Bisikletin Ulaşımdaki Payı Yüzde 2

Türkiye’de bisikletin ulaşımdaki payı sadece yüzde 2. En çok kullanan şehirlerde bile bu oran sadece yüzde 5. Avrupa ülkelerinde ise bu oran yüzde 45 civarında. ‘Herkes için Bisiklet!’ ile özellikle COVID-19 ile birlikte daha da önem kazanan kent içi ulaşımda sağlıklı, ekonomik ve çevreci bir alternatif olan bisikletin geniş kesimlerce benimsenmesini hedefliyoruz.

Proje koordinatörü WRI Türkiye Kentsel Gelişim ve Erişilebilirlik Yöneticisi Dr. Çiğdem Çörek Öztaş, sekiz şehri seçerken başlıca kriterlerinin bu kentlerde bisikletli ulaşım altyapısı, ileriye yönelik yatırımların ve bisiklet konusunda çalışan aktif STK’ların bulunması olduğunu belirtiyor. 

1 Nisan’da başlayan ‘Herkes için Bisiklet!’, bir yıl sürecek birkaç aşamalı bir proje. Öncelikle sekiz şehirden yerel yönetim temsilcileri ile bisikletle ilgili STK’ların, merkezi yönetim temsilcilerinin ve proje ortağı Fietsersbond’ın katılımıyla düzenlenecek başlangıç toplantısında iyi uygulama örnekleri paylaşılacak. Bu şehirlerden toplam 32 STK ve belediye temsilcisine politika geliştirme, katılım, temsilcilik ve lobicilik faaliyetlerine odaklanan kapasite geliştirme eğitimleri verilecek. Eğitimin ardından, dört aylık bir mentorluk süreci ile STK’lar ve belediye temsilcileri kendi şehirleri için yerel eylem planı geliştirecek. Akabinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Belediyeler Birliği gibi konu ile ilgili merkezi yönetim temsilcilerinin de katılımıyla her şehrin kendi taslak yerel eylem planını sunacağı bir çalıştay düzenlenecek ve hep beraber ulusal eylem planı hazırlanacak. Düzenlenecek kapanış toplantısıyla da ulusal eylem planı ve proje sürecinde edinilen deneyim konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşılacak.

10 Yıllık Birikim

WRI Türkiye Direktörü Dr. Güneş Cansız ise WRI Türkiye olarak bu yıl 15. yıllarını kutladıklarını, 10 yıldır özellikle kent içi bisikletli ulaşıma odaklandıklarını belirtirken, “Sürdürülebilir kent içi ulaşımın önemli unsurlarından biri olan bisikleti her fırsatta anlatmaya, bisikletli ulaşım konusunda farkındalık oluşturmaya çalışıyoruz. Bisiklete dikkat çekmedeki amacımız bisikletin spor için değil, kent içi ulaşım için kullanılmasını sağlamak.” diyor.

‘Herkes için Bisiklet!’ de çok önemsediğimiz ve Türkiye için yararlı olacağına inandığımız bir proje.

‘Herkes için Bisiklet!’, T.C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı tarafından Avrupa Birliği mali desteğiyle uygulanan Sivil Toplum Destek Programı’nın üçüncü dönemi kapsamında hibe desteği almıştır. Programın sözleşme makamı Merkezi Finans ve İhale Birimi. Sivil Toplum Destek Programı, STK’ların kapasitelerinin güçlendirilmesine yönelik yürütülen bir hibe programıdır ve Sivil Toplum Destek Programı’nın üçüncü döneminde verilen desteklerle STK’ların kurumsal kapasitesinin artırılması ve STK’lar arası ortaklıkların teşvik edilmesi, aktif vatandaşlık ve STK’ların karar alma süreçlerine katılımının desteklenmesi ve aktif vatandaşlık için yasal çerçevenin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Hakkında

Daha önce EMBARQ Türkiye olarak da bilinen WRI Türkiye, World Resources Institute (WRI) altında sürdürülebilir şehirler konusunda çalışan uluslararası bir araştırma enstitüsüdür. ABD, Afrika, Avrupa, Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan, Meksika ve Türkiye ofisleriyle hizmet vermekte olan WRI, “insan odaklı şehirler” düşüncesinden hareketle çevreyi ve insan sağlığını her geçen gün daha fazla tehdit eden kent içi sorunlara sürdürülebilir çözümler üretmekte ve bu çözümleri projelendirerek yerel ve merkezi yönetimlerle birlikte uygulamaya koymaktadır. 

WRI Türkiye hakkında daha fazla bilgi için: www.wrisehirler.org

The post WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler: Sekiz Şehirde ‘Herkes İçin Bisiklet’ Seferberliği appeared first on Sivil Sayfalar.

Öncelikle ABİDOS’un kuruluş öyküsü ve çalışmalarınızdan bahseder misiz?

Ankara da önce perşembe akşamı bisikletçileri ile 2009 yılında bisiklet turlarına başladık.  Bisiklet kültürünün yerleşmesi için gruplar, topluluklar kurduk ardından bunları bir araya toplayarak 2015 yılında Ankara Bisiklet Ve Doğa Sporları Derneği ‘ni kurduk.

Bisiklete gönül vermiş, sürdürülebilir ulaşım için bir araya gelmiş olan üyelerimiz ile birlikte, tüm yaştaki vatandaşlarımıza bisiklet sevgisini aşılamak, bisikletli ulaşımı, hayatımızın bir parçası olarak benimsetebilmek, bisikletin sadece bir spor değil, aynı zamanda bir ulaşım aracı olduğunu topluma anlatabilmek için çalışıyoruz. Bisiklet kullanamayanlar için doğa sporları (yürüyüş, tırmanış, dağcılık) ile ilgili etkinlikler düzenlenliyoruz.

Küçük yaştaki kullanıcılar için, güvenli bisiklet sürüş eğitimleri verebilmek amacıyla, kamu ve özel sektör temsilcileri, sivil toplum örgütleri, yerel yönetimler, üniversiteler, spor klüpleri vb. paydaşlar ile iş birliği yapıyor, bisiklet kullanımı ile ilgili amatör bisikletseverlere bireysel ve toplu bisiklet sürüşleri sırasında uyulması gereken konulara ilişkin bilgi ve eğitim veriyoruz. Gençler ve yıldızlar kategorisindeki  bisikletseverleri, klüp çalışmalarına hazırlıyoruz. Bisiklet yarışları ve organizasyonlarına alt yapı sağlayarak, bisiklet yarışçıları ve okul sporları yarışlarına sporcu yetiştiriyoruz.

Yeni bisiklet kulüplerinin ve topluluklarının oluşumuna öncülük etmek ve bu oluşumları desteklemek ve bu klüp ve toplulukları destekleyecek şahıs/kurum/kuruluş/sektör temsilcilerinin bulunmasına katkı sağlıyoruz. Bisiklet kullanıcılarının yaşadıkları problemlere çözüm önerileri bulabilmek, bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşlarla iletişime geçmek. Hareket kabiliyeti kısıtlı tüm dezavantajlı gruplar için spor organizasyonları düzenlemek, kamu spotları hazırlamak. Bisiklet satışı/üretimi/yedek parça temini yapan sektör temsilcileri/tamircileri arasında iletişimi sağlayarak, işbirliği yapılmasına ve bilgi alış-verişi yapılmasına katkıda bulunmak. “Bisiklet Hareketi”nin her şeyden önce çevreci bir hareket olduğu bilinci ile, tüm paydaşları kucaklayan, hayat kalitemizi artıran, gelecek nesillere daha yaşanabilir, sağlıklı, doğa dostu, sürdürülebilir bir hareket olduğu konusunda farkındalık çalışmaları yapıyoruz.

Ankara’ya 56 kilometrelik bisiklet yolu projesi kapsamında yapılan bisiklet yolu test sürüşleri başladı. Bu projeyi nasıl buluyorsunuz.?  Bisiklet severlerin taleplerine cevap verebilecek mi?

Ankara’nın bisiklet yollarına kavuşabilmesi için, uzun yıllardır sürdürdüğümüz mücadelemize, hiç bıkmadan, yılmadan devam ettik. Sonunda geç de olsa, Ankara için mutlu son sayılabilecek önemli gelişmeler oldu ve 56 km.’lik bisiklet yolu projesinin ilk etabı için çalışmalar hızlı bir şekilde başladı. Bizim ABİDOSD olarak bisiklet yolları için üzerinde önemle durduğumuz konulardan birisi, bisiklet yollarının yapılmasını takiben, bisikletin bir ulaşım aracı olarak tüm Ankara’da toplumun her kesimi tarafından kullanılabilmesi, ikincisi ise bu yolların, Ankara’daki trafik yoğunluğu, sinyalizasyon, yaya ve araç trafiği, bisiklet kullanıcısının güvenliği göz önünde bulundurularak yapılması, bisiklet yolunun kullanıcılar için uygun fiziksel özelliklere ve altyapıya sahip nitelikler barındırması. Ayrıca, eğer farkı etaplardan oluşan söz konusu bisiklet yollarından istenilen verimin alınması isteniyor ise, vakit kaybedilmeden bu etapların birbiriyle hemen bağlanması,aradaki kopuklukların giderilmesi gerekmektedir.

 Siyasi parti ayrımı gözetilmeksizin, Ankara’daki tüm ilçe belediyelerinin de, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin başlatmış olduğu Bisiklet Yolu Projesine destek vermesi, kendi ilçe belediye sınırları içerisinde de benzer bisiklet yolu projeleri ile, mevcut projeye katkı sağlamalarını bekliyoruz.

 Zafer Parkı’nda başlatılan bisiklet kiralama hizmeti’de büyük ilgi görüyor. Ankara’lıların bisiklete olan ilgisini nasıl değerlendirirsiniz?

Ankara’daki rekreasyon alanlarının, bisiklet kullanımına açılmasını, özellikle trafikten izole edilmiş olması ve ve bisiklet kullanımını artırıcı etkisi olması bakımından çok yararlı görüyorum. 30 Ağustos Zafer Parkını, şehir merkezinde hem vatandaşların yeşil ile bütünleşerek, doğayla baş başa kalmasını, trafik gürültüsünden uzaklaşmasını sağlayan, hem de parkı tamamen çevreleyen bisiklet yolu ile, her yaş grubundan kişinin bisiklet kullanımını teşvik edici bir aktif yeşil alan olması yönüyle çok önemli buluyorum. Ayrıca bu park içerisinde bulunan, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nce oluşturulan  bisiklet kiralama noktası, vatandaşların yanlarında bisikletleri bulunmasa bile, park içerisinde bisiklete binmelerine imkan veren çok güzel bir hizmet.

“Kampüsler Bisiklete Açılmalı”

Son dönemlerde oldukça artan bisikletliye çarparak ölümüne sebebiyet verilmesi motorlu araç sürücülerinin hatalı kullanımı altyapı sorunu vs. Bununla ilgili kısa bir süre önce basın açıklaması yaptınız ve görevlilere görevlerini hatırlattınız. Peki bisiklet severler olarak talepleriniz nelerdir?

ABİDOSD üyemiz ve arkadaşımız, geçtiğimiz ay, 19 yaşındaki Umut Gündüz, bisikletiyle evine dönerken arkadan gelen alkollü bir sürücünün kullandığı aracın çarpması sonucu hayatını kaybetti.

Türkiye’nin Başkentinin bisiklet yoluna sahip olmaması büyük bir eksiklikti. Biraz geç de olsa bu eksiğin kapatılması bizleri çok sevindirdi. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, bisiklet kullanıcılarının, bisiklet severlerin taleplerini geri çevirmeyerek, bisiklet yolunun yapılacağının ilk sinyallerini verdiği günlerde, kalbimizi kazandı. Kendisine sizin aracılığınız ile tekrar teşekkür ediyoruz. Ancak burada önemli bir noktaya da değinmek istiyorum:

Siyasi parti ayrımı gözetilmeksizin, Ankara’daki tüm ilçe belediyelerinin de, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin başlatmış olduğu Bisiklet Yolu Projesine destek vermesi, kendi ilçe belediye sınırları içerisinde de benzer bisiklet yolu projeleri ile, mevcut projeye katkı sağlamalarını bekliyoruz. Aynı katkıyı üniversitelerimizden de bekliyoruz. Ankara’da faaliyet gösteren her üniversite, kendi kampüs alanları içerisinde bisiklet yolları oluşturarak, bu yolların mevcut bisiklet yolları ile entegre edilmesi sağlarsa, üniversite öğrencileri, kesintisiz bir bisiklet ağına kavuşarak, güvenli bir bisikletli ulaşım sisteminden yararlanmış olacaklardır.

The post Ankara’da ‘Mavi Yol’ Sevinci… appeared first on Sivil Sayfalar.

Triathlon sporcusu Taner Beştek, Hatay’ın Arsuz ilçesinde yolda bisikletliyle ilerlerken bir minibüsün sıkıştırması sonucu bankete düştü. Çıkan sözlü tartışma sonrasında minibüs şoförü elinde bıçakla araçtan inerek Taner Beştek’i boğazı dahil olmak üzere 5 yerinden bıçakladı.

Can havliyle kaçmaya ve polisi aramaya çalışan Taner Beştek yoldan geçenlerin yardımıyla hastaneye kaldırıldı ve hemen yoğun bakıma alındı. Hafta başında Gaziantep’te tam teşekküllü bir hastaneye nakledildi.

Taner Beştek hayati tehlikeyi atlattı ve bir süre daha tedbir amaçlı yoğun bakımda kalacak.

Bu vahşi saldırıyı kınamak ve artık toplumun her kesiminin gündelik parçası haline gelen her türlü şiddete karşı çıkmak için tüm bisikletliler 16 Ağustos Pazar günü saat 15:00’da Kadıköy Caddebostan Sahili’nde buluşup protesto sürüşü gerçekleştirecek ve Bağdat Caddesi’nde yere yatmış bisikletlerinin başında şiddetin her türüne karşı basın açıklaması okuyacaklar.

The post Bisikletler Şiddetin Her Türlüsüne Karşı Çıkmak için Sürülüyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Projeyle yerel yönetim, merkezi yönetim ve sivil toplumun iş birliğini artırmayı da hedeflediklerini vurgulayan ‘Haydi Türkiye Bisiklete!’ projesinin koordinatörü WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Kentsel Gelişim ve Erişilebilirlik Yöneticisi Dr. Çiğdem Çörek Öztaş, “Öncelikle Temmuz 2019’da İzmir, Eskişehir ve Lüleburgaz Belediyeleri’nden, BİSUDER, Eskişehir Bisiklet Derneği (VelESBİD), Lüleburgaz Motosiklet Bisiklet Gençlik Spor Kulübü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İlbank ve Türkiye Belediyeler Birliği’nden temsilcilerle Hollanda’nın bisiklet konusunda öncü kuruluşu Dutch Cycling Embassy’nin geliştirdiği programla Amsterdam’daki çalışmaları inceledik” dedi.

Saha çalışmasının ardından üç ilde de stratejik iletişim eğitimleri düzenlendi ve iki aylık mentorlük süreçlerinin sonunda belediyeler bisikletli ulaşımla ilgili farkındalık yaratacak kendi iletişim kampanyalarını tasarladı. Ardından hazırlanan ‘Haydi Türkiye Bisiklete Proje Raporu’ ise bir yandan iletişim ve kampanya geliştirmenin temelleri üzerine bilgi paylaşırken bir yandan da katılımcı belediyelerin deneyimlerini, tasarladıkları iletişim kampanyalarını ve elde ettikleri sonuçları bir araya getiriyor.

Farklı Ölçekte Belediyeler, Farklı Sorun ve Deneyimler

Özellikle Covid-19 süreci ve sonrasında bisikletli ulaşımın yaygınlaşmasının hayati önem taşıdığını hatırlatan WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Direktörü Dr. Güneş Cansız ise şunları söyledi: “Rapor, ‘Sivil Toplum Kuruluşları ve İletişim’, ‘En İyi Kampanya Uygulamaları’, ‘İzmir, Eskişehir ve Lüleburgaz Kampanyaları’ ile ‘Öneriler’ olmak üzere dört ana bölümden oluşuyor. Kampanya için pilot belediyeleri belirlerken kriterimiz farklı ölçeklerde olmalarıydı. Raporda nüfusları, coğrafyaları, sorunları farklı belediyelerin deneyimleri yer alıyor. Dolayısıyla Türkiye’deki tüm belediyeler için yol haritası olabilir. Zira 1 Haziran 2019’dan itibaren, imar uygulaması görmemiş alanlar için hazırlanacak yeni imar planlarında, bisiklet yolları ile bisiklet park istasyonları zorunlu hale geldi. Pek çok belediyede gerekli altyapı da oluşturulmaya başlandı. Eksik olan toplumun farkındalığı. ‘Haydi Türkiye Bisiklete!’ projesi ve ‘Haydi Türkiye Bisiklete Proje Raporu’ ile bu farkındalığı geliştirmeye yönelik önemli bir adım attığımızı düşünüyorum.”

Kentlerde yaşayan milyonlarca insana daha iyi bir yaşam sunmayı amaçlayan WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler 2011’den bu yana Türkiye’nin 14 il ve ilçesinde kent içi bisikletli ulaşım konusunda çalışmalar yürütüyor, bisiklet yollarının tasarımı ve güvenliğiyle ilgili belediyelere teknik danışmanlık veriyor.

Program, Türkiye ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerden sivil toplum kuruluşlarının, ortak bir konu etrafında bir araya gelerek toplumların birbirini tanımaları, karşılıklı bilgi alışverişi ve kalıcı diyalog kurmalarını sağlayan bir platform olarak geliştirildi. Programın teknik uygulamasından Avrupa Birliği Başkanlığı sorumlu. Merkezi Finans ve İhale Birimi ise programın sözleşme makamı.

Raporun tamamı için tıklayınız.

The post ‘Haydi Türkiye Bisiklete’de Final: Kent İçi Bisikletli Ulaşım İletişiminde Yol Haritası appeared first on Sivil Sayfalar.

“Tüm Yollar Bisiklete Çıktı”

Çocukluk ve gençlik yılları bisiklet üzerinde geçen çift, önce üniversite sonra da iş yaşamıyla bisikletten uzaklaşmış. Evlendikten sonra İzmit’te bisiklet gruplarıyla turlara çıkan çift, küçük kızları Deniz doğduktan sonra hem yeni yerler görebilecekleri hem de spor yapabilecekleri aktiviteler ararken, tüm yollar bisiklete çıkmış. Böylelikle bisikleti tüm yönleriyle hayatlarına katmaya karar vermişler. 

Bisikletli hayatı “Bisiklet bir yerlere gidebilecek kadar hızlı ve yoldaki detayları yaşayabilecek kadar yavaş yol alarak dünyayı ve insanları keşfetmemizi sağlıyor” diye özetleyen İpek Şen, her yaz biterken bir sonraki yıl nereye gideceklerinin planlı olduğunu söylüyor: “Hem maddi imkanlar hem de manevi hazır oluşumuza göre birkaç yıllık planlarımız hep var. Hepsi hayal. Hayal kurmaya ve onları gerçekleştirmek için elimizden geleni yapmaya gayret ediyoruz. Her turumuza bir proje olarak bakıyoruz. Kandıra köylerinde günübirlik gezerken bile ilçemizin turizmine nasıl katkı sağlar bu rota diye gezeriz.”

Zaman çizelgesi ve sürüş mesafesine her zaman yolun karar verdiğini söyleyen İpek Şen, “Biz sadece başlangıç ve bitiş zamanını belirliyoruz. Sonrasında yolda olmaya ve keyif almaya bakıyoruz. Her şeye açığız. Yolda rotamız ya da kalma sürelerimiz bile değişken. Beğendiğimiz bir yerde fazladan birkaç gün kalıyor ya da yorgunsak tüm gün dinleniyoruz” diyor.

Çocuk Gelişiminde Bisikletin Katkısı

Çocuklarla birlikte yolda olmayı “müthiş bir his” olarak tarif eden Barış Şen, “Sizinle birlikte bile olsalar bir araca kendi başlarına yön verdikleri için özgür hissediyorlar. Molaları, rotaları onlara danışarak yaptığımız için demokratik bir ortamda yetişiyorlar. Çocuklarla bisiklet turunun farkı çok molalı kısa mesafelerde yol almak. Bir de çok eğlenceli olmasıdır. Sizinle aynı yolu giderler ama farklı farklı şeyler görürler. Size heyecanla anlatırlar. Siz o zaman yaptığınız turun çocuğunuza faydalarının farkına varırsınız” diyerek bisikletin çocuk gelişimine katkısını anlatıyor. 

Hepşenler Göllerde projesinin amacını sorduğum İpek Şen, “2020 yılı konumuz Birleşmiş Milletlerin üzerinde anlaştığı 17 adet küresel kalkınma hedefi oldu. Bir Avrupa Birliği projesi hazırladık ama Covid-19 sürecinden dolayı yarım kaldı” diyor. İpek Şen, Birleşmiş Milletler’in 2030’a kadar sürdürülebilir kalkınma için 17 küresel hedefte anlaştığı konuları baz alarak 2020 yılında “Su yoksa barış yok” sloganıyla çıkacakları bisiklet turunu şöyle anlatıyor: 

“Hepşenler Göllerde projesiyle; ülkemizdeki doğal oluşumlu tüm göllerin etrafında bisiklet sürmeyi, uygun olan göllerin etrafında tam tur atmayı, her gölden koleksiyon için bir miktar su almayı, fotoğraf sergileri yapmayı, okullarda seminerler vermeyi, yolculuk hikâyeleri paylaşmayı ve alternatif turizm için bisiklet rotaları çıkarmayı amaçladık.”

“2020’de Suyu Takip Edeceğiz”

Tüm devletlerin büyük bir sınavla karşı karşıya kaldığı Covid-19 salgınıyla ülkelerin birbirlerinin maske ve sağlık ekipmanlarına el koyduğunu ve devletlerden oluşan birliklerin sorgulandığı dönemde en önemli konunun su olduğunu ifaden eden Barış Şen, “Küresel ısınma ve yanlış kullanım sonucu temiz, içilebilir su kaynakları sıkıntısı ortaya çıktığında daha büyük göç hareketleri ve ülkeler arası krizler yaşayacağımıza inanıyoruz. Bu sebeple önceki turlarımızı da suyun izinde gerçekleştirdik. 2020’de de suyu takip edeceğiz” diyor.  

Barış Şen projenin amaçlarını ise şöyle sıralıyor: 

“*Bisiklet binerek sağlıklı yaşam biçimlerini bireylere, ailelere, toplumlara kazandırmak, 

*Kızlarımızla sürerek cinsiyet ayrımcılığının, sosyal yapımızı kötü yönde etkilemesine karşı çıkmak, 

*Doğal su kaynaklarımız etrafında sürerek içme, sulama vb. kullanımlarda tasarrufun önemine dikkat çekmek,

*Bisikletin herkesin sahip olabileceği ekonomik ulaşım aracı olması nedeniyle eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sağlamak,

*Çocuklarımız için sürdürülebilir şehirlerin ve yaşam alanlarının oluşturulmasına katkıda bulunmak,

*Temiz çevreci bir ulaşım aracını kullanarak karbon salınımına karşı küresel iklim eylemine katılmak,

Sosyal medya araçlarını kullanarak karada yaşam hedefine göre ekosistemlerimizin sürdürülebilir kullanılmasına ve biyolojik çeşitliliği korumaya çalışmak,

*Kirlilik ve aşırı avlanma gibi konularda medya araçlarını kullanarak su altındaki yaşama dikkat çekmek,

*Ailecek sürerek bireyler arasındaki bağları kuvvetlendirmek,

*Su kaynaklarımızı koruyarak tüm dünyada barışa bağlılığa sahip çıkmak.”

Tur projesine 23 Aralık 2019’da Sapanca Gölü’nün etrafından pedallayarak başladıklarını anımsatan Barış Şen, “Covid-19 süreciyle planlarımızı yenilemek durumunda kaldık. Öncelikle gerekli makamlardan izinlerimizi alıyoruz. Yazışmalarını yapıyoruz. Malzeme listelerimizi ve eksiklerimizi belirliyoruz. Kızlar büyüdükçe malzeme listelerimiz de büyüyor. Aile doktorumuzla görüşerek hastalık durumlarında kullanmamız gereken ilaçları temin ediyoruz” diyerek hazırlıklara dair bilgiler paylaşıyor. 

Her Göl, Sulak Alan, Ramsar Alanı, Şelale, Milli Park, Tabiat Parkı ve yol üzerindeki tarihi- turistik alanlar hakkında makaleler okuyup, videolar ve belgeseller izlediklerini söyleyen Barış Şen, “Günlük mesafelerimize göre konaklayabileceğimiz il ve ilçe merkezlerini belirleyip, kalınabilecek kamp, pansiyon ya da bizi misafir edecek dostlarımızı belirliyoruz. İklim koşullarını ve eşyalarımızın uygunluğunu tartışıyoruz. Yiyecek olarak yanımıza neler almamız gerektiğine karar veriyoruz. En güzel video ve fotoğraf açılarını konuşuyoruz. Nasıl bir belgesel serisi yaratacağımızı ve sonraki sergilerimizin söyleşilerimizin hayalini kuruyoruz” diyerek yol hazırlıklarını anlatıyor. 

“Salgınla Birlikte Bisiklet Farkındalığı Arttı ama Yeterli Değil”

Yüzyılın krizi olarak adlandırılan Covid-19 salgınının, küresel ölçekte öncelikleri hatırlattığını ifade eden İpek Şen, “Birçok can yitirilen bu dönemi pozitif yönden değerlendirmek akılcı ve sağlıklı bir yaklaşım olacaktır” diyor. 

Salgınla birlikte bisiklet farkındalığının arttığını ancak yeterli olmadığını kaydeden İpek Şen, “Yeterli altyapının olması, bisiklet yollarının yapılması, yol ve sürücü güvenliğinin sağlanması, herkesin güvenli bisikletlere ve gerekli ekipmana ulaşabilmesi, sürücülerin bilinç ve davranışlarının üst düzeye çıkarılması için daha çok adım atılması gerekli. Bazı ülkeler ve Türkiye’deki bazı iller bunun için gerekli adımları atarak bisiklet yolları ağını genişlettiler. Bu haberler bizim için çok sevindirici oldu. Ülkemizde bisiklet alımının desteklenmesi de gelecek için umut verici” diye devam ediyor. 

Şen ailesinin yolculuklarını buradan takip edebilirsiniz.

The post Şen Ailesi Su Kaynakları İçin Pedal Çevirecek appeared first on Sivil Sayfalar.

Merhabalar. Ben Rukiye Demirci. 1983 Ankara doğumluyum. Aslen Rizeliyim. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama mezunuyum. Ayrıca profesyonel olarak resim yapıyorum. 12 yıldır İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama Müdürlüğü’nde şehir plancısı olarak görev yapıyorum. 

Gündelik yaşamında ulaşım amaçlı bisiklet kullanıyorsun. İşe bisikletle gidip geliyorsun, kaç senedir böyle? Bisikletli ulaşımı tercih etmenin sebepleri neler? 

Yaklaşık 6 yıldır İstanbul’da ve şehir dışında bisiklet kullanıyorum. Bisikletimle turlara gidiyorum. Senede bir bisiklet festivallerine katılıyorum. Hafta sonları İstanbul’a yakın yerlere bisikletimle gidip kamplı turlar yapıyorum. Yaklaşık 3 yıldır da katlanır bisikletimle belirli günlerde işe bisikletle gidip geliyorum. Bisikletli yaşamı seçmemin nedenleri bisikletin bana daha özgür hareket etme imkanı vermesi, bisikletle gelen o sürekli hareket halinde olma durumu. 

İBB Bisiklet Şefliği diye bir birim kuruldu belediye bünyesinde, sen de artık “İstanbul’un Bisiklet Şefi”sin. Bu birim tam olarak ne yapar? Senin görev tanımın nedir? Bir de senden dinleyebilir miyiz? 

Ocak ayında kuruldu Bisiklet Birimi. Ben de bu birimde çalışmaya başladım, zaten aynı müdürlükte çalışıyordum sadece birimim değişti. Bu birimin amacı bisikletin bir ulaşım aracı olduğunun farkındalığını arttırmak aslında. Binlerce kilometre bisiklet yolu yapmak değil, insanlara yayalara araç kullanıcılarına bisikletin ulaşım aracı olduğunun algısını yerleştirmek. Bisiklet kültürünü yaygınlaştırmak. 7 Şubat’ta düzenlediğimiz çalıştaydan çıkan sonuçlara göre bir yol haritası oluşturup çalışmalara başlamak. 

7 Şubat günü İBB ev sahipliğine bir Bisiklet Çalıştayı gerçekleşti. Öncelikle katılım nasıldı diye sormak istiyorum. Kimler geldi, kurum ve sektör olarak katılımcı profili nasıldı?

Katılım beklediğimizden düşüktü. Özellikle iş birliği içinde olmamız gereken ilçe belediyelerinden katılım oldukça düşüktü. Ama dernekler bisikletli gruplar ve bisiklet kullanıcılarının katılımı oldukça iyiydi. 

Çalıştay verimli oldu mu? Bu buluşmaları düzenli olarak yapmak gibi bir hedef var mı İBB içerisinde? 

Ben başlangıç için çok verimli bir çalıştay olduğunu düşünüyorum. Bu buluşmalar küçük gruplar halinde tekrarlanacak zaten. 7 Şubat’ta yaptığımız çalıştayda bisiklet ve bisikletli ulaşımla alakalı tüm sorunları konuştuk; altyapı, farkındalık, eğitim, kültür vs. Bundan sonra küçük gruplarla yapacağımız buluşmalar daha spesifik başlıklar üzerine olacak. 

İstanbul’da bisikletli ulaşım sorunlarına çözüm bulmak için Bisiklet Şefi oldunuz. Çalıştayda da konuşulduğu üzere çözüm bulunması gereken sorunların farklı kategorileri var, siz de biraz önce bahsettiniz. Bu sorunlar arasında önceliklendirme yapıyor musunuz? Bisiklet Şefliğinin ilk el atacağı sorun belli midir?

Şu an çalıştay raporunu hazırlama sürecindeyiz, bu süreçte en başta gelen talep mevcut bisiklet yollarının düzenlenmesi ve sürekliliğinin sağlanması. İkinci öne çıkan sorun ise  güvenli park istasyonları talebi. Bu doğrultuda çalışmalarımıza yön verme süreci içindeyiz. 

İBB’nin bisiklet yolları master planında bazı güzergahlar belirlenmiş durumda. Fakat bu güzergahların genelde şehir merkezinin dışında ve sahil şeridinde yer aldığı görülüyor. İleriki dönemlerde şehir merkezleri için de bir bisiklet yolu planı var mı? 

Bisiklet Şefliği biriminin amaçlarından en önemlisi zaten bisikletin spor amaçlı kullanımı dışında, ulaşım amaçlı kullanılmasının yolunu açmak. Bu sadece bisiklet yolu yapmakla çözülemez. Toplu ulaşım modları ile entegrasyonlu bir sistem geliştirilirse bisiklet gerçek anlamda hayatımıza girmiş diyebiliriz. 

The post İstanbul’un Artık Bir Bisiklet Şefi Var: Rukiye Demirci appeared first on Sivil Sayfalar.

Otomobil odaklı şehir tasarımları yüzünden yayalara her geçen gün daha az yer kaldığını belirten Yaya Derneği Başkanı Elif Birol, “Yayaların hareket alanları azalıyor. Yayaların en çok sorun yaşadığı bölgeler, yayalar ile otomobillerin çakıştığı alanlar. Basına yayaların karıştığı olaylar kaza olarak geçiyor ama biz bunu çarpma olarak değerlendiriyoruz çünkü önlenebilirler. Bununda yönetimler tarafından alınacak önlemler ve otomobil kültürünün değişmesi ile önlenebileceğini biliyoruz” dedi. 

Dezavantajlı Grupları Göz Önüne Alan Şehir Tasarımları

Şehirde yaşayan herkes kent olanaklarından eşit olarak faydalanabilmesi gerektiğini ifade eden Birol, “Dezavantajlı grupların şehirlerde rahatça dolaşabilmesi için fiziksel imkanların düzenlenmesi gerekiyor. Aynı zamanda dezavantajlı gruplar arasında yer alan yaşlılar, engelliler, çocuklar ve çocukları ile beraber hareket edebilen ebeveynler göz önüne alınarak şehir tasarımlarının yapılması gerekiyor. Toplu ulaşımın, yolların dezavantajlı gruplara göre düzenlenmeli. Yeni parkların, yeşil alanların, insanların rahatça nefes alabileceği alanların sayısının arttırılması gerekiyor. Bunlar olurken otomobillerden çekinmeden korkmadan rahatça hareket edebiliyor olmamız gerekiyor” diye konuştu. 

‘Ulaşım Kararları Kenttekilerle Birlikte Alınmalı’
Kapsayıcı bir şehirde ulaşım perspektifi nasıl olması gerektiğine değinen Birol şunları söyledi: “Kapsayıcı bir kentte ulaşım ancak kenttekilerle birlikte karar alınarak olunur. Karar vericilerin herkese eşit haklara sahip olduğu, kentin olanaklarından herkesin eşit şekilde yararlanabilmesi gerektiğinin farkında olarak hareket edilebilir. Şehirde sadece sağlıklı bireyler yok, dezavantajlı dediğimiz yaşlılar, engelliler, çocuklar ve çocukları ile beraber hareket edebilen ebeveynlerin ihtiyaçlarının gözetilmesi gerekiyor. Avrupa Parlamentosunun 1988 yılında kabul ettiği Yaya Bildirgesi doğrultusunda biz de dernek olarak çalışmalar yapıyoruz. Kent hakkını savunmak insan hakkını savunmak anlamına geliyor”. 

‘Yayaların Şehre İnişi Teşvik Edilmeli’

Kentteki dezavantajlıların şehre ulaşımı için yapılması gerekenleri de anlatan Birol, “ Daha fazla yayanın daha fazla hakka sahip olması gerekiyor ve bunun bilincinde olması gerekiyor. Yayaların sorunlarını çözmek için yayalarla birlikte hareket edilmesi gerekiyor. Yayaların sokağa çıkmasının engellenmesinden ziyade şehre inişinin teşvik edilmesi gerekiyor, bunun için etkinlikler yapılmalı. Örneğin tekerlekli sandalyeli bir yayanın şehirde rahatça hareket edebilmesi için kaldırıma rahatlıkla ulaşabiliyor olması gerekiyor. Binalara girerken rampaların olması gerekiyor, toplum ulaşım araçlarının kullanıyorken buna göre düzenlemeler yapılması gerekiyor. İnsanların sosyalleşebileceği alanlar lazım, çocukların rahatça koşabileceği alanlar büyük meydanlar lazım. Dışarı çıktığımızda otomobil sesi ya da egzoz kokusu yerine kuşların cıvıltısını, insanların kahkahasını duyabildiğimiz alanlara ihtiyacımız var” dedi. 

‘Engelliler Evden Çıkmaya Direnç Göstermeye Başladı’

Eş Pedal Derneği Başkanı Saldıray Altındağ, kentteki engellilerin en büyük sorunlarının başında ulaşımın geldiğini dile getirdi. Engellilerin evden çıkmaya direnç göstermeye başladığını ifade eden Altındağ, “Çünkü birincisi kılavuz çizgiler çok kötü ağaçlara, direklere çarptırıyor. Yani belediyenin bir birimi sarı çizgileri yaparken diğer birimi tam ortasına direk dikiyor. Ayrıca otobüslerde sesli sinyalizasyonlar yok, ineceğimiz durağı bilemiyoruz. Metrolara biniyoruz, o da ayrı bir dert zorla yardım etmek isteyen güvenlik görevlileri engelliler ile ilgili hiçbir eğitim almamış nasıl davranması gerektiklerini bilmiyor veya bize direkt yardımı muhtaçmış gibi davrananlar oluyor. Belediyenin ulaşımla ilgili mobil uygulamaları var ama bu uygulamalar görme engellilerin ekran okuyucu programlarına uygun yapılmamış ayrı sorun yaşıyoruz” dedi. Altında, tiyatro, sinema gibi toplumsal mekânların engelliler düşünülmeden yapıldığı için sosyal hayata da aktif olarak katılamadıklarını da ekledi. 

‘Sorunları Bir Kişi Ya da Tek Bir Kurum Çözemez’

Yaşadıkları sorunların bir kişinin ya da tek bir kurumun çözemeyeceğinin vurgulayan Altından şunları söyledi: “Yerel yönetimlerin, merkezi yönetimlerle işbirliği yapıp STK’ları da içine alıp bir komisyon oluşturmalı. Bu komisyon tek tek sorun analizi yapıp çözüm önerileri üretmesi gerekiyor. Artık dijital dünya çok ilerledi her şeyi teknoloji ile çözebiliyoruz. Tek bir aklın değil komisyonların çözüm önerileri daha kalıcı olur. Komisyonlar denetimlerin de arttırılmasını sağlayabilir. Öncelikli olarak bir arada yaşadığımızın, aynı kenti paylaştığımızın farkında olmalılar. Neye ihtiyacın olduğu anlaşılabilmesi için temsil olması lazım. Birilerinin başka birileri için bir hizmet üretmesi çok samimi olmuyor ve sonuçları genellikle işlevsiz oluyor. Sonuçlarından rahatsız olunduğunda da bu bir lütuf gibi davranıldığı için ‘size, sizin için bir sürü şey yaptık yine de yaranamadık’ gibi bir sonuca varılıyor”. 

Eşpedal Derneği olarak mekânsal engelleri bisikletle aşmaya çalıştıklarını dile getiren Altındağ, “Birlikte turlar düzenleyip şehir içindeki ulaşımımızı bisikletle sağlamaya çalışıyoruz. Böylece arkadaşlıklar kurup sosyal değişimi de sağlamaya çalışıyoruz. Bu da bizim çözümümüz” dedi. 

The post ‘Otomobil Ya Da Egzoz Sesi Değil Kuş Cıvıltısı, İnsan Kahkahası’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Kırşehir Belediye Başkanı Yaşar Bahçeci, 4 aydır sokakları makam aracı yerine bisikletle dolaşan Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın’ın başlattığı trafik devrimine ses verdi. 127 gün önce makam aracı yerine bisiklet kullanmaya başlayan Başkan Murat Aydın gibi artık sokakları bisikletle dolaşan Bahçeci de bisikletli başkanlar arasına ismini yazdırdı. Makam aracından inip bisiklete binen Bahçeci’yi ilk tebrik eden ise Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın oldu. Kendisi gibi bisiklet kullanmaya başlayan Bahçeci’yi telefonla arayarak hem kutlayan hem de İstanbul’daki Geleneksel Zeytinburnu Bisiklet Turları’na davet eden Başkan Aydın, bu akşam saat 18.00’da Bahçeci ve yüzlerce vatandaş ile birlikte pedal çevirip Zeytinburnu sokaklarını turlayacak.

Şu ana kadar 1300 kilometreye yakın yol katederek, 35 bin 560 kalori yakan ve yaklaşık 89 litre yakıt tasarruf eden Başkan Aydın’la 10. Geleneksel Bisiklet Turu’na katılacak olan Bahçeci’yi Zeytinburnu’nda yüzlerce bisikletli karşılayacak.

Program: Zeytinburnu Bisiklet Turu

Tarih: 6 Eylül Perşembe (Bugün)

Saat: 18.00

Yer: Beştelsiz Mahallesi. Belediye Caddesi. Zeytinburnu Belediyesi Hizmet Binası Önü/ Zeytinburnu

The post Makam Aracını Terk Eden Başkanlar Bisiklet Turunda Buluşuyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Kent ve bisikleti özgürlükle birlikte anmak şart. Peki neden? Bana söyleşinin başında gösterdiği “How Women Rode the Bicycle to Freedom With a Few Flat Tires Along The Way: Wheels of Change” yani ”Kadınlar bisikletin Yönünü Özgürlüğe Nasıl Çevirdiler: Değişim Tekerlekleri” hakkında konuşarak başlıyoruz. 

Değişimin Tekerlekleri, İki tekerlekli şeytan arabası nasıl getirir kadınlara özgürlüğü? Ya da nasıl bir özgürlük oluşturur? 

Açık Radyo’da Şeytan Arabası programının 2 ya da 3. programıdır, arkadaşım Esra’da (Artan) doğrudan içindedir bu işlerin. Onunla konuşmuştuk Kadınlar ve Bisiklet mevzularını. 2011’de basılmış bir kitap bu bahsettiğim. Kadın özgürlük hareketiyle bisiklet arasında çok ciddi bir bağ, korelasyon var. 100 yıl öncesinden biraz söz etmek gerekirse meşhur süfrajet hareketi içindeki Susan B. Anthony’nin meşhur bir lafı var. “Hiçbir şey bisikletin kadınların özgürlüğü yolunda kadınlara sağladığı hakkı sağlamamıştır” Mealen söylüyorum. Bisikletin 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başında birkaç işlevi var. Bir verimli alet olarak, bir ulaşım aracı olarak mesela. Bu mobilite kendi içinde adı üstünde bir dinamik taşıyor. Bir de sembolik dinamizmi var, kadınlar özelinde onlara biçilmiş kadın kimliğinin tamamen dışına çıkan, o neredeyse hareket etmeye imkan vermeyen kıyafetleri kaldırıp tamamen çöpe atmalarına vesile olan.

Kamusallık tabii bir de…. 

Tabii, kamusallık en doğru kelime galiba. Kadın Eserleri Kütüphanesi’nde incelemiştim kaynakları, 1905 yılında kadınların bisiklete bindiğini görüyoruz. Fatma Aliye gibi önemli bir figür var. (Gerçi galiba o tartışmalı bir fotoğraf )Özetle 100 yıldır devam eden bir şey. Bu topraklara bakarsak özellikle son yıllarda Türkiye’nin politik gelişmelerine bir cevap niteliğinde gelişmeler var. Mesela “Süslü Kadınlar” diye bir bisiklet grubu çıktı ve bir mevhum oldu orada.(Onlara da bir logo çizdim, neden ben çizdim bir erkek olarak ama onu bilmiyorum) Kadınlar ve bisiklet ilişkisi bitmiş bir süreç değil daha da devam ediyor. 

90’lardan 2000’lere: Bir hak talebi öznesi olarak bisiklet

“Barışa Pedal” geldi benim de aklıma, sen “Süslü Kadınlar” deyince. Bisikletin barışı çağıran tarafı. Ki sende kurucularından biriydin aynı zamanda. Türkiye’de bisikletin politik manada kullanılmasına vesile olmuş bir yapı. Katılır mısın? 

Katılırım. Gene yüzyılın başında aktif olarak çıktı ortaya sonra bisikleti 2. Dünya Savaşı’ndan sonra bir ulaşım nesnesi ya da bir sportif nesne olarak görüyoruz ama 90’larda  sonra 2000’lere doğru yeniden bir hak talebi öznesi olarak ortaya çıktığını görüyoruz. Burada daha önceden çok bilmediğimiz ya da farkında olmadığımız sürdürülebilirlik meselesi ortaya çıkıyor. Kentlerin yaşanılmaz hale gelmesi, küresel iklim değişikliği, karbon ayak izimiz, yani ekolojik hareketlerle paralel bir ortaya çıkışı var diyelim. Kitleselleşmesi 90’lar ve 2000’ler ve hala devam eden bir süreç. Burada bisikletin bir tür yeniden doğuşundan söz etmek mümkün hem dünyada hem Türkiye’de. Özellikle kent hakkında dair, yaşam hakkında dair, ekolojiye dair çok fazla grup ve manifesto görüyoruz. 

Kent deyince aklıma geldi. Google’a İstanbul ve Bisiklet yazında ikinci sırada ismin çıkıyor Aydan. 

Birinci sırada ne çıkıyor yahu? (Gülüşmeler) Şaka yapıyorum. 

Bike and Outdoor gibi bir şey çıkıyor… 

Ha, İstanbul Bisiklet çünkü onların adı. Söyleyeyim onlara değiştirsinler isimlerini, ben çıkayım ilk sırada. (Gülüşmelere devam) 

Soruma dönüyorum. Tam da İstanbulla özdeşleşmiş bir şey var ismini gördüğümüz yerlerde. İstanbul ve bisikleti birbirine yaklaştırmış birisin. Bir tür aktivizm gibi düşününce. Nasıl gelişti bu süreç senin açından? Derinden bir İstanbullusun… 

Demin şaka yapıyordum ama sahiden de İstanbul ve bisiklet birbirinden çok uzak değil. 2010 yılında Avrupa Başkenti olduğunda İstanbul’a bir İstanbul bisikleti armağan edelim diyerek beraber yola çıktığım bir marka var. Sedona isimleri de. İsimlerini verebiliriz bence çünkü bunu bisikleti satmak için yapmadılar.  Bisikletin gövdesini ve diğer parçaların bir kısmını İstanbul parçalarıyla çizmek, illüstre etmekten yola çıktık ve bir hikaye yazdık. Galata Kulesi var, Kule’den uçan Hazerfen diye bir efsane var, o uçan şey aslında bir bisiklet. İstanbul yazısı bisiklet parçacıklarından oluşuyor. Vapur gidiyor, ve vapurun her yeri bisiklet parçalarından oluşuyor. Bir yerde benim imzam da var, şu yazıyor; İki sevgiliyi bir araya getirdi. İstanbul ve bisiklet, en büyük rüyası da bir gün onların da birbirini sevmesi. İnşallah o ikisi de bir gün birbirlerini severler. 

8 yıl olmuş sen bunu yazalı, öyle düşün… 

İstanbul ve bisiklet üzerine yazı yazmaya başlamam ondan daha eski. Şimdi artık hayatta olmayan ve Tarih Vakfı’nın çıkardığı İstanbul dergisine çeyrek asır zaman önce yazıyordum. Zaten ondan eski zamandan beridir de bu şehrin içinde bisiklet kullanıyorum ben, 30 yıla yakın. “Kullanıyorum” derken, şehrin çeperlerine gidecek ve bir çıkışta 3 haneli kilometrelere ulaşacak kadar uzun mesafelere binmemin geçmişi o kadar.  İstanbul’un o zamanlar şahane olan Şile-Ağva köylerini bisikletle turlamaya başlamamın geçmişi 30 yıldır. Keşke o zaman fotoğraf çekmek bugünkü kadar kolay olsaydı da ben o zamanların köylerini çekseydim. Mahmut Şevket Paşa mesela. Bu köyler küçücük bir Karadeniz iklimini taşıyan yerlerdi. O manda popülasyonunun nasıl azaldığını, özellikle 90’lar başından itibaren, ikinci yarısından itibaren nasıl imara açıldıklarını keşke yıllar yıllar içinde fotoğraflasaydım. Dokunaklı bir sergi olurdu bugünler için. 

Bir tür kaynak da olurmuş… 

Var o yıllarda çektiklerim ama kendim için çekmişim. 

“Bu şehrin değişimine bu faninin kalbi yetişemiyor” 

Ama bir tür rehber olma görevin de devam ediyor. “Sana Dün Bir Seleden Baktım Aziz İstanbul: İstanbul Bisiklet Rehberi” mesela öyle bir kitap. Bisikletle uzun yol yapma cesaretini veren bir kitap, alternatif rotalarınla, gözlemlerinle. Bütün bunlar yıllar içinde edindiğin deneyimler. 

Evet ama Boudelaire’nin bir lafı var, Louis Bonapart şehrin altını üstüne getirirken “Bu şehrin değişimine bu faninin kalbi yetişemiyor” diyor, vallahi şimdi Boudelaire’i  İstanbul’a getirmek lazım. Değil yıllar itibariyle, günler aylar itibariyle herşey çok hızlı değişiyor. Bu Kuzey Otoyolu’nun bağlantı yollarını da kullanıyorum ben Çatalca-Silivri taraflarında, gün be gün değişiyor. Yani haliyle rehber yazdım ama bir taraftan da sürekli devinen bir şehirden söz ediyoruz. Yine de bisiklete biniliyor mu biniliyor, ben biniyorum en azından. Dışardan ahkam kesen futbol yorumcuları gibi değilim, topun arkasında da koşuyorum. İstanbul Bisiklet Rehberi bir tür coğrafya kitabı aslında. Gezi kitaplarının çoğu bir tür tarih kitabı oluyor yürüyüş odaklı oldukları için ve şehrin merkezinde dolaşırlar. Benim kitap İstanbul sınırlarının uçlarına kadar gidiyor. O yüzden de şehrin coğrafi sınırlarına kadar gidiyor. Sevmenin de bilmekle olan ilişkisini gözeterek bu cümleyi kurayım, hepimiz Kanalİstanbul diye negatif ya da pozitif bir fikri var insanların ama Kanalİstanbul’un nerelerden geçtiğini, nasıl bir rotada ilerlediğini biraz daha Serkan Taycan’ın (İki Deniz Arası Yürüyüşleri) bu konudaki öncü girişimiyle öğrendik ama çoğu insan kafasında tam da canlandıramıyor. Aslına bakarsan, zihni şekillendiren şeyler ana yollar. Oysa İstanbul topografyası, kırsalı ve coğrafyasıyla halen çok özel, bilinmeye ve korunmaya muhtaç bir şehir. 

“Her sürüş deneyimi kendine has”

Zihni şekillendiren şeyler anayollar dedin ya, bir yandan da şehirle olan bu kavganın  sebebi de bu gibi. Şehri düşündüğün zaman bizi tam da şehrin ortasına hapsetmiş bir yapılanma ve şehirleşmeden bahsediyoruz. ‘Ulaşım’ın izin verdiği ölçüde varız. Bisiklet bunu yıkabilen bir şey gibi. 

Öyle tabii. Kitap üzerinden gideyim yine, bütün tarih kitapları gibi İstanbul Bisiklet Rehberi de tarihi yarımadadan başlıyor. Aşağı yukarı 30 km’lik surlarla çevrili bir şehirden bahsediyoruz. Orayı gezeceğin bir bisiklete binme biçimiyle, Üsküdar’dan çıkıp Riva’ya gideceğin bir bisiklete binme biçimi çok aynı değil. Biri daha uzak mesafe, performans gerektiriyor. Diğeri milimetrede tarih olduğu daha yavaş, daha yoğun bir gezi deneyimi sunuyor. Ya da diyelim ki Haliç’e gidiyorsun. Haliç, bugün İstanbul’la ilgili imgelemin insanın hayal gücünü en çok zorlayan yer. Bu cümleyi şöyle kuruyorum; İstanbul’un değişimi ve o değişime eşlik eden yağma kültürünün en uç noktası . Aşağı yukarı Boğaziçi’ne dahil, özellikle bu Şirket-i Hayriye 19. yüzyıl ortalarında vapur seferleri başladığında keşfedilen bir yer. Buraya dair 150 yıl önce kurulan cümlelerle, bugün kuracağımız cümlelerin ruhu arasında çok büyük bir fark yok. yine çok güzel, pastoral, etkileyici. 18. yüzyılın başından itibaren dönemin en gözde yeri. Deniz giriyor, ama yukarıdan Alibeyköy ve Kağıthane suları yani iki tatlı suyla beslenen müthiş bir pastoral görüntüsü olan ve o dönemi yazanların ‘rüya alemi’ olarak tanımladığı bir yer. Bugün hayal gücünü çok zorlasan bile tahayyül edemeyeceğin bir yer. Realite ve geçmiş arasındaki en büyük uçurum Haliç, orada da başka bir sürüş deneyimi yaşıyorsun işte. Sürekli hayalgücünü çalıştırmasını istiyorsun okurdan. İstanbul gibi çok boyutlu bir şehirde her sürüş deneyiminin kendine has bir özgünlüğü var. Haliç, Adalar, Silivri’de bambaşka. Özetle İstanbul halen bisiklete binilebilir bir yer. 

Umut veriyorsun sahiden…

Mücadele dediğimiz şey aslında kelimenin bir parçası. “Bisiklete binmek çok zor” dediğinde, zor hakikaten bunu kabul ediyorum ama biraz da kolaycı bir cümle olduğnu düşünerek kabul ediyorum. Binen bir sürü insan var. Bindikçe görünür olursun, sayınız arttıkça gücünüzü hissettirirsiniz, o yüzden binmek lazım. 

Laboratuarda Rafet yetiştirilir mi? 

Son sorum, konuyu da böylece illüstratör kimliğine de çekmek isterim. Hasankeyf için çizdiğin Rafetus önemli çalışmalarından biri. Nasıl değerlendiriyorsun Hasankeyf’in son halini?

Şimdi kuracağım cümle hipotetik bir cümle olacak. Ben tam zamanlı çizer, yarı zamanlı yazar, arada bisikletçi olarak kendimi tarif ederim. İşimin bir parçası olarak yaptığım şeylerden en sevdiğim, biraz da sonuç alması tarafından bakınca daha da sevdiğim bir karakter. Genelde bu karakterleri çizdikten sonra isim bulmakta çok zorlanırız, Doğa Derneği’ne çizilmiş bir şeydi o. Latince adı Rafetus euphraticus olunca, adı hazır diye düşünüp koymuştuk ismini. Fırat bölgesinin kaplumbağası. İnsanların içine girdikleri bie kostüm bile yapmıştık onunla ve Alman Parlementosu önünde de bir eylem yapıldı bu karakterle. (Hükümetin Ilısu Barajı için garantör olmayı reddetmesi için yapılan eylemlerden biri) Hasankeyf’in son durumu için çok da konuşmak istemem ama sanki Rafetus, Doğa Derneği’nin o kampanyası olmasa ve iyi yönetilmeseydi orada bir Ilısu Barajı vardı belki bugün. Ne olacağını konuşuyoruz ama geciktirdiği kesin, belki de daha da gecikecek. 

** Tarihi 12 bin yıl önceye uzanan Hasankeyf Ilısu Barajı suları altında bırakılmaya hazırlanırken, Rafetus’un da soyu tükenecek. 2013 yılında Rafetus’un laboratuar ortamında üretileceği açıklandı, fakat bugün konuya dair sağlıklı bilgi ‘henüz’ yok. O da başka bir yazının konusu olsun.

The post “İstanbul ve Bisiklet Birbirinden Uzak Değiller” appeared first on Sivil Sayfalar.