Türkiye 10 Yılda En Çok Puan Kaybeden Ülkeler Arasında

2021 yılı Yolsuzluk Algı Endeksi’nde Türkiye, 38 puanla 96. sırada yer alıyor. Bir sene öncesi ile kıyaslandığında Türkiye 2 puan kaybederek 10 sıra düşüş yaşadı. Küresel anlamda Pandora Belgelerinin etkisiyle genel anlamda bir puan kaybı olsa da Türkiye 2013 yılından itibaren 12 puan kaybederek 43 sıra düşüş yaşayarak bu trendi devam ettiriyor. Yolsuzluk Algı Endeksi 2021 sonuçlarına göre Türkiye, son 10 yıl içerisinde en çok puan kaybeden ülkeler arasında yer alıyor.

Yolsuzluk Algı Endeksi’nde en çok puan kaybeden ülkeler: Avustralya, Bosna Hersek, Botsvana, Kanada, Şili, Kıbrıs, Guatemala, Honduras, Macaristan, Lübnan, Liberya, Lüksemburg, Mali, Moğolistan, Nikaragua, Filipinler, Polonya, Saint Lucia, Güney Sudan, Suriye, Türkiye, ABD ve Venezuela oldu.

Türkiye, Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile karşılaştırıldığında, 27 üye ülkeden de düşük puan alarak Bulgaristan’ın ardından sonuncu sıraya yerleşti. 38 OECD ülkesi arasında 37. sırada yer alan Türkiye, G20 ülkeleri arasında ise sondan üçüncü sırada yer almaktadır. 2013 yılında Doğu Avrupa ve Orta Asya ülkeler grubunda lider konumda bulunan Türkiye, 2021 yılında yedinciliğe düşmüştür. Türkiye, küresel sıralamada ekonomik, sosyal ve politik istikrarsızlıkların yoğun olduğu, demokrasi ile tanışmamış birçok ülkenin gerisinde kalarak 180 ülke arasında 96. Sıraya yerleşti.

Yolsuzluk Algı Endeksi’nde, en iyi durumdaki ülkeler Danimarka (88), Yeni Zelanda’nın (88), Finlandiya’nın (88) ardından ikinci sırayı 85 puanla Norveç, İsveç, ve Singapur olarak sıralanıyor. Endeksin son sıralarında ise Suriye (13), Somali (13) ve Güney Sudan (11) yer alıyor.

2021 Yolsuzluk Algı Endeksi sonuçlarına göre, yolsuzluğun yaygınlaşmasını ve sıradanlaşmasını sağlayan cezasızlık uygulamaları sürüyor.

2021 Yolsuzluk Algı Endeksi sonuçlarında, temel demokratik ilkelerin, hukuk devletinin ve medya özgürlüğünün yolsuzlukla mücadelenin vazgeçilmez unsurları olduğu vurgusu öne çıkıyor. Sonuçlarda ayrıca öne çıkan diğer vurgu, yolsuzluğun yaygınlaşmasını ve sıradanlaşmasını sağlayan cezasızlık uygulamalarının sürdüğü yönünde.

“Büyük ölçekli yolsuzluk iddiaları yargıya taşınsa da pek çoğunun soruşturma aşamasında kalmasıyla yolsuzluk suçları için cezasızlık yaygınlaşıyor. Bütçe şeffaflığı ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin hesap verebilirlik konusunda temel ihlaller bulunuyor. Medya kuruluşlarına, gazetecilere, sivil topluma yönelik baskı ve yıldırma politikaları sürüyor.  Bunlara karşın yargı erki, bağımsızlığını korumalı ve yolsuzlukla mücadele gücünü yitirmemelidir. Geleceğimizi ipotek altına alan Kamu Özel İş birliği proje, ihale ve sözleşme süreçleri şeffaf ve açık bir biçimde yürütülmeli, bu projelerin kamu maliyesine oluşturduğu yük toplumla paylaşılmalıdır.”

2021 Yolsuzluk Algı Endeksi’nin detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.

The post ‘Türkiye Yolsuzluk Algı Endeksi’nde 2013’ten Bu Yana 43 Sıra Düştü’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Başvurular, 25 Ekim – 24 Kasım 2021 tarihleri arasında kabul edilecektir.

Ödül kategorileri;

• Medya
• Kurumsal
• Yurttaş/Sivil Girişim

Yönerge

Şeffaflık Ödülleri, yolsuzluğa karşı mücadeleye ilişkin çabaların desteklenmesi, şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirliği yerleştirmeye yönelik bireysel ya da kurumsal eylem veya girişimlerin teşvik edilmesi amacıyla veriliyor. Şeffaflık Ödülleri, Medya, Kurumsal ve Yurttaş/Sivil Girişim olmak üzere üç kategoride verilecek. Ödüllere Türkiye’de yerleşik olan ve resmi yahut profesyonel görevler üstlenen birey ve kurumlar dahil olmak üzere toplumun her kesiminden kişiler başvurabilir.

Ödülün finansal bir karşılığı olmayıp, yolsuzlukla mücadele ve şeffaflık için çalışan geniş bir insan ve kurum yelpazesinin yer alacağı ödül törenine katılım ve bir plaketten oluşuyor.

Şeffaflık Ödülleri’nin yaratacağı farkındalık, ülkenin sosyal, politik ve ekonomik gelişmesine büyük etkiler yaratabilir. Bu sebeple Jüri, ödülü kazanan kişi veya kurumları seçerken incelikli ve özenli bir değerlendirme gerçekleştirecek, katılım ve fırsat eşitliği haklarını gözetecek ve farklılığa saygı gösteren bir süreç yürütecek.

Jüri, başvuruların değerlendirilmesi sırasında, kamu, özel sektör ve sivil toplumdan ülke genelindeki yolsuzlukla mücadelede farkındalık yaratacak girişim ve çabalar ile şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik alanında örnek olacak uygulama ve çalışmalara ilişkin başvuruları göz önünde bulunduracak. Ödüller, ödül sahiplerinin örnek bir kişiliğe sahip olmalarının bir kanıtı niteliğinde değildir, sadece toplumda örnek olma niteliği taşıyan belirli bir eylem veya girişimi tanımak amacını taşıyor.

Başvuru Koşulları

Adayların aşağıdaki koşullara uyması bekleniyor:

• Adaylar, kendi çevrelerindeki yolsuzluk içeren olay ve durumlara önemli ölçüde etki eden eylem ve girişimlerde bulunmuş olmalı veya toplumsal düzeyde şeffaflık, dürüstlük, hesap verebilirlik ilkelerini yerleştiren eylem ve uygulamaları gerçekleştirmiş olmalı.
• Başvuruya konu eylem ve girişimler, ülke çapında ilgi çekebilecek ve özendirici nitelikte olmalı, iyi örnek teşkil edebilmeli.
• Başvuruya konu eylem ve girişimler, cesur, yaratıcı ve yenilikçi olmalı ve geniş çapta tanınmayı hak etmeli.

Aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi halinde Şeffaflık Ödülleri’ne adaylık kabul edilmeyecektir:

• Dürüstlüğü ve amaçları şaibeli olan kişi ve kurumların başvurması halinde tamamen Jüri’nin değerlendirmesine bağlı olarak bu başvurular dikkate alınmayabilir.
• Uluslararası Şeffaflık Derneği Yönetim Kurulu üyeleri, çalışanları ve Jüri üyeleri Şeffaflık Ödülleri için başvuramazlar.

Başvuru

Detaylara ve başvuru formuna buradan ulaşabilirsiniz.

The post Uluslararası Şeffaflık Derneği Şeffaflık Ödülleri Başvuruları Açıldı appeared first on Sivil Sayfalar.

Yolsuzlukla mücadele odaklı bu iyi yönetişim okulunda; etik, siyasetin finansmanı, araştırmacı gazetecilik, özel sektörde yolsuzlukla mücadele, uyum politikaları ve temel veri eğitimi konulu eğitim seminerlerine katılma imkânı bulabilirsiniz.

Ne zaman?

Program 31 Ağustos – 5 Eylül tarihleri arasında internet üzerinden gerçekleştirilecektir.

Nerede?

Eğitim programımızın gerçekleştirileceği online platform, ilerleyen günlerde katılımcılarla paylaşılacaktır.

Kimler başvurabilir?

Başvuru yapmak için lisans öğrencisi olmanız yeterli.

2020-2021 eğitim yılında mezun olmuş veya olacak lisans öğrencileri de başvuru yapabilir ancak program yüksek lisans ve doktora öğrencilerine açık değildir.

Nasıl başvurulur?

Buraya tıklayarak açılan bağlantıdaki formda istenen bilgileri doldurmanız yeterlidir.

Son Başvuru Tarihi

Son başvuru tarihi 19 Ağustos Perşembe 2020 (23:59) olarak belirlenmiştir.

Program Ücretli mi?

Şeffaflık Yaz Okulu için herhangi bir katılım ücreti alınmıyor.

Kontenjan

Programa 80 öğrenci kabul edilecek.

Sonuçların Açıklanması

Değerlendirme süreci olumlu sonuçlanan kişilerle e-posta yoluyla iletişime geçilecek.

Katılım Belgesi

Programa eksiksiz olarak katılan öğrencilere Şeffaflık Yaz Okulu katılım belgesi verilecek.

The post Dijital Şeffaflık Yaz Okulu Başvuruları Açıldı appeared first on Sivil Sayfalar.

Şeffaflık, Demokrasi ve Ekonomi Arasındaki İlişki    

Konuşmasında demokrasi ile ekonomi arasındaki ilişkiyi verilerle açıklayan Acemoğlu, Türkiye’de medyada “güçlü lider, muhalefet ile sivil toplumun bu güçlü liderlerin işine az karışması durumunda ekonominin o kadar başarılı” olacağı algısının öne çıktığını kaydetti. “Demokrasinin işleri zorlaştırdığı” şeklindeki yaklaşımın bilimsel veriler ile doğrulanmadığının altını çizen Acemoğlu, yaptığı araştırmaları referans vererek, 1960’lardan bu yana demokratik rejime geçen ülkelerin GSYİH değişimlerini ele alan bir analizi paylaştı. Buna göre,  demokratik rejime geçen bir ülke, diğer demokratik olmayan ülkelere kıyasla 5-10 sene sonra hızla büyümeye başlıyor. “Demokratik olmayan sistemler ise bir süre sonra ekonomik sürekliliği olmayan büyüme ile çöküyorlar. Bazen bu enkazla, demokrasiye geçen ülkeler de oluyor. İşte bu geçişin ardından, ilk 10 sene sonra yavaş yavaş demokratik kurumlar yerleşmeye başlayınca, ekonomik büyüme de başlıyor.”

James A. Robinson ile kaleme aldıkları Dar Koridor kitabının sunduğu çerçeve ile durumu açıklayan Acemoğlu, Dar Koridor’u 2 önemli unsur üzerinden açıkladı:

1-Devletle ile toplum arasında göreceli bir güç dengesi var. Bu, devlet ve toplum arasında hem rekabeti hem işbirliğini içeren bir denge.

2- Dar Koridor’daki oklar değişimin dinamiklerini gösteriyor; eğer devlet çok güçlü ise toplum güçlenemiyor. Çin’de son yıllarda bir orta sınıf oluşmasına rağmen basın özgürlüğü gibi kısıtlar toplumun güçlenmesini engelliyor.

Acemoğlu, bazı ülkelerde demokrasinin kurulamamasının devletin zayıflığından, başka ülkelerde ise devletin çok güçlü, toplumun ise zayıflığından kaynaklandığını belirterek, hem devletin hem toplumun kapasitesinin aynı anda aratabileceği bir denge sağlanmasının mümkün olduğunu belirtti.

Bu ödülün çok önemli olduğunu; ödülü alanların Türkiye’de sivil topluma ve demokrasiye katkılarının göründüğünden daha fazla olduğunu düşünüyorum.

“Türkiye’nin Sorunu, Toplumun Çok Zayıf, Devletin Çok Güçlü Olması”

Sunumunda paylaştığı bilimsel verilerden hareketle, Prof. Dr. Daron Acemoğlu şu tespitleri yaptı:

“Türkiye’nin sorunu, toplum çok zayıf olması, devletin toplum üzerindeki etkisinin çok yüksek olması. Bunu Türkiye’nin tarihsel sürecinin sonucu olarak görmek lazım. Bu nedenle hızlı bir değişimi mümkün kılmıyor. Türkiye’de devletin gücü ile zayıf toplum arasındaki bu dengesizlik devam ettiği sürece, şeffaflık dağlamak ve demokrasiyi kurmak zor olacak. Kurulsa da sürekliği olmayacak. Bunu kurmanın pek çok yolu var: en önemlisi sivil toplumun gücü. Bu nedenle, Şeffaflık ödülleri gibi sivil toplum aktörlerinin Türkiye’nin demokratik söyleme katkıda bulunmaları çok önemli. Bu nedenle, bu ödülün çok önemli olduğunu; ödülü alanların Türkiye’de sivil topluma ve demokrasiye katkılarının göründüğünden daha fazla olduğunu düşünüyorum. “

2020 Şeffaflık Ödülü’ne Layık Görülenler

Uluslararası Şeffaflık Derneği Türkiye Şubesi, 2020 Şeffaflık Ödülleri’ne layık bulduğu isimleri ve ödülü verme gerekçesini şu sözlerle paylaştı:

“Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, şeffaflığın sağladığı sosyal hesap verebilirlik ve erişilebilir karar alma anlayışı ile örnek bir yönetim sergilemektedir. Başkentin yönetiminde şeffaflığın ve katılımcılığın evrensel ölçütlerde uygulanıyor olması, yereldeki güçlü demokrasi deneyimini yeni kuşaklara aktarmakta ve yurttaşların, kamu kurumlarına ve idari süreçlere güvenini yeşertmektedir.”

“Türk Tabipleri Birliği, sahada halk sağlığı, kamuoyu önünde de şeffaflık ve veriye dayalı, katılımcı karar alma mekanizmaları için gurur verici bir mücadele yürüterek sivil toplum örgütlerinin demokrasi adına ne kadar vazgeçilmez olduğunu tekrar göstermiştir. Kurumsal kategoride 2020 Şeffaflık Ödülünü Türk Tabipleri Birliği’ne sunuyor ve tüm sağlık çalışanları ile birlikte bir kez daha şeffaflık talep ediyoruz.”

“Kayırmacı ilişkileri ve yolsuzluğun belirlediği güç ağlarını kuramsal düzeyde irdeleyen ve kamu kaynaklarının özel çıkarlara nasıl sunulduğunu somut bir şekilde ortaya koyan değerli çalışmaları ile Bahadır Özgür, yolsuzluktan beslenen eşitsizliği görünür kılmaktadır. Özgür, yolsuzlukla mücadelenin önemli bir yer tuttuğu araştırmacı gazetecilik geleneğinin her şeye karşın sürdüğünü göstermektedir.”

The post 2020 Şeffaflık Ödülleri Verildi appeared first on Sivil Sayfalar.

Dünya genelinde gazetecilerin ve aktivist grupların üzerindeki devlet baskısının artmasıyla beraber elde ettiğimiz bulgular, sivil toplum kuruluşlarının (STK) ve bağımsız medyanın yolsuzluk-karşıtı girişimlerdeki hayati önemini gözler önüne seriyor. Fakat dünyanın pek çok bölgesinde gazetecilere yapılan saldırılarda artış olmasının yanı sıra yönetim ve insan hakları meseleleri üzerine çalışan STK’lar da yürüttükleri çalışmalarda git gide artan kısıtlamalarla karşı karşıya. Bu derecede bir baskı tek başına yeterince endişe vericiyken, yolsuzluk yapan kamu çalışanlarının, kanundışı ticari faaliyetlerin ve organize suçluların ceza almadan hareket etmesine ortam sağlaması durumu daha da vahim hâle getiriyor.

Yolsuzlukla Mücadelede Örgütlenme ve İfade Özgürlüğü

Uluslarası Şeffaflık Örgütü, 25. yıldönümüne ulaşmış bulunuyor ve bu çeyrek asırlık tecrübeye baktığımızda yolsuzluğu engellemek için iyi tasarlanmış kanunlar ileri sürmekten daha fazlasına ihtiyaç olduğunu görüyoruz. Yolsuzluğa başvuran kişiler yasal kısıtlamaları aşacak yollar bulmada ne kadar usta olduklarını pek çok defa ispat ettiler; bu sebeple münferit kurumsal ve yasal reformlardan ziyade halkın içinden, tabandan-tavana yaklaşımlar yolsuzlukla mücadelede daha tesirli ve uzun vadeli çözümler sunar. Çoğu zaman iyi niyetli kanunlar, uygulamada yetersiz kalır ve kurumlar yolsuzluk karşıtı çalışmalarda gerçek bir etki uyandıracak potansiyele sahip olmaz. Sivil toplum ve medya, baskı oluşturabilmek ve hükümetlerin dürüst ve şeffaf bir tutum içinde olmasını sağlamak için elzemdir.

Bilhassa, fertlerin gruplar oluşturarak kamu düzenine etki edebilmesini de içine alan örgütlenme özgürlüğü, yolsuzluğa karşı mücadelede hayati bir öneme sahip. STK’lar, hak ihlallerinin açığa vurulmasında veya yasal suçların teşhirinde mühim bir rol oynar. Benzer şekilde özgür ve bağımsız bir medyanın, yolsuzluk vakalarının araştırılması ve rapor edilmesi hususunda büyük bir işlevi vardır. Sivil toplumun ve gazetecilerin sesleri sahne ışığını kötü aktörlerin üzerine çevirir, böylece yasal yaptırımların ve yargı sisteminin harekete geçmesini temin eder.

Sivil Özgürlükler Geriledi Mi? Veriler Ne Gösteriyor?

Bu bağlantıları daha detaylı ele aldığımızda, basın özgürlüğü ve sivil toplum alanına dair dört temel ölçünün[1], kamu sektörü yolsuzluk endeksiyle nasıl bir ilişkisi olduğunu keşfettik. Bu sayede basın özgürlüğüne saygılı, açık diyaloğu destekleyen, STK’ların kamusal arenada tam olarak yer almasına izin veren ülkelerin, yolsuzluğu kontrol altına almada daha başarılı olduğunu gösteren delillere ulaştık. Buna karşılık gazetecileri baskı altına alan, sivil özgürlükleri kısıtlayan ve sivil toplum kuruluşlarını zapt etmenin yollarını arayan ülkeler CPI (Yolsuzluk Algı Endeksi) sıralamasında genellikle daha düşük puana sahip.

Basın özgürlüğü ile yolsuzluk arasındaki ilişki, Gazetecileri Koruma Komitesi’nin habercilik yaparken öldürülen gazetecilere dair topladığı veriler ışığında daha iyi anlaşılacaktır: 2012’den bu yana 368 gazeteci mesleğini yaparken öldü ve bu ölümlerin yüzde 96’sı kamu sektörlerinde yolsuzluk yapılan, CPI puanının 45’in altında olduğu ülkelerde gerçekleşti. Ayrıca dünya genelinde öldürülen beş gazeteciden birinin araştırdığı konular yolsuzlukla alakalıydı. 2014’ten bu yana CPI’de altı puan gerileyerek 35’ten 29’a düşmüş olan Meksika’da, sadece 2017’de altı gazeteci öldürüldü.

Macaristan ve Brezilya, sivil haklar ile yolsuzluk arasındaki ilişkiyi açıkça gösteren iki örnek. Son zamanlarda Macaristan basın özgürlüğünü kısıtlamak adına birtakım yasal önlemler aldı. Buna ek olarak Macaristan’ın son mevzuat taslağı, STK’ları kısıtlamakla ve onların hayırseverlik durumunu feshetmekle tehdit ediyor. Son CPI raporumuzda Macaristan’ın puanının 2012’de 55’ken 2017’de 45’e düştüğünü görüyoruz.

Benzer şekilde Brezilya’nın CPI puanı da 2014’te 43 iken 2017’de 37’ye düşmüş durumda. Sivil toplumun ülkedeki karar mekanizmasına katılım olanağı son dönemlerde azaldı. Ve son altı yılda 20 gazetecinin öldürüldüğü düşünülürse gazeteciler için de oldukça tehlikeli bir ülke olduğu ortada.

Öte yandan Fildişi Sahilleri’nde halk politikada daha fazla söz sahibi olurken insan haklarında da gelişmeler kaydedildi. Ülkenin CPI puanının da 2013’te 27 iken 2017’de 36’ya yükselmiş olduğunu gördük.

Buna karşın, nispeten yüksek CPI puanına sahip bazı ülkeler, medya ve sivil toplum örgütlerine felç edici kısıtlamalar yüklemeye devam ediyor. Fakat böyle ülkeler istisna sayılmalıdır. Hem akademide hem de sahada elde edilen delillerin bütününe baktığımızda görüyoruz ki bir ülkedeki yolsuzluk düzeyinin uzun vadeli olarak azaltılması için basının ve sivillerin özgürlüğünün korunması bir önkoşuldur.

Öldürülen Gazeteciler 2012-2017

Sonuç ve Öneriler

Sivil özgürlükler ve yolsuzluk arasındaki ilişki çift taraflı bir etkiye sahip. Akademik araştırmalar, geniş çaplı yolsuzluğun mevcut sivil alanı izale ettiği ve otoriteye karşı duran grupları tehdit ettiği yerlerde bir kısır döngünün varlığına işaret ediyor. Aynı zamanda, hükümetlerin vatandaşlarına karşı şeffaf olmayışı daha da büyük suistimallere sebebiyet veriyor.

Dünya genelinde 100’den fazla şube ile birlikte çalışarak edindiğimiz tecrübe gösteriyor ki yönetimdeki kalitenin artmasında STK’lar, halk hareketleri ve gazeteciler son derece önemlidir. Ne var ki ifade ve örgütlenme özgürlüğü gibi sivil özgürlüklere saygı gösterilmesi, etkin bir yolsuzluk-karşıtı çalışmanın ancak bir ayağı olabilir. Bütün bu unsurlar hükümetlerden gelecek gerçek bir siyasi iradeyle birleşirse güçlü bir etki ortaya koyabilir ve mesele kökünden çözülebilir.

Her Bir Ülkedeki Yolsuzluk Algı Seviyesi ile Sivil Toplum Katılımı Arasındaki İlişki 

[1] Basın özgürlüğü (Reporters without Borders tarafından ölçüldü); İfade özgürlüğü (Varieties of Democracy Project tarafından ölçüldü); Örgütlenme özgürlüğü (World Justice Project tarafından ölçüldü); STK’lara politikada tanınan alan (Varieties of Democracy Project tarafından ölçüldü). Göstergeler, CPI (Yolsuzluk Algı Endeksi) puanlarını hesaplarken kullanılan yolsuzluk göstergelerinden farklıdır.

Bu yazı Enise Gül Küçük tarafından Sivil Sayfalar için çevirilmiştir.

Kaynak: transparency.org

The post Yolsuzluğun Detaylı İncelemesi: Gazetecilere Şiddet ve Aktif Sivil Toplum appeared first on Sivil Sayfalar.