Türkiye’de ilk Koronavirüs vakalarının görüldüğü günlerde açılan Yeryüzü Kooperatifi’ni ziyaret ederek öyküsünü kurucularından ve gönüllülerinden dinledim. Tüm süreçlerin katılımcı ve dayanışmayla yürütüldüğü kooperatif, şehirlerde ‘güvenli ve sağlıklı gıda’ya ulaşmanın, ekoloji alanındaki çabaların bir ütopya olmadığının kanıtı olarak Bostancı’da faaliyetlerini sürdürüyor.

Kooperatifin kurucularından Akif Pamuk, çıkış öyküsünün şehirde bir araya gelen arkadaşların gıda toplulukları deneyimiyle başladığını belirtiyor. Yeryüzü Derneği’nin gıda toplulukları olarak üreticilerden alım yapıp ayda bir dağıtım yaptıklarını böylece hem küçük üreticileri desteklediklerini hem de kendi evlerinin temiz gıda ihtiyacını karşıladıklarını belirten Pamuk, “Daha fazla insan gelmeye başlayınca süreci nasıl yürüteceğimiz üzerinde de düşünmeye başladık. Gıdayla yabancılaşmayı en aza indirgemek hedefindeydik. Bir taraftan da daha yatay, hiyerarşisiz, katılımcı bir format ürütmek istedik. Gıda toplulukları büyüdükçe bunu ilçelere böldük. Her mahallenin kendi gıdasını küçük üreticiden tedarik edeceği bir yapıya dönüşmeye başladı süreç. Birçok şeyi birlikte konuştuğumuz bir süreç oldu, gıda çalıştayları düzenledik, gıda meselesini farklı yönleriyle tartışmaya açtık. Gıdaya aylık olarak değil günlük olarak da ulaşmak için mekanizmalar oluşturuldu. Ve böylece Yeryüzü Kooperatifi kurulmuş oldu. Günün sonunda gıda toplulukları deneyimi Yeryüzü Kooperatifi’ne dönüştü. Ancak gıda toplulukları da çalışmalarını sürdürüyor.” Diyor.

“Pandemi Söylediklerimizin Önemini Ortaya Koydu”

Ekoloji alanında çalışanlar, Yeryüzü Derneği’nde faaliyet yürütenler olarak yıllardır yaptıkları çalışmaların öneminin pandemi süreciyle daha çok anlaşıldığını belirten Pamuk, “Yıllardır iklim krizi, gerçek gıda, yerel, atalık tohum, kent bahçeleri, bostanları için mücadele ettik.  Küçük üreticinin önemli olduğunu onların korunması gerektiğini defalarca tekrar ettik. Bugün herşey gerçek oldu. Pandemi bize şunu gösterdi. Aslında normal şartlarda yapabileceği herşeyi unutmuş, ekmek yapamıyor, bostan yetiştiremiyor, kendi hayatını idame ettiremiyor. Ancak profesyonel bir meslekte çalışarak kazanmış olduğu parayla bunları tedarik eden öznelerin ilk defa dört duvar arasında varlık-yokluk mücadelesini sergilerken yalnızlaştığını gördük ve bunlarla yüzleştiğini gördük. Herşey yolunda girerken marketteki domatesi kimin ürettiğinin önemi yokken pandemi sürecinde bunun nasıl üretildiği oraya nasıl geldiği merak edilir oldu. “ diye konuştu.

“Kentte Gerçek Gıdaya Ulaşmak Bir Hak”

Yeryüzü Kooperatifi’nin kentte yaşayan insanların gerçek gıdaya ulaşmasına bir hak olarak baktığını belirten Pamuk, “Normalde olması gerekeni hayata geçirmiş bir yeryüzü topluluğundan bahsediyoruz. Bunu inşa etmeye çalışıyoruz, kapımız herkese açık, isteyenler gelip ortak olabilir, ürünlerini ulaştırabilir ya da gıdasını alabilir. Burası imecenin, dayanışmanın halen yaşandığını yeniden deneyimletti. İşlerinden çıkan arkadaşlarımız akşam altıdan sonra sokağa çıkması yasak olan 65 yaş üstü bireylerin ihtiyaçlarını kapılarına gönüllü olarak götürüyor. Gönüllü olarak buraya gelip sebze ayıklayan, patates çuvalı taşıyanlar var. “ dedi.

Tüketici değil türetici olduklarını yereldeki, köylerdeki küçük üreticilerin sürdürülebilirliğini önemsediklerini belirten Pamuk, “Samsunlu bir pirinç üreticimiz var. Onun hayatını devam ettirebilmesi için ürünlerinin şehirdekilere ulaştırabilecek bir mekanizma olduğunu bilmesi önemli. Yeryüzü Kooperatifi gerçek gıdayı üretenlerin yanında olmak için var” dedi. “Her mahalleye bir kooperatif” hayalini taşıdıklarını belirten Pamuk, “Her mahallenin en doğal hakkı gerçek gıdaya ulaşmak, yerel tohumla, doğal tarımla  yapan her üreticinin şehirlerde yaşayan insanları ürünlerini ulaştırması da bir temel haktır” diyor.

Bostancı metro çıkışında bulunan Yeryüzü Kooperatifi’nin adresi için tıklayınız.

The post Her Mahalleye Bir Kooperatif Hayali… appeared first on Sivil Sayfalar.

Okulların bizzat Milli Eğitim Bakanı tarafından ‘nitelikli/niteliksiz’ ayrımına tabi tutulması, velilerin eğitimle olan ilişkisini mecburen ‘ölçme ve değerlendirme’ yani sınavlar üzerinden belirliyor. Bütün çabası ‘mutlu birey’ olan ebeveynlerin de konu eğitim olunca başarıyı gittikçe ‘not’ üzerinden değerlendirmeye başlaması kaçınılmaz sonuç olarak karşımıza çıkıyor. Çoğu ebeveyn için eğitim, kültürel sermaye ediniminin aracı veya o sermayenin devamı olarak görülüyor. Ve o yüzden tek tipleştirici zorunlu eğitime de ideolojik birey yetiştirme kaygısı güden müfredata da yüksek sesli eleştiriler pek toplumsallaşamıyor. Ancak alternatif eğitim meselesi son yıllarda ülkemizde de önem kazanmaya başlayan bir kavram. Özellikle de okul öncesi için alternatif eğitim çözümleri ebeveynlerin olduğu kadar sivil toplum çalışmalarının da gündeminde. Bu amaçla kurulan Alternatif Eğitim Derneği’nden Eylem Korkmaz;  alternatif eğitimin ana akım dışındaki seçenekler olarak ifade edildiğini belirterek, “Tarihsel sürece baktığımız zaman alternatif eğitim modellerinin, alternatif okulların ve alternatif öğretim-öğrenim uygulamalarının kitle eğitiminin ortaya çıkmasıyla başladığını söyleyebiliriz. Eğitimin sanayi için iş gücü, ulus-devlet için vatandaş yetiştirme amacı ve bu süreçte çocukların istenen ekonomik sistemin oluşturulmasının ve ulusun yaratılmasının aktif öğeleri olarak görülmesi, yani çocuğun kurban haline getirilmesi, buna karşı bir hareketi de beraberinde getiriyor. Alternatif eğitimin çıkış noktasının bu olduğu söylenebilir” yorumunda bulunuyor.

Geçen hafta İLEM’de düzenlenen ‘Zorunlu Eğitim ve Alternatif Girişimler’ panelinde eleştirel pedagoji, alternatif eğitim ve eğitim felsefesi kavramlarına dair tartışmaların yanı sıra, alternatif girişimlerden bazılarına da yer verildi. Panelin ilk konuşmacısı Marmara Üniversitesi’nden Dr. Akif Pamuk, zorunlu eğitimin tarihsel süreci üzerinde dururken, eğitimin egemen söylem repertuvarını bireylere aktararak, bu repertuvarı içselleştirmiş bireylerin ortaya çıkmasını hedeflediğini belirtti.  Pamuk, bu somut gerçeklik karşısında ebeveynlerin çocuğunu okula göndermemek veya bu egemen söyleme karşı çıkmak gibi bir hakkın varlığını tartışma şansının olmadığını ifade etti. Eğitimli bireylerin daha mutlu olacağının ön kabul olarak görüldüğünü ve bu düşünceye göre Türkiye veya dünyada herkesin doktora yapma durumunda ‘daha yaşanılır bir dünya’ kurulacağı gibi bir ütopyanın da olduğuna işaret eden Pamuk, bunun böyle olmadığının birçok örnekle ortaya çıktığını da hatırlattı. Alternatif eğitimi mevcut halden mutlu olmayanların bir arayış çabası olarak değerlendiren Akif Pamuk, bunun aynı zamanda eğitimi mümkün olduğu kadar çoklulaştırma çabası olduğunu da savunarak, bu gerçekliğin zorunlu eğitimin içerisindeki büyük resmi görenlerin rahatsızlığını yansıttığını ifade etti. Velilerin ‘sınava girince çocuğum ne yapacak’ gibi bir somut kaygısı olduğunu da belirten Pamuk, ‘Zorunlu eğitimden kaçmak mümkün değil ancak bu eğitimin tahakküm kurucu özelliklerini azaltmak ve bu sistemin içinde bir nebze de olsa nefes alabilmek, alternatif girişimlerle mümkün’ dedi.

Nisan İmece Okulları kurucusu Ömer Özkan da konuşmasında Waldorf eğitim sisteminin çıkışı ve felsefesiyle birlikte Türkiye’deki uygulamaları hakkında bilgiler verdi. Özkan, Waldorf felsefesinin bir aydınlanma ve özgürlük felsefesi olduğunu, eğitimdeki ilk örneklerin Almanya’da ortaya çıktığını hatırlatarak, bu eğitim modelinde çocukların olabildiğince doğal bir yapı içerisinde sanatla iç içe, bilgiden çok oyunla öğrenme süreci geçirdiğini belirtti. Vejeteryan ve organik yiyeceklerle çocukların beslenme alışkanlıklarında da doğallığı yakalama kaygıları olduğunu ifade eden Özkan, öğretmenlerin ve velilerin de bu sisteme adaptasyonu için ek eğitimler aldığını ve sürecin içinde aktif olarak yer aldıklarını dile getirdi.

Mimar Beyhan Gültaşlar da kendi hayat hikayesinden yola çıkarak yaptığı sunumunda, okul öncesi eğitimde Reggio Emilia yaklaşımından söz ederken, okul öncesi eğitimde ‘öğrenmenin görünür hale gelmesi’ kavramının önemine işaret etti. Reggio Emilia yaklaşımında “çocuğun mekandan/ materyalden öğrenmesi”nin önemi üzerinde duran Gültaşlar, çocuklara bilgi yüklemek yerine onların bilgiyi kendi deneyimlemeleriyle elde etmesinin önemi üzerinde durdu.

Usturlab Atölye’nin kurucularından Zeynep Handan Aydoğan da,  filozof William Durant’ın ‘bilim felsefeyle başlar, sanatla biter’  sözünden hareketle kurdukları atölyede zorunlu eğitimin tek tipleştirici ve kalıpçı yaklaşımına karşı çocuklarla bilimi ve doğayı keşfedecek etkinlikler yaptıklarını ifade etti. 2013 yılında Sümeyye Ceylan’la birlikte Usturlab’ı kurduklarını belirten Aydoğan, alternatif eğitim imkanlarının sınıfsallığına da işaret ederek etkinliklerini daha çok çocuğa ulaştırabilmek için belediyelerle çalışmalar yürüttüklerini de ifade etti. Eğitimin çocukların aslında olması gereken şey olmalarına izin vermediğini savunan Aydoğan, “Belki elma ağacı olacak ama armut versin diye uğraşıyoruz. Çocuklarla tüm bu kalıpçı yaklaşımlara karşı beraber öğreneceğimiz ve nefes alabileceğimiz bir atölye oluşturmaya çalıştık. Çocuklarla her bilimsel konuyu felsefi bir sorgulama ile başlatıp deneysel, gözlemsel bir süreçten geçirip bir sanat faaliyeti ile bitiriyoruz. Mümkün olduğunda ceplerinde cevaplanmış sorular ve cevabını kendi arayacakları motivasyonla birlikte yeni sorular ile evlerine gitmelerini sağlamak niyetimiz” diye konuştu.

Panelin son konuşmacısı Efruze Esra Alptekin de kurucusu olduğu Oyun Çalışmaları girişimini anlattı. Kendi okul deneyiminden de örnekler veren Alptekin, çocukların pasif rolde olduğu bir eğitim sisteminden öte içinde yer alacağı, sorgulayabileceği ve kendini olduğu gibi var edeceği bir anlayışla bu girişimi başlattığını ifade etti.

The post Zorunlu eğitime karşı ‘nefes’ girişimleri appeared first on Sivil Sayfalar.