Gelinen aşamada, Kavala’nın devam eden tutukluluğu nedeniyle, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, bugün Türkiye aleyhine geçen yılın sonunda başlattığı “ihlal prosedürünü” görüştü.  Komite, Kavala dosyanın AİHM’e havale edilmesine dair ara kararı aldı ve kararı  oy çokluğuyla kabul etti.

Bu aşamadan sonra, Kavala dosyasında AİHM, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal edip etmediğini değerlendirecek.

AİHM eğer “Türkiye Sözleşme’ye dair yükümlülüklerini yerine getirmedi” kararı verirse ve Osman Kavala’nın tutukluğu  devam ederse, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Türkiye’ye karşı alınacak yaptırımları değerlendirecek ve Sözleşme hükümleri çerçevesinde ihlal prosedürünün gerektirdiği önlemler konusunda karar alacak.

AİHM’in yapacağı değerlendirmenin ülkemizde insan hakları ile ilgili hukuk normlarının korunmasına katkı sağlayacağını umuyorum.

Osman Kavala tarafından karara ilişkin yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı :”  AİHM’in derhal serbest bırakılmam gerektiğini belirten kararından ve Gezi davasının beraatle sonuçlanmasından sonra tutukluluğumu devam ettirmek için gerçekleştirilen yargı uygulamalarının tarafsız bir gözle incelenmesini önemli  buluyorum. AİHM’in yapacağı değerlendirmenin ülkemizde insan hakları ile ilgili hukuk normlarının korunmasına katkı sağlayacağını umuyorum.”

Bakanlar Komitesi’nin aldığı bu karara karşı Dışişleri Bakanlığı tarafında yapılan açıklamada; “iç hukukta devam eden dava süreci gözardı edilerek siyasi saiklerle alınan bu önyargılı kararın Avrupa insan hakları sisteminin itibarını zedelediği” belirtiliyor.

Açıklamada ayrıca, “Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin tarafgir ve seçici yaklaşımını bir yana bırakması” gerektiği ve Türkiye’nin “AİHM’in alınan bu kararı hakkaniyetle” değerlendirilmesini ve “iç hukukta devam eden dava sürecini dikkate alarak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi uyarınca ilk derece mahkemesi gibi hareket etmeden, içtihat ve ilkeleri doğrultusunda karar almasını” umduğu kaydediliyor.

Sivil Sayfalar’da Kavala davası hakkında yayınlanan ve sivil toplum temsilcilerinin görüşlerini içeren detaylı habere buradan ulaşabilirsiniz.

The post Kavala’nın Tutukluluğu Nedeniyle İhlal Prosedüründe Sona Yaklaşılıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Bakanlar Kurulunun AİHM Kararlarını Denetim Süreci

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 46/4 maddesi uyarınca AİHM kararları, sözleşmeye imza atan devletler açısında bağlayıcı. Bakanlar Komistesi, ulusal makamlar, başvuru sahipleri, STK’lar, insan hakları kurumları ve diğer ilgili taraflarca sağlanan bilgilere dayanarak bu kararların uygulanıp uygulanmadığını denetliyor. Bu denetim süreci kapsamında, İnanç Özgürlüğü Girişimi 12 Ekim 2021’de, din veya inanç özgürlüğüne ilişkin ihlal tespitleri içeren söz konusu AİHM kararlarının uygulanmasına dair bildirim sunmuştu.

Bakanlar Komitesi, Türkiye’nin “Alevi topluluğuna, Alevilerin dinî uygulamalarına ve ibadet yerlerine yönelik tutumunun, devletin tarafsızlık ve eşit mesafelilik yükümlülüğüne ve dinî toplulukların özerk olarak var olma hakkına aykırı” olduğu tespitini yapıyor.

İnanç Özgürlüğü Girişimi’nden (İÖG) Dr. Mine Yıldırım, Bakanlar Komitesi’nin Alevi davalarına ilişkin kararının, bu davalarda ortaya konan din veya inanç özgürlüğü meselelerinin çözümü için atılması gereken köklü adımlarla ilgili ilerleme sağlanmadığını gösterdiğini söyledi.

Hatırlanacağı gibi, AİHM kararlarına rağmen Türkiye, zorunlu Din Kültürü Ahlak Bilgisi dersleri ve cemevlerinin ibadet yeri statüsü ve kamusal din hizmetlerinin eşitlik ilkesi gözetilerek sunulmaması konusunda bugüne dek adım atmadı. AİHM kararları, Türkiye’de herkesin inanç özgürlüğünün korunması için atılması gereken önemli bulgular içeriyor. Yıldırım, Bakanlar Komitesi’nin Alevi davalarına ilişkin kararının 2022’de Türkiye için kapsamlı bir danışma süreci ile bu sorunları çözmeye odaklanma olanağı sunduğunu ve hem sivil toplum hem din veya inanç topluluklarının bu konuda katkı sunmaya hazır olduğunu kaydetti.

Türkiye’de İnanç Özgürlüğünün Korunması İçin Atılması Gereken Adımlar

Bakanlar Komitesi’nin aldığı kararlarda, özetle Türkiye Hükümeti’nin şimdiye kadar aldığı tedbirlerin, AİHM tarafından tespit edilen ihlallerin çözümü ve Alevilere yönelik ayrımcılığın önüne geçilmesi açısından yetersiz olduğunun altını çiziyor.

AİHM nezdinde Alevilerle ilgili davalara dair Bakanlar Kurulu kararlarında yer alan genel tedbirler:

• yerel mahkemelerin cemevlerinin aydınlatma masraflarının geri ödenmesine karar verme uygulamasının, Alevi topluluğunun Devletin dinî sübvansiyonlarından ve vergi muafiyetleri dahil diğer avantajlardan genel olarak dışlanması da dahil olmak üzere, AİHM tarafından tespit edilen ayrımcılığı çözmede yetersiz,
• bu nedenle, Alevi inancına eşit davranılmasını sağlamak için daha kapsamlı önlemler almaya ve cemevlerini aydınlatma masraflarından muaf tutmak için bazı pratik çözümleri değerlendirilmeli;
• ilk ve orta dereceli okullarda verilen zorunlu “din kültürü ve ahlak bilgisi” derslerine yönelik 2018 müfredatının Mahkeme tarafından dile getirilen tüm endişeleri giderilmediği;
• bu nedenle, Türk eğitim sisteminin, Devletin çeşitli dinlere, mezheplere ve inançlara karşı tarafsızlık ve eşit mesafelilik yükümlülüğünü yerine getirmeye, çoğulculuk ve nesnellik ilkelerine saygı duymaya ve Sünni İslam’dan farklı bir dinî veya felsefi inancı olan ebeveynlerin çocuklarına, öğrencilerin ebeveynlerinin dinî veya felsefi inançlarını açıklamak zorunda kalmadan zorunlu din eğitiminden muaf olması için için uygun seçenekler sunmasının gerektiği;
• Alevi çalıştaylarında bu kararlarda vurgulanan sorunların nasıl çözüleceğine dair ulusal bir tartışma başlatıldığı, yetkililere, 2010 yılında bu çalıştayların nihai raporunda uzlaşmaya varılan tavsiyelerin uygulanmasının ilerletilmesi;
• yetkilileri daha fazla gecikmeden belirli yasal ve idari önlemleri gösteren somut bir takvim içeren kapsamlı bir eylem planı hazırlamaya; bu bağlamda, 10 Aralık 2010 ve 29 Haziran 2016’da kabul edilen Irkçılığa ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu’nun (ECRI) raporları da dahil olmak üzere ilgili Avrupa Konseyi tavsiyelerinden ilham almaya teşviki;
• yetkilileri, Mahkeme’nin mevcut dava grubundaki bulgularını ele almak için yeni İnsan Hakları Eylem Planı’nın uygulanması çerçevesinde belirli çözüm odaklı tedbirler alma çağrısı;

AİHM Tarafından Verilen Önemli Alevi Dava Kararları

Zengin Grubu Davaları olarak adlandırılan Hasan ve Eylem Zengin/Türkiye ve Mansur Yalçın ve Diğerleri/Türkiye kararlarında AİHM’in Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) derslerine ilişkin önemli bulguları yer alıyor.

Kararlarda;

• DKAB ders içeriğinin nesnel ve objektif niteliklere sahip olmadığına,
• eğitim sisteminin ebeveynlerin çocuklarını kendi dinî veya felsefi görüşleri doğrultusunda yetiştirme haklarına saygı gösterme konusunda yapısal sorunlar içerdiğine,
• okullarda din eğitimi konusunda insan hakları standartlarıyla uyumlu bir reformun ivedilikle gerçekleştirilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.

Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfı/Türkiye davasında; Yenibosna Cemevi’nin aydınlatma giderlerinin, ibadet yeri olarak tanınan diğer mekânlar açısından olduğu gibi, devlet tarafından karşılanması talebinin “Cemevleri ibadet yeri değildir” gerekçesiyle reddedilmesi ile ilgili. AİHM bu davayla ilgili verdiği kararında AİHS’nin ayrımcılık yasağını içeren 14. maddesinin, din veya inanç özgürlüğünü koruyan 9. madde ile bağlantılı olarak ihlal edildiğini tespit etmişti.

Benzer şekilde, İzzettin Doğan ve Diğerleri/Türkiye başvurusunun şikâyet konusu da İslam’ın Sünni geleneğine bağlı çoğunluğa sunulan dinî kamu hizmetinin Alevilere de sunulmasına ilişkin taleplerin reddedilmesiydi. Başvurucuların bu talepleri, Alevi dinine ilişkin hizmetlerin kamu hizmeti kapsamına alınması, Alevilerin ibadet yerlerinin ibadet yeri statüsü kazanması, Alevi din adamlarının memur olarak işe alınması ve Alevi inancını taşıyanların ibadetlerine bütçe ayrılması için özel bir hüküm çıkartılmasıydı. AİHM Büyük Daire 2016 yılında Türkiye’nin din veya inanç özgürlüğü hakkını koruyan 9. madde ve 9. maddeyle bağlantılı olarak ayrımcılığı yasaklayan 14. maddeyi ihlal ettiğine karar vermişti.

The post ‘Türkiye AİHM’nin Aleviler İçin Tespit Ettiği Ayrımcılığı Çözmede Yetersiz’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Hatırlanacağı gibi, AİHM 10 Aralık 2019’de Kavala’nın tutukluluğuna ilişkin dava sonucu olduğu kararda, “hukuk dışı nedenlerle ve susturulmak için hapiste” tutulduğu tespiti yapılarak ihlalin ortadan kaldırılması için Kavala’nın “derhal tahliye edilmesi” gerektiğine hükmetmişti.

Söz konusu AİHM  kararı, 2020 yılının Mayıs ayında kesinleşmiş ve AİHM kararlarının infazının denetleyicisi olan Bakanlar Komitesi gündemine gelmişti. Avrupa Konseyi de 3 Eylül 2020’de Türkiye’nin AİHM kararlarının uygulanması gerektiğini hatırlatan kararını açıklamıştı. O tarihten bugüne, Bakanlar Komitesi’nin bu karar doğrultusunda Türkiye’ye Kavala’nın tahliye edilmesi için yaptığı çağrılar Türkiye’de karşılık bulmadı.

Bununla birlikte, Türkiye 17 Kasım 2021 tarihinde Avrupa Konseyi’ne Kavala davası ile ilgili 50 sayfadan oluşan Güncelleştirilmiş Eylem Planı’nı sundu. Plan’da Türkiye’nin yargı alanında hayata geçirdiği reform ve diğer uygulamaların yanı sıra , “alınan ve alınması öngörülen münferit ve genel tedbirler konusunda Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin  Kavala davası ile ilgili gelişmeler konusunda bilgilendirmenin yapılmaya devam edileceği” ifadeleri yer alıyor.

İhlal Süreci

Türkiye’nin AİHM kararına rağmen Kavala’nın tahliye kararı almaması, “davalı devletin-Türkiye’nin kararlara uymayı reddetmesi anlamına” geliyor. Bu da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46-4 maddesi uyarınca, AİHM kararlarına uymayan devlet hakkında Avrupa Konseyi’nin icra organı olan Bakanlar Komitesi’nin ihlal prosedürünü başlatabilmesine olanak sağlıyor. Bu nedenle, 2 Aralık 2021’de toplanan Bakanlar Komitesi Türkiye için ihlal prosedürünü başlatacağını duyurdu.

Bu karara ilişkin Konsey’in bugün yapacağı resmi açıklamaya göre, ihlal sürecinin nasıl ilerleyeceğine ilişkin süreç ve detaylar netleşecek. Seçeneklerden biri, Türkiye’nin kurucu üye olduğu Konsey’de oy ve veto hakkı elinden alınabilecek olması.

Bakanlar Komitesi’nin Kavala davasını 2 Şubat 2022’de yapılacak toplantıda tekrar ele alması bekleniyor. O tarihe kadar, AİHM kararı doğrultusunda Kavala tahliye edilirse, Türkiye hakkında ihlal prosedürü sonlanabilecek. Türkiye’de yargı organları tahliye kararı almazsa, Bakanlar Komitesi ihlal prosedürünü işletmek için AİHM’ye resmen başvuracak.

Dışişleri Bakanlığı: ‘Bağımsız Yargıya Müdahale Niteliğindeki Karardan Kaçınmaya Davet Ediyoruz’

Avrupa Konseyi’nin başlattığı ihlal prosedürü hakkında Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Konseyi’ne  “bağımsız yargıya müdahale niteliği taşıyacak bu kararın devamını getirmekten kaçınmaya” davet eden bir açıklaması yaptı.

Açıklamada, Avrupa Konseyi’nin kurucu üyesi olan Türkiye’nin “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nden kaynaklanan sorumluluklarının bilincinde” olduğu ve “2021 yılı içinde 128, bugüne kadar ise toplam 3674 AİHM kararının” Türkiye tarafından uygulandığı belirtiliyor.

Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında ayrıca, “Kavala kararından daha eski olan ve başka ülkeler hakkında ve konularda da uygulanmayan kararlar” olduğu, bu nedenle Türkiye’nin “özellikle Kavala kararının sürekli olarak gündemde tutulmasını tutarsız bir yaklaşım” olarak değerlendirdiği kaydediliyor.

Kavala hakkında AİHM ve Avrupa Konseyi’nde işleyen hukuki sürecin detaylarında dair Ayşe Bingöl Demir tarafından Sivil Sayfalar iöin kaleme alınan analiz yazısına buradan ulaşabilirsiniz.

The post Avrupa Konseyi Kavala’nın Tahliye Edilememesi Nedeniyle Türkiye İçin İhlal Süreci Başlattı appeared first on Sivil Sayfalar.

Kavala’nın 18 Ekim 2017’den bu yana sürekli tutuklu kalmasından, yerel mahkemeler ve AİHM’nin kararlarının dikkate alınmamasından, yetersiz bulunan kanıtlara rağmen yeni kovuşturulmalar açılmasından derin üzüntü duyulduğu belirtilen açıklamada, bu uygulamaların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) 46/1. maddesi uyarınca Mahkemenin kararına uyma yükümlülüğünün ihlali ve kabul edilemez olduğu vurgulanıyor.

Komite, Osman Kavala’nın serbest bırakılmaması halinde AİHS 46/4. maddesi kapsamındaki ihlal prosedürleri de dahil olmak üzere, elindeki tüm araçlarla kararın uygulanması noktasında kararlı olduğunu da hatırlatıyor.

Eylem Planı Olumlu Ama Yetersiz

Türkiye İnsan Hakları Eylem Planı’nda yargı bağımsızlığını güçlendirmeyi amaçlayan hedefleri olumlu bulduğunu belirten Komite, yargının yürütme organının uygunsuz etkisinden korunmasına ilişkin olarak Mahkeme tarafından belirlenen temel sorunları ele almakta yetersiz kaldığını vurguluyor. Ve bu nedenle yetkilileri özellikle Hakimler ve Savcılar Konseyi’nin yapısal bağımsızlığına ilişkin olarak ilgili Avrupa Konseyi standartlarından ilham alarak somut önlemler almaya davet ediyor.

The post Avrupa Konseyi Türkiye’ye Yönelik İhlal Prosedürü Başlattı appeared first on Sivil Sayfalar.