Suntekin, kavramı çocuklarla güç hiyerarşisi içinde ilişki kuran yetişkinler üzerinden tanımladı. En yalın şekilde, “çocuğa zarar veren eylem ve eylemsizliklerin tamamını istismar” olarak tanımlayan Suntekin, bunun kaynağının yetişkinlerin çocuk üzerindeki gücünü kötüye kullanılması olarak ifade etti. İstismarın, fiziksel, psikolojik, duygusal, cinsel pek çok şekilde yapılabildiğini belirten Suntekin, eşitsizliğin ve ayrımcılığın önüne geçmenin en önemli adımının yetişkinlerin çocuklarla eşit ilişkisi kurması olarak açıkladı.

Çocukların hangi durumlarda haklarının ihlal edildiğine, istismara maruz kaldığına açıklık getiren Suntekin, yetişkinlerin çocukları “korunmaya muhtaç”, “pasif”, “edilgen”, “masum”, “zavallı”, “karar veremeyen”, “anlayamayan” olarak görmelerinin belirleyici olduğunu kaydetti. Buna göre, yetişkinlerin çocuk algısı bilerek ya da bilmeyerek istismara neden olabiliyor; ayrıca çocuklara söz hakkı verilmesine de tayin edici oluyor. Çocuğu yok saymak ve görmezden gelmek de bir tür şiddet. Örneğin, çocuğu istemediği bir şeye zorlamak, “öp teyzeni, öp amcanı” diyerek çocuğu buna zorlamak, sanki bir birey değilmiş gibi topluma açık alanlarda tuvaletini yaptırmak, üstünü başını değiştirmek, yemek yedirmek için ağzına lokmaları tıkamak gibi davranışların bedensel söz hakkının sınır ve hak ihlaline neden oluyor. Ya da kimi durumlarda da çocuğu istismara açık hale getiriyor. Türkiye gibi toplumlarda istismar vakalarının yoğun yaşandığını hatırlatan Suntekin, tüm bu nedenle çocuk odaklı habercilik yaparken, söz konusu hususlara dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Çocuk Haberciliğinde Hak Temelli ve Çözüm Odaklı Yaklaşım

Seminerin çocuk haberciliğinde dil ve görsel seçiminde dikkat edilmesi gereken hususları paylaşan Ceren Suntekin, çocuk haberlerini yetişkinlerin yaptığını ancak Tarlabaşı Toplum Merkezi’nde yıllardan bu yana çocuklar tarafından çıkarılan Parlayan Çocuklar dergisinin alternatif için iyi bir örnek olabileceğini kaydetti.

Medyada çocuk odaklı haberlerde paylaşılan çocuk görsellerinin genellikle edilgen ve çocukların kurban rollerinde resmeden fotoğrafların paylaşılması üzerinde duruldu. Failin değil, maruz bırakılanın gösterildiği, ağırlıkla şiddeti sadece fiziksel türü var gibi görselleştiren ya da istismarın ön plana çıktığı görsel tercileri göze çarpıyor. Söz konusu görsellerin seçilmesinin bir yandan hak ihlali yapıldığının bilincinde olunmaması, haberin okunurluğunun artırılması ya da sınırlı sayıda görsel olmasına bağlı olarak açıklanabileceğini belirten Suntekin, hem haber görselinin hem haber içeriğinin hak temelli bir anlayışla bir bütün olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.

Afet sonrası kullanılan çocuk fotoğraflarında olduğu gibi çocukların onayının olmaması bir tarafa, onayı olsa dahi internette asla kaybolmayan bu tür görsellerin çocuğu iyileşirken ya da sonrasında nasıl etkileyeceği hiç düşünülmeden kullanılmasının habercilik etiği açısında da kabul edilemeyeceğini dile getirdi. Suntekin, böyle haber yapmanın konuyu magazinleştirdiğini, sorunun odağını kaybettirdiğini ve  çözüme yönelik bir katkısı olmadığını kaydetti.

Çocuk odaklı haber içerik, dil ve görsellerinin hak odaklı bir bakış açısıyla hazırlanmasında dikkate alınması gereken kriterin, çocukların haklarının korunması ve sorunun çözümüne katkı sunacak şekilde, okuyucuya yasal haklar ve destekler ile ilgili doğru bilgiye yönlendirme sorumluluğuyla kurgulanmasının öneminin üstünde duran Suntekin, örneğin bir haberde kullanılan bir görselin istismar deneyimi olan birinin bu görseller ile tekrar travmatize edebileceğini söyledi. Suntekin, “Çocuklara en yakınları zarar veriyor, en yakınları istismar ediyor. Failler bize uzak olduğunu sandığımız insanlar değil ya da sadece kızlar istismara uğruyor gibi yanlış algılar oluşabiliyor. Maalesef, medya da bu mitleri pekiştirerek bu kültürün normalleştirmesine katkı sağlıyor.” dedi.

Çocuk görsellerinin kullanılması için öncelikle çocuklardan, sonra ailelerinden izin ve onay alınması gerektiğini, çocuk hakları bakış açısı ile riskleri de göze alarak haberleştirilebileceğini kaydeden Suntekin, çocuk fotoğrafı yerine resim ya da farklı çözüm yolları bulunmasını önerdi.

Çocuk odaklı haber metinlerinde hem mevcut durumu ve sorunu ortaya koymak hem de çözüm yollarını gösterirken alternatif bir dil oluşturmak için Umay Aktaş Salman’ın hazırladığı Çocuk Odaklı Habercilik El Kitabı’nı referans veren Suntekin, yaygın şekilde medyada kullanılan yanlış dilin normalleştirilmesinin önüne geçmek için sürekli çaba göstermek gerektiğinin altını çizdi.

Çocuk Haklarına Duyarlı Kurumsal Politika Metni Oluşturma

Ceren Suntekin, çocuk odaklı haberciliğin asıl aktörü olarak çocukları önceleyerek, haber içerik, dil ve görsellerinin tekrar tekrar sorgulanarak hazırlanmasının yanında, her kurumun ilkeler üzerinden hareket etmesi ve hak temelli davranmalarını sağlayacak kontrol listelerini kullanmaları durumunda hak ihlallerinin önlenmesinin mümkün olabileceğini söyledi. Bu nokta, asıl sorunun haberleri “niye, kim için, ne amaçla” yaptığımızı tekrar sorgulamak gerektiğini ve haberlerde içeriğin magazinleştirilmemesi, içeriğin hikayeleştirilerek çocuğu magazin aracına dönüştürülmesine izin verilmemesinin önemini hatırlattı. İşte bunu sağlamanın bir yolu olarak, her kurumun Çocuk Haklarına Duyarlı Kurumsal Politika Metni hazırlanmasını öneren Suntekin, bu sayede hiçbir çocuğun hakkının bilinçli ya da bilinçsiz olarak ihlal edilmeyeceği ve kurum için prestij sağlayacağını ifade etti.

Eğitimde Önerilen Kaynaklar

Çocuk Odaklı Habercilik İçin Gazetecilere Rehber

Çocuk Odaklı Habercilik El Kitabı, Umay Aktaş Salman

Tarlabaşı Toplum Merkezi, Çocuk Katılımı Politika Belgesi

The post Sivil Sayfalar Çocuk Hakları Odaklı Habercilik Semineri Düzenledi appeared first on Sivil Sayfalar.

Eğitim Hakkında

Sivil Sayfalar tarafından organize edilen eğitimde, çocuk haklarını gözeterek medya araç gereçlerini kullanma yöntemleri ve önemine odaklanılacak.

Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Uzmanı Ceren Suntekin tarafından verilecek eğitimde; sivil toplum kuruluşları temsilcileri için 15 kişilik kontenjan ayrılmıştır.

Seminer, online olarak gerçekleştirilecek.

Eğitime seçilenler, seminer gününden iki gün önce e-posta yoluyla başvuru sahiplerine açıklanacak.

Son Başvuru Tarihi: 13 Ocak 2021

Eğitim Tarihi : 16 Ocak 2021 15:00 – 17:00

Kayıt ve detaylar için buraya tıklayınız.

Soru ve önerilerinizi bilgi@sivilsayfalar.org adresine e-posta olarak ulaştırabilirsiniz.

The post Sivil Sayfalar Uzmanlaşma Eğitimleri: <br> Çocuk Hakları Odaklı Habercilik Semineri appeared first on Sivil Sayfalar.