Rapora göre, Danıştay ve Anayasa Mahkemesinin bazı olumlu kararlarına rağmen süregiden yargılamalar, siyasi ve idari baskılar ve Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile Basın İlan Kurumunun (BİK) para ve ilan cezaları nedeniyle basın özgürlüğüne yönelik baskılar hız kesmeden devam etti.

Basın özgürlüğüne yönelik yasal baskılara karşı bazı yargı kararlarının, pratikte baskıcı uygulamaları ne ölçüde değiştireceği, büyük bir soru işareti.

Raporda, Danıştay’ın gazetecilerin turkuaz basın kartı almalarını zorlaştıran değişiklikler nedeniyle Basın Kartı Yönetmeliği’nin yürütmesini durdurması ve gösterilerde görüntü ve ses kaydı alınmasını yasaklayan 27 Nisan 2021 tarihli Emniyet Genelgesi hakkında da benzer bir karar alması, Anayasa Mahkemesinin ise erişim engelleri konusunda aldığı içtihat niteliğindeki “pilot karar” basın özgürlüğüne yönelik yasal baskılara karşı bir kazanım olarak niteleniyor.

Benzer şekilde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin de (AİHM) çok sayıda basın ve ifade özgürlüğü davasında kullanılan “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla ilgili verdiği ilk kararda ihlale hükmettiği not ediliyor.  Raporda tüm bu kararların pratikte baskıcı uygulamaları ne ölçüde değiştireceğinin ise büyük bir soru işareti olduğunun altı çiziliyor.

203 Gazeteci Yargılandı, 18 Gazeteciye 24 Yıl 5 Ay Ceza Verildi

Rapora göre, cezaevindeki gazeteci sayısı yavaşlayarak da olsa yılın son üç ayında da devam etti.  Expression Interrupted verilerine göre bu üç aylık dönemde bir gazeteci cezasının infazının tamamlanması üzerine tahliye oldu;  2021 sonu itibarıyla cezaevindeki gazeteci sayısı 58 oldu.

Gazetecilere yönelik yargılamalar ise hız kesmeden devam etti:

• Yılın son üç ayında gazetecilerin sanık olarak yargılandığı 98 dava görüldü. Bu davalarda yedisi yabancı ülke vatandaşı 203 gazeteci yargılandı. Bu, her ay ortalama 70 civarında gazetecinin 30’dan fazla davada yargılandığı anlamına geliyor.
• Sonuçlanan davalarda 18 gazeteciye toplam 24 yıl 5 ay 9 gün hapis ve 22 bin 660 TL para cezası verildi. 36 gazeteci ise beraat etti.
• Yine Ekim, Kasım, Aralık aylarında 17 gazeteci hakkında 10 yeni dava açıldı; 16 gazeteci hakkında da soruşturma başlatıldı.
• 13 gazeteci ise haber takibi sırasında ya da haklarında açılan soruşturmalar kapsamına gözaltına alındı.

Aynı dönemde gazetecilerin maruz kaldıkları hak ihlalleri nedeniyle açtıkları davalar da görüldü:

• Gazeteci ve akademisyen Mehmet Altan’ın tutukluluğuna karşı Anayasa Mahkemesi ve AİHM tarafından verilen kararları uygulamayan hâkimlere karşı açtığı dava Yargıtay’da görüldü.
• Yeniçağ gazetesi yazarı Yavuz Selim Demirağ’ın 2019’da evinin önünde uğradığı saldırı sonrası faillere karşı açtığı davanın görülmesine de saldırıdan neredeyse 2,5 yıl sonra Ankara’da başlandı. İlk duruşma sonrası mahkeme davanın ağır ceza mahkemesine gönderilmesi talebini kabul etti.
• Gazeteci Beyza Kural’ın 2015’te maruz kaldığı polis müdahalesi nedeniyle Anayasa Mahkemesinin verdiği ihlal kararının ardından ilgili polislere açtığı davanın görülmesine ise sanık polislerin yokluğunda devam edildi.
• Müyesser Yıldız’ın İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya açtığı dava Soylu aleyhine mahkûmiyetle sonuçlandı.
• Adnan Bilen’in tutukluluk sürecinde yaşanan usul ihlalleri nedeniyle Van’da açtığı dava ise mahkeme tarafından reddedildi.

2021’in son üç ayında ayrıca Türkiye’nin çeşitli illerinde gazetecilere yönelik 20 saldırı, engelleme ve/veya tehdit hadisesi yaşandı. Vakaların 13’ünde fail kayıtlara polis ya da asker olarak geçti;  en az beş saldırı ya da tehdit ise siviller tarafından gerçekleştirildi.

RTÜK Ceza Yağdırmaya Devam Etti

• Rapora konu  olan dönemde BİK tarafından verilen herhangi bir yeni ilan cezası kayıtlara geçmedi.
• Ancak Evrensel ve Yeni Asya gazetelerine yönelik BİK tarafından verilen resmi ilan yayımlama yasağı sırasıyla Eylül 2019 ve Ocak 2020’den beri sürüyor.
• RTÜK ise 2021’in son çeyreğinde eleştirel yayın içerikleri nedeniyle televizyon kanallarına çok sayıda idari para cezası kesti.
• Halk TV’ye tek bir toplantıda kesilen para cezası 215 bin 619 TL’yi buldu.

Bununla birlikte, RTÜK’ün 2021’de verdiği ceza kararlarına dair paylaşılan veriler yasa gereği tarafsız bir medya düzenleme kurumu olarak çalışması gereken RTÜK’e yönelik siyasileşme ve sansür eleştirilerini artırdı.

• RTÜK Üyesi İlhan Taşcı’nın açıkladığı rakamlara göre RTÜK 1 Ocak – 24 Aralık tarihleri arasında haber programlarına yönelik toplam 71 ceza kararı verdi.
• Bunların tamamı yayın çizgisi muhalif olarak nitelendirilen Halk TV, Tele 1 ve FOX TV gibi kanallara kesildi.
• Hükümet yanlısı kanallara hiç ceza verilmedi.

Raporun tamamına buradan ulaşılabilir.

The post ‘Her Ay Ortalama 70 Gazeteci 30’dan Fazla Davada Yargılanıyor’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Araştırmanın en önemli bulgularından biri, Sosyal Medya Yasası’nın 1 Ekim 2020 itibariyle tam anlamıyla yürürlüğe girdiği andan beri haber mecraları başta olmak üzere dijital içeriğin sürdürülebilirliğini etkilemeye başladığı.

 Buna göre, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, 29 Temmuz 2020 tarihli yeni bir güncellemeyle etkinlik alanını yine genişletti. Yasanın kapsamındaki genişlemede en göze çarpan özelliği ise yasa kapsamında daha önce erişim engelleme şeklinde bilgi ve habere erişimin önünde engeller yaratan uygulamanın, bu defa tümden içeriğin mecralardan kaldırılması şeklinde yeni bir kademeye erişmesi oldu.

Yasayla birlikte, bir taraftan küresel sosyal medya mecralarına Türkiye’de yasal temsilci bulundurma ve veri merkezlerini ulusal sınırlar içerisine taşıma zorunluluğu getirilirken; diğer taraftan Türkiye’den görüntülenebilecek içerik, adeta bir onay mekanizmasına tabi tutularak, mecralara -yeri geldiğinde- onu kaldırma yükümlülüğü yüklendi.

 Araştırmada Ekim 2020 ile Nisan 2021 tarihleri arasında alınan içerik kaldırma emirleri tasnif edildi ve toplamda 658 haber incelendi.

Araştırmanın bulgularından öne çıkan hususlar şunlar:

• Taramaya alınan kurumlar içerisinde en çok kaldırma emri iletilen yayın organları olarak Cumhuriyet Gazetesi (80 içerik), BirGün Gazetesi (68 içerik) ve ODA TV (52 içerik) öne çıktı.
• En çok kaldırma emrinin iş insanı unvanını taşıyan kişiler (103 içerik) tarafından talep edildi. Bu grubu sırasıyla bakan (85 içerik) ve avukat (70 içerik) unvanlı kişiler takip etti.
• Kaldırılması talep edilen haberlerin tematik dağılımında, ‘yolsuzluk ve usulsüzlük’ (336 içerik) ve ‘görevin kötüye kullanılması’ (308 içerik) konulu içeriklere en fazla sayıda olanlar olarak öne çıktı.
• 658 kaldırma emrinin 580’inde hukuki sebep olarak ‘kişilik haklarının ihlal edilmesi’ gösterildi.
• Bakanlar tarafından kaldırılması istenen haberlerin çoğunluğu ‘görevin kötüye kullanılması’ (44 içerik) konusunu içermektedir. Bunu sırasıyla ‘yolsuzluk ve usulsüzlük’ (40 içerik) ve ‘siyasal çatışma’ (30 içerik) konulu haberler takip etti.
• Üst düzey bürokratların yer aldığı 65 içerik, ‘yolsuzluk ve usulsüzlük’ konuluyken; kaldırma emri verilen 45 haberde ise ‘görevin kötüye kullanılması’ konusu göze çarptı.

Bu bulgulardan hareketle, araştırmada ‘Sosyal Medya Yasası’ olarak bilinen ‘İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “fiilen, yurttaşların haber alma hürriyetini kısıtlamaya yönelik kullanıldığına dair haklı şüpheler oluşturduğu” tespiti yapılıyor.

Bu tespit, kaldırılması istenen içeriklere makro ve mikro planda göz atıldığında, çoğunlukla ya ‘yolsuzluk ve usulsüzlük’ ya ‘görevin kötüye kullanılması’ ya da her iki konunun iç içe geçtiği haberlere dayandırılıyor. Aynı zamanda kaldırma talebinde bulunan kimselerin toplumsal pozisyonları incelendiğinde de bahsedilen kanıyı güçlendirdiği belirtiliyor.

Araştırmada Sosyal Medya Kanunu’nun sivil yurttaşların temel hak ve özgürlükleri ile kamu yararının korunması güvencesiyle oluşturulmasına rağmen, genellikle ‘iş insanı’, ‘bakan’, ‘üst düzey bürokrat’ gibi unvanlara sahip kişilerce kaldırılmasını talep edilen haberlerin yanında ‘sivil’ yurttaşların oranı oldukça düşük kaldığı bulgusu vurgulanıyor.

Politika Önerileri

Araştırmanın sonunda karar alıcılara politika önerilerinde bulunuluyor;

• Araştırma kapsamında ortaya konulan bulgular, yasa ve yasa kapsamında işletilen yaptırımların kamunun ifade ve iletişim özgürlüğüne erişimi açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir. Bu çerçevede yasanın, yasa kapsamında etkilenen tüm bileşenlerin yararını gözeterek yeniden yapılandırılması gerekmektedir.
• Dijital hak ve hürriyetler alanında getirilecek yasal düzenlemelerde, toplumda bu düzenlemelerden etkilenecek tüm bileşenleri (örn: sektör temsilcileri, yayıncı kuruluşlar, bu alanda uzmanlaşan akademisyen, avukat, hukuki danışman, sivil toplum çalışanı ve aktivistler) bir araya getiren danışma kurulları oluşturulmalı ve kamuoyunun da erişebileceği şekilde geniş kapsamlı toplumsal tartışma süreci işletilmelidir.
• Yasanın yeniden yapılandırma sürecinde, yasanın bugüne kadarki etkilerinin anlaşılabilmesi için bağımsız denetleme organları oluşturulmalı, yasa kapsamında uygulanan yaptırımların çok boyutlu etkileri araştırılmalı ve yasama sürecine temel oluşturacak somut veriler tespit edilmelidir.
• Kanun kapsamında işletilen hukuki uygulamalar iletişim, haber alma/verme ve ifade özgürlüğünü temel alarak yeniden şekillendirilmeli, bu yasa kapsamında oluşturulan yasal yaptırımlarda kamu yararını gözeten, hak odaklı perspektife dayanan, gelişim ve ilerleme odaklı bir yürütme süreci inşa edilmelidir.
• Sosyal Medya Kanun’ un getirdiği yaptırımları denetleme görevini yalnızca dijital hak ve hürriyetler alanında faaliyet gösteren yayıncı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve uzmanların değil, iletişim ve ifade özgürlüğü alanında faaliyet yürüten tüm basın ve sivil toplum bileşenlerinin birlikte üstlenmesi gerekmektedir.

Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi (ECPMF) Medya Özgürlüğü Acil Müdahale Koordinatörü ve gazeteci Gürkan Özturan, Araştırmacı-Gazeteci Dilek İçten ve Araştırmacı-Gazeteci Hasan Berk Akkoç tarafından yürütülen araştırmaya buradan ulaşabilirsiniz.

The post ‘Sosyal Medya Yasası Haber Alma Hürriyetini Kısıtlıyor; Revize Edilmeli’ appeared first on Sivil Sayfalar.

“Gazetecilik, Dezenformasyonun Aşısı”

180 ülkeyi kapsayan 2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi, “Gazetecilik, Dezenformasyonun Aşısı” başlıklı bir bildiriyle duyuruldu. Endeks, gazeteciliğin dünyanın yüzde 73’ünde yani 130 ülkesinde kısmi veya ağır kısıtlamalar altında yapıldığını gösteriyor. Dahası, basın özgürlüğü konusunda durumu iyi olan ülke sayısı en düşük seviyeye gerileyerek 12’ye düştü. Pandemi, baskıcı devletlerin habercilikte özgürlüğü kısıtlamasına bahane oldu ve gazeteciler mesleklerini icra etmekte zorlandı.

RSF Endeksine göre; 73 ülkede bağımsız gazetecilik tamamen ya da büyük oranda engellendi. 59 ülkede ise ciddi engellemeler ile karşı karşıya kaldı.

180 ülkenin yaklaşık dörtte üçünde basın özgürlüğü “kayda değer bir şekilde” kısıtlandı.

Endeksin ilk üç sıralarda Norveç, Finlandiya, İsveç, Danimarka ve Kosta Rika yer alırken, en sonlarda ise 177’nci sırayla Çin, Türkmenistan, Kozey Kore ve Eritre bulunuyor.

2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre küresel sistemin başat güçlerinden ABD 44. sırada Çin ise 177. sırada yer aldı.

Avrupa Birliği ülkeleri için “Değerlerini içeride savunmada zorlanıyor” ifadesi kullanılıyor. Buna göre, orta Avrupa ve Balkan ülkeleri açısından tablo farklılık gösteriyor. AB’de Gazetecilere yönelik şiddet olayları bir önceki yıla göre iki kattan fazla arttı ve keyfi gözaltılar konusunda dikkat çekici bir gerileme yaşandı. AB’de karnesi kötü olan üyeler, Polonya, Yunanistan, Malta, Macaristan ve Bulgaristan.

Almanya, pandemi sürecinde aşı karşıtı veya komplocu grupların gösterilerini takip eden gazetecilerin saldırıya uğraması nedeniyle endekste iki basamak geriledi ve 13. sıraya düştü. Fransa 34, İtalya 41, Polonya 64, Yunanistan ise 70.sırada yer aldı.

Endekste, “Avrupa, habercilere yönelik şiddette artış yaşanmasına karşın basın özgürlüğüyle en uyumlu kıta olarak kaldı. Öte yandan AB’nin koruma mekanizmaları, Macaristan’da medyaya el konulmasını ve bazı Orta Avrupa ülkelerinin özgürlük karşıtı müdahalelerini engellemede geciktiği” tespiti yapıldı.

Türkiye’de Gazetecilik

RSF Endeksi’nin ilk kez yayımlandığı 2002 yılında 99’uncu sırada yer alan Türkiye, AB üyelik müzakerelerinde sağladığı ilerleme ile ters orantılı olarak, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 2002 yılından bu yana geriliyor.

Geçen yıl 154. olan Türkiye, Cumhurbaşkanlık seçimlerinden sonra vahim gelişmelere sahne olan Belarus’ın yerini alarak bir sıra yükseldi. Diğer bir deyişle, bu değişiklik Belarus’u 27 yıldır yöneten Cumhurbaşkanı Lukaşenko aleyhine geçen yıl yapılan gösterilerde 33 binden fazla kişinin gözaltına alınması sayesinde oldu. Türkiye, 2016’da 151, 2017’de 155, 2018 ve 2019’da 157, 2020’de de 154. sırada bulunuyordu.

Son 2 yılda Türkiye’nin 157’den 154’üncü sıraya yükselmesi, Türkiye’nin önünde yer alan ülkelerde basın özgürlüğü şartlarının daha da ağırlaşması ve Türkiye’de tutuklu gazetecilerin tahliye edilmesi ile adli kontrole ağırlık verilmesiyle izah ediliyor.

RSF Endeksi’nde Türkiye’de basın özgürlüğüne ilişkin sorun alanları, yargı bağımsızlığı, habercilere yönelik keyfi tutuklamalar, online haberciliğe yönelik ağır müdahaleler, eleştirel haberciliği hedef alan idari yaptırımlar ve gazetecilere karşı cezasız kalan şiddet olarak sıralanıyor.

2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nin detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.

The post 2021 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye Sondan 27’inci Sırada! appeared first on Sivil Sayfalar.

Güzel İşler Nisan buluşmasından derlenen notlar şunlar:

Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün 2021 yılı için paylaştığı verilere göre Türkiye basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke içerisinde 153. sırada yer alıyor. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu’nun Mart 2021’de yayınladığı raporda ise Türkiye hapiste olan 67 gazeteci ile dünyada birinci sırada yer alıyor. Ana akım medyanın geçmiş dönemde de bağımsız ve tarafsız olduğunu söylemek mümkün olmasa da son dönemdeki gelişmeler ve yukarıda bahsi geçen veriler Türkiye’de basın özgürlüğünün geldiği durumu ortaya koyuyor.

Sosyal medya ve dijital platformlar ana akım medyada sıklıkla rastlanan yapısallaşmış problemlerden (patronaj yapısı vb. gibi) uzaklaşmak için bir alternatif sunuyor. Sosyal medyanın önem kazanması ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ile ana akım medya kuruluşlarında kendine yer bulamayan gazeteciler de kendilerine alternatif bir alan yaratmaya başladı. Kullanılan araçlar ve yaratılan alan alternatif ve yeni olsa da yapılan işin özü gazetecilik prensiplerine bağlı olarak ilerliyor.

Sosyal medya farklı fikirlerin dile getirilmesi için bir alan açsa da kişilerin yalnızca kendi görüşlerini destekleyen düşünceleri ve inandığı fikirleri doğrulayan haberleri takip etmesinden kaynaklanan yankı odalarının oluşmasına neden oluyor. Bu durum gazetecilik faaliyetlerini de etkiliyor. Bu mecralarda gazetecilik faaliyetlerine devam eden gazetecilerin ve basın mensuplarının bazen aktivist bir tavır içinde de bulunması söz konusu olabiliyor. Kamuoyu oluşturmada etkili olan ve mevcut dinamikler nedeniyle sosyal medya üzerinden gerçekleşen gazetecilik faaliyetleri ise yankı odaları ve aktivizm ile bir araya geldiğinde toplumsal kutuplaşmayı tetikliyor.

Dijital alanda faaliyet gösteren ve ana akımın dışında bulunan medya kuruluşları temelde ulusal ve uluslararası fonlardan aldıkları mali desteklerle faaliyetlerini sürdürüyor. Gelişen teknolojiler yayın ve prodüksiyon maliyetlerini düşürse de insan kaynağı medya kuruluşlarının en önemli giderleri arasında yer alıyor. Kurumsal fonlar ile kapasite gelişimini sağlayan medya kuruluşları, kitlesel fonlama ve veri analizi ile güçlendirilen sosyal medya reklamları gibi yöntemlerle kaynaklarını artırmaya ve çeşitlendirmeye çalışıyor.

Sivil toplum ve medya Türkiye’de daralan sivil alandan en fazla etkilenenler arasında yer alıyor. Buna rağmen, sivil toplum-medya ilişkilerinin istenilen düzeyde olduğunu söylemek zor. Sivil toplum kuruluşları, kendi çalışma alanlarında derinleşen bilgilerini ve saha tecrübelerini raporlar hazırlayarak kamuoyu ile paylaşmayı tercih ediyor. Ancak bu raporların teknik bir dille hazırlanması ve çoğu zaman okuyucu alışkanlıklarının dikkate alınmaması nedeniyle medya kuruluşlarının bu bilgileri haberleştirmesi ve gündeme taşımaları gerekiyor.

Basın özgürlüğü ve bağımsız medyaya yönelik destekler Türkiye’nin demokratikleşmesi açısından da önem taşıyor. Bu alanın desteklenmesi için dikkat çekilen konuların başında hak gazeteciliğinin, yerel medya unsurlarının ve medya alanındaki insan kaynağının güçlendirilmesi geliyor.

Sivil toplum kuruluşlarının kendi uzmanlığını kamuoyu için anlaşılabilir bir halde sunmasına duyulan ihtiyaç devam ederken eğitim, sağlık, çevre gibi alanlarda uzmanlaşan muhabirlerin azalması sebebiyle ana akım medya kuruluşları da sivil toplumun uzmanlığına eskisine kıyasla daha az ilgi gösteriyor. Dijital platformlarda faaliyet gösteren bazı medya kuruluşları ise sivil toplum kuruluşlarının uzmanlıklarını bir haber kaynağı olarak kabul ediyor; bilgilerini ve deneyimlerini paylaşmaları için daha fazla alan açıyor.

Sivil toplum ve hak haberciliği sivil toplum ile medyanın kesişim alanında yer alıyor. Hak ihlallerinin medya tarafından izlenmesi, haber yapılması ve genel anlamda demokratikleşmeye katkıda bulunulmasını sağlayan hak haberciliğinin bir dalı olan sivil toplum haberciliği sivil toplum kuruluşlarında var olan uzmanlığı ve deneyimi kamuoyuna aktarmayı hedefliyor. Bu alanda çalışan Sivil Sayfalar, sivil toplumun uzmanlığı ve deneyimini hem STK’lar arasında hem de diğer paydaşlarla paylaşarak doğru bilginin yaygınlaşmasını sağlıyor.

Basın özgürlüğü ve bağımsız medyaya yönelik destekler Türkiye’nin demokratikleşmesi açısından da önem taşıyor. Bu alanın desteklenmesi için dikkat çekilen konuların başında hak gazeteciliğinin, yerel medya unsurlarının ve medya alanındaki insan kaynağının güçlendirilmesi geliyor. Fon başvurularının yerelde yaygınlaştırılması ve özellikle son dönemde işsiz kalarak serbest çalışan muhabirleri de kapsayacak şekilde esnek olmasının önemi vurgulanıyor.

The post Türkiye’de Basın Özgürlüğü: <br> Bağımsız ve Sivil Medya Mümkün Mü? appeared first on Sivil Sayfalar.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Without Borders) tarafından hazırlanan 2020 Basın Özgürlüğü Endeksi 180 ülkede basın özgürlüğünün durumunu masaya yatırıyor. 2002 yılından bu yana her yıl yayımlanan endeks aynı zamanda, basın özgürlüğü konusunda hükümetler üzerinde etki kuran, AB, BM ve Dünya Bankası tarafından bir referans noktası olarak kabul edilen bir araç niteliğinde.

Nasıl Ölçülüyor?

Endeks, gazetecilere sunulan özgürlük düzeyine göre 180 ülkeyi sıralamakta. Söz konusu hiyerarşi çoğulculuğun, medyanın bağımsızlığının, yasal çerçevenin niteliğinin ve gazetecilerin güvenliğinin değerlendirilmesine dayanan bir çeşit enstantane niteliğinde. Bu noktada Sınır Tanımayan Gazeteciler, endeksin hükümetlerin gazetecilere yaklaşımının, sıralama üzerinde büyük bir etkisi olsa da kamu politikalarının sıralamayla ilişkili olmadığını özellikle vurguluyor.

Risksiz Bir Meslek Değil

Bugün gazetecilikte, sıralama içindeki ülkelerin yaklaşık ¾’ü sorunlu, zor ve çok vahim kategorileri altına değerlendiriliyor. Söz konusu negatif etkenler temelde sansür ve yıldırma politikaları olsa da, gazetecilik bazı ülkeler için risk grubundaki meslekler kategorisine dâhil olabilmekte. Buna bir örnek, son on yıl içinde yapılan haberlerin doğrudan bir sonucu olarak yaklaşık 60 gazetecinin öldürüldüğü Meksika!

Sıralama içindeki ülkelerin yaklaşık ¾’ü sorunlu, zor ve çok vahim kategorileri altına!

Yine de geçen yıl öldürülen gazeteci sayısının 2002’den beri en düşük rakam olarak kaydedildiğini ifade etmek gerekmekte. Daha da dikkate değer olanı ise 2020 yılında dünya çapında basın özgürlüğü puanları geçen yıla göre yükseliş göstermiş durumda

Basın Özgürlüğünde “İlk 10” Ülke

Basın Özgürlüğünde “Son 10” Ülke

Bu Yılki Basın Özgürlüğü Sıralamasında Hangi Ülkeler Öne Çıktı?

Norveç: İskandinav ülkeleri kuruluşundan bu yana basın özgürlüğü endeksinin zirvesinde yer alıyor. Özellikle birinci sıradaki Norveç, küresel bir örnek niteliğinde. Ülkede son derece özgür medya ortamına rağmen, Norveç hükümeti kısa süre önce ifade özgürlüğünün koşullarını gözden geçirmek üzere bir komisyonunu görevlendirdi. Komisyon üyeleri kamuoyundaki tartışmalar için mümkün olabilecek en geniş katılımı teşvik etmeyi planlıyor. Bunun yanında sahte haberlerin ve nefret söyleminin yayılmaması için de mücadele edilecek.

Malezya: Malezya’da 2018 yılında kurulan yeni hükümet basın özgürlüğü ile ilgili daha az baskıcı olan yeni bir dönemi açtı. Söz konusu dönemle kara listeye alınan gazeteciler ve medya kuruluşları çalışmalarını yeniden sürdürebilme imkânı buldu. Sorunlu görülen “sahte-haber” yasalarının da yürürlükten kaldırılmasıyla Malezya’nın endeks puanı son 2 yılda 15 Puan arttı. Bu durum ise 180 ülke arasında 158’inci sırada yer alan komşu ülke Singapur ile arasında büyük bir tezat oluşturmakta.

Malezya basın özgürlüğünde yükselişte! Malezya’nın endeks puanı son 2 yılda 15 puan arttı.

Etiyopya: Abiy Ahmed Ali, 2018’te Afrika’nın en kalabalık ikinci ülkesinde iktidara geldiğinde, daha önceki hükümet tarafından engellenen yaklaşık 200 haber sitesi ve blog sayfası üzerindeki engelleri kaldırdı. Gözaltına alınan ya da yargılanan birçok gazeteci ve blog yazarının da serbest bırakılmasıyla basın özgürlüğü konusunda ülke üzerindeki buzlar erimeye başladı. Sonuç olarak Etiyopya 2020 endeksinde 11 puan üste sıçrayarak 99’uncu oldu.

Ortadoğu Bölgesi: Ortadoğu’da Irak savaşı ve Arap isyanlarının ilk dönemine göre kısmen istikrarın sağlandığı ifade edilmeye çalışılsa da, nispeten güvenli ve istikrarlı kabul edilen ülkelerde bile kısıtlamalar devam etmekte. Hem Suudi Arabistan (#177) hem de Mısır (#166) son yıllarda bir dizi gazeteciyi hapse attı. Bunun yanında Suudi muhalif ve Washington Post’un köşe yazarı Cemal Kaşıkçı suikastının kanı ise Suudi Arabistan’ın yakasında durmaya devam ediyor.

Çin: 176’ıncı sırada olan Çin, Covid-19 salgını sürecinde 100’den fazla gazeteciyi göz atına aldı. Nitekim bu yılın başında Çin hükümeti ABD yayınlarını temsil eden bir düzine gazeteciyi de sürgün etti.

Türkiye 2020 Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Nerede?

Türkiye, Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından basın özgürlüğü başlığı altında 2013 yılından beri taranmakta. Geçen yıl 157. olan ülke 2020 yılında 3 puan yükseliş göstererek 154’üncü oldu. Türkiye bu noktada, basın kuruluşlarının kapatılması, hükûmet politikalarının ve yetkililerin eleştirilmesinin suç haline getirilmesi ve internet siteleri ile içeriklerinin engellenmesi dâhil olmak üzere, ifade ve basın özgürlüklerinin ciddi biçimde kısıtlandığı gerekçesiyle özellikle Avrupa Birliği tarafından eleştirilmekte.

2020 Yılı Basın için Önemli

Nick Routley’e göre 2020 yılı basın için önemli bir yıl. Dünya ölümcül bir salgın, küresel ekonomik çalkantı ve dikkate değer bir seçim yılı ile mücadele ederken; bu süreçte medyanın sorumluluğu daha önceki yıllara göre artış gösteriyor. 2020 yılının haberlerinin geleceğimizi nasıl etkileyeceği ve rejimlerin gazetecilere nasıl bir yaklaşım sergileyeceği, bize basın özgürlüğü konusunda çok şey anlatmış olacak.

Kaynaklar:

Avrupa Komisyonu, “2019 Türkiye Raporu”, Brüksel, 29.5.2019.

Reporters Without Borders, “The Word Press Freedom Index, Index Details” 2020. https://rsf.org/en/ranking_table

Routney, Nick, “Mapped: The State of Press Freedom Around the World” Visual Capitalist, May 1, 2020.

The post Dünyada Basın Özgürlüğünün Durumu appeared first on Sivil Sayfalar.

“Gazeteciler Hedef Gösteriliyor”

Cumhurbaşkanı’nın yaptığı konuşmalarda Fatih Portakal’ı hedef göstererek şahsının ve yakınlarının can ve mal güvenliğini tehlikeye atıldığını belirten Yoleri, “Düşünce, ifade ve basın özgürlüğüne yönelik saldırılar Türkiye’de her daim ciddi bir sorun alanı olmakla beraber son yıllarda bu saldırıların daha pervasızca ve yüksek düzeyde seyrettiği biliniyor. Oysa; düşünce, ifade ve basın özgürlüğü Anayasanın, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin (İHAS) ve Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin (MSHUS)’nin koruması altındadır. Cumhurbaşkanı’nın sözlerini düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmek Anayasaya göre mümkün değil.” diye belirtti.

“Fatih Portakal İle Dayanışma İçinde Olacağız”

Yoleri, ”Bizzat Cumhurbaşkanı, Anayasa ve devletin tarafı olduğu uluslar arası sözleşmelere aykırı davranmakta ve bu davranışında ısrar etmektedir. İnsan hakları savunucuları olarak; yukarıda özetle ifade etmeye çalıştığımız üzere anayasa ve uluslar arası sözleşmelerle de korunan düşünce, ifade ve basın özgürlüğüne yönelik saldırıların derhal durdurulmasını istiyoruz. Fatih Portakal’a yönelik saldırıyı kınıyor, suç işleyenler hakkında işlem yapılması için yetkilileri göreve çağırıyoruz. Ve maruz kaldığı bu saldırı karşısında Fatih Portakal ile dayanışma içinde olacağımızı duyuruyoruz.”

The post İHD: İfade ve Basın Özgürlüğüne Yönelik Saldırılara Son Verilmeli appeared first on Sivil Sayfalar.

Gazetecileri o sulara iten meraklar şimdilerde muktedirler tarafından pek hoş karşılanmıyor. Keza Küçük Kara Balık kitabının yazarı Samed Behrengi de ‘çok hoş karşılanmayan’ gazeteci yazarlardandı. İçindeki öğrenme ve anlatma duygusunu Küçük Kara Balık’la anlatan Behrengi’nin, daha 29 yaşındayken, Aras Irmağı karşısında ölüsü bulundu.

Küçük Kara Balık kadar meraklı gazeteciler 3 Mayıs Basın Özgürlüğü Günü’nü, tutuklu gazetecilerin, süregelen davaların, sansürlerin, bir gecede çıkarılan KHK’larla erişime engellenen basın yayın organların, işsiz gazetecilerin gölgesinde ‘kutladı’. Ancak bu tablo başka bir dayanışma örneğini beraberinde getirdi. Küçük Kara Balıklar bir dayanışma platformu kurdu ve seslendi: BEN GAZETECİYİM

RAPORLAR, SAYILAR…

Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’ne (RSF) göre Türkiye şu anda basında ‘özgür olmayan ülkeler’ kategorisinde yer alıyor. Birkaç yıl öncesine kadar ‘kısmen özgür’ kategorisinde olan Türkiye Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’ne (RSF) göre şu an 180 ülke arasında 157. sırada bulunuyor.

Öte yadan Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) verilerine göre 161, Türkiye Gazeteciler Sendikası’na (TGS) göre 148, Çağdaş Gazeteciler Derneği’ne (ÇGD) göre 140 ve Bağımsız Gazetecilik Platformu P24’e göre ise en az 184 basın çalışanı cezaevinde.

Bu korkunç rakamlar ve raporlar arka arkaya yansırken diğer bir taraftanda da, gazeteciler son zamanların en büyük dayanışma örneklerini sergiliyorlar. Haber masasından, adliye koridorlarında buluşan gazeteciler bu süreçte bir an olsun tutuklu meslektaşlarını yalnız bırakmıyor.

BEN GAZETECİYİM DOĞDU!

Bu dayanışmanın en güzel örneğini ise ‘Ben Gazeteciyim İnisiyatifi’ oluşturuyor. Gazeteci davalarını daha yakından takip etmek isteyen Türkiye Gazeteciler Sendikası’na bağlı gazeteciler, geçtiğimiz yıllarda “Ben Gazeteciyim” adıyla inisiyatif kurdu.

Haber alma hakkını savunmak ve gazetecilere yönelik baskıları deşifre edip dayanışmayı büyütmeyi amaçlayan Ben Gazeteciyim İnisiyatifi gazetecilik mesleğinin etkin bir şekilde yapılması ve halkın haber alma hakkının savunulması için eşine az rastlanır bir dayanışma örneği gösteriyor.

‘Ben Gazeteciyim İnisiyatifi’nin kurulduğu günden bu yana içerisinde yer alan serbest gazeteci Kumru Başer İnisiyatifin kuruluşunu ve çalışmalarını şöyle anlatıyor;

BEN GAZETECİYİM: İKİ YILLIK BİRİKİM

Ben Gazeteciyim, Türkiye’de muhalefetin çok parçalı yapısı içinde yan yana gelmeye her zamançok istekli olmayan bireyleri ve kurumları, kritik anlarda asgari müştereklerde bir araya getirebilecek güven ağlarına sahip, yaratıcı, kapsayıcı, ısrarcı bir yapılanma.

İşler sayısı 15-20 arasında değişen bir grup tarafından yürütülüyor. Kararlar oylama değil ikna yoluyla alınıyor, iş bölümü gönüllülük esasına göre yapılıyor. Basın ve ifade özgürlüğü ve haber alma hakkının bir bütün olduğu, kişilerin değil ilkelerin savunulduğu anlayışı ve birlikte uzun yol yürümenin sağladığı güvenle fikir ayrılıklarının çoğu çözümleniyor.

İnisiyatif, çevresinde ve kendi içindeki bu güven birikimini içinden çıktığı Haber Nöbeti kampanyası sürecinde inşa etmeye başladı. Ben Gazeteciyim, çekirdek ekibi, çalışma biçimi ve yaklaşımı bakımından, mesleki dayanışma tarihinde kapsamı ve içeriği bakımından benzeri bulunmayan bir kampanya olan Haber Nöbeti’nin devamıdır.

Haber Nöbeti fikri 2015 sonbaharında oluşmaya başlamıştı. Kürt illerinde çatışmalar yaygınlaşmış ve meslektaşlarımızın çalışma koşulları iyice güçleşmişti. Kimi haber yaptığı için tutuklanıyor, kiminin kafasına silah dayanıyor, kimi ateş açılıp vuruluyordu. Bir yandan da büyük bir haber karartması yaşanıyordu. Bu kaygılarla İstanbul ağırlıklı bir grup gazeteci bir çalışma grubu oluşturdu. TGC, TGS, DİSK Basın-iş ve Özgür Gazeteciler Cemiyeti’nin de destekleri alındı.

2016 Şubat ve Mart aylarında 8 hafta boyunca İstanbul, Ankara ve İzmir’den farklı medyalardan 70 gazeteci Haber Nöbetçisi oldu, alandaki meslektaşlarla haber yaptı. Haber, röportaj, izlenim ve benzeri toplam 350 içerik üretildi, en geniş şekilde paylaşıldı, https://habernobetim. wordpress.com/ ‘da arşivlendi. Sosyal medya da malzemenin gün gün paylaşıldığı bir alana dönüştürüldü.

Bu tarihi dayanışma uluslararası planda da dikkat çekti ve o yıl Almanya’da ana akım medyanın görmediği haberlere dikkat çekmek için kurulan Initiative Nachrichtenaufklarung tarafından Günter Wallraff Eleştirel Gazetecilik Ödülü’ne layık görüldü.

Kampanya sona erdiğinde Haber Nöbeti’nin yarattığı güveni ve tecrübeyi, o ruhla yapılan başka şeylere devredelim dedik. Ve Ben Gazeteciyim doğdu.

İnisiyatifin oluşumu 2016 ilkbaharında Özgür Gündem ile dayanışma amacıyla başlatılan Nöbetçi Genel Yayın Yönetmenliği kampanyasıyla da aynı zamana denk düştü. Haber Nöbeti katılımcılarının büyük kısmı bu kampanyaya da katıldı.

Ben Gazeteciyim’in ilk güçlü kampanyası 15 Temmuz darbe girişiminden hemen önce gazeteci tutuklamalarına dikkat çekmek için yapılan “Gazetecilik Suç Değil” çıkışı oldu.

Bu sloganın etkileyici bir görselle Türkçe ve Kürtçe olarak sunulduğu logoyu tam 5 gün boyunca Cumhuriyet, Evrensel, Yurt, ABC, Bianet, Azadiya Welat, Birgün, Özgür Gündem, Posta, T24, P24, Halkın Nabzı, IMC Medya, Solfasol, Jiyan, Sendika.org, Diken, Haberdar’ın da aralarında bulunduğu birçok basılı ve internet yayıncısı haber kuruluşu en görünür yerden paylaştı.
Yine 2016’nın sonunda cezaevindeki meslektaşlarımızla dayanışmak için çağırdığımız Yılbaşı Kartı Toplu Fotoğrafı çekimine çeşitli mecralardan yüzü aşkın gazeteci geldi. Ertesi gün cezaevlerindeki meslektaşlarımız, onlara el sallayan fotoğrafımızı Hürriyet, Posta, Cumhuriyet, Evrensel, Yurt, Birgün ve Özgürlükçü Demokrasi gazetelerinin sayfalarında gördüler.

Ben Gazeteciyim inisiyatifi gazeteci davalarını izlemeye, az bilinen davalara dikkat çekmeye, kampanyaları birleştirmeye de çalıştı. Cumhuriyet, Altanlar davası, Özgür Gündem, Albayrak mailleri, Nedim Türfent davaları bunlardan bazılarıdır.

Ben Gazeteciyim’in önemli bir hizmeti ise OHAL ilanından sonra Twitter ve Facebook’ta başlattığı #OHALdeMedyanınHali bültenleri. Bunlar hafta sonu hariç her akşam Türkçe ve İngilizce yayınlanıyor, yerli-yabancı basın ve ifade özgürlüğü kuruluşları açısından kaynak oluşturuyor.

‘ÖZGÜRLÜĞÜMÜZÜ KAZANDIĞIMIZ 3 MAYISLARA…’

TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş’a göre, Türkiye hiç olmadığı kadar basın özgürlüğünde geriye gitti. Hükümetin medyaya yönelik baskılarına dikkat çeken Durmuş “gazetecilerin keyfi sebeplerle tutuklandığı, gözaltına alındığı bir dönemde basın özgürlüğünden bahsedilemeyeceğini vurguluyor. İktidar çizgisinde olmayan tüm yayın organlarının soruşturmalara hedef olmadığının altını çizen Durmuş söyle devam ediyor “Bu baskılardan çıkışın yegâne yolu örgütlenmektir. Yan yana gelen, omuz omuza veren gazetecilerin gerçekleri iktidarların, patronların baskılarından daha güçlüdür.”

The post Küçük Kara Balıklar Sesleniyor: Ben Gazeteciyim appeared first on Sivil Sayfalar.

Örgüte göre olağanüstü hal (OHAL) nedeniyle çok sayıda basın kuruluşu kapatılırken çok seslilik yalnızca az satan ve hedef alınan birkaç basın kuruluşuna indirgendi.

Türkiye’nin dünyadaki en büyük gazeteci hapishanesi olduğunu belirten RSF, gazetecilerin yargılanmadan önce bir yıl hapiste tutulduğunu, uzun cezaların bir norm haline geldiğini, bazı durumlarda gazetecilerin af ihtimali de bulunmadan müebbette mahkum edildiğini yazdı.

RSF, kapatılan medya kurumlarının karara etkili bir şekilde itiraz etme şansı bulunmadığını ve hukukun üstünlüğü ilkesinin artık “anılarda yaşadığını” vurguladı.

Türkiye’de artık anayasa mahkemesi kararlarının otomatik olarak uygulanmadığını belirten örgüt, internet siteleri ve sosyal medyanın da daha önce eşi benzeri görülmemiş bir şekilde sansürlendiğini duyurdu.

‘Türkiye’ye özgü değil’

Dünyanın durumuna dair “Siyasetçilerin medyaya düşmanlığı artık yalnızca, bariz ‘medyafobi’ nedeniyle gazetecilerin sürekli olarak terörizmle suçlandığı ve itaat etmeyenlerin keyfi cezalandırmaya maruz kaldığı Türkiye ve Mısır gibi otoriter ülkelere özgü olmaktan çıktı” diyen RSF, demokratik yollardan seçilen bazı liderlerin medyayı demokrasinin temel bir parçası olarak görmediğini açıkladı.

Örgüte göre dünyadaki hiçbir bölge 2013’teki durumundan daha iyi değil.

2018 dünya sıralamasında ilk sırada yine Norveç yer alırken Kuzey Kore son sırada kaldı.

Ülkelerin yüzde 9’u en iyi dilimde yer alırken, yüzde 17’si iyi, yüzde 35’i problematik, yüzde 27’si kötü, yüzde 12’si de çok kötü diliminde yer aldı.

Türkiye sıralamada “kötü” sınıfındaki ülkeler arasında sondan ikinci sırada. Türkiye’nin bir sıra gerisinde Kazakistan, iki sıra gerisinde ise “çok kötü” diliminde yer alan Burundi bulunuyor.

Türkiye’nin hemen üzerinde yer alan beş ülke ise şöyle: Ruanda, Belarus, Demokratik Kongo, Brunei, eSwatini.

Kaynak: BBC Türkçe

The post Sınır Tanımayan Gazeteciler: Türkiye Basın Özgürlüğünde 180 Ülkede 157’nciliğe Geriledi appeared first on Sivil Sayfalar.

Dünya genelinde gazetecilerin ve aktivist grupların üzerindeki devlet baskısının artmasıyla beraber elde ettiğimiz bulgular, sivil toplum kuruluşlarının (STK) ve bağımsız medyanın yolsuzluk-karşıtı girişimlerdeki hayati önemini gözler önüne seriyor. Fakat dünyanın pek çok bölgesinde gazetecilere yapılan saldırılarda artış olmasının yanı sıra yönetim ve insan hakları meseleleri üzerine çalışan STK’lar da yürüttükleri çalışmalarda git gide artan kısıtlamalarla karşı karşıya. Bu derecede bir baskı tek başına yeterince endişe vericiyken, yolsuzluk yapan kamu çalışanlarının, kanundışı ticari faaliyetlerin ve organize suçluların ceza almadan hareket etmesine ortam sağlaması durumu daha da vahim hâle getiriyor.

Yolsuzlukla Mücadelede Örgütlenme ve İfade Özgürlüğü

Uluslarası Şeffaflık Örgütü, 25. yıldönümüne ulaşmış bulunuyor ve bu çeyrek asırlık tecrübeye baktığımızda yolsuzluğu engellemek için iyi tasarlanmış kanunlar ileri sürmekten daha fazlasına ihtiyaç olduğunu görüyoruz. Yolsuzluğa başvuran kişiler yasal kısıtlamaları aşacak yollar bulmada ne kadar usta olduklarını pek çok defa ispat ettiler; bu sebeple münferit kurumsal ve yasal reformlardan ziyade halkın içinden, tabandan-tavana yaklaşımlar yolsuzlukla mücadelede daha tesirli ve uzun vadeli çözümler sunar. Çoğu zaman iyi niyetli kanunlar, uygulamada yetersiz kalır ve kurumlar yolsuzluk karşıtı çalışmalarda gerçek bir etki uyandıracak potansiyele sahip olmaz. Sivil toplum ve medya, baskı oluşturabilmek ve hükümetlerin dürüst ve şeffaf bir tutum içinde olmasını sağlamak için elzemdir.

Bilhassa, fertlerin gruplar oluşturarak kamu düzenine etki edebilmesini de içine alan örgütlenme özgürlüğü, yolsuzluğa karşı mücadelede hayati bir öneme sahip. STK’lar, hak ihlallerinin açığa vurulmasında veya yasal suçların teşhirinde mühim bir rol oynar. Benzer şekilde özgür ve bağımsız bir medyanın, yolsuzluk vakalarının araştırılması ve rapor edilmesi hususunda büyük bir işlevi vardır. Sivil toplumun ve gazetecilerin sesleri sahne ışığını kötü aktörlerin üzerine çevirir, böylece yasal yaptırımların ve yargı sisteminin harekete geçmesini temin eder.

Sivil Özgürlükler Geriledi Mi? Veriler Ne Gösteriyor?

Bu bağlantıları daha detaylı ele aldığımızda, basın özgürlüğü ve sivil toplum alanına dair dört temel ölçünün[1], kamu sektörü yolsuzluk endeksiyle nasıl bir ilişkisi olduğunu keşfettik. Bu sayede basın özgürlüğüne saygılı, açık diyaloğu destekleyen, STK’ların kamusal arenada tam olarak yer almasına izin veren ülkelerin, yolsuzluğu kontrol altına almada daha başarılı olduğunu gösteren delillere ulaştık. Buna karşılık gazetecileri baskı altına alan, sivil özgürlükleri kısıtlayan ve sivil toplum kuruluşlarını zapt etmenin yollarını arayan ülkeler CPI (Yolsuzluk Algı Endeksi) sıralamasında genellikle daha düşük puana sahip.

Basın özgürlüğü ile yolsuzluk arasındaki ilişki, Gazetecileri Koruma Komitesi’nin habercilik yaparken öldürülen gazetecilere dair topladığı veriler ışığında daha iyi anlaşılacaktır: 2012’den bu yana 368 gazeteci mesleğini yaparken öldü ve bu ölümlerin yüzde 96’sı kamu sektörlerinde yolsuzluk yapılan, CPI puanının 45’in altında olduğu ülkelerde gerçekleşti. Ayrıca dünya genelinde öldürülen beş gazeteciden birinin araştırdığı konular yolsuzlukla alakalıydı. 2014’ten bu yana CPI’de altı puan gerileyerek 35’ten 29’a düşmüş olan Meksika’da, sadece 2017’de altı gazeteci öldürüldü.

Macaristan ve Brezilya, sivil haklar ile yolsuzluk arasındaki ilişkiyi açıkça gösteren iki örnek. Son zamanlarda Macaristan basın özgürlüğünü kısıtlamak adına birtakım yasal önlemler aldı. Buna ek olarak Macaristan’ın son mevzuat taslağı, STK’ları kısıtlamakla ve onların hayırseverlik durumunu feshetmekle tehdit ediyor. Son CPI raporumuzda Macaristan’ın puanının 2012’de 55’ken 2017’de 45’e düştüğünü görüyoruz.

Benzer şekilde Brezilya’nın CPI puanı da 2014’te 43 iken 2017’de 37’ye düşmüş durumda. Sivil toplumun ülkedeki karar mekanizmasına katılım olanağı son dönemlerde azaldı. Ve son altı yılda 20 gazetecinin öldürüldüğü düşünülürse gazeteciler için de oldukça tehlikeli bir ülke olduğu ortada.

Öte yandan Fildişi Sahilleri’nde halk politikada daha fazla söz sahibi olurken insan haklarında da gelişmeler kaydedildi. Ülkenin CPI puanının da 2013’te 27 iken 2017’de 36’ya yükselmiş olduğunu gördük.

Buna karşın, nispeten yüksek CPI puanına sahip bazı ülkeler, medya ve sivil toplum örgütlerine felç edici kısıtlamalar yüklemeye devam ediyor. Fakat böyle ülkeler istisna sayılmalıdır. Hem akademide hem de sahada elde edilen delillerin bütününe baktığımızda görüyoruz ki bir ülkedeki yolsuzluk düzeyinin uzun vadeli olarak azaltılması için basının ve sivillerin özgürlüğünün korunması bir önkoşuldur.

Öldürülen Gazeteciler 2012-2017

Sonuç ve Öneriler

Sivil özgürlükler ve yolsuzluk arasındaki ilişki çift taraflı bir etkiye sahip. Akademik araştırmalar, geniş çaplı yolsuzluğun mevcut sivil alanı izale ettiği ve otoriteye karşı duran grupları tehdit ettiği yerlerde bir kısır döngünün varlığına işaret ediyor. Aynı zamanda, hükümetlerin vatandaşlarına karşı şeffaf olmayışı daha da büyük suistimallere sebebiyet veriyor.

Dünya genelinde 100’den fazla şube ile birlikte çalışarak edindiğimiz tecrübe gösteriyor ki yönetimdeki kalitenin artmasında STK’lar, halk hareketleri ve gazeteciler son derece önemlidir. Ne var ki ifade ve örgütlenme özgürlüğü gibi sivil özgürlüklere saygı gösterilmesi, etkin bir yolsuzluk-karşıtı çalışmanın ancak bir ayağı olabilir. Bütün bu unsurlar hükümetlerden gelecek gerçek bir siyasi iradeyle birleşirse güçlü bir etki ortaya koyabilir ve mesele kökünden çözülebilir.

Her Bir Ülkedeki Yolsuzluk Algı Seviyesi ile Sivil Toplum Katılımı Arasındaki İlişki 

[1] Basın özgürlüğü (Reporters without Borders tarafından ölçüldü); İfade özgürlüğü (Varieties of Democracy Project tarafından ölçüldü); Örgütlenme özgürlüğü (World Justice Project tarafından ölçüldü); STK’lara politikada tanınan alan (Varieties of Democracy Project tarafından ölçüldü). Göstergeler, CPI (Yolsuzluk Algı Endeksi) puanlarını hesaplarken kullanılan yolsuzluk göstergelerinden farklıdır.

Bu yazı Enise Gül Küçük tarafından Sivil Sayfalar için çevirilmiştir.

Kaynak: transparency.org

The post Yolsuzluğun Detaylı İncelemesi: Gazetecilere Şiddet ve Aktif Sivil Toplum appeared first on Sivil Sayfalar.