Rapor, Roman, Dom ve Abdal çocukların eğitim hakkına erişimini engelleyen sistematik sorunları içeriyor. Araştırma, Adıyaman ve Hatay illerinde 23 bakım veren, 23 çocuk ve 7 sivil toplum temsilcisiyle yapılan görüşmelere dayanıyor. Bu görüşmelerden elde edilen veriler, deprem sonrası ortaya çıkan sosyal ve ekonomik eşitsizliklerin eğitim hakkına nasıl etki ettiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.

Rapordan Öne Çıkanlar:

1. Ayrımcılık ve Eşitsizliklerin Derinleşmesi:

Rapor, deprem sonrası süreçte Roman, Dom ve Abdal çocukların sosyal yardımlara ve eğitim hizmetlerine erişimde ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını vurguluyor. Bu durum, özellikle eğitim hakkına erişimde eşitsizliği artırarak, bu çocukların okula devam etme oranlarını düşürüyor. Akran zorbalığının artması ve akran zorbalığına dair kapsamlı bir mücadele yürütülmemesi, çocukları eğitime devamdan koparıyor.

2. Eğitim Politikalarının Yetersizliği:

Özellikle psikososyal destek programlarının ve eğitim imkanlarının sürdürülebilirliğinin sağlanamaması, bu toplulukların çocukları için ciddi bir eksiklik olarak öne çıkıyor. Milli Eğitim Bakanlığının, bakanlığın politikalarının Roman, Dom ve Abdal çocukların özel ihtiyaçlarını göz ardı etmesi, kapsayıcı eğitim anlayışının eksikliğini yansıtıyor. Roman çocukların, kendi kültürlerini, anadillerini (Domari) kapsayan bir eğitim sistemi talep ettiği öne çıkıyor.

3. Barınma ve Ulaşım Sorunları:

Deprem sonrası barınma ve altyapı eksiklikleri nedeniyle eğitim hizmetlerine erişimin ciddi anlamda zorlaştığı belirtililiyor. Güvenli ve sağlıklı bir barınma ortamının sağlanmaması, çocukların eğitim süreçlerine katılımını engelleyen başlıca sorunlardan biri. Ayrıca, ulaşım desteği olmadan okula erişimin zor olması, eğitimdeki eşitsizlikleri derinleştiren bir faktör olarak ele alınıyor.

4. Yasal Çerçevenin Yetersizliği ve Ayrımcılıkla Mücadele Eksikliği:

Türkiye’nin eğitim hakkını koruma yükümlülüğüne rağmen, ayrımcılıkla mücadeleye dair yasaların eksik olduğu vurgulanıyor. Eğitimde eşitlik ve kapsayıcılık konularında net bir yasal çerçevenin olmaması, özellikle Roman, Dom ve Abdal çocukların haklarına erişiminde önemli bir engel olarak görülüyor. Rapor, mevcut yasal düzenlemelerin eğitimde ayrımcılığı önlemede yeterince etkili olmadığına dikkat çekiyor.

  Öne Çıkan Diğer Başlıklar: 

• Kapsayıcı Destek Mekanizmalarının Eksikliği:

Devletin, özellikle kriz ve afet durumlarında dezavantajlı gruplar için kapsayıcı destek mekanizmaları geliştirmemesi eleştiriliyor. Özellikle depremden etkilenen Roman, Dom ve Abdal çocuklar için özel olarak yapılandırılmış bir eğitim desteği politikası bulunmaması, eğitimde kapsayıcı bir yaklaşımın eksikliğini gösteriyor.

• Roman Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nın Etkisizliği:  

Rapor, Roman Strateji Belgesi’nin deprem gibi olağanüstü durumları kapsayacak önlemleri içermediğini eleştiriyor. Bu strateji belgesinin uygulamada sınırlı kalması, afet gibi acil durumlarda Roman, Dom ve Abdal çocukların özel ihtiyaçlarını karşılayamamasıyla sonuçlanıyor.

Sonuç olarak, rapor; eğitimde ayrımcılıkla mücadelenin güçlendirilmesi, kapsayıcı eğitim politikalarının geliştirilmesi ve Roman, Dom, Abdal çocukların eğitim hakkına erişimlerini güvence altına almak için yasal düzenlemelerde kapsamlı değişiklikler yapılması gerektiğini vurguluyor.

Raporun tamamına linkten erişilebilir.

The post Romani Godi “Depremin Ardından Ayrımcılık ve Yoksulluk Çıkmazında: Roman, Dom ve Abdal Çocukların Eğitim Hakkı” raporu yayınlandı appeared first on Sivil Sayfalar.

Raporun yazarları Zühal Gezicier, Sergen Gül, Av. Zozan Vargün ve Av. Göktan Yıldırım, Romanların maruz bırakıldığı hak ihlallerini çeşitli vakalar üzerinden inceleyerek, toplumsal ve hukuki adaletsizliklerin farklı boyutlarını gözler önüne seriyorlar. Bu çalışma, Romanlara yönelik ayrımcılığın tarihsel, mekansal ve hukuki arka planını analiz ediyor ve Romanların adalete erişimini zorlaştıran yapısal sorunların ortadan kaldırılmasına yönelik politika önerileri sunuyor.

Raporun Öne Çıkan Bulguları

Türkiye’de Romanların adalete erişimde karşılaştıkları zorluklar ve maruz kaldıkları hukuki engeller raporda beş ana başlık altında yakın tarihten vaka örnekleriyle ele alınıyor:

1. Linç Girişimleri: Roman topluluklarına yönelik toplu şiddet olayları ve dava süreçleri.
2. Kolluk Kuvvetlerinin Orantısız Güç Kullanımı: Kolluk güçlerinin Romanlara karşı aşırı güç kullanımı ve cezasızlık süreçleri.
3. Kapalı Kurumlarda Yaşanan Hak İhlalleri: Roman mahpusların hapishanelerde yaşadığı sistemik ayrımcılık ve hak ihlalleri.
4. Eğitim Hakkına Erişim: Roman çocukların eğitime katılmasının önündeki yapısal engeller ve Roman çocuklarına yönelik ayrımcılık.
5. Afetler Sonrası Hak İhlalleri: Deprem bölgesinde Roman topluluklarının karşılaştığı barınma ve diğer temel haklara erişimle ilgili sorunlar.

Bu başlıklar altında ele alınan vakalar, Romanların maruz kaldığı ayrımcılıklar, bu ayrımcılıkların sürmesine neden olan tarihsel dinamikler ve yasal düzlem çerçevesinde yorumlanarak hem bireysel hem de toplumsal boyuttaki adaletsizliklerin altı çiziliyor.

Raporda, Türkiye’de Romanların adalet arayışında karşılaştıkları engellerin tespit edilmesi için avukatlarla yapılan bir anket çalışmasının sonuçlarına da yer veriliyor. Anket sonuçları, Romanların hukuki danışmanlık ve bilgilendirme hizmetlerinden yeterince yararlanamadığını ve ekonomik imkansızlıkların önemli bir engel yarattığını ortaya koyuyor.

Çözüm Önerileri

Rapor, Romanların adalete erişimini ve toplumsal eşitliği sağlamak için kapsamlı öneriler sunuyor. Başlıca çözüm önerileri şunlar:

– Mevzuatın Geliştirilmesi: Türkiye’de ayrımcılığı ve Roman karşıtlığını önlemek için kapsamlı bir yasal düzenleme yapılması gerektiği vurgulanıyor. Bu bağlamda, İspanya’daki ayrımcılık karşıtı mevzuat örnek olarak gösteriliyor.

– Ulusal İnsan Hakları Kurumlarının Güçlendirilmesi: Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) ve Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) ayrımcılığı tespit etme ve çözüm önerme kapasitelerinin artırılması; Paris Prensipleri’nin referans alınarak insan hakları perspektifi ile kurumların yapısının yenilenmesi öneriliyor.

-Ekonomik Engeller: Romanların hukuki süreçlerde karşılaştıkları en büyük zorluklardan biri olarak ekonomik yetersizliklerin öne çıktığı; adli yardım sistemindeki aksaklıklar, avukat ücretlerinin yüksekliği ve dava masraflarının Romanların adalete erişimini önemli ölçüde kısıtladığı belirtiliyor.

– Sivil Toplum ve Kamu Kurumlarının İşbirliği: Sivil toplum örgütlerinin hukukun üstünlüğünün tesisindeki rolünün artırılması ve kamu kurumlarının ayrımcılık karşıtı politikalarla bu süreci desteklemesi gerektiği ifade ediliyor.

– Eğitimde Ayrımcılığın Önlenmesi: Roman çocuklarına yönelik eğitimdeki eşitsizliklerin giderilmesi ve okullarda ayrımcılığı önlemek için kapsamlı programların hayata geçirilmesi çağrısı yapılıyor.

– Hukuki Danışmanlık ve Bilgilendirme Hizmetlerinin Yaygınlaştırılması: Avukatlarla yapılan ankete katılan her 10 avukattan 9’u, Romanların adalete erişimini iyileştirmenin en etkili yollarından birinin hukuki danışmanlık hizmetlerinin artırılması olduğunu vurguluyor. Romanların haklarını savunabilmesi için daha fazla hukuki eğitim ve bilgilendirme hizmetine ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor.

– Adli Yardım Hizmetlerinin Güçlendirilmesi: Adli yardım bütçesinin artırılması ve dezavantajlı grupların bu yardımlardan daha fazla faydalanabilmesi için sistemin geliştirilmesi öneriliyor.

– Ayrımcılık Karşıtı Eğitimlerin Yaygınlaştırılması: Hakim, savcı ve avukatlar başta olmak üzere tüm adalet çalışanlarına ayrımcılık karşıtı eğitimler verilmesi gerektiği vurgulanıyor. Eğitim ve bilgi eksikliğinin, Romanların adalete erişimini zorlaştıran en büyük engellerden biri olduğu vurgulanıyor.

Rapor, Roman topluluklarının maruz kaldığı yapısal eşitsizliklerin sona erdirilmesi, toplumsal barışın inşası ve sürdürülebilir bir adalet sisteminin tesis edilmesi için devlet kurumlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve uluslararası mekanizmaların eşgüdüm içerisinde harekete geçmesi gerektiğini vurguluyor.

Romani Godi, bu süreçte özellikle hukuki reformların hayata geçirilmesi, ayrımcılıkla etkin mücadele edilmesi ve Romanların sosyo-ekonomik haklara tam erişiminin sağlanması adına somut adımların atılmasını talep ediyor. Dernek, Romanların eşit haklara erişimini savunmaya kararlı olduğunu ve bu alandaki izleme, araştırma ve savunuculuk çalışmalarını, yerel ve uluslararası kurumlarla işbirliği içinde sürdüreceğini belirtiyor. Romani Godi ayrıca sivil toplum kuruluşlarını, baroları ve hukuki destek sağlayıcılarını Roman haklarının korunması için daha güçlü adımlar atmaya davet ediyor.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Romani Godi – Roman Hafıza Çalışmaları Derneği 

E-posta: info@romanigodi.org

The post “Erişilemeyen Adalet: Türkiye’de Romanların Adalet Arayışı, Hukuki Engeller ve Sosyal Adaletsizliğin İnşası” başlıklı rapor yayınlandı appeared first on Sivil Sayfalar.

Çalışma kapsamında ilk olarak Romanları konu alan haber ve içerikler ile medyada Romanlara
yönelik nefret söylemi örnekleri taranarak hak temelli gazetecilik pratiklerine ilişkin durum ve ihtiyacın anlaşılmasına çalışıldı.

2 Mart 2024 tarihinde, yerel gazeteciler, bağımsız gazeteciler ve haber üretimi yapan sivil toplum
örgütlerini güçlendirmek üzere yapılan atölye programında Antigypsizm’in (Çingene karşıtlığı) kamusal yaşamda ve medyadaki tezahürü; Hak Temelli Gazetecilik İlkeleri, Roman Haklarına Saygılı Habercilik Dili ve Görsel Malzeme Seçimi konuları ele alındı. Ardından, 27 Nisan 2024 tarihinde, atölye programı katılımcıları, bağımsız gazeteciler ve aralarında Roman derneklerinin de olduğu sivil toplum örgütü temsilcilerini bir araya getiren Medyada Roman Karşıtlığı ile Mücadele Çalıştayı’nda, Roman Haklarına Duyarlı Habercilik
Rehberi taslağı üzerine tartışıldı. Fikir ve önerilerin toplanmasının ardından rehbere son şekli verildi.

Rehbere ulaşmak için tıklayınız. 

The post Roman Haklarına Duyarlı Habercilik İçin Rehber appeared first on Sivil Sayfalar.

• Romanlar kimdir ve Antigypsyism(Roman karşıtlığı) nedir?
• Ayrımcılıkla mücadele için Ulusal Eşitlik Mekanizmalarına (TİHEK ve KDK) etkin başvuru
• Romanlar adalete erişimde yaşadığı sorun alanları ve hak ihlallerinin yoğunlaştığı alanlar
• Cezasızlık nedir; cezasızlıkla mücadele yöntemleri
• Örnek Vakalar üzerinden eşitlik mekanizmalarına başvuru ve stratejik davalama başlıklarında buluşulacak.

The post Roman Hak Mücadelesi İçin Avukat Ağı Katılımcılarını Arıyor! appeared first on Sivil Sayfalar.

Romani Godi Derneği’nin hazırladığı “Covid-19 Pandemisinden Çıkış Süresinde Türkiye’de Romanlar” raporundan bazı başlıklar şöyle: 

• Ayrımcılık: Türkiye’nin en dezavantajlı gruplarından biri olan Romanlar, pandemi gibi sağlık krizinde bile dışlandılar: ayrımcı ve önyargılı tutumlara maruz kaldılar. Romanlara yönelik ayrımcılık politikaları ve önyargılar pandemi de sürdü.  
• İstihdam: Müzisyenlik, seyyar satıcılık, kağıt toplayıcılığı, hurdacılık gibi günübirlik kazanç getiren işlerde çalışan Romanlar, salgında çalışamaz oldular; gelir kaybına uğradılar, daha da yoksullaştılar. Bir araştırmaya göre, pandemide Romanların yüzde 70’i elektrik faturalarını, yüzde 53’ü kira ödemelerini, yüzde 50’si banka kredilerini ve yüzde 50’si özel borçlarını ödemekte zorluk yaşadı.
• Sağlık: Romanlar, pandemide de toplumun genelinden ayrı tutuldu; temizlik hizmetlerinden bile yeterince yararlanamadı, temiz içme suyuna erişmekte zorluk çekti. Tüm bu şartlarda, salgından daha fazla etkilendiler ancak yoksulluk ve güvencesizlikten sağlık hizmetlerine yeterince erişemediler. 
• Sosyal Hizmet ve Yardım: Daha çok desteğe ihtiyaç duymalarına rağmen sosyal yardımlardan da çok az yararlanabildiler. Pandemide Romanların sadece % 37.8’i kamu veya özel kurumlardan yardım aldı; bu yardımların da % 83.7’si ayni yardımdı.
• Eğitim: Roman çocukların yoksulluktan eğitim alamaz oldular: çünkü velilerin ortalama geliri açlık sınırının altındaydı, aileler çocuklarının okul ihtiyaçlarını gideremedi. Roman çocukların en az yarısı, uzaktan eğitime katılabilecek teknolojik cihaza sahip değildi ya da internete erişimi yoktu. Roman çocuklarda okul terki arttı. 
• Barınma: Hukuki düzenlemeler olsa da Türkiye’de birçok Roman, gettolarda ve ayrılmış mahallelerde, yetersiz ve aşırı kalabalık meskenlerde, altyapı ve temiz suya erişimin olmadığı sağlıksız koşullarda yaşıyor. Romanların yoğunlukla yaşadığı semtlerde “kentsel dönüşüm” kararları ve yerinden edinme politikaları, zorla tahliyeler barınma hakkını ihlal etti, mülkiyet hakkını güvencesiz kıldı. 
• Hak İhlalleri: Romanlar, pandemide istihdam, sosyal yardımlara ulaşma, eğitim, barınma, sağlık ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinde mevcut sorunlarına eklenen yeni sorunlar yaşamaya başladı. Roman topluluklar içinde kadınlar, LGBTİ+’lar, gençler, yaşlılar ve çocuklar pandeminin yarattığı ekonomik ve toplumsal sorunlardan daha ağır etkilendi.

‘Romanlar Pandeminin Derinleştirdiği Eşitsizliklere Karşı Korunmalı! Peki ne yapmalı?’ 

• Roman topluluklar, pandemide katmerlenen ve derinleşen mevcut sorunlarına ve maruz kaldıkları eşitsizliklere karşı sosyal politikalarla korunmalı! 
• Pandemide ciddi boyutlara ulaşan çocuk yoksulluğu ve derin yoksulluğun gelecek nesilleri ipotek altına almaması için kamusal önlemler alınmalı!
• Covid-19 salgınında derinleşen sorunların kronikleşmemesi ve yaygın eşitsizliklerin kalıcı hale gelmemesi için Roman topluluklar kamusal önlemlerle desteklenmeli! 
• Zira Romanlar, pandemin etkisiyle daha da ağırlaşan bu koşulları ve hasarı destek almadan onaramaz.

Raporun Türkçe versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.

Rapor hakkında detaylı bilgi ve sorularınız için info@romanigodi.org adresine yazabilirsiniz.

Romani Godi Hakkında 

Romani Godi, Romanes’te “Roman Aklı” anlamına geliyor. Romani Godi, Romanların eşitsizlik, ayrımcılık, hak ihlalleri, Roman dilinin ve kültürünün yaşadığı yok olma tehlikesini dert eden bir grup genç aktivistin ‘Opre Roma’ sloganı ile 2022 yılı başında çıktıkları bir yolculuktur.

Romani Godi; Romanların dillerini, tarihlerini, kültürlerini, Romanların yaşadığı eşitsizlikleri ve maruz kaldıkları her türlü tarihsel eylemleri; bir bütün olarak toplumsal hafıza olarak kabul eder.

Romani Godi, Romanların toplumsal hafızasının güçlendirilmesi ve eşitsizliğin ortadan kaldırılması için hak temelli çözümler üretilmesi amacıyla izleme, araştırma ve raporlama çalışmaları yürütmektedir. 

Bir inisiyatif olarak yola çıkan Romani Godi, sonraki süreçte Roman Hafıza Çalışmaları Derneği (Romani Godi) adıyla tüzel kişiliğe dönüşmüştür. 

The post Romani Godi’den Yeni Rapor: Pandemide Romanlar appeared first on Sivil Sayfalar.

gibi nedenlerin deprem sonrası süreçte Romanların yaşadığı eşitsizlikleri derinleştirmesine neden olduğunun altı çiziliyor.

Romani Godi, ulaştıkları veya onlara ulaşan danışanların aktarımlarıyla sosyal medya platformlarında ve dijital medyaya dönük izleme çalışmaları yaptı. Bu izleme çalışmaları ve yerel sivil toplum örgütlerinin ve deprem bölgesindeki aktivistlerin gözlemleri bir araya geldiğinde deprem sonrası süreçte Roman grupların yaşadığı süreçte şu anların görünür olduğu belirtiliyor:

• Depremin ilk haftası; bazı yerleşim yerlerinde ortak oluşturulan çadır kentlere; Romanlar grupların ayrımcılığa uğrama çekincesiyle gitmeye çekinme eğilimi gösterdiği,
• Deprem sonrası süreçte sesini duyurma noktasında sosyal medya platformlarının özellikle de ‘Twitter’in işlevsel bir görev gördüğü ama Romanların erişiminin kısıtlı olması sebebiyle seslerini geniş kitlelere duyuramadığı
• Depremden sonra depremzedelere sağlanan insani yardımlar ve desteklerden Romanların haberdar olabileceği kanalların kısıtlı kalması (Dijital araçları kullanımdaki kısıtlılıklar)
• Farklı gruplara göre yoksulluğun daha yüksek oranda olduğu bilenen Romanların nakdi birikimlerinin yeterli olmaması sebebiyle deprem bölgesinde başka şehirlere veya depremden daha az etkilenen bölgelere kendilerini ve hasar almayan eşyalarını tahliye etmekte zorlanmaları
• Bu durum yaşayan doğal afetten Romanların daha uzun zamanlar diliminde etkilenmesine neden olma riski doğurması.

‘Romanlar Tamamen Görünmez Hale Geldi’

Ayrımcılık ve nefret söylemine ilişkin yapılan görüşmelerde ise;

• Ankara, Adıyaman, Urfa, Mersin, Antalya ve Muğla illerinde geçici barınma imkânlarına, insani yardımlara erişimde ve kamu kurumlarında depremzede Romanlara yönelik ayrımcılık ve nefret söylemi iddialarının taraflarına iletildiği,
• Roman kadınların, Roman LGBTİ+’ların, Roman engellilerin ve Roman çocukların tamamen görünmez hale geldiği,
• Birçok geçici barınma alanında Roman çocukları hedef alan ‘Roman çocukların uyumsuz olduğu, başka insanları rahatsız ettiği’ gibi nefret söylemlerinin sık yaşandığı,
• Yağma ve hırsızlık gibi vb. suçların Romanlar kimliğiyle bağdaştırılmasının hem depremzede Romanlara hem de farklı bölgelerde Romanlara karşı nefret saldırısı risklerini ve güvenlik kaygılarını artırdığı belirtildi.

Bilgi notunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

The post ‘Depremde Romanlar Tamamen Görünmez Hale Geldi’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Romani Godi nedir? Siz bir sivil toplum inisiyatifi misiniz? Neden bu alanda yeni bir sivil oluşum ihtiyacı hissettiniz?

Fatoş Kaytan: Romani Godi, Romanes’te “Roman Aklı” anlamına geliyor.  Romani Godi; Romanların yaşadık hak ihlallerini, eşit haklara erişiminin engellenmesinin, Roman dilinin ve kültürünün yaşadığı yok olma tehlikesini dert eden bir grup genç aktivistin ‘Opre Roma’ sloganı ile çıktıkları bir yolculuktur. Romani Godi olarak; Romanların dillerini, tarihlerini, kültürlerini veya Roman karşıtı her türlü eylemleri; bir bütün olarak hafıza kabul eder ve sağlam bir hafızanın gelecek nesiller için, daha yaşanabilir bir dünya için önemli bir gereksinim olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle bağımsız inisiyatif bir grup oluşturma ihtiyacı duyduk.

Sivil alan çok daraldı ve denetim sıklaştı. Bu durum da kurumların endişelerini arttırdı ve amaçlarımıza yönelik yapacağımız çalışmaları kısıtlamaya başladı. Biz de “madem öyle kendi grubumuzu oluşturalım” dedik.

Son yıllarda sivil alanın daraldığı ve denetimlerin sıklaştığı bir dönemde, bir grup genç aktivisti Romani Godi ile Romanlar gibi kırılgan ve dezavantajlı bir grupla çalışmaya iten motivasyonu bize anlatır mısınız?

Serkan Baysak: Öncelikle belirtmemiz gerekir ki Romani Godi’nin kurucu üyeleri olarak (Serkan Baysak,Göktan Yıldırım, Fatoş Kaytan) aktif olarak uzun süredir Roman alanında çalışmalar yürütüyoruz. Ortak birçok çalışmada yer aldık. Dijital ortam başta olmak üzere çeşitli alanlarda Romanlar, ciddi nefret söylemleri ile karşılaşıyor. Karşılaştığımız söylemler bizi her seferinde daha fazla şaşırttı ve insanların nefret dolu oluşu her seferinde bizdeki şaşkınlığı artırdı.

Aynı zamanda kültür ve dilin her geçen gün içinde bulunduğu kaybolma tehlikesini ise tekrar tekrar hissediyoruz. Bunların önüne geçmek için Türkiye’de daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu düşünüyoruz.

Tabii bir de mevcut durumların mahallelere yansıma durumu var. Romanlar şehirlerin hep dışlarına itilmiş ve mahallelerinden çıkmakta sorunlar yaşayan, dillerini konuşmaya bile cesaret edemez hale gelmiş durumda.

Üçümüz aynı zamanda çok yakın arkadaşız ve her zaman bu durumlara ilgili düşüncelerimizi paylaşıyorduk. “Bizim bu durumları engellemek için bir şeyler yapmamız lazım” diyorduk. Bu süre zaafında amacımızın ve yapmak istediklerimizin ortak çalışmalar olduğunu fark ettik. Tabii ki bu çalışmaları yaparken güvenli bir alana da ihtiyacımız vardı. Sivil alan çok daraldı ve denetim sıklaştı. Bu durum da kurumların endişelerini arttırdı ve amaçlarımıza yönelik yapacağımız çalışmaları kısıtlamaya başladı. Biz de “madem öyle kendi grubumuzu oluşturalım ve ortak amaçlarımız için birbirimizden güç alalım” dedik ve buradayız.

Amacımız Roman Hafızasını Güçlendirmek!

Roman Godi ile somut olarak hayata geçirmek istediğiniz faaliyetler neler? Nihai olarak amacınız nedir?

Göktan Yıldırım: Romani Godi olarak 3 senelik bir çalışma planı ile yola çıktık. Bu çalışma planında yapmak istediğimiz 10 tane program mevcut. Bu programların hepsinin amacı, Roman hafızasını güçlendirmek.

Tabii ki burada amaçlarımız arasında sürdürülebilir politikalara destek olmak ve kalıcı çözümler için çalışmalar yapmak da var. Romanlar çeşitli hak ihlallerine uğrasalar bile bunların görünürlüğü çok az. Görünse bile çözüme kavuşmaları uzun zaman alıyor ya da çözülmeden tarihin içinde bir günde kayıtlara bile geçmeden kayboluyor. Biz de bunları görünür hale getirmek ve sesimizi duyurmak istiyoruz.

Aynı zamanda Romanların dili ve kültürü kaybolmak üzere. Bu da bir kültürün yok olmasına ve gelecek nesillerin kendilerini tanımasının önünde en büyük engellerden. Romanların tarihi konusunda da yeterince çalışma olmaması, olan çalışmaların görünür hale gelmemesi de Romanların ve yaşadıkları sorunları görünmezliğe itiyor. Bu konular hakkında da görünürlüğü sağlamak, dilin ve kültürün yaygınlaştırılmasını sağlamak, tarihi bilgileri insanlara erişilebilir hale getirmeyi kendimize amaç edindik.

Romani Godi’nin finansal kaynağı ve insan kaynağını nasıl sağlayacaksınız?

Serkan Baysak: Romani Godi tamamen gönüllülük üzerine, 3 kişi tarafından kurulmuş bir grup. Planlanan çalışmalarımız için ihtiyaç duyduğumuz durumlarda farklı kurum ve kuruluşlardan destek alabileceğimizi düşünüyoruz. Bazı kurumlardan, bazı çalışmalar için destek konusunda anlaştığımızı söyleyebiliriz. Bunun dışında da finansal desteğe ihtiyacımız olacağının farkındayız. Bunlar için de ilgili alanlarda destek veren kuruluşlara başvurularımızı gerçekleştiriyor olacağız.

İnsan kaynağına gelecek olursak; çok yakın zamanda bir gönüllü çağrısı açtık. Çok kıymetli başvurular aldık. Tahmin ediyoruz ki çok güzel bir ekip birlikte güzel bir yol arkadaşlığı sağlayacağız. Aynı zamanda sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliğimiz de insan kaynağını destekleyecektir.

Size destek olan başka sivil aktörler var mı?

Fatoş Kaytan: Bu alanda faaliyet yürüten ulusal ve uluslararası birçok Roman ve Roman olmayan sivil toplum kuruluşu ile görüşmelerimizi gerçekleştirdik ve çok güzel geri dönüşler aldık. Bize destek olmaya başladılar bile diyebiliriz.

Tehlike Altındaki Diller Ağı, Eşit Haklar İçin İzleme Derneği, FES (Friedrich-Ebert-Stiftung) iş birliği geliştirdiğimiz kuruluşlara örnek olabilir. Aynı zamanda gönüllülerimizin de her biri bizim için çok kıymetli ve birer aktivist. Onların desteklerini de her zaman alıyoruz ve almaya devam edeceğiz.

Hiçbir Ayrım Gözetmeden Merkezi ve Yerel Düzeyde Siyasilerle İletişime Geçtik

Siyasilere (merkezi ve yerel düzeyde) nasıl ulaşmayı düşünüyorsunuz? Savunuculuk stratejisi belirlediniz mi?

Göktan Yıldırım: Romani Godi olarak çalışmalarımıza doğru bilgilerle oluşturulmuş bir Roman hafızasının, ekip çalışmasının ve doğru katılımın sağlandığı saha-sivil ve toplum-karar verici mekanizmalar arasındaki iş birliğinin gücüne inanarak başladık. Bu doğrultuda, Romanlar için söylenmiş her sözü, yazılmış her yazıyı ihtiyacı olan kişilere ulaştırmak için mücadele vermek istiyoruz.

Bu yüzden sürekli sahada olan ve aynı zamanda yapılacak çalışmalarda liyakatine inandığımız kişilerle karar verici mekanizmalara en doğru değerlendirme ve önerileri sunmak için mücadele edeceğiz. Bu doğrultuda siyasilerle ve karar almak mekanizmalar ile de görüşmeler gerçekleştirdiğimizi söyleyebiliriz. Hiçbir ayrım gözetmeden merkezi ve yerel düzeyde siyasilerle iletişime geçtik ve bazıları ile görüştük. Bazılarıyla ise randevu talebimizi oluşturduk. Sorunların kalıcı çözümüne ulaşmak ve sürdürülebilir politikalar için destek almaya mücadele etmeye devam edeceğiz.

Gündeminde Roman olan ve Romanların yaşadığı sorunları dert edinen her kesimden siyasetçiyi ve politikacıyı güçlendirmeyi amaçlıyoruz; gündeminde Romanlar olmayan siyasetçilerin ve politikacıların da gündemine Romanları getirmek üzere görüşmeler sağlayacağız.

‘Romanlarla Daha Fazla Çalışmaya ve Alanda Yeni Kişilere Yer Açmaya İhtiyaç Var’

Türkiye’de sivil alana dair bilgi ve deneyiminiz çerçevesinde genel tabloyu nasıl değerlendirirsiniz? Roman sivil toplum aktörlerine dair gözlem ve eleştirileriniz var mı?

Serkan Baysak: Sivil alanın amacı toplumsal sorunları bağımsız şekilde ele alarak, kamuoyunu bilgilendiren, aydınlatan ve buna yönelik öneri sunmak. Yani sivil alanın bağımsız olması ve kamuyu aydınlatması temel olmalı fakat son zamanlarda alan fazla daraldı ve maalesef siyasi alanla iç içe geçmiş durumda görünüyor.

Roman sivil toplum kuruluşlarına gelecek olursak; geçmişten bu zamana kadar çok fazla emek veren isim var ve bunlar Romanlarla ilgili birçok çalışma yaptılar. Bunların hepsi çok kıymetli fakat çok daha fazla çalışmaya ihtiyacımız var. Bize göre, burada da alanda yeni kişilere yer açmak çok kıymetli.  Aynı zamanda Roman ve Roman olmayan sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği ihtiyacını gözlemliyoruz. Roman sivil toplum kuruluşlarının eksik kaldığı noktalar olarak buna değinebiliriz. Tabii ki sivil alanın maruz kaldığı alanın daralması ve denetim sıklığının etkilerini Roman sivil toplum aktörlerinde de gözlemliyoruz.

Romanlar İnsani Yaşam Koşullarına Ulaşmak İstiyor!

Bugün 8 Nisan Dünya Romanlar Günü. Bugüne ilişkin duygularınızı ve düşüncelerinizi bizimle paylaşır mısınız?

Fatoş Kaytan: 8 Nisan 1971 tarihinde Londra’da toplanan Birinci Uluslararası Roman Kongresi ile Dünya Romanlar Günü olarak kutlanmaya başlandı. Bu kongre de birçok karar alındı. Varlığımız kabullenilmişti fakat kararlardan 8 Nisan’ı kabul eden ülkelerde dahi bahsedilmiyor. Tabii ki geçmişten bugüne Romanlarla ilgili birçok çalışma yapıldı. Bu çalışmalar sayesinde birçok yol kat edildi. Kat edilen bu yola rağmen birçok alandan yoksunluk çeken, görmezden gelinen ve hak ihlallerine uğrayan Romanlar var. Dünya Romanlar Günü olarak kutlanan bugünde işin öznesini dinlemek gerektiğine inanıyoruz. Evet bugünü kutlamak çok önemli ama sadece bugünde hatırlanmak istemiyoruz.

Göktan Yıldırım: Romanlar eşit haklara erişimde sorun yaşamadan insani yaşam koşullarına ulaşmak istiyor. Temel haklardan olan barınmaya erişim 21.yüzyılı utandıracak bir durum geldi. Romanlar hala çadırlarda yaşıyor. Şehrin ücra köşelerine itilerek kente erişimleri kesiliyor. Temel haklardan olan istihdam sağlık ve eğitime erişimleri de kısıtlı. Birçok sorun var. Romanların kültürleri, dilleri, tarihleri bilinmiyor. O yüzden Romanlar Günü’nde Romanları doğru tanımak ve bugünü bir güne sıkıştırmadan tüm bu sorunların çözümü ve doğru tanınırlık için çalışmalar yapmak çok kıymetli.

Serkan Baysak: Son olarak şunu ekleyebiliriz: 8 Nisan 1971’de o kongrede olan ve ondan önce ve sonra Romanlar için kendini adayan herkesi saygı ve sevgiyle anıyoruz. Saygımız ve sevgimiz sonsuz.

Roman alanında hak mücadelesi yürütmek isteyenler ile birlikte yürüdüğümüz bir yol arkadaşlığı planlıyoruz.

Eklemek istediğiniz başka bir husus var mı?

Fatoş Kaytan: Çıktığımız yolda her zaman eleştirilere ve desteğe açığız. Romani Godi olarak amacımız güçlenmek ve güçlendirmek. Bu yüzden yapıcı her türlü birliktelik bizim için çok kıymetli. Çıktığımız bu yolda umuyoruz ki çok kıymetli çalışmaları hep birlikte yapacağız.

Serkan Baysak: Biz tek başımıza yürüdüğümüz bir yol planlamıyoruz; Roman alanında hak mücadelesi yürütmek isteyen yol arkadaşlarımız ile birlikte yürüdüğümüz bir yol arkadaşlığı planlıyoruz. Herkes için eşit ve katılımcı bir yaşam talep ediyoruz. Dayanışmayı, katılımcılığı ve çözüm odaklı bir yaklaşımı insan hakları mücadele yürütmek istiyoruz.

Göktan Yıldırım: Romanların yaşadığı eşitsizliklerin olmadığı bir dünya isteyen Dom, Rom, Lom, Abdal…Roman veya Roman olmayan herkesi selamlayarak bitirebiliriz. Eşitlik arayışında Roman sivil toplumda  en yaygın sloganı ile yapabiliriz: ‘Opre Roma’

The post Romanların Hak ve Eşitlik Mücadelesine ‘Romani Godi’ Katkısı! appeared first on Sivil Sayfalar.