2021’in Umut Yeşerten Çevre Haberleri 

Türkiye’den Yeni İklim Taahhütleri

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 26. Taraflar Toplantısı 2020 yılında küresel salgın sebebiyle yapılmamış ve 2021 yılına ertelenmişti. Toplantı öncesi Eylül ayında gerçekleşen 76. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Türkiye Paris Anlaşması’nı onaylayacağını bildirmiş ve 2053 yılında karbon nötr olma taahhüdü vermişti. İklim değişikliğinden en fazla etkilenecek coğrafyalardan biri olan Türkiye, Ekim ayında Paris Anlaşması’nı onaylayarak karbonsuzlaşma hedeflerinde önemli bir adım atmış oldu. Türkiye, 2030 yılına kadar ormansızlaşma ve arazi bozulumunu durdurmayı ve tersine çevirmeyi taahhüt ettiği “Orman ve Arazi Kullanımı Bildirgesi”ni ve kömürün kademeli azaltımını kabul eden “Glasgow İklim Paktı”nı COP26’da imzaladı. Tüm bu gelişmelerle Türkiye, gerçekçi bir hedefle sorumluluk alarak iklim değişikliğini durdurma çabalarına önemli bir katkıda bulunmuş oldu.

Taş ocağı ve termik santrallere karşı nöbet

Muğla’nın Milas ilçesindeki İkizköy Mahallesi sınırları içindeki Akbelen Ormanı’nda, Yeniköy-Kemerköy Termik Santrali’nde kullanılmak üzere linyit madeni işletmesi için olur kararına karşı açılan davada hukuki süreçler devam ederken ağaç kesimleri gerçekleştirildi. Orman yangınlarıyla mücadele eden Muğla’da bir ağaç daha kaybetmek istemeyen yaşam savunucuları ise hukuki süreçler tamamlanmadan gerçekleştirilen kesimlere karşı bölgede nöbet tutmaya başladı. Muğla 1. ve 3. İdare Mahkemelerine açılan davalarda iki mahkeme de yürütmeyi durdurma kararı verdi. Devam eden yargı süreçlerine istinaden 7 Eylül’de gerçekleştirilen ve yöre halkının tepkisi nedeniyle iptal edilen bilirkişi keşfi, Muğla 1. İdare Mahkemesi’nin 7 Aralık 2021 tarihli kararıyla tekrarlandı.

Rize’nin İkizköy’e bağlı İşkencedere Vadisi’nde yapılması planlanan taş ocağı projesine karşı ise yaşam alanlarını savunan köylüler nöbet tutmaya başladı. Doğal varlıklar üzerinde büyük bir tahribata sebep olacak proje aynı zamanda bölge için ekonomik gelir kalemi olan organik çay ve bal üretimini de olumsuz etkileyecek. Rize İdare Mahkemesi’nin kararı sonucu gerçekleştirilen bilirkişi keşfi raporunda, projenin usulsüz olduğu ve taş ocağının yapılmasının uygun olmadığı belirtildi.

Ağı Dağı Altın ve Gümüş Madeni Kapasite Artışı ve Zenginleştirme Projesi ÇED Olumlu Kararı Geçerliliğini Yitirdi

Çanakkale’nin ve Kaz Dağları’nın önemli tarım alanlarını, su varlıklarını ve canlı tür çeşitliliğini tehdit eden “Ağı Dağı Altın ve Gümüş Madeni Kapasite Artışı ve Zenginleştirme Projesi”ne karşı TEMA Vakfı’nın, ÇED Yönetmeliği’nin 14-(4) “ÇED Olumlu kararı verilen proje için yedi (7) yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda ÇED Olumlu kararı geçersiz sayılır” maddesine istinaden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yaptığı ÇED iptal başvurusu kabul edildi.  Kaz Dağları başta olmak üzere Çanakkale’de yaşam zaman kazandı.

Fatsa Altın Madeni’ne Yürütmeyi Durdurma Kararı Verildi

Ordu’nun Fatsa’ya bağlı Bahçeler Köyü’nde işletilmekte olan liçli altın madenine karşı Fatsa Doğa ve Çevre Derneği’nin açmış olduğu ruhsat iptali davasına, Samsun Bölge İdare Mahkemesi, telafisi imkansız zararlara neden olabileceği belirtilerek yürütmeyi durdurma kararı verdi. Maden projesinin Şubat 2013 – Eylül 2016 tarihleri arasında devam edeceği, Eylül 2018’de ise maden sahasının rehabilite edilerek kapatılacağı taahhüt edilmesine rağmen, proje genişletilerek faaliyetlerine devam edilmek isteniyordu. İşletmenin faaliyetlerine devam etmesi, yörenin doğasına, tarımsal üretimine ve insan sağlığına yönelik ciddi riskler barındırıyordu.

Validebağ Korusu’ndan Güzel Haber

Validebağ Korusu’nda yapılması planlanan Rehabilitasyon ve Düzenleme Projesi ihalesi, İstanbul 11. İdare Mahkemesi tarafından hukuka uyarlık bulunmaması sebebiyle iptal edildi. 160 yıllık bir tarihe sahip olan ve 1999 yılında I. Derece Doğal Sit Alanı ilan edilen Validebağ Korusu; önemli bir ekolojik alan olarak 130 kuş, 31 kelebek ve 200 otsu bitki türüne ev sahipliği yapıyor.

Çevre Düzeni Planlarından Sevindirici Haberler

2009 yılında yürürlüğe giren ve Tekirdağ, Kırklareli, Edirne illerini kapsayan 1/100.000 ölçekli Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası Revizyon Çevre Düzeni Planında bölgede kömürden enerji üretilmesi engellenmişti. Ancak 2013 yılından bu yana yapılan plan değişiklikleriyle, bölgede kömürlü termik santral yapılmasının önü açıldı ve Marmara Ereğlisi, Malkara, Çerkezköy ve Vize’de kömürlü termik santral alanları planlandı. Bu plan değişikliklerine karşı TEMA Vakfı tarafından açılan davaların ilk ikisinde, Marmara Ereğlisi’nde enerji üretim alanı ve tüm Trakya’yı kapsayacak şekilde kömürlü termik santral yapımının önünü açan plan notu iptal edildi. Devam eden davalarda ise 2016 ve 2017 Çevre Düzeni Plan değişiklikleri ile Vize ve Çerkezköy’de planlanan enerji üretim alanları için iptal kararları verildi.

Diğer taraftan, 2009 yılından bu yana Gökçe Barajı ve su toplama havzası ile ilgili hukuki çalışmalar yürüten TEMA Vakfı, Gökçe Barajı Havzası için tehdit oluşturacak ve yapılaşmanın artmasına neden olacak 1/50.000 ölçekli Termal Turizm Merkezi Çevre Düzeni Planı’na karşı itirazlarını yargıya taşıdı. Yalovalıların su hakkını korumak için yargıya taşınan plan için yapılan itirazlar haklı görüldü ve planın Gökçe Barajı Havzası’ndaki suyun miktarı ve kalitesini etkileyecek olan bölümleri iptal edildi. Buna göre; havzanın kısa ve orta mesafeli koruma alanlarında yapılaşmanın artmasına neden olan kararlar ile orman alanlarında turizm bölgesi yapılmasına yönelik kararlar iptal edilmiş oldu.

2021’in Olumsuz Çevre Haberleri

Yüzleşmemiz Gereken Afet: Müsilaj

Marmara Denizi başta olmak üzere Batı Karadeniz ve Kuzey Ege’de Mayıs ayı itibarıyla yoğun bir şekilde deniz salyası (müsilaj) kirliliği yaşandı. Gerekli arıtmalar yapılmadan deşarj edilen evsel/endüstriyel atık sular, derin deniz deşarjları ve yıllardır Marmara Denizi’nin kontrolsüz bir şekilde kirletilmesinin sonucu olan bu kirlilik, birçok canlının da ölümüne sebep oldu.

Marmara Belediyeler Birliği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ortaklığında 6 Haziran tarihinde gerçekleştirilen “Marmara Denizi Koruma Eylem Planı Koordinasyon Toplantısı” sonucunda 22 maddelik eylem planı oluşturuldu. Bu Eylem Planı’na göre; Marmara Denizi’nin tamamını koruma alanı olarak belirleme çalışmaları 2021 yıl sonuna kadar tamamlanacak.

Orman Yangınları Şiddetini Artırdı

2021 yılı yaz aylarında yaşanan ve afet boyutuna dönüşen orman yangınları Türkiye gündeminin temel konularından birini oluşturdu. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre son 50 yılın en sıcak ikinci ayı olan Temmuz 2021’de Antalya Manavgat’ta 4 ayrı yerde başlayan yangın, Ağustos ayının ilk yarısına kadar devam ederek, 54 ilde 299 noktaya yayıldı. Türkiye tarihinin en büyük orman yangını felaketlerini oluşturan yangınlarda resmi verilere göre 133 bin hektar orman, 26 bin hektar tarım alanı yandı. 9 kişi ve milyonlarca canlı hayatını kaybetti. Türkiye doğası ve yangın bölgelerindeki yaşam ağır yara aldı.

İklim Krizinin Sonucu Olarak Yaşanan Aşırı Kuraklık ve Sel Felaketleri Ekosistemi Olumsuz Etkiledi

2021 yılında iklim krizi kendini şiddetli kuraklık, ani ve şiddetli hava olaylarıyla gösterdi. Türkiye de bu yılı sel ve kuraklığın tehdidi altında geçirdi.

Aşırı kuraklıklar birçok gölü ve çevresindeki ekosistemi olumsuz etkiledi. Kuraklık ve vahşi sulama nedeniyle kuruyan Tuz Gölü’nde binlerce flamingo yavrusu hayatını kaybetti. Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nün bazı bölgelerinde 1.5-2 kilometrelik çekilmeler meydana geldi. Sodyum kaynağı olarak büyük bir potansiyele sahip olan Acıgöl’de ortalama su seviyesi 1 metrenin altına düştü. Dünyanın nazar boncuğu olarak bilinen Meke Gölü ise tamamen kurudu.

Diğer yandan Batı Karadeniz’de aşırı yağışlar sonucu meydana gelen sel felaketinde ise 80’den fazla kişi hayatını kaybetti. Sel felaketlerinde en büyük yıkım Kastamonu’nun Bozkurt ilçesinde yaşandı. Ormansızlaşma, dere yatağına yapılaşma ve iklim değişikliğinin bir sonucu olarak gerçekleşen şiddetli aşırı yağışlar, şehrin merkezinden geçen Ezine Çayı’nın taşmasına sebep oldu. Kastamonu, Bartın ve Sinop illeri yaşanan felaket sonrası “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi” ilan edildi.

Atık Barajı Kazaları Yaşam Alanlarını Yok Etti

IV. Grup madencilik faaliyetleri sonucunda son iki yılda altı büyük kaza yaşandı, her bir kaza bulunduğu bölgenin suyuna, toprağına, canlı ve cansız varlıklarına geri döndürülmez zararlar verdi. Aşırı yağışlar sebebiyle Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde faaliyet gösteren demir madeninin atık barajı çökerken, ağır metal içerikli atıklar bölgenin en önemli su kaynağı olan Madra Barajı’nı besleyen derelere karıştı. Bir diğer felaket ise Giresun’da gerçekleşti. Şebinkarahisar’ın Yedikardeş Köyü yakınında çalışma yürüten kurşun-çinko-bakır madeninin atık barajının çökmesi sonucu binlerce ton zehirli atık çevreye saçıldı. Yaşanan kaza sonucu ağır metal içerikli atık sular Kılıçkaya Barajı’na ulaşarak Kelkit Irmağı üzerindeki yaşam alanları için çok büyük çevresel riskler oluşturdu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ilgili şirkete 12 Milyon TL ceza keserek bundan sonraki tüm faaliyetlerden men edildiğini açıkladı.

Türkiye’de 15 Kentin Yüzölçümünün %62’si Madenlere Ruhsatlı  

TEMA Vakfı 15 ilde (Çanakkale, Balıkesir, Tekirdağ, Kırklareli, Karaman, Muğla, Afyonkarahisar, Eskişehir, Zonguldak, Bartın, Kahramanmaraş, Tunceli, Erzincan, Ordu ve Tokat) IV. Grup maden ruhsatlarının dağılışlarını ve arazi nitelikleri ile ilişkisini ortaya koyan haritalama çalışmaları gerçekleştirdi. Çalışmanın sonuçlarına göre 15 kentte ortalama ruhsatlık alan oranı %62 olarak tespit edildi. Ruhsatların en yoğun olduğu bölgelerin başında %79 ile Kaz Dağları geliyor. Çanakkale ve Balıkesir’in sınırları içinde yer alan bölgede toplam 1.634 maden ruhsatı düzenlenmiş durumda. Artvin, Eskişehir, Zonguldak-Bartın ve Ordu ise ruhsatlılık oranının %70’in üstünde olduğu kentler olarak dikkat çekiyor. Ormanların ortalama %58’i, tarım alanlarının %60’ı madenlere ruhsatlanmış durumda.

The post 2021 Yılının Öne Çıkan Çevre Olayları appeared first on Sivil Sayfalar.

Kadıköy Belediyesi’nin afetlerle ilgili çalışmalarını içeren Afet Koordinasyon Merkezi web sitesinde proje ve eğitim duyuruları ile yürütülen faaliyetler yer alıyor. 2002 yılında Mahalle Afet Gönüllüleri Programı ile ilçede afete ilişkin çalışmalara başlanmasından bu yana hayata geçirilen pek çok proje hala sürdürülüyor.

Bir Afet Masalı Müzikali okul öncesi hazırlık ve ilkokul 1. 2. 3. 4. sınıf öğrencilerini afetler hakkında bilinçlendirmek ve afetlerde davranış şekilleri geliştirmelerine katkı sağlamak amacı ile hazırlandı. Müzikalde rol alan oyuncuların tamamı Kadıköy Belediyesi Kentsel Arama Kurtarma Takımı üyeleri.

Kadıköy Belediyesi Afet Yönetim Projesi, Kadıköy halkını afetlere karşı korumayı, ilçenin altyapı ve üstyapısını afetlere karşı dayanıklı hale getirerek, güvenli kent yaşamını yaratmayı hedefliyor. İstanbul Valiliği ve Kadıköy Kaymakamlığı’nca oluşturulan İl-İlçe Acil Yardım Planı’na uygun bir örgütlenme modelini Kadıköy Belediyesi’nde uygulamaya koymak için “Kadıköy İlçesi Afet ve Acil Durum Planı” hazırlandı.

Kadıköy’de verilen pek çok eğitim programının yanı sıra, yeni hayata geçirilen Kadıköy Afet Gönüllüsü projesi ise Kadıköy’ün 21 mahallesinde afet gönüllüleri ekipleri kurmayı hedefliyor.

Türkiye’nin İlk ve Tek Uygulamalı Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı

Kadıköy Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı özelinde İstanbul’un bir ilçe belediyesinde afetlere hazırlık konusunda Türkiye’nin ilk ve tek afet temalı parkında yürütülen faaliyetleri, Kadıköy’de depreme hazırlık konusunda hayata geçirilen projeleri, afet çalışmaları konusunda 20 yıla yakın deneyim sahibi olan Kadıköy Belediyesi Kentsel Arama Kurtarma Takımı ve Afet Yönetim Bürosu’nun sorumlusu Hakan Özdemir ile konuştuk.

Kadıköy’ün deprem hazırlıklarını ve Afet Eğitim Parkı’nın uygulamalı eğitimlerinin bireysel farkındalığı artırmadaki önemine dikkat çeken Özdemir, Kadıköy Belediyesi’nde 18 yıldır çalışıyor ve bunun 15 yılında afet ile ilgili çalışmalarda geçti. Jeoloji mühendisi olan Özdemir, Kadıköy’deki tüm afet çalışmalarında ekibi ile birlikte aktif olarak yer alıyor.

Kadıköy Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı’nın özellikleri neler?

Burası Türkiye’nin ilk ve tek afet temalı parkı. Burada deprem simülatörü, depreme deneyim odası, 5 boyutlu sinema ve portatif yangın söndürme cihazımız var. Pandemi öncesi, bu parkta 7’den 70’e herkese afetlere karşı uygulamalı eğitim veriyor ve deneyimletiyorduk. Kadıköy Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı’nda 2019-2020 eğitim yılında 11 bin kişiye eğitim verdik. Amacımız doğayı bozmadan insanlara afetleri anlatmak. Burada sadece teknolojik ekipmanlar ile eğitim vermiyoruz. Farklı eğitim modellerimiz de var. Edindiğimiz tecrübe ışığında, bugüne kadar power- point ve video sunumları ile verilen eğitimlerin yerine biz artık şunu deneyimledik; oynayarak, eğlenerek öğrenmek çok daha etkili.

“Eşini bul” oyununu tahtaya taşıdık, afeti şiirlerle anlatıyoruz.  “Afet İçin 24 Saat Kamptayız” eğitimimiz var. Bunu pandemi nedeniyle henüz hayata geçiremedik. Pandemi sonrası bu eğitimi Cumartesi 15.00 ve Pazar 15.00 arasında 24 saati bu parkta geçirecek şekilde, katılımcıların 1 gece burada kalacağı, herkesin afet çantasındaki ürünlerle vakit geçireceği dolu dolu bir eğitim kurguladık.

Biz burada şunu amaçlıyoruz: verdiğimiz her eğitimle muhakkak bir kazanım elde etmek istiyoruz. Buraya gelen bireyler bir deneyimle çıksın istiyoruz.

Kadıköy Belediyesi’nin depreme ve afetlere hazırlıkta diğer belediyelerden farkı nedir? Mahalle örgütlenmeleri yapıyor musunuz?

Mahalle örgütlenme projeleri diğer belediyelerde de var. Biz daha detaylı yapıyoruz. Risk haritaları ve kapasite analizleri hazırlıyoruz. Erenköy’de yaptığımız proje, İstanbul Valiliği tarafından örnek proje olarak gösterildi, eğitimlerde anlatıldı. Kadıköy’ün ayrıcalığı öncü ve model olmak. Bulunduğumuz alana, Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı’na Türkiye’de benzer yerler var ama diğer yapılar genelde betonarme. Bizim farkımız bu parktaki kullanılan mobilyalar afet temalı ve fonksiyonel.

Yenilenebilir enerjiye önem veriyoruz. Ağaçların hepsini isimlerini soylarını yazdık, bunları anlatıyoruz. Burada esasında biz bir bilinç yaymamaya çalışıyoruz. Sadece deprem değil bizim hedefimiz; iklim ve çevre bilincini de yaygınlaştırmayı amaçlıyoruz. Personel olarak burada atıkların yarıştırarak hepsini komposto dönüştürüp atıyoruz. Amacımız hem çevreye bir şey katmak hem de buraya gelen çocuklara ve yetişkineler bir şey öğretmek. Amacımız hayatı insanlara öğretmek, doğaya temas etmek. Bunun için de çocukları temel aldık. Çok iyi bir nesil yetiştirdiğimizi düşünüyorum.

Burada esasında biz bir bilinç yaymaya çalışıyoruz. Sadece deprem değil bizim hedefimiz; iklim ve çevre bilincini de yaygınlaştırmayı amaçlıyoruz.

Eğitimleri kimlere veriyorsunuz?

Yoğun bir eğitim programımız var. Haftada 16 farklı eğitim veriyoruz. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kanalıyla gerek öğretmenlere çalışanlara ve velilere veriyoruz. Muhtarlıklar paydaş olarak kendi mahallesinin katılımcılarını ayarlıyor. Hafta içi çarşamba günü diğer kamu kurumlarındaki personele veriyoruz. Müdürlük olarak web sayfamızdan sürekli eğitim duyurusuna çıktığımız için, haftada 2 gün cumartesi ve Pazar online başvuruları birleştirdi. 16’ya yakın eğitim programı oldu.

“Eğitimlere Halkımız Gerekli İlgiyi Göstermiyor”

Kadıköy Belediyesi afetler konusunda akreditasyona sahip mi?   

Akreditasyon ve uluslararası sınıflandırma INSARAG (Uluslararası Arama ve Kurtarma Dayanışma Grubu) tarafından yapılıyor. Türkiye’de akredite olan kurumlar İstanbul AFAD ağır sınıfta, AKUT orta sınıfta akredite oldu. Geçen yılın temmuz ayında çıkan yönetmelik aslında STK’ların akredite olması için çıkmıştı. İzmir depremi sonrası organizasyon sorunu yaşanınca, sanırım kamu kurumları da buna dahil edildi. Kamuda belediyeler de akredite olmak için hazırlık yapıyorlar. Biz de Kadıköy Belediyesi olarak akreditasyona hazırlanıyoruz. Genelde kurumların çoğu orta seviyede akredite olacak çünkü INSARAG standartları yüksek. Orta seviye arama kurtarmayı alırsak, AKUT, İHH ve ANDA gibi, biz de ulusal ve uluslararası tüm görevlerde AFAD koordinasyonunda çalışabileceğiz.

Kadıköylülerin afet ve depreme ilişkin eğitimlere ilgisi ve farkındalığı ne düzeyde?

Afet konusu insanların korktuğu bir konu, özelikle depremden yüzünden. Türkiye’de bu konu katılımcılık ve birey anlamında biraz geride kalıyor. Halkımız da gerek eğitimi ve gerek diğer konularda gerekli ilgiyi göstermiyor. İnsanlara ulaşmak için çok gayret ediyoruz, yeter ki onlar istesinler.

İnsani gelişmede ve kültürde de önde olmasına rağmen Kadıköy halkının afet konusunda ilerde olduğunu düşünmüyorum; diğer ilçelerden farklı bir davranış modeli yok. Bazı yerlerde bazı mahallerde ilgi öne çıkıyor ancak bu doğru bireyi yakaladığınızda mümkün olabiliyor; o zaman mahalleyi örgütleyebiliyorsunuz.  Ama o birey ayrılınca, örgütlenme de yarım kalıyor. Bu nedenle biz yeni başlattığımız Kadıköy Afet Gönüllüsü eğitimlerinde bireye değil ekiplere önem veriyoruz. Kadıköy halkının da artık bu işin önemini anlayıp taşın altına eline koyması gerekiyor.

“İstanbul’un Yönetilebilir Riski Yok!”

Kadıköy depreme hazır mı?

Bu konuya makro ölçekte bakmak lazım. Önce “İstanbul depreme ne kadar hazır?” diye düşünmek lazım. Önce il planları yapılıyor; il planlarını İl Afet Müdürlüğü yapıyor. İlçe planlarına daha yeni yeni başlandı. Belli hizmet grupları var, buralarda çalışan kurumların afeti yönetmesi bekleniyor.

Ben şu gerçeği biliyorum: şu anda İstanbul’un yönetilebilir riski yok. Bu yapı stoku ile depreme yakalanırsak, nasıl bir plan yaparsak yapalım böyle bir yıkımı yönetecek gücümüz yok. Bu yüzden risk azaltamaya çok önem veriyoruz, eğitimler veriyoruz.

Kendi adıma kentsel dönüşüm projelerinin doğru uygulandığında doğru bir olduğunu düşünüyorum. Bu yapı stokunu gerçekten yenilememiz lazım. Bunu İBB ve Kadıköy belediyesi de her yerde deklare ediyor. Yapı stokunun güçlendirilmesi gerekiyor. Binalar hasar görebilir yeter ki her deprem sonrası gördüğümüz hamburger şekline dönüşen binalar gibi yıkımlar olmasın.

Bu yapı stoku ile depreme yakalanırsak, nasıl bir plan yaparsak yapalım böyle bir yıkımı yönetecek gücümüz yok. Bu yapı stokunu gerçekten yenilememiz lazım.

Özetle, İstanbul’un da önlenebilir riski yok. Kadıköy özelinde ise biz de risk haritaları hazırlıyoruz. Geçen yıl tsunami, deprem, sel, taşkın gibi birkaç parametreyi birleştirerek rapor hazırladık. Kadıköy’de riskli yerler var.  Ama biz kanun ve yönetmelikler ne kadar izin verirse o kadar hareket edebiliyoruz. Biraz daha ilçe belediyelerinin elinin rahatlatılması gerekiyor. İçle belediyelerine yetki ya da yönlendirmeli yetki verilmeli çünkü bir ilçenin sıkıntısını en iyi ilçe belediyesi bilir. Ne kaymakamlık ne valilik, başka bir kurum bilmez. Bu işlerin ilçe belediyeleri üzerinden yürümesi gerekiyor.

Kadıköy’de toplanma alanı sayısı yeterli mi?

Kadıköy’de eski ilçe ve yerleşim açısından yoğun. Belediye olarak 6 ay önce 108 toplanma alanına dağıttık.  Valiliğin il ölçeğinde planlamaları var; valilik bünyesinde Tahliye ve Yerleştirme Hizmet Kurumu’nun yönlendirmesiyle bu sayı 153’e çıktı. Ama bunu henüz düzenleyemedik.

Kişisel olarak, bir afetzedenin en son dert etmesi için toplanma alanı olmalı. Önce afete hazırlık için “biz ne yaptık?” onu sormak lazım. Evimizdeki eşyaları sabitledik mi? Afet çantamız hazır mı? Afet sonrası ilk 72 saat ne yapacağız? Afet çantamız olmazsa ne yapacağız? Bunları düşünmemiz gerekiyor.

Bu arada toplanma alanı yanlış biliyoruz. Toplanma alanları, çadır kurup vakit geçirilecek yerler değil. Toplanma alanı insanların ilk 72 saatini geçirecekleri yerler ama İstanbul özelinde bu sürenin en az 5 gün olması gerekiyor. Toplanma alanı vatandaşların hak sahipliğini öğrendiği, hasar durumunu bildirdiği, muhtarına ulaştığı ve duyuru yapılan alanlar.

“Riski Yönetin, Afetlere Hazır Olun”  

Kadıköy’de STK’larla afet ve depremle mücadele konusunda iş birliği yapıyor musunuz?

2019 yılında Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı’nı açarken Kadıköy’de faaliyet gösteren ya da bir şekilde faaliyet yürüten 12 STK ile Kadıköy Afet Platformu’nu kurduk. Bir eğitim planlaması ile çalışma protokolü yaptık. İlçemizde afet ile ilgili çalışan STK’larla iletişim kurmaya çalışıyoruz. Hayata Destek Derneği, Birleşik Arama Kurtarma Derneği, Denizde Arama Kurtarma Derneği Marmara Üniversitesi Sivil Savunma Kulübü Platform’a katılanlardan bazıları. Türkiye’nin gündemi çabuk değişiyor reflekslerimiz çabuk değişiyor. Pandemi de bu konuda çalışmalarımızı kısıtladı.

Kadıköylülere sesleniyorum: lütfen mahallenizdeki örgütlenmeler sahip çıkın çünkü tüm bu projeler sizin iyiliğiniz için!

Kadıköylülere ve İstanbullulara mesajınız var mı?

Kadıköy ve diğer ilçelerde vatandaşlara şu mesajım vermek istiyorum: öncelikle bildiğiniz şeyden korkmazsınız; öğrenerek korkamamanız lazım. İkincisi korku bizi kurtarmıyor, bizi bilgi kurtarıyor. Bu nedenle, Kadıköy’de ya da farklı kurumların düzenlediği eğitimleri muhakkak takip edin. Afet çantanız hazır olsun; bir aile afet planınız olsun. Riski yönetin çünkü afet olduktan sonra kriz yönetimini yapamayacaksınız. Bir şeyi önceden planlamıyorsak o olay başımıza geldikten sonra ancak dövünürüz. Dövünmemek için afetlere karşı hazır olalım.

Web sitemizden çalışmalarımızı takip etmeleri, katılımcı olmaları gerekiyor. Kadıköy Afet Gönüllüsü projemiz var, buna katılmaları ve destek olmaları lazım. Kadıköylülere sesleniyorum: lütfen mahallenizdeki örgütlenmeler sahip çıkın çünkü tüm bu projeler sizin iyiliğiniz için!

The post “İstanbul’un Deprem Riski Yönetilemez: Afetlere Hazır Olun, Riski Azaltın!” appeared first on Sivil Sayfalar.

2021 Yılı Türkiye İçin Afetlere Hazırlık Yılı

Deprem Bilimci ve Afet Yönetimi Uzmanı Doç. Dr. Bülent Özmen, afete hazırlık konusunda eğitimin öneminin altını çizerek, afetlere dirençli bir toplum oluşturmanın ilk ve en önemli adımlarından birinin eğitim olduğunu hatırlatıyor. Özmen’e göre, eğitimlerde Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Acil Durum ve Afet Yönetimi ön lisans programının afet yönetimine dair ders kitapları ve eğitim materyallerinden yararlanılabilir.

AFAD

Türkiye’de merkezi düzeyde afet yönetimi konusunda yetkili olan kurumların başında AFAD geliyor. AFAD, 2021 yılı Afet Eğitim Yılı kapsamında 15 Şubat 2021 tarihi itibariyle yaklaşık 150 bin kişiye afet eğitimi verdi. AFAD’ın web sitesinde Afetlere Hazırlık Projeleri adı altında yer alan içeriklerin başlıkları şunlar:

• Afetlere Hazırlık Yılı
• AFAD Gönüllülük Projesi
• AFAD Akreditasyon Sistemi
• Türkiye Afet Risklerinin Azaltılması Platformu
• ARAS (Afet Risk Azaltma Sistemi)
• Tatbikatlar

1- Afetlere Hazırlık Yılı

AFAD, “Afetlere dirençli bir Türkiye için toplumda önlem alma kültürünü önceleyen zihinsel dönüşümü gerçekleştirmek için” önemli bir adım attı. Afetlere Hazırlık Yılı’nda vatandaşların afetlerde güvende kalması için afet öncesi, esnası ve sonrası doğru bilgileri öğrenebilmesine olanak tanıyan içerikler hazırladı. Bu içeriklere hazirol.gov.tr sitesinden ulaşabilirsiniz.

AFAD, herkesi afet ve acil durumların meydana getireceği maddi ve manevi zararı en aza indirmek ve toplumu daha dirençli hale getirmek için AFAD gönüllüsü olmaya davet ediyor.

2- Afet Gönüllük Projesi

AFAD tarafından hazırlanan  Gönüllülük Projesi afet öncesi, esnası ve sonrası faaliyetlerde gönüllü olmak isteyen vatandaşlara, görev alanlarında eğitimler veriyor ve gönüllülük sistemi içerisindeki performanslarını takip ediyor. AFAD, herkesi afet ve acil durumların meydana getireceği maddi ve manevi zararı en aza indirmek ve toplumu daha dirençli hale getirmek için AFAD gönüllüsü olmaya davet ediyor.

Herkese açık olan uzaktan eğitimler ve sonrasında yüz yüze eğitimler ile devam edecek olan Gönüllülük Projesi, gönüllülerin katılımını ve bilgilendirilmesini kapsayan bir sistem olarak kurgulandı. AFAD Gönüllülük Sistemi’ne başvurular e-devlet üzerinden alınıyor. Başvuru yapan kişiler SMS ve e-mail yoluyla portala yönlendiriliyor.

3- AFAD Akreditasyon Sistemi

Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Sistemi içerisinde faaliyet göstermek isteyen STK’lara, özel sektör kuruluşlarına ve gönüllü bireylere uygunluk belgesi verilmesi, kamu uyumunun sağlanması ve AFAD koordinasyonunda faaliyet gösterebilmeleri amacıyla AFAD Akreditasyon Sistemi oluşturuldu. AFAD Akreditasyon Sistemi sayesinde tüm kurumlar arasında ortak standartlar getirerek afet ve acil durumlara ilişkin faaliyetlerde katılım, iş birliği, koordinasyon, etkililik ve verimliliği artırmak hedefleniyor.

Akredite olan kurumlar bu sayede;

• Türkiye Afet Müdahale Planı sistemi içerisinde yer alabiliyor.
• Görev, tatbikat, eğitim vb. faaliyetlere katılım konusunda avantaj sağlıyor.

AFAD Akreditasyon Sistemi şu konularda akreditasyon sağlıyor:

• Arama ve Kurtarma
• Afet ve Acil Durum Eğitimleri
• Sağlık, Halk Sağlığı
• Acil Durum Haberleşmesi
• Kamp Koordinasyonu ve Barınma Alanları Yönetimi
• Ulaştırma
• Beslenme ve Gıda Güvenliği
• Psikososyal Destek
• Enerji
• Güvenlik ve Trafik
• Teknik Destek

4- Türkiye Afet Risklerinin Azaltılması Platformu

Afet Risklerinin Azaltılması Platformları, Hyogo Çerçeve Eylem Planı’nda kurulması önerilen ve afet risklerinin azaltılması amaçlanan Sendai Çerçeve Belgesi’nde de vurgulanan önemli bir oluşum.

Türkiye Afet Risklerinin Azaltılması Platformu, afet ve acil durumlara ilişkin olarak ülke düzeyinde;

• Tehlikelerin önlenmesini,
• Toplumun afetlere duyarlılığının artırılmasını,
• Risk azaltma çalışmalarının sürekliliğinin sağlanmasını,
• Risk azaltmanın her düzeyde plan, politika ve programlara entegrasyonunu sağlamayı hedefliyor.
• Ayrıca platform çok paydaşlı yapısıyla toplumun tüm kesimlerinin görüş ve önerilerini dikkate alıyor.

ARAS, sistemi üzerinden istenilen konumdaki afet verileri güncel olarak alınabiliyor.

5- Afet Risk Azaltma Sistemi (ARAS)

AFAD, afet duyarlılık ve tehlike haritalarının daha kolay ve hızlı bir şekilde, doğruya en yakın olarak hazırlamak ve paylaşmak amacıyla web tabanlı Afet Risk Azaltma Sistemi’ni (ARAS) kurdu.

ARAS, afete duyarlı mekânsal planlama ve yapılaşma sağlıyor. Ayrıca, sistem, yerel ve ulusal ölçekli planlarda kullanılacak olan tehlike ve risk haritalarının ilgili kurum ve kuruluşlar ile paylaşılabiliyor. Sistem üzerinden istenilen konumdaki afet verileri güncel olarak alınabiliyor.

6- Tatbikatlar

AFAD, afet ve acil durum yönetiminde esneklik sağlanması, kendi kendine yetebilirliğin ölçülmesi, koordinasyon ve işbirliğinin güçlendirilmesi, plan ve prosedürlerin uygulanabilirliğinin görülmesi, öğrenme ve güncelleme amacıyla afet ve acil durum tatbikatları düzenliyor. Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında Bakanlık, Kurum-Kuruluş ve STK’ların katılımıyla il düzeyi, bölgesel düzey ve ulusal düzeyde tatbikatlar gerçekleştiriliyor. TAMP kapsamında gerçekleştirilen tatbikatlarda arama kurtarma, sağlık, beslenme, barınma, enerji, altyapı, psiko-sosyal destek gibi 26 hizmet grubunun faaliyetleri test ediliyor. Ayrıca illerde farkındalığı artırmak, intikal ve karar alma sürecinde refleksleri geliştirmek amacıyla habersiz tatbikatlar da gerçekleştiriliyor.

Yurttaşların oturduğu veya satın alacakları binaların ilgili deprem yönetmeliklerine göre yapılıp yapılmadığını sorgulamaları gerekiyor.

Türkiye’de En Büyük Afet Kaynağı: Depremler

Genel olarak Türkiye’de tüm afetlere dair içeriklerin yer aldığı “Afetlere Hazır Ol” web sitesinin deprem başlığı altında, deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrası alabilecek önlemler sıralanıyor. “Afete Dirençli Yapılaşmanın Önemi” adı altında, evler, kamu binaları, iş yerleri, açık alanlar gibi bir afet durumunda uğrayabileceğimiz zararı etkileyen en önemli faktörlerden birinin afete uygun yapılar olduğu hatırlatıyor. Buna göre, Türkiye’deki yapısal risklerin önemli bölümü, inşaatlarda standartlara ve yönetmeliklere uyulmamasından kaynaklanıyor. Olası afetler karşısında büyük can ve mal kayıplarının önlenmesi için, güvenliği yetersiz olan binaların güçlendirilmesi ya da yıkılıp yeniden inşa edilmesi gerekiyor.

“Afetlere Karşı Güvenli Bina Yapım Süreci” başlığı altında ise binaların afetlere karşı güvenli olması, inşaatın başlamasından binanın kullanıma açılmasına kadar geçen tüm aşamaları kapsadığı; İmar Kanunu, Yapı Denetim Kanunu ve Belediyelerce uygulanmakta olan İmar Yönetmelikleri’nin bu aşamaları belirlediği kaydediliyor. Bu kapsamda, yurttaşların oturduğu veya satın alacakları binaların ilgili deprem yönetmeliklerine göre yapılıp yapılmadığını sorgulamaları gerekiyor.

Afet ve Deprem Eğitimi Veren Yerel Yönetimler

AFAD’ın yanında, afet yönetimi ile ilgili yasa ve yönetmeliklerle görevli kılınan kurumlardan bir diğeri belediyeler. Türkiye’de yerel yönetimlerin çoğunda “Afet Yönetim Merkezi” benzeri çeşitli birimler ile afetlere hazırlık birimleri bulunuyor. Bu birimlerde, yerel halkın afet bilinci kazanması amacıyla bazı belediyeler gönüllülere zaman zaman eğitimler de veriyor. Türkiye Belediyeler Birliği ve AFAD arasında yapılan protokol kapsamında yerel yönetimlerde 800 bin belediye personeline afet eğitimi verilmesi planlanıyor.

Özellikle İstanbul’da başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi olmak üzere birçok ilçe belediyesi, kent halkına afet eğimi veriyor. Şişli Belediyesi’, Sultangazi Belediyesi, Beşiktaş Belediyesi’nin  yanı sıra, bu konuda en kapsamlı eğitimleri veren Kadıköy Belediyesi, temel afet bilinci eğitimi, depreme karşı yapısal bilinç eğitimi gibi çeşitli başlıklar altında eğitim faaliyetleri düzenliyor.

 Afet ve Deprem Eğitimi Veren STK’lar

AKUT

AKUT Arama Kurtarma Derneği, Türkiye’de arama kurtarma alanında en köklü ve en deneyimli sivil toplum kuruluşu. AKUT Eğitim ve Araştırma Enstitüsü, AKUT’un operasyonlardan edindiği bilgi ve tecrübeyi Risk Değerlendirme, Acil Durum Yönetimi, İş Sürekliliği, Güvenli Çalışma, Afet ve Deprem Bilinçlendirme hizmetlerine dönüştürüyor. Burada verilen eğitimler AKUT ve Birleşmiş Milletler Arama Kurtarma Danışma Grubu INSARAG (International Search and Rescue Advisory Group) onaylı sertifikalara sahip.

AKUT Başkanı Recep Şalcı, afetler konusunda AFAD gibi bu alanda uzman kurumlar yanında birçok STK’nın ya da yerel yönetimin eğitim verdiğini söylerken, eğitim içeriklerinin ve eğitimin veriliş şekillerinin bir denetiminin olmadığına işaret ediyor.  Türkiye’de deprem dahil tüm afetler konusunda eğitim verecek kişilerin uzman olması gerektiğini belirten Şalcı’ya göre, bazı eğitmenlerin sahayı iyi bildiğini bazılarının ise akademik-teorik bilgide iyi olduğunu ancak hem akademi hem sahayı iyi bilen kişilerden oluşan bir uzman havuzu oluşturması gerektiğini kaydediyor. Şalcı, bazı eğitim veren kişilerin eğitim adı altında, video izleten ve anılarını anlatan eğitmenler olduğunu, bu nedenle eğitim içeriklerinde bir standardın oluşturulması gerektiğini vurguluyor. AKUT’da bir gönüllünün arama kurtarmada sahaya çıkabilmesi için 2 yıl geçmesi gerektiğini belirten Şalcı, bazı STK’ların 2 ay gibi kısa bir eğitimle gönüllüleri sahaya sürdüklerini ve bunu doğru bulmadığını söylüyor.

İHH ve İHH Arama Kurtarma Birimi

İHH’nın ayrı bir arama kurtarma birimi bulunuyor ve Türkiye’de AKUT’un dışında İHH ve ANDA başlangıç düzeyinde akreditasyona sahip olan diğer iki STK arasında yer alıyor. İHH arama kurtarma faaliyetleri yanında çeşitli kentlerde temel afet bilinci eğitimi veriyor.

ANDA

2021 yılında İçişleri Bakanlığı tarafından ilan edilen “Afet Eğitim Yılı” çerçevesinde ANDA Kardeşe Vefa Derneği tarafından “Birey ve Aileler İçin Afet Bilinci ve İlk Yardım Eğitimi” verilecek. Bu kapsamda önceden belirlenen 7 ilde bulunan STK’ların gönüllü, çalışan veya üyelerine verilecek olan eğitimlerde, afet ve ilk yardım gerektiren durumlarda yapılması gerekenleri içeren kapsamlı bir içerik hazırlandı. Yine ANDA tarafından 2021 Afet Eğitim Yılı boyunca afet ile alakalı bilinmesi gereken içerikler, “afet sözlüğü” projesinde toplandı.

The post Depreme Dirençli Türkiye İçin İlk Adım Afet Eğitimi! appeared first on Sivil Sayfalar.